장음표시 사용
61쪽
operationis phaenomena quae huc non spectant, peracta recenter sulminatione, ignitum metallum grati .instar moschi odoris, vapores emisiti quo Inon mediocrem nobis dolectationem peperit: ex hoc alteroque experimento conjicimus, felici artem contextura , naturales, te specificos imitari odores polse, necnon minerales, & vegetabiles substantias , eum qui animalium proprius est , producere polle o rc m. Ut autem ars naturam in odorum productione imitatur interdum, ut
patet ex iis quae de fictilio ex moris rubi idei vino diximus , quod qui
biberuiar, non gustare tantum morum , sed & odorari sese cred am , ita quoque ipsa se ipsam imitari natura videtur , dum eosdem corporibus. summe diversis impertit odores : ut aurem nonnulla adhuc de motali, addam: cum semen quoddam ob coloris assinitatem semen moschi dictum ex India occidentali recens a quodam accepissem quamdiu vegetum permansit, convenientem imposito nomini stagrantiam emisit. Sunt & in i Moscovia mures, qui ob pellium vivarum varias vidi suaveolentiam, mos.
Leti mures appellantur , quibus addi possunt aenates quidam mostheti vulgo dicti . , quod quadam anni tempestate violentiori motu calefacti molchetum, non sudat itium expirent odorem : quod & ipsa quoque cxperientia doctus testari possum : e contra indicum quoddam lignum vidi,
quod attritum praesertim, tetrum adeo, tidumque exhalaret odorem ut
zibethum occidentale Paracelsi, stercus scilicet humanum naso quis suppositum crederet: iis quae hactenus de suavibus odoribus ab imparibus in . specie in causis disserui unum adhuc a me observatum subjungam : licet ignis plerumque iis, in quae violentius agit, odoratis corporibus, gravem noxiumque, quem Chymici idcirco Empyreumaticum dicunt, odorem
imprimat; nihil tamen vetat eam e si e corporis cujuspiam constitutionem. ut nova partium ipsus textura ipsa etiam ignis violentia grata potius. odoratui quam noxia ciliandat cffluvia r cum enim quempiam in scopum. . Saccharum Saturni in retorta valido igne distilla lem obtinui tum, eunilam cuilibet rem tentanti succellum polliceri non audeo θ praeter acrem, . Empyreumaticumque liquorem in recipiens superjectum , sat magnam capitis Lortui malsam, caesi coloris, cui tamen violenta ignis impressio non modo non Emvreumaticum, sed gratum potius conciliarat odorem: cum enim stangeretur, placentae recens pillae , stactaeque dum calor adhuc, fiagrantiam spirabat atque licet ignis, iis quae urit corporibus Empyreuma tribuere soleat, suavem tamen iisdem conciliare odorem pollet, si eorum textura odoratis vaporibus emittendis apta seret, quaecumque te turae causa essectrix fuerit Z Ita in indico mure, aut potius cervo, quai vis ad neutrum proprie genus. ectet,) eadem natura, mutatione mos-caeum, quo aliis in animalibus Letorem putre ivum producit : Quare
62쪽
debita partium constitutio in materiae sinum inducta gratis poterit imbui odoribus , aliisque qualitatibus, licet ab imparibus illae causis , ut
combustione,& putrefactione oriantur: Cujus rei firmamentum sit insigne q.iidem, sed fortuitum oti nino Phaenomenon , in quod ingeniosi quidam mihi familiariter noti incidcrant. Dum cximius quidam mathem licarum profuisor atque alius uena matheniaticus , qui sorte dum haec mihi referret alter, aderat: laeviente jam aestate versus vallum in Lincolniensu ho Dira campis stercorarium pergerent, sortissimum ambo mo
chi odorem perceperunt ortum ut conjiccre licet a peculiari quodam
putrefactionis genere P cujus tamen alter alterum nu ri Sus materiam praeberet, admonere ilatim noluit, propius autem ad stercorarium accedentes solitus ex tanto excrementorum cumulo istor frriit: quod enim an malium excrementa, sudor praesertim, plerumque, faetida sint, id non ex ipsa excrementorum natura , sed ex constitutionibus potius variis ema
nate atquc hoc hisce observatior,ibus probabile fiet : ut enim omittam quod de Alexandro magno memoriae proditum est , novi scelicissimiqpempiam temperamenti, quem re diligenter, atque ex improviso dete-eta stafrantem comperi- quod a doctis quibusdam viris familiaribus meis, ac medico praesertim qui ipsi accubuerat, coufirmatum filii. Licet Zibethum pretiolissmum vulgo odoramentum existimetur, viscidum tamen sislummodo videtur animalis excrementum, in rcceptaculum a natura praeparatum conoectum : Zibethi autem lubens mentionem facio, quia vulgo phaenomenon exhibet, quod cum mechanica odorum d chrina, licet eam non demonstret, mire quadret, cum enim mos chelos il-los, vulgo scies, capite licet facieque vulpes potius reserant, propius contemplatus essem; quidam, comperi, laxitatis, ut ita loquar, odorae atmosphaerae gradus ad stagrantiam requirebatur : propiori enim mihi ca- in quibus tenebantur captivi, aut vasi capaciori albetho pleno, odors copia forte, aut celeri nimium effluviorum motu gravis potius occurrebat noxiiisqtie quam suavis: ad certum autem spatium digresso rariores jam, & pressae mimis, utpote remotiores a Mitte exhalationes odorem omnino gratum rcddcbant.
Atque ut hoc adhuc demoscho addam ingeniosa quaedam semina, mihique consanguinitate proxima, rarissimi generis simiam quam ipsi in mu nus, Angliae tum temporis Thalassiarcha obtulerat,spectandam mihi exhibuit, quae, cum aegrotaret , ut ipsamet observarat, araneas ita remedii imquaereret et uibus co tempore quaerendis intenta videbatur, quod hujusce casus mihi enarrandi occasio, ei filerat: cum autem araneas devorasset,
cubiculum totum odore moschi replebat in nullam tamen, dum Dominam
63쪽
Odores compositione alterare M.
Norunt seriores, & res ipsa per se patet, ambarum si solum suerit, lucet nullum adhuc eo pretiosius innotuerit suis mentum, languidum valde , ac vix gratum emittere odorem r atque ipse videre me memini centenas simul aliquot illius uncias ex India recens allatas, quas , nisi ambari solitarii odori mihi fuisset antea familiaris , aut si tantum cum plebe ambarum esse suffimentorum omnium pretiosissimu n novissem, ne assinus quidem ambaro ex odore suspicari potuissem: si tamen debita inoia chi, aut etiam Zibet hi portio rite misceatur ambaro, quae latcbat fragrantia licet nonnihil iam composita, aucta mirum in modum , foras, erumpet: neque enim ut vulgo creditur pretiosorum ingredientium,ut ambari,& moschi, copia sed proporcionata eorum mixtione, nobilissimum,quodque duret diutius , ut experientia edoetus sum, perficitur suffimentum Cum minore siquidem moschi, & ambari quantitate, quam plerique , aut ipsi etiam suisto es adhibere solent, odoramenta non pauca composuimus, quae fragrantia longe ea superarent quibus major moschi, & ambari copia adhibita fuisset Quae autem servanda sit mixturae proportio, qua ve nobis magis probetur, nimii soret laboris, nec necessarii hic rcferre. Hac interim proportione si usus sueris, non multum aberraveris : octo partes ambari, duae moschi una albethi ex arte commixtae odoram dabunt mixturam qua aliis etiam rcbus pretium addere poteris, ut betaoino, storaci, suavibus floribus , &c. quibuS fiant unguenta pro corio , p stilli, variaque id genus alia: ob novam quoque texturam compositione acquisitam quaedam ex se non fra3rantia , cor porum odoriferorum fragrantiam non parum augere possunt : erat enim, memini, nobilibus quibusdam in aula taminis ob suffimen orum scicntiam speciatim notis cou- suetudo , & quasi arcani instar reliquis liquidi odoramenti ingredient bus debitam aceti de vino , portionem admiscere : ut igitur hoc loco quanta promovendi odoris, mixturae insit vis ostendam , addam quidpiam de liquore quodam meo quem nobiles quidam exquisitis assuetilii fimentis laudarunt: liquor hic, quem tum alias ob cautas , tum ut quia busdam speciosarum inscriptionuin amantium commendarem , essem iam mschi inscripseram, licet exquisiti laboris opus, creditus fuerit; hac simplici plane methodo compolituS erat. Arbitrariae s lecti moschi non accurate pulverati quantitati pauxillum spirituum vini assunde e mixturam itaque accurate obstructam in phiala sollicite obstructa in loco quieto absque fornacis ope digestioni permitto, ac pa :cos post dies, aut septimas, prout circumstantiae exigent, spiritus, quod mirum videri poterit, etiam in frigido selectiores moschi partes dissetverit, eoque plurimum quidem tinctus erit, at non rubri coloris: ac
64쪽
Pro uI:ione . Ut ne liquorem ubique celebratum servo solitarium tanquam omnium pre tiosissimum : residuo molano parem spirituum quantitatem aliunde, qui plerumque etiam in frigido lent E : licet tincturam contrahant at priore levioreme residuus hac effusa moschus inferiores in usus adhiberi poteriti hanc autem praeparationem ideo commemoravi, quod prima essentia, aut tinctura potius leorsim facta , languidum ranium, nec admodum gratum moschi odorem expiret , ita ut quivis moschum in eo sub orari non possit: si tamen vel unica, aut duae, utplurimum guttae , chenopinae, aut sextario vini hispanici aliundantur, totum vini corpus, mosche tum induet odorem, & saporem adeo gratum , ut qui improportionatam ingredientium quantitatem norunt, obstupescant.
CVm doctorum plerique, praesertim medicorum, qui detectis licet
vulgaris philosophiae erroribus corpuscularem tamen nec amanti, nec intelliguut philosophiam , ad Chymicorum jam cactra sese recep rint, cumque omnes corporum qualitates a praeeminentia seu prae- domi
nio cujuspiam E tribus principiis suis hypostaticis proficisci spa gyrici velint; non erit, ut opinor, quod temeritatis notam magnopere reformidem, imo erit cur faciliorem hinc mechanicae circa qualitates hypothesis ii troductionem sperem, si praecipuos Chymicorum in explicandis qualitati-trus desectus, atque a veritate errores paucis perstrinxero. Atque ipi a chymicorum statim principiorum obscuritas occurrit, non lave profecto notionis vitium ex qua caeteris inde deducendis lucem affulgere Oporteret: neque enim quidquam', aliud illustrare aut explicare potest, fi ret ipsum vix, aut ne vix quidum intelligitur, vel nou mi re Mam
65쪽
res explicanda, explicatione eget: jam chymicarum nemo scripta evolvit, qui nesciat , quam vago, quam indefinito , atque arbitrario poetae sensu, tribus hi ce sale , sulphure , mercurio utantur, aut abutantur potius ubique: quarum quidem vocum nullas hactenus, quibus adhaereant, definitiones tradiderunt: varia enim saepe apud eundem authorem,eodemque saepe iii libro horum principiorum acceptio cst.
Sed ne chymici solum , ac praecipuum hypothesis suae desectum in ve horum obscuritate positum est e putent; quae quidem non minima hypothesis cujuspia D labes est, cum prima illius virtus pers p cuitas habita semper fuerit, quaedam hic alterius plane generis,ac majoris momenti vitia det
Ac primum quidem , quod ad Chymicam Theoriam spectat nititur ea principiis incertis, inevidentibus, nequaquam demonstratis, sed precario
petitis: mirari sane fatis nequeo, neque ab ipsis spagyricis, neque ab e rum adversariis observatum suille Chymicos supponere potius, quam pro bare corporum per ignem, aut quampiam saltem analysim resolutionem esse unicum investigandorum corporis mixti principiorum instrumentum: variis enim in casibus, ex quibus mixta constent, liquido liquet tuin compositione, tum resolutione: nam quod vitriolum metallicis, sive eae Ma iis fuerint, sive Veueris, sive utriusque, cum acidis partibus, coagulatis,
componatur: id ex ipsa veri vitrioli consectione cum salis , aut sulphuris spiritu, oleo improprie dicto, uon liquido minus liquet, quam ex ejusdem distillatione,atque ignis adminiculo,resolutione. Sed pluribus hic supersedebo, neque ea hic repetam, quae sese in Cisi
mico Sceptico disserui, aut qua potiissimum ratione ea convellerim argumenta quibus maxime inducti, mixta quaevis corpora ex Sale , Sulphure, di Mercurio constare volunt: indicasse nunc satis fuerit, quicquid aliis e corporibus eruere Chymici possint, ipsa nondum, qua praecipue nituntur, experientia probatum, orauia mixta qualitatibus imbuta, illorum irib,o primi, sale; sulphure ,& mercurio conitare, cum uolacium quoad sciam, absque novis compositionibus, aut aurum, aut argentum, aut Crystallum, aut Talaum venerum, aliaque, quae alibi nominavi in haec tria principia re ducere potuerint : haec tamen variis qualitatibus praedita sunt: duo sciliacet prima fusibilitate,&malleabilitate, caeteraque pondcrositate ,& fixitate quamdiu igitur Ch, mici adaequatam sulphuris; & salis & mercurii ab
hiς variisque id genus corporibus separabilitatem non commonstrant,non -nisi precario,ic gratis eorum malleabilitatem, colorem aliatque qualitates a principiis sui, derivabunt. Praeterea praeter analysim per ignem jam in litem vocatam , praeripi pars Chymicae circa qualitates doctrinae , aut iis nititur principiis, aut ea praesupponit quae nemo ba cnus, proba it, nec quantum conjicio prob
Hoc autem praecipue Chymici nituntiar, Iundamento quod suum huic
66쪽
circa es doctri . . esisti ve qualitati esse debeat προτον δικτικὶν,ut Sennertus loquitur, huius opinionis strenuius assertor , aue puculiare quoddam materiale principium cujus tanquam primarii, nati i, & genuini subjecti, participationi caetera corpora qualitatem illam acceptam referre debeant i at cum hac de re alias di iteruerim, non est quod plura hic si peraddam: ut enim de loco, de motu locali,& figura nihil dicam, vix aut ne vix quidem Chymici indic
iunt, πρώτον δεκτικον gravitatis, volarilitatis, caloris, sonoritatis,di phanetitatis,opacitatis,quae qualitatis in corporibus tam mixtis,quam si implic ibus
Dum autem spagyrici hunc in modum argumentari solent : haec aut illaralitas non ab hoc: aut illo peculiari principio , puta sale aut mercurio erivatur,ergo a sulphure oriri eam nece sic est, supponunt quod non minus eget probatione, quam illia ipsum quod asserunt quamlibet scilicet in composito corpore qualitatem ab aliquo trium primorum proficisci, cum ut experientia conflat, quasdam, corpora , qualitates compositione cepe obtineant, que separatis partibus non inexistebant: caeruleum enim, ct flavum licet viriditatis in se nihil habeant, viridem tamen sui conjugio colorem pariunt: ita quamvis sonus nullus efficiat solitarius octavam, aut .diapson, duo tamen soni, quorum dupla est proportio octavam producent: debita quoque stanni, & cupri portione susione simul confusorum can p nam longe magis sonoram colastabunt. quam eorum alterutrum ab altero separatum : ipsique adeo chymici observare quotidie pollunt, licet plum-hum insipi duin sit, spiritus vero aceti acerrimus, saccharum tamen saturni ex utroque compositum sua dulcedine hanc appellationem esse promeritum : At incertam hanc , nutantemque doctrinam stabilire se Chymici plerumque putant dum aiunt qualitates plurimas , tum mani senas , tum occultas e tribus suis principiis idcirco eiIu derivandas quod iis quatuor Clementa peripateticorum explicandis paria non sint: quae argumentatio ut valeat, probandum prius erit, quod probari vix polle putem. Nullum alium harum qualitatum explicandarum superesse modum , quam dete minatum principiorum materialium numerum sive quatuor , sive trium rdonec enim docuerint hasce qualitates ope principiorum h postaticorum
dilucide explicari posse . tam militabit objectio pro Aristotelicis contra ipsos,quam pro ipsis contra Aristotelicos.
I Am variae sunt mixtis in corporibus qualitates, quibus explicandis nulli chymica doctrina uset ei poterit cum enim aurum solo calore fui-ditatem dum funditur,acquirit, eo se remissis ad pristinam iterum soliditatem redit, quartum additio , vel expulsio, aut mutatio trinins motum,mu.ratae hic consistentiae causae ctrix esse potest: cujus rei explicationem principiis a mechanicis iacilem deducemus: i is enim minutas au-
67쪽
ri partes vehementi agitatione fundit: ipsaque earum mutua gravitatis Q
haesio, aut ad cohaerendum inter se mutuo aptitudo fixitatem , sedato particularum tumultu, restituit: cum vitrum venetum sola sui in pulverem contulione diaphaneitatem amittit , aut aliud in corpus opacum candis dumque vertitur, quae confugii necessitas ad tria prima ut vel hoc phaeno me non explicemus , aut qua ratione candidum hoc opacumque corpus
opacitate sua , & calore sola fissione privatum pristinam diaphaneitatem acquirat: varia ejusmodi in sequentisas, particulares circa qualitates,notis exempla occurrent, quae hic idcirco commemorare supersedebo.
FX quoque spagyricae circa qualitates doctrinae insessicientiam
colligere licet , quod na omnibus nec praecipuis phaenomenis coplicandis par . sit e duplici autemaex capite deficit ' primo enim vastriae sunt qualitates quarum ne tentant quidem Chymici explicati nem, & quas explicandas suscipiunt . diminute admodum , nec ea, qua opus soret, luce explicant, imo varia saepe maximi momenti phaenomena ad eas,qaarum descriptionem aggrediuntur , qualitates spectantia taciti
praetereunt. quod variis deinceps exemplis confirmassium comperies.Qua re ut mentem meam certius capias, advertas hic mecum velim licet a
rum notum sibi intime glorientur, quanti laboris opus iis suturum ut,edicere qua demum ratione specificum auri pondus ab ullo trium , aut ab omnibus simul principiis primis deduci queat, cum praesertim Mercurius ipse gravissimulta ,si ab auro recelleris, omnium quae quidem hactenus, noverimus, corporum, tantum auro levior sit, ut ad aequalena aquae pondus habeat se, quemadmodum non semel expertus sum, infra quatuordecim ad
unum, cum purum aurum novendecies eadem aquae mentura ponderosiussit quam arduum itaque illis erit explicare , quo demum miraculo, sola participatione Mercurii multo levioris auro gravitatem aurum speci cana tantam acquirat e reliqua enim duo hypostatica principia Mercurio leviora rinulto sunt. Atque operosi ni fallor laboris opus Chymicis Bret uodpiam compositum corpus indicare . quod gravissimo ingrediemtium , ex quibus constat, specifice gravius sitia Atque hoc prinasim in- lassicientiae genus in Chymica circa qualitvss doctrina a me obseri
Alterum ex concessis petitum videtur di varia enim corpora γε juxta Chymicorum doctissimos tribus primis non constant , variis tamen imbuuntur qualitatibus .quae proinde in his subjectis ope trium principiorum quibus carent, explicari nequeunt. Ita aquam elementarem,quantumvis puram ut aquam pluvialem distillatam comitantur sine tribus primis quia ditas, frigiditas, humiditas, diaphaneitas , volatilitas , ita terram puriss rium ut cineres omni fixo sile liberos, gravitas, consistentia, siccitas, c
68쪽
lor, fixitas, sequuntur quas tamen qualitates, neque sali , sulphuri . aut
Mercurio debent: non commemorabo Coelestia quaedam corpora qualitatibus imbuta, licet ex tribus primis nemo componi velit, soli, namque iux , ac juxta multorum Philosopliorum sententiam , calor colorque m- sunt: habet, & determinatam luna consilientiain & figuram, ut ex montiabus lunae apparet: imo ab Astronomis etiam quibusdam obiervatum est altatiores planetas, stellasque fixas diversicile coloris. Exempla hic genus plura non commemorabo: quae jam allata sunt, non tantum in rem praesentem faciunt, sed N assertam superius Chymicorum principiorum in explicandis qualitatibus inutilitatem saepe,atit usum certe minime necessarium ulterius probant : cum enim dii hin per terram, aquam, &c qualitates hae gravitas scilicet, fixit a color, diaphancitas, atque fluiditas a tribus primis non fluant : per se patet varias materiae portiones ejusnodi qualitatibus , ab aliis imbui causis polle, quam sale, sulphure, aut Mercurio: quid igitur vetat eas qualitates in compositis quoque corporibus saltem ab iisdem, aut similibus causis produci; ut corpus solidum diaphanum in pulverem redactum albedinem producit, quod patet in chrystallo Scissili , vitro Veneto, glacieque comminutis : quorum primum corpus naturale ac perseela mixtum, secundum factitium cst, nee tantum mixtum sed Se decompostmn , tertium denique quantum apparet, elementare corpus, imperfectar admodum minimeque tenacis mixtionis
est: atque ita exigua aeris quantitate, diaphano liquori,immixta, cum liquorem in spumam exagitamus, aeque producitur albedo in aqua limpida, Iamplice juxta omnes corpore , atque tu vino albo quod mixtis perfecti.
INsuper Chymicorum explicationes nec plens sunt nec satis late paterici
pleraeque cnim nec peculiaria, ncque in ligniora attingunt ph nomena.
Aliae ad eam quam dei cribere nituntur Chymici, qualitatem spectant: vix certe quisquam crediderit salis, Morcurii, aut sulphuris ope rationem reddi a Chymico posse cur magnos oetuplo, quandoque, aut de cupio , pol derosiorem serri portionem attollat armatus chalybe quam serro immediate applicatus, aut cur acus magnetica ita disposita ut a Scptentri nati magnetis polo attrahatur, ab altero ciusdem polo abigatur, aut quam ob causam, candens ferri lamina, normaliterque refrigerata inferiore extremo Septentrionalem acus nauticae mucronem dc pellat,quem superius extremum ad se trahit, E sexaginta ,& pluribus non contemnendis magneticorum corporum phaenomenis a quibusdam authoribus relatis . vix trium per tria prima explicationem , vel tentatam a Chymicis futilla pu-rem : atque earum etiam qualitatum quibus haec principia explicandis aptiora viderentur, imperiactam , mutilamque adeo rationem reddunt, ut
69쪽
praecipui momenti phamomena praetergressi, leviter tantum , ae super latenus obvia magis,&familiaria exponant. Atque ea mihi penitus ins dit opinio suturum ut, si qui spayricam qualitatum Theoriam amplectuntur quos inter viros sane doctissimos ostendi ad Catholica, latiusque
tribus prMnu patentia principia confugerent,atque a tentanda qualitatum omnium per eadem explicatione deterrerentur, si, quando ipsis qualita quaepiam explicanda proponitur.. consequentium eandem catalogus pha nomenon ex historia qualitatis desumptorum simul proponeretur: ex quo& plura, & explicatu, quam Hrte crediderant dissiciliora esse discerent. Certe dum Chymicus ope trivim 1 miorum in Ias natura: Volumen , cujus non unam paginam implent corporum qualirates, interpretari aggreditur, eum is mihi videtur imitari qui librum Cyphris ubique exaratum,.quarum tres tantum tutelligeret, susciperet exponendum, licet enim variis in vocibus, trium litterarum unam, aut in multis duas, ac saepe etiam i mnes inveniret . verum tamen praeterquam quod obviae quibusdam in . vocibus notae litterae , quia ignotis mixtae ab ipsarummet vocum interpretatione prohiberet, vero simillimum est futurum ut maxima libri par iis constaret vocibus qyae nullam harum trium litterarum continerent.
AT que hoc primum ex capiste , Chymica qualitatum Theoria manc
videbatur,jam ex alio pariter mutila probatur: cum enim quadrant Phaenomenis explicationes, ea non sunt primariae , aut ab ipso tarte petitae: quod duplici hic ex capite sat fuerit indicasse: primum cnim qua vis e rum quas principia liba vocant , substantiarum variis imbuitur qualitatibus: Sal eni ia fluidum corpus est & grave, distolubile in aqua, aut diapha num, aut opacum, fixum, aut volatile, sapidum, aut infridum, disjunctiva particula utor, quia nondum inter k hymicos circa haec convenit de in quamcumque qualitatum si h lite pendentium conclusum Merit , mihi perinde est. Ium sulphur ipsis etiam fatentibus est corpus susibile in-sammabile,&c. Ac, Occnte experientia dcnsum , T c, &c. quare principiorum magis primariornm ac generalium ope quaedam illorum qualitates explicandae crunt quarum nemo alteram ab altera dirivatam recte dixerit, cum in corporibus eae sinularibus, ac omnino homogeneis reperiantur: objicienti autem hanc vel illam qualitatem , principia ipsa ex se habere , & sulphur exempli gratia esse natura sui se sibile, atque hic esse quiescendum , multa respondere posscm , sed hic adnotas'e sat suerit mc argumentum niti tantum suppositione, nulliuique Are roboris, si nee primigenio ullo sulphure Chymicorum praesupposito, nec sis bilitate caeteris in corporibus inde deducia mechanica ejus scar in genere explica tio a primariis corporum affectionibus deduci possit: cum igitur non tan
70쪽
circa qualitates doctrina lis urin2 sint se biles, non satis intelligo qua potissmdm ratione Chymici.
selibilitatem ctiam salium sui ipsorurn ana si obtentorum , quales ii inti ales tartari,& ut inae, ingredientium sulphureorum participationi a cribere queant : hoc enim quid aliud foret, quam trium corporum simpliciuira,ex quibuS omnia constare volunt, hypor pelim everterc. Superetiet porro semper explicandum unde principium , tali corpus aliud qualitate imbuens eandem ipsi ina reciperet: sulphuris enim masiam non esse anatomicum , aut adamantinum corpus patet, sed constare corpusculin una determinatae figurae , ac determinato inter se cohaerentium modo multitudine quare non immerito inquiri poterit cur talis p rius particularum combinatio quam alia quaevis corpus conitituat tuliabit C.
ATquehinc ad aliud gradum facio ex quo Cliv ricas qualitatum ex
plicat iones superficie tantum tenus res attingere patzbit: quam vis enim corporum sus bilitatem a sulphi ire procedere cum ipsis fater mur , nihil inde aliud stimus quam quod. materiale mixtum 'di persumque per alias eorporis partes, illudfusibile reddat: sed hine nequaquam dilucide intelligimus quid deminia illud sit quod portionem materiae talibilem cssiciari; aut sui ingredientia sulphurea istam dispos
dionem , in reliquam cui, commiscentur ipsa, mastam inducant: ejusmodi autem explicationes curiosus rerum naturalium indagator praecipue quaerit : quas propterea philolaphicas voco v atque ut explicationes magis primarias , de fonti propriores asserri posse demonstrem , cibi vandum tantum modo erit sulphur ipsum , ut in proposito argumento haemamus. fusioni esse obnoxium, seu fit sibile; quapropter sus. bili tat is , quae non ei unius atomi , sed aggregati ex atomis qualitas , reddenda prius in ho principio ratio est . quam inde caeterorum corporum fusibilitas deriv tur : haec autem in sulphure ipso qualitas, ut in serius patebit 1 alitione corpusculorum determinatarum figurarum, magnitudinum, certo convenientique connexarum modo deduci potest , Imo si ars , vel natura , vel casus particulas paribus mechanicis assectionibus in butas , ac eundcm in modum astociatas simul coegisset, fusibile corpus ex constituerent lice particulae componentes primordialis Chymicorum sulphuris partes inm- quam extitiis iit: in etiam sulphur sorte ipsum ejusi odi coalitione com- Lassent, quamvis ejusmodi nullum in rerum natura corpus extaret. Quaecumque autem in chymicos dixi, qui sulphurea ingredientia ius bilitatis causam esse voliant, corum hypothesi mutaris mutandis applicari Acili possunt, qui hanc potius qualitatem , Mercurialibus , aut, filinis principiis ascribunt , nec sutibilitatis proinde in sulphure rationem reddere
queunt. Quare licet tu iis saluar ut instrios dicaui sulphur, aut trium