Probabilismus methodo mathematica demonstratus

381쪽

3 1 MONUMENTA AD PROBABILIsMrORD. TOTI Us FRANCIs C. ut est in Directorio Trium ordinum S. Francisci Romae edito 1688. , & ab Innocentio XI.

approbato n. 63.

Omibus nostri ordinis, ac aliis sub nostra

directione, seu Obedientia degentibus per*nis in Domino suademus, ac mandumus, ut Do-Linas tutiores , o probabiliores semper doceant, amplectantur. ORD. SANCTIssIM E TRINITATIs de Redemp. Captiv. IN opinionum delectu habeant Patres Lectoressperialem adυertentiam , enixe suadeant communiores. magisque probatas sententias tueri , ne ad senaendam ingenii subtilitatem, adducant opiniones minus probabiles. ORD. PRAEDICATORUM in Cap. Generali celebrato anno I 6 36. C M aut ab omni proritu exoticarum , minusque eum littera S. Thomae cohaerentium opinionum , praecipue vero in moralibus, ubi presyius de salute, ac indemnitate animarum agitur . porro in his studeant omni cautela eυitare opiniones laxas , umas, ac parum tutas, absineantque a paradoxis , o monstris recentium placitorum , seu problematum , quae magis vanitati , ac periculo ostentationi militant, quam υeritati. Denique δε- tagant non tantum Melissime in omnibus adhaerescere sanae misinae Nostri Angelici Praecepto-

382쪽

CONTROvERSIAM PERTINENTIA . 37yras, quam ille ex limpidis , o incorruptis Sanctorum Patrum fontibus integerrime in Alveos suorum operum corrisavit; verum etiam assuescere propriae ipsius phrasi , o modo loquendi , ita quod quantum feri potes, ne quidem ab ipso verborum ejus ordine , Hlo , emphas longius disce

datur .

Haec sunt Decreta, quae peculiariter, & distincte a Probabilioristis contra Probabili smum afferuntur, quae propterea eodem sicco modo, quo ab iis afferri solent, allata sunt. Attente consideret Lector omnia eorum verba, & manifeste perspiciet , num vere adversus Probabilismum nostrum quippiam universe conficiant,& num propterea contra eumdem a Probabilio.

383쪽

37 ERRATA CORRIGE.

Pag. 3 3Pag. 333Iin. 8. Antonio. . per Sch. Def. II. lin. 7. eligendum. I in .ult. cognoscerent.

e per hypoth.

Sunt enim hae citationes νὶ per Sch. Supp. q. ιὶ per Cor. ejusd. Iuxta Can. 3. Iuxta Can. 3. primo. I in .prima.Probabilitat.

Antonino . per Sch. Def. a. n. a. eligendam a cognoscent. per Schol. Αx. 13. per Cor. I. Supp. q. per Sch. Def. s. n. S. per hypothesim . per Sch. Def. s. n. q. per Prop. R.

transpositae. per Supp. q. per Cor. I. eiusdem .

Iuxta eundem. Iuxta Can. a. . ejusq. Cor.

probabiliorismi. Alia quaedam pauca levissima Lector ipse corriget per se se.

384쪽

ELENCHUS

RERUM NOTABILIUM.ACrus . Directus, & reflexus quid sint. Pag. 3 .

primus perfectior, sed secundus semper certior. 33. elicitus, seu immediatus, & imperatus, seu mediatus, eorum definitio. 37. AEGIDIUs . Columna, eius brevis historia. pag. 278. Doctrina eiusdem generalis de licito usu Probabilis mi. 293. exempla specialia practica, de eodem usu ab eo desumpta. 3Ia. ALBER. MAGN. B. ejus brevis historia . pag. 276.

exempla practica liciti usus Probabilitat ab eo

mutuata. 3I . opinionem probabilem aliter ac communiter accipitur, usurpasse Videtur. 43. eius locus specialis contra Probabilis mum . 329. qui solvatur. 337. ΑΕΕx. ALENs. eius brevis historia. pag. 277. exempla practica liciti usus Probabilismi ab illo e

ANTONINUs. S. De Probabilismo varie, & ambigue locutus est. Pap. 289. illum tamen clarius reiecisse videtur. ibid. nihilominus ab eo exempla practica usus Probabilismi desumi possent. 293. unde & ab eodem fuisse admissum facile ostendi potest. 29o. opinionem probabilem aliter ac communiter Fcipitur, intellexisse videtur. 44. qui eius auctoritas contra probabilis mum solvi possit. 342. APPROBATIO. Ecclesiae. eius sicut & improbationis definitio . pag. 73. approbatio multipleX . 76. quae de moribus approbat, vel improbat Ecclesia, licita, ac tuta, vel illicita sunt. III. non damnat

385쪽

3 6 ELENCHUS RERUM NOTABILIUM .

nisi falsum, & per principia certa. ibid. cognitum errorem nullo modo, incognitum autem electiva approbatione approbare potest . ibid. approbare potest tanquam tutum non solum certum, sed etiam quodcumque opinativum. I 32. cum approbat aliquid formaliter, approbat etiam virtualiter quidquid eo evidenter continetur. I 33. approbavit doctrinam S. S. Bonavent. & Thomae, & quomodo . pag. I7 . & seq. inque ad I92. probabilismum in terminis non damnavit. I 32. neque vetuit, ut defendatur, ac doceatur. ibid. imo &virtualiter, & formaliter approbavit . 2o7. unde nequit esse virtualiter damnatus neque ab Alex. VII. neque ab Innoc. XI. ibid. quare modus opinandi alienus ab Mangelica simplicitate&.c. Vera, solida, ac positiva prouabilitate non continetur. ibid. potius subjectivum Probabiliorismum condemnavit . ibid. paucissimas Propositiones tanquam probabiliores approbavit. 47. multas vero veluti probabiles, ac tutas. III. seg. AUCTORITAS . quae probabili responsione solvitur, certa non est. 322. quae non est clara, nihil certo conficit. ibid. non est clara, quae diversim in

telligi, & explicari potest . ibid.

Axio M A . Vide Mathematica . AUGUsTINUs . eius locus insgnis contra Probabilismum. pag. I94.

BAcΗONUs Io: eius brevis historia. ρqq. 279. exempla practica liciti usus Probabilis mi ab eo de*mta. 3 i 3

BENEDICTUs XIV. quomodo approba. it Probabilismum. Uide Approbatio Ecclesiae. NA v. S. eius brevis historia . pag. 277. eius doctrina generalis de licito usu Probabilitat. 299. exempla practica specialia de eodem usu ab illo

386쪽

ELENCHus RERUM NOTABILIUM. 377 excepta. 3O3. Eiusdem doctrina approbata ab Ec-- clesia, & quomodo . Uide probatio . habet sententias morales contradictorias sententiis D. Thm

BouuM snt . pag. 28. bonum est vel verum , ac reale , vel apparens 87. actus bonus, prudens, virtuosus, rectae rationi conformis idem est , sicut & bonitas , recta ratio &c. 29. mali definitio. 28. boni moralis consormitas, & mali moralis difformitas, quae in negatione conformitatis continetur . ibid. in indivisibili consistit. 29. melius. Eius definitio. ibid. melius non conformius rationi rectae, quam bonum. 3o. tam bonum quam melius est per se ii, citum. ibid. ac tutum. 38. non est obligatio per

CERTUM .

Vide Veritas, Verum. CONCILIUM. Gallicanum I oo. cuiusmodi sit, &quid contra Probabili simum egerit. pag. 332. & 344. CONsCIENTIA . eius definitio . pag. 33. illius dictamen duplex, directum, & reflexum. 36. primum esse potest incertum, & falsum , secundum verum , & certum . ibid. ultimum Conscientiae dictamen debet esse certum, & quomodo . 79. est interna regula , & mensura moralis operationis.

CONTRADICTORIA . Non possunt esse simul vera, certa, evidentia, neque probabiliora ; bene vero aequaliter, & inaequaliter probabilia, ac tuta. pag. 77. 78. CONSEQUENTIA. Quomodo valeat a comparativo adpositivum vel in eodem , vel in diversis suppositis. pag. 9. 167.

387쪽

3 8 ELENCHUs RERUM NOTABILIUM. CONTRARIA. Contrariorum eadem est lex, ac disciplina. pag. 8.COROLLARIUM. Uide Mathematica .

DEFi NiTro . Definitio, & definitum convertuntur. pag. 8. quid si, quotuplex. Uide Mathematica . DEMONsTRATIO. Quid sit, & quot uplex. omnis est certa. 3. Ο q. etiam ab Absurdo, & quomodo,& ad Hominem. 8. 9. Mathematica quibus perficiatur . R.

DOCTOR. Doctores etiam Sancti habent sententias morales faventes libertati. pag. Iso. & inter se contradictorias. III. Doctores tam in practicis, quam in speculativis tractandis verbis securum,& securius usi sunt. 36. Unusquisque Doctor suas sententias in topicis defendit tamquam probabiliores . I 47. Unde quilibet in his topicis impugnat Sententiae oppostar probabilioritatem , non vero probabilitatem. I 9. quomodo, &num D ctores, Magistri, Consultores teneantur ' ad probabiliora, aut tutiora. I 48. cujusmodi esse de beat Doctor ad hoc, ut conferat opinionibus probabilitatem. 43. Pauci Doctores antiqui aperte docent obligationem sequendi probabiliora ; nonnulli vero de hoc varie, & ambigue loquuntur. 289. Fieri potest, ut ab aliquo Doctore, re Probabilismus asseratur, licet verbis negari videatur. 29 I. Omnes Doctores tractant tum speculativatum practica incerta, & opinativa opinando, non asserendo . I 63. unde tunc optionem eligendi dant. I 63. Cum agitur de mente alicujus Doctoris classici ratio Interpretum potissimum domesticorum habenda est. 3aa. in hujusmodi Doctoribus sunt loca obscura, de quibus Interpretes dis sentiunt inter se . q26. Doctores non sunt censendi

388쪽

ELENCHUS RERUM NOTABILIUM. 379sendi Probabiliorismum reiecisse, quia aliquid dicunt, unde Probabiliorismus inserri videtur. 323. Ιἰ CcLEsi A. Quid possit, aut non possit circa ariia probationem, vel improbationem alicuius; quid egerit circa doctrinam D. Bonav. , & D. Thom. nec non circa Probabilismum. Vide Approbatio. ERRONEUM. Quid proprie sit. pag. 2 O. ERROR . Quid, & quot uplex. 22. differt ab ignorantia 38. Error manifestus , seu falsum nunquam toneri potest . I 34. magis errari potest in practicis, quam in speculativis. I 33. num, & qui error ab

Ecclesia approbari possit. Vide Approbatio. HAERETicUM. Quid proprie sit. ΣΟ.HENRICUs. Goethais de Gandavo. Eius brevis historia. 278. Probabilismum quoad a. partem reiecit. 288. Exempla tamen practica usus illius ab eo desumi possent . 293. quomodo eius locus contra Probabilismum solvi possit. 3 I. IGNORANTIA . Eius definitio . pax. 38. differt ab errore. ibid. Uincibilis, & invincibilis . Earum definitiones. ibid. invincibilis adhuc multiplex. 39. quomodo vinci debeat, ac possit. 6o. ρο seq. Tam in Probabiliorismo , quam in probabilis moignorantia continetur, & quidem invincibilis & physice, & moraliter, licet praevisa, excusans a peccato formati . I 38. I 3. tam in Probabilismo, quam Probabiliorismo datur ignorantia invincibilis excusans a peccato sermali, non obstante legis existentia , ac promulgatione, & quomodo. I o. omnis ignoranetia invincibilis excusat a peccato, & quomodo. Io .

dari

389쪽

38o ELENCHUs RERUM NOTABILIUM. dari potest etiam in lege naturae, & quomodo. I 26. ordinarie non datur in necessariis ad salutem sive quoad fidem, sive quoad mores. IOP. ILLIC rTUM. Uide. Licitum. IMPROBABILE. Uide Probabile. IMPROBABILIs. Vide. Opinio. IMΡROBATIO. Uide. Approbatio. IMΡRUDENs. Vide. Prudens.

INCERTITUDO.INCERTUM.

Uide Veritas, Verum a INTELLECTUs. Speculativus, & practicus. utriusque definitio. 33. utriusque objectum est verum sub diversa consideratione, sive reale , sive apparens : bH speculativus ad scientias theoricas , practicus ad practicam, seu moralem pertinet. 34. est maxime reflexivus ; & suis reflexionibus potest multa certo cognoscere. ibid. speculativus, & practicus eadem re ipsa potentia est. Io3. unde omnia essentialia attributa, ac proprietates utrique communes sunt, & quidquid convenit uni, convenit etiam alteri. Ioq. est potentia naturalis, & necessaria 8 . a quibus determinetur , & cogatur, vel non couatur ad assensum; & in quibus subiiciatur, vel non subiiciatur imperio voluntatis rquosque actus huius imperio possit elicere , & ci ea quae . 86. seq. usque ad 88. quomodo se habeat constitutus inter opiniones probabiles ; quaenam sint in huiusmodi eius iura: quidve etiam in hac Probabilis mi quaestione de eodem certo cognoscat. Σ3O. ag I. 232. Ubi non cogit evidentia ve

ritatis potest raudabiliter suum iudicium alieno sub

mittere. IO3.

LEMMA Vide Mathematica.LEX. Seu praeceptum. Ejus definitio. 6a. st di

390쪽

ELENCHUs RERUM NOTABILIUM. 38 Ivisio multiplex. ibid. seq. usque ad 66. est mensura, & regula externa Conscientiae. Iao. lex ut conscientiam obliget debet esse certa . ibid. Unde praeceptum utcumque opinativum nequit esse regula moralium operationum, & conscientiae. I 22. Lex opponitur libertati , libertas legi. I 27. Lex naturae quo tu plex, & quibus contineatur. I 23. σseq. quae naturae lex sit nota omnibus, & communis apud omnes, & a nemine ignoretur. I 23. σseq. opinative deducta ex primis principiis moralibus legis naturae ad eam legem non pertinent. I 26. quomodo opposta de lege naturae esse possint. ibid. ad hanc non pertinent conclusiones demonstratae antequam demonstratio earum cognoscatur. ibid. Lex naturae est idem, ac Ratio recta. 62. Lesis promulgatio, ejus definitio. 68. & multiplex divisio. ibid. quae promulgatio, & in qua lege diversa ab existentia est,

locum habere potest . 69. non est necessarium ut promulgetur singulis, sed lassicit promulgari communitati. 7 o. in lege divina, & humana ad conscientiae obligationem requiritur existentia, & authentica promulgatio. Iaa. & utraque clara, &certa esse debet. I 23. cujus legis, quomodo, &quando existentiam, & promulgationem humana libertas praecedat ; & quando in possessione certa sit. I 27. seq. usque ad I 29. circa legis existentiam , & promulgationem in Probabilismo idem sentiunt; & omnino statuunt Probabilioristae, ac Probabilistae. Iqq. LigERTA s. opponitur legi, lex libertati. I 27. POL sessio libertatis non tollitur per incertam possessionem praecepti, bene vero certa possessio praecepti per incertam possessionem libertatis. 223. quom Odo, & quam legem libertas praecedat. I 27. seq.LI cITUM. Et Illicitum. Eius definitio. 28. licitum