장음표시 사용
361쪽
υὸrba didicisti, quam te non fallam , profecto re
C A P. 7 6. Ume etiamsi vestros probabiliter nostis traditionem objiecise concederem, non ideo v rtim obvecise contenderem , oe recte non dicerem probabilius hanc objicere : quandoquidem a vobis nominari tantum traditores solemus audire , nullis autem gesis , vel ecclesa sicis , vel publicis recit ri , demonserarique confessos i a nobis autem proferri gdia publica , ubi vestri tradiderunt , oecclesiasica, ub confessi Deo judici derelicti sunt.
C A P. II. SEd non omitto tam manifestum adjutorium tuum , quo nobis etiam nesciens plurimum faves , docendo regulas comparativi gradus: quia ita quod ante positum es auget, non quod ante diaelum es improbat, secundum enim hanc regesam tuam , secundum quaedam verba tua in Epistola tua , sne ullo disicultate obtinuimus causam no-sram. Tu enim dissi in primis partibias litterarum tuarum , velut noseram pertinaciam criminando , tot documenta legalia , quod melius ,& verius est, nobis persuadere non posse. Ubi ego concludo secundum artificialia tua , jam nos verum , bonum tenere , se quod verius , ct m lius est, nobis persuaderi non potes . Cum ergo nos non reycindamus, ut secundum te loquar, verius , oe melius baptisma Vesrum, quare vos rescinditis verum , O bonum nosi um y Item cum
dixisses, hoc & nos volumus, ut Christus sit
362쪽
CONTROvERSIAM PERTINENTIA. 333
origo, & radix, caputque Christiani : continuo Meeisi. Sed quaerimus per quem hoc melius . fiat Τ Quod dicendo utique concessi ii per malum ministum bene hoc feri , icii melius per bonum . Cum itaque nos non rescindamus baptUmum, quem per Ueytrum, tanqmrm per honum minis, iam dari dicitis : quare υos rescinditis baptismtim , quem per noserum, tanquam per malum minisrumdatum esse contenditis t Tu enim dixisi , quaerimus per quem melius fiat. Et tua regula es, quia gradus ille quod ante positum est auget. de s per vesrum scut putas , melius sit , ergo per nostrum bene iis . Ac per hoc quando per nos baptietatum rebaptizatis , id quod e e ilia tua regula bene fastum esse comeditιs , Dcrilega praesumtione rescinditis. ET L I B. 4. C A P. II. O in etiam quia dixi , traditionem multo probabilius nss vobis objicimus. Respondes me hoc juisse confessum , quod eum vos nobis
probab liter objicitis ; doces etiam regulam locutio- Lib. I. nis , qua comparativus gradus quod ante pos- contratum eit auget, non quod ante laesum ellim pro- Pet.cap.
bat: ω adjungens, sicut bene, di melius, male, & peius, horribiliter, &horribilius, ita ei te Sup. lib. probabiliter , & probabilius . Unde tibi colligere 3.cap.7ῖ. iideris , dicis ς Si vos probabilius, nos ergo 74. 73. probabiliter . Hinc ego in illo prolixiore trium 7ο. 77. librorum opere suo loco tibi fatis , aut plusiquam
satis fortasse respondi , o inendi re illis litteris
tibi verba didicimus, quomodo comparatibuS Rr dus non semper augeat, quod comparat, aliquando improbat, cui comparatur. Inde es: i
363쪽
334 MONUMENTA AD PROBABILIs MI Dii meliora piis. Inde es: melioribus opto Auspiciis . Lege diligenter ,
plura ipse reperies. Sed nonne miraris, obsecro te , in hac caussa Maximianensium , ex qua tibi ad omnia nunc satui respondere, nec hujus mihi defuisse locutionis exemplum λ In illo quippe luculentissima, o foecundisima sententia Bagajensis Concilii. Inventa est, inquiunt causa salubrior, ne per cuncta membra pestilens irrepat virus, ut compendioso dolore natum decidat vulnus. Certe secundum regulam tuam salubris, non salubrior diacere debuerunt. Neque enim illud salubre, sed perniciosum erat , ut per cuncta membra psilens via rus irreperet . Salubrior ergo erat causa , ut commpendioso dolore natum decideret vulnus , quamvis non esset silubris , sed contra exitiabilis , ut percuncta membra pestiens irreperet virus. Sic traditionem probabilius nos vobis objicimus , quamvis eam vos nobis non probabiliter objiciatis. D. THOMAs QUODL. 3. ART. IO.
AD secundum si proceditur: Videtur quod Auditores diversorum magis rum tenentium diυersas opiniones excusentur a peccato erroris , s iniones Magis rum suorum sequantur . Dicit enim Dominus Matth. 23. Super Cathedram
Moysi sederunt Scribae, & Phariisi ; omnia ,
quae dicunt vobis, servate, & facite . Multo erso magis servanda sum illa, qua traduntur a Doctoribus sacrae Scripturae s ergo non peccant qui m-rum opiniones sequuntur. Sed contra est quod dicitur Matth. I 3. Si Coecus ducatum caeco praestet, ambo in foveam cadunt . Sed quicumque errat,
364쪽
CONTROvERs IAM PERTINENTIA . 333eoeeus es in quantum errat; ergo quicumque sequiatur opinionem emantis Magiseri , in foveam pereati radit. Resp. Disendum, quod diverse opiniones Doctorum sacrae Scripturae , si quidem non pertineant ad fidem , oe bonos mores , absque periculo Auditores utramque opinionem sequi psistini. Tune enim habetiscum quod Apostolus dicit ad Rom. I . Unusquis que in suo sensu abundet. IN HIs VERO, UIAE
PERTINENT AD FIDEM , ET BONOs MORES NULLUs EXCUSATUR , SI SEQUATUR ERRONEAM OPINIONEM ALICUIUs MAGIsTRI. IN TALIBUs ENIM IGNORANTIA NON EXCUSAT ς
alioqain immunes a peccato fuissent qui Iecuti sunt opinionem Aris , Nestorii , ct aliorum Haeresi
charum, nec potes excusationem habere propter smplicitatem Auditorum, sI IN TALIBUS ERRONEAM
SENSUS , quinimmo ut A ut . dicit Lib. 3. de Doctrina Chrisiana. Consulere debet quis regu lam fidei, quam de Scripturarum planioribus locis , & Ecclesiae auctoritate percepit . Qui ergo assentit opinioni ali jus Magiseri contra manis Rum Scriptura testimonium s sve contra id , quod publice tenetur secundum Eccusae auctoritatem, non potes ab emoris vitio excusari. Ad Alcid ergo , quia in eonirmium ob icitur diacendum, quod ideo praemisi , super Cathedram
Moysi sederunt Scribae, & Pharisaei, ut quod ρο- sea subdit: omnia quae dixerint vobis servate, &facite : de illis intelligatur , qua ad Cathedram
pertinent, ad quam non pertinent ea, qua sum contra fidem, vel bonos mores.
365쪽
is titulus fuerit huic articulo a D. Thoma
praefixus non convenit . Alii enim volunt Utrum ille , qui habet plures praebendas peccet. Alii vero istum . . . I I Utrum quando sunt diversae opiniones de aliquos alii legunt: de eodem facto, ille qui
minus tutam peccet: scut de pluralitate praebendarum . Vide, Lector, num hic articulus clarus esse 'possit , quemadmodum Probabilioristae dicunt. si vel ipse titulus in quaestione positus est.
Neque vero parum ad Probabilis mi quaestionem conducit , utrum unus , vel alter verus statu tur. ut consideranti liquet.
ud tertium sic proceditur. Videtur quod ille quι habet plures praebendas , peccet ex hoc ipso , quοα opiniones Magiserorum sunt in contrarium . Ωαι- cumque enim committit se discrimini in his , quz sunt ad salutem, peccat; sed die committit se distrimini. ut videtur, cum faciat contra multorum peritorum sententiam 9 ergo Ῥιdetur, quod peccet . Sed contra . Potes esse s quod in tali casu aliquis adhibeat diligentiam inquirens , au habere plures praebendas sit licitum, nec inυenit aliquid, quod eum moυeat ad hoc, quod si illiciturn s ergo vid tur quod sine peceato possit plures praebe as habere. Resp. Dicendum, quod duobus modis aliquis ad peccatum obligatur e uno modo faciendo contra le- m, ut cum aliquis fornicatur: alio modo facιen- Io contra conscientiam , es non ut si conscientia dictat alicui, quia levare sesucam de terra sit peccatum mortale . Ex confornrι
366쪽
CONTROvERs IAM PERTINENTIA. 337 rem obligatur aliquis ad peccatum , sive habeat certam Mem de contrario ejus , quod agit , sve etiam habeat OPINIONEM CUM ALIQUA DUBITATIONE . Illud autem quod agitur contra legem semper es malum, nec excusatur per hoc, quoa est secundum conscientiam, oe smiliter quod Hi contra Conmentiam es
malum, quamvis non sit contra legem; quod autem nec contra confrientiam , nec contra legem es,
non pote)i esse peccatum . Dicendum est ergo , qtiod quando sunt DUAE OPINIONES CONTRARIAE DE EODEM , OPORTET Es- SE ALTERAM VERAM , ET ALTERAM FAL-sAM . Aut ergo ille , qui facit contra opinionem Magiserorum, utpote habendo plures praebendas , facit contra veram opinionem, Cr sic cum faciat contra legem Dei, non excusatur a peccato, quamvis noufaciat contra conmentiam , se enim contra legem Dei facit. Atit illa opinio non es vera, sed magis contraria, quam die sequitur , ita quod vere licet habere plures praebenaas ; ONunc disinguendiam es ;quia aut talis habet confrientiam de contrario ; sis iterum peccat contra conmentiam faciens, qtiamvis non contra legem o aut . non habet conmentiam
de contrario , sia certitudinem alii legunt : setistertitudinem ) . Ex quo iterum patet, hunc locum esse obscuriorem. Nam ob hanc variam lectionem, redditur clarior certe, vel obscurior, ue liquet , sed tamen IΝ QUAMDAM DUBITATIONEM INDUCITUR ET CONTRARIETATE OPINIONUM, ET SIC SI MANENTE TALI DUBITATIONE PLUREs PRAEBENDAS HABET, PERICULO SE COMMITTIT, ET SIC PROCULDUBIO
PECCAT, utpote mastis amans beneficium temporale , quam propriam salutem . Aut ex contrariis opinionibMs in nudari dubitationem adducitur, ρο -- L 3 non
367쪽
3 8 MONUMENTA AD PROBABILIsMInon committit se discrimini, nec peceat. Unde patet solutio ad obiecta.
AD secvudum sc proceditur . Videtur quod habere plines praebendas sne cura animarum, absque dispensatione, si peccatum mortale. Quicumquσenim facit contra statutum Concilii peccat mort liter : sed qui habet plures praebendas facit contra flatutum Concilii generalis ; ergo peccat mortaliter. Probatio mediae ς Dimnes ione 7. dieitur in quodam Decreto Urbani Papae, quod incipit: Sacrorum Canonum . Omnino aliquem in duabus Ecclesiis titulari non liceat , sed unusquisque in qua titulatus est , in ea tantum Canonicus hambeatur . Licet enim Episcopi dispositione unus di Versis praeesse possit Ecclesiis , Canonicus tamen praebendarius, nisi unius Ecclesiae , in qua conscriptus est, esse non debet. Praeterea I 3. q. r. dicit quoddam Decretum Septima Ssnodi. Cle ricus ab instanti tempore in duabus non connumeretur Ecclesiis , negotiationis enim est hoc,& turpis lucri commodum , & ab Ecclesiastica consuetudine penitus alienum. Et se idem quod
Praeterea Chrisostomus dicit . Quod tenebra e rubuit, lumen erubescat ; quod figurae non fuit concessum , rei reor esse illicitum; figurae autem uon fuit concessum, quam inter Levitas: qui capiebat in Bethlehem, caperet in Ierusalem, quin modo cum persectiores esse debeamus, qui capit in Tyro, non capit in Damascoὶ Praeterea Bernard.
dicit. Qui non unus, sed plures est in beneficiis, non unus, sed plures erit in suppliciis. Sed qui
368쪽
CoΝTRovERSIAM PERTINENTIA. 339
habet plures praebendas , plures est in beneficiis , ergo plures erit in suppliciis , se grauissme
Praeterea , quicumque committit se discrimini , periculo peccati mortalis, peceat mortaliter . Ue es hujusmodi, quia recipendo plures praebendas jurat sa- tuta utriusque Ecclesia, in quibuspraebendatur, quae
aliquando non po/ssunt simul servari , utpote s eodem tempore vocetur ad elestionem in utraque Ecclina, vel ad aliqua Ecclesiae negotia peragenda; praecipue s si causa inter duas Ecclesias, cum
utrique teneatur ; ergo υidetur quod peccet mortaliter a
Sed contra es, quia illud , quod vergit tu commune periculum, non es ab Ecclesia s linendum ;Sed Ecclesia fusinet , ut aliqui communiter habeant duas praebendas; ergo in hoc non es per
culum peccati mortalis. Praeterea licitum est alietii patrimonium habenisti praebendam accipere; sed major es convenientia inter Ecclesiastica beneficia , quam inter patrimonium , praebendam ἰ ergo etiam litet habenti unam praebendam , accipere aliam. Resp. Dicendum , QUOD OMNIs QUAESTIO
IN QUA DE PECCATO MORTALI UAERITUR,NIs I EXPRESSE VERITAS HABEATUR, PERICU-Los E DETERMINATUR , UIA ERROR , QUO NON CREDITUR ESSE PECCATUM MORTALE, UOD EST PECCATUM MORTALE, CONSCIENTIAM NON EXCUSAT A TOTO , LICET FORTE A TANTO. ERROR vERO, UO CREDITUR ES- MORTALE, UOD NON EST MORTALE, ET CONSCIENTIA LIGAT AD PECCATUM MORTA LE . PRAECIPUE AUTEM PERICULOSUM EST, UBI VERITAS AMBIGUA EsT , UOD IN HAC
369쪽
36o MONUMENTA AD PROBABILIs MI QUAEsTIONE ACCIDIT . CUM ENIM HAEC QUAE-sTIO AD THEOLOGos PERTINEAT, IN QUANTUM DEPENDET EX IURE DIVINO, VEL Ex IURE NATURALI, ET AD IURISTAS IN QUANIUM DEPENDET EX IURE POsITIVO; INVENIUNTUR IN EA THEOLOGI THEOLOGIs , ET JURISTAE JURISTIS CONTRARIA SENTIRE . In jure namque Divino non inυenitur determinata
expresse ; cum in Sacra Scriptura expressa mentio de ea non fat s quamvis ad eam argumenta ex aliquibus austoritatibus Scripturae forte adduci possant , quae tamen non lucide veritatem ostendunt . Di terminando vero eam secundum jus naturale , se videtur ad praesens de ea dicendum , quod a- liouum humanartim multiplex es disserentia . sae iam enim sunt, quae habent deformitatem iu- separabiliter annexetm, ut Fornicatio, Adulterium,
alia hujusmodi , quae sello modo bene fieri possunt. De numero talium non es habere plures praebendas, aliter in nullo casu dispensationem recipere posset , quod nullus dicit . Quaedam vero ontactiones, quae de se indisserenter sunt ad bonum, vel malum, ut Ieυare festucam de terra, vel aliquid hujusmodi , inter quarum numerum quidam computant habere plures praebendas, dicentes. Italicitum es plures praebendas , stetit habere plura Poma. Sed hoc non videtur esse verum; cum hoc , quod es habere plures praebendas , plurimas in se inordinationes contineat, utpote quia non est ρή- Iibile aliquem in pluribus Ecclesiis deserυile , in quibus es praebendatus, cum praebendae videantur esse ordinatae , quas quaedam sipendia Deo isdem ministrantium. Sequitur etiam diminutio cultus Divini , dum unus loco plurium insistiitur. Gqtiisur etiam in aliquibus defraudatio volunta
370쪽
CONTROVERSIAM PERTINENTIA. 36 Itum isatorum, qui ad hoc aliqtia bona Ecclinis
contulerunt, ut certus numerus Deo deserυientium
ibi esset. Sequitur etiam inaequalitas, dum unus pluribur beneficiis abundat , alius nec unum habere potes, o multa alia huiusmodi , quae de facili patent ; unde non potes contineri inter indifferentes aditiones , o multo minus inter eas, quae sunt secundum se bonae , ut dare eleemosF-nam, hujusmodi.
Sunt vero quaedam actiones, quae absolute consideratae deformitatem , vel inordinationem quamdam important, quae tamen aliquibus circumstantiis adυenientibus, bonae liciuntur , scut occidere fominem, vel percutere in se deformitatem quamdam important. Sed s aDatur occidere malefastorem propter Jugiitiam, vel percutere delinquentem causa disciplinae , non erit peceatam , sed virtuosum. In numero harum actionum videtur esse habeTe plures praebendas . Quamυis enim aliquas inordinationes contineat, tamen alια eircumstantiae
posunt superυenire ita honestantes astum, quod
praedictae inordinationes totaliter e euantur ἰ ut
puta, si si necessitas in pluribus Ecclesis eius obsequio , possit plus servire Ecclesiae , vel tantumdem absens, quantum alius praesens si quae alia stini hujusmodi ; o tune diis conditionibus
supervenientibus cum recta intentione, non erit peccatum , etiam nulla dispensatione interveniente, sconsideretur tamen se udum jus naturale, quia difpensatio ad Ius naturale non pertinet, sed solum adpositiυum . Si vero aliquis hae intentione plura beneficia habeat, ut sit ditior , ut lautius vivat, tit facilius ad Epistopatum perveniat in aliqua E clesiarum, ubi est praebendatus, non tolluntur praedinia deformitates, sed augentur, quia cum talι in-