Excerptum Polonicae litteraturae huius atque superioris aetatis. Auctore Io. Dan. Andr. Ianozki ... vol. 1. 4.

81쪽

Post lectas cas litteras, Ducis Legatus, saeta ipsi, a Supremo Lituaniae Mareschalco, dicendi potestate, ita exorsus est:

DOMI I COLENDISSIMI.

.. mnibus a natura insitum est incitamentum . quo vi quisque sui ipsius feliciorem reddere cupit statum.. Media felicitatem quaerendi prout diversa, sie. illa eminentiora sunt ae praestantissima , quibus communis plurium salus stabilitur. Quid igitur mirum, his, qui eo eollaborant, prae reliquis palmain relictam esse, iam ct oratorum Principem edixisse, qDod homines ad Deos nulla re propius accedant, quam sa-Ιutem Hominibus dondo. Post tristem illam, quam , enissma Respublica experta est sortem, congreα

ei estis, Cepissimi Idustri stimi, Reverendissimi, ac

Magni ei Domini, ' Saluti totius inclytae 'Oιonae Geapta piospicere, ac gloriae eiusdem ab antiquissimis

82쪽

temporibus radieatae Tutorem constituere. omnium in eximia supientia Vestra collocata est spes, omnes ab illa eommunem expetunt felicitatem, & expectant. Et quidni optima quaeque ac saluberrima sperare liceret 8 Iam gloriae aeque ae commodo Sereni lymae Re

oblicae, consultat illimo Consilio, Cri yimi, Illuis lustrissimi, Reverendi sunt, ae Magnifici Domini. in dium inter Vos constituistis illum, qui generum liberrimae Gentis felicitatum expertissimis, publicae prosperitatis sit Ρroi notor. 1am eum , quem necesse est diligere, qualis qualis iit, talem providemus ; quem libenter diligeinas, ct quein non amare, nonnisi Osorifelieitatis ae deliciarum generis humani possibile . GLssimus circiniae ac Semigalliae Dux, ERN S T VS IO AN NES, Dominus meus Clamenti simus, iussit me referre ad Serenissimam Reni pubii- eam, cum officiosissima salutatione, ardentissinia vota, quae pro selici Consultationum publiearum, ct prac, sentimn Sectionis Comitiorum exitu, fundit. Nec

infortunia perpessia, nee ardua, quae alias inter veri e Tunt, momenta impedire potuerunt, quin semper Dux meus communem, eum Sereni s ma Republica, salutem habere totus fuerit occupatus. Iam ex voto ipsi meeessit. Iustitia ae servata Pacha, aeternam Sein

reuiseimae Reipublicae gloriam, Daci salutem coriciliarunt. Benefactormia Celsitudo jua sempiternam servabit memoriam, de in devinctilsini animi tesseram, omnem dabit operam , ne ullum unquam , in se, Prinis eipis fidueiarii requisitum desiderari videatur. Pro debitis se animatus Dux meus certo confidit, Ser nistiniam Rempublicam, benevolentiam sua in , erga illum continuaturam, causisque ac iuribus eiusdem praesidio esse non dedignaturam. Quod, repetita fidelium Vasalii Ρrincipis obsequiorum delatione, desideratissime petit.

CH Usme ct Reverendissime primas, Primeque

Princeps Regni Polaniae, Magnique Ducatus Lituaniae: Celsissimi, Reuerendissimi, Idus, Himi, Excellantissimi Domini Senatores, de Ministet Status p LLlustris e ct Excellentissime ordinis Equestris M reshalae, nee non Rhisrissimi ct Excellentissimi Palatiis

, Di iti oti by Corale

83쪽

latinatuum, Terrarum, ct Districtuum Nuntii, atque Universe Inclyte ordo 'vestris Regni Poloniae, Magnique Dueatus Lituaniae. Domini Colandi Phnis

Instruxit me quoque Generosus Ordo Equestris Ducaeuum Curiandiae ct Senai galliae, Sereni simae Reipu-bIitae, ct ipsius nomine fidelia sua obsequia exponere. Nihil ipsi tam graviter in votis est, quam ut consilia Serenissmae Reipublicae , ad salutarem dirigantur fi rem, re is geniali ista die eligatur, quem publica sa- ilus desiderat, quemque Regiae virtutes sceptro destinarunt. Gratissimo non minus animo veneratur Serenisimae Reipublicae, pro iustitia Pactisqne servaridis, facilitatem: Qua & Ducem nostrum circa Dueaeus suos, ordinem Equestrem vero circa omnia eiusdem iura ae Privilegia conservavit. A Maioribus nonris relictum, servatam semper a Serentissima Republica fidem, debita pietate ac fidelitate prosequi.

Eandem &' Posteris nostris integerrime observandam relinqubinus. Non enim eoncedet Sereni ima Respu-hlica, ut futurorum nos terriset tristis quaedam cogitatio Aeterna Privilegiorum nostrorum, Libertatum,ae Regiminis sormae, saneita est auctoritas. Illi nequid ullo unquam tempore derogetur, id est, quod a Gente inelyta, aureae suae libertatis gelosissima, desperat, & omni veneratione, ct Observantia exorat. ordo Equestris.

Ad haec, Princeps Regni Primas:

Tam Illustrissimi Vestri Ducis curoniae ct Semigalialiae, quam Generosae Clarissimaeque Nobilitatis eorundem Dueatum, per Te, Dignissime Legate, transmissa ad Campum hunc pro*erae Electimiis Nostrae Vota, perquam grato animo Reipublicae Senatus complectitur. Dubitandi locum Vester Prineeps non habet, Regem Nostrum suturum, divinitus Nobis V bisque destinatum, & Vestri Amplissimi Diaeis, ct Uestra, Fortissimi Viri, Iura, ordinationes, Leges, ae privilegia, sarta, tecta, ae integra sancte conservaturum. Ad quod, & Ordines Reipublicae optima in res rationesque Vestras voluntate propensissimi, omni meliori modo semper perlibenterque contribuent. , Tum

84쪽

Tum Nunciorum Mareschalcias:

Nihil, inquit, praestantius, nihilque iueundius ense arbitror, illa animi fideique voluntate, quae. ex mutui amoris, ct ossiciosae gratitudinis promanat fonte. Luculentum eiusmodi testimonium exhibet

Nobis Idu irishnus ERNEsTUS IOANNES, Dux Curoniae ct Semigalliae, Serenissimae Reipublieae

Nostr e Fiduciarius Princeps, sui una prudentia, integerrima iustitia, inclyta magnanimitate, ne omnia gena virtute ornatissinius: te una cum Ecdem Isim ''simo Duce, universa Curoniam ct Semigullorum i , Pro vineia, heroiee indolis ac Martii spiritus, in plurimis omni aevo praestantissimis viris, foecundissima. Cum itaque, Nobilissimi oratores, palam videatis Celsissimum Principem, Primatem Regni Nostri. ex hoe supremo Interregiae Auctoritatis fustigio, tinnienissa sollieitudine, summa prudentia, pientissimo etelo, de immortali amoris teneritudine, Rempublicam Nostratn prospere & gloriose moderantem; tum videatis Praeclarissimum senatum, profundissimo consilio, ct vigilantissima atque heroica magnanimitate, Bono publico impensum; cum denique clare cernatis Leis ctissimum ordinem Equestrem, fragrantissimis votis, ct maximis conatibus, pro salute Patriae devotum; cum praeterea, ad participationem laboris S gloriae Nostrae, Vestris spectatissimis eoneurratis Suffragiis, ct eodem Regio sanguine, eui in SIGIsΜUNDO A v G V s Τ o fidem obiit listis, e magna Vitelliorum milia genitum, cuius nee eorda decorem, nee lauisdem vox ulla eapit, futurum Regem Nostrum eligendum ct venerandum veniatis: proinde grato pectore,

hoe eommunis Reipublicae Nosrae boni intentum aemidiosum excipimus officium, ae in benignissimo Sunu Dei Ter optimi Maximi, selieitatis Nostrae Auctoris, ct in longissima saecula Servatoris, ardentia vota, firmas spes, ineffabiles plausus Nostros

collocamuri

CVIII.

85쪽

Horos ille noster, SI A NISI AVSP O NIA I O U I V S, summi Senatoris &

bolliciosissimi imperatoris, defuncti Crac vionsis Castellani silius, magnis & Vere regiis virtutibus ornatissimus, e Lituaniae D pisero, Rex Poloniae, ac Magnus Dux Liutuaniae, creatus est. Heri suuragia, a Principe Lubienscio, Gnesinensi Archipraesule, totiusque Regni Poloniae Primate, unive lis Senatoribus atque Nobilibus, modo inCredibili consentientibus, eXcepta. Renunci tio hodie, ab eodem Principe, Primate Regni, in medio Comitii, solemni more per Aa, atque ad singulaS eius portas, a Supremo Lituaniae Mareschalco repetita, ne uno quidem obloquente. Ambrosano hymno,

in aperto Hesrionis campo, inter torment rum sicloporumque eXplosiones Cantato, ceditatim omneS ad declaratum Regem, in Cr coviensi suburbio. in palatio paterno Commorantem, confluxere. Vladistaviensis

Praesul, intonius Casmirus wlrowscius, imperium ei, Senatus nomine, effusissine gratulatus est. Idem ossicium Plocius Epia scopus, Hier0nymus Set lycius. ac Sando- mirientis Palatinus, loamres Urielopolscius, diserte praestitere. Nomine Equestiris Ordinis, Alexander Borzeucius, Praefectus Dolsanentis, Ioannesquae Doram, Vilnsensis

86쪽

Suconmstrarius, verba ad Regem se ore luculentis oratiunculiS. Rex ipse, quam Sematoribus, tam Equitibus, blande ac s

Cunde rΡspondit. Regni deinde Primas, Frinceps VIa dis lavs Lubienscius, Nobilita tisque Murolchalcus, Iosephus Sosioinscius, grItulabundi advenere. Quibus a Regia

Maiestate graviter magnificeque responsum est. Anmeunte demum Primate, Rex equo vectus generotissimo, innumeroque Sen torum atque Nobilium comitutu cinctus, per

donlissima & 'laetissima o eurrentiUm atque a Celainant im agmina. urbem ingressus est. Anis Aedem Divo IOANNI BAPTISTAE sacram deicenditu i I Intrantem, Luceoriae

liuiusce Ecclesiae Collegiatae DecanuS, no-m e totius Canonicorum Collegii, patrio sermone salutavit. Turacius, Generalis Uicarius atque ossicialis Varsavi ensis, Regiam litiestu tehi Latine hisce verbis est allocutus:

,, Iterum Nobis redeunt Teeum Piat ea saecula, Rex Serentii mine, duin Te universae Poloniae ista Regem ilium, ,, e millibus Unum declararunt. Orbata .hereditatiis titulis, ,, decora sua, sub exteris mereri Principibus tam diu debuit ,, Gens libera, donee Te patricio Rege, felieitatem suamn restitutant sibi gauderet hodie ct gratularetur Polonia. ,, Eveheris igitur supra omnes, tot saeculis exoptatus Non bis Princeps. ct veluti ad haereditatem Tuam attolleris; ,,ut magnitudinem POIoniae, libertatemque Gentis Tuae, α,, quidquid ex avitis honoribus decesserat Sarmatiae, id, ,, per Te, Rex Regulu DEUS Optimus Maximus, iterum 1, Nobis resarcire videatur. Ominari igitur dehine lieebit Exe. I. Litt. Vol. II. O ,, invi-

87쪽

is invidiae, quod quidquid amplitudinis nostrae, quantumis is que gloriae ct libertatis Piastea Rota in sublime prove., ctum fuit, id omne per Te servandum Tuo praesidio, ctis tutela Tua augendum, non falso augurio polliceamur. is Talem profecto Polonia libi Regem quaesierat, talem dian vino affata spiritu Te 'proclamavit, quem supra caeterosis omnes, Vnum insignes Tuae dotes, in amplissimo hoe Re is gno Poloniae extulerunt. Accipe igitur, in hoe felici inisis gressu Ecclesiae, pro Te, vota. Accipe Cleri Regiae Col-- legiatae Variaviensis haec prima Regi suo deserentis Osi ia. Cleri inquam Tui, qui pro felleibus Tuis auspiciis, is pro reddito Poloniae Patricio Principe, pro Te eollatois Nobis caelitus Rege, incruenta DEO Maximo, Regiis Regum, litabit sacrificia; ut Te Nobis, libertati nostras, is Fidei quoque, ct sacris nostris, diu incolumem, semperis is que invictum servet Regem ST AN IS LAVJ d. Huiuseeo animi nostri di voluntatis interpretem, in antiqua bene olentia, nunc protectione regali conserva, quem devinis sectum S fidelem Maiestati Tuae habebis semper oratorem . .

Rex benigno admodum Vultu is Ego vero, inquit,

se eoneordibus Gentis utriusque votis, in regale solium eve--ctus, primi ossicii duxi, in hoc sancto Ioeo, D Eoi eis optimo ac Maximo grates persolvere. Cuius propitio nu--mini, ut me precibus omnibus sacrifiatis commendetis, is venerabile Capitulum vestrum impense obtestor atque obia, secro. - ΗiSque dictis, Reta maxima Pr cerum Nobiliumque Corona septus, ante praecipuam aram, provolutus genibus, d bita gratiarum actione Deum Veneratus est.

sis Episcopus, Theodorus Dux Gartorrscius, pontificiis insignibus conspieuus, canere coepit. Post quem Supremus Litu nias Mareschalcus, Ignatius inlascius, alta voce ter edixit, Electum iam Serenissimuin Re sem, S TΛNIS LAUM AUGUSTUM, ab omnibus,

88쪽

pro vero I legitimo Principe ae Domino, habendum esse.

Cui totid0m vicibus, omnium ordinum atque aetatum homineS, Vivati aCClamavere; tormentorum ne sicloporum tonitruis, eXtra

templum resonantibus. interque publica ea laetitiae hilaritatisque specimina, Rex, a Primate Regni, per consertisIimus Nobilitato porticus, in arcem deductus est, ubi cuncti Senatores ac Ministri, Nobilesque primores, Regiam Maiestatem osculo manuS Colucre.

Provincia Societatis tesse Masovitica, SERE

NISSIMO AC POTENTISSIΜΟ PRINCIPI,

huiusmodi carminibus gratulata est:

Sunt, quibus ad solium fatis es Regalis origo,

Sunt, quibus orba octilis fors diadema dedit, Sunt, queis per populi clades Patriaeque ruinas Pur ureum fravit mucro cruentus iter. regnare parum es, s non reguare mereris, Remque parum es caeca Jorte vel ense geri. O a Saepe

89쪽

Saep8 suos doIuit Fortunam ludere ludos, Decorant Patrium pignora sa e thronum. Ne profanata cidarim impos se Graditum Legimus, atque pari diripuipe mauu. Mars procul, ta fallax procul hinc Fortuna recede, De ρiciunt VIos tempora nostra deos. Non fato diadrina petis, REX magne, Polonum, tum in virtutem nil sibi iuris habet. Me tua civili maduerunt sc tra cruore, Quae Pace, b Populo boute fer ente, tenen Si tamen hunc Populum v lucis Regnoque potiris, Et sunt haee meriti digna tropaea tui, Felixi qui tantum Gentis mereare favorem, Vt, quam Mara usqueat vincere, viucat Amor.

90쪽

La Couronne etait potir aut rui.