De adiectivis compositis Homericis [microform]

41쪽

que videt, sed parag0ge extremae partis ei, qui Armati0nes explicaturus est, aliquam difficultatem praebet. m mihi indicare videtur, haec adiectiva a verbo prisco cui stirp8 μη Vel ριακfuerit descendisse, eandemque riginem etiam reduplicati alterius v0cabuli, quae miti ex parte reduplicati0n παιπαλ- respondet, denotatia ste adieetivis eumpositis quae in formani verbalem exeunt. l. 16. Adiectiva e0mposita quorum pars p08teri0 Verbum continet, miram χrmationum varietatem praebent, cum suffixa stirpi verbali adnexa pro singulari composilarum significatione varient. Ρrim loc ea comp0sita tractabimus, quae verborum radicibus suffixum o addunt qua in Armati0ne radices easdem mutationes subeunt, quas in substantivis iusdem originis c0gnoscimus ideo ubique et interdum etiam a in o transeunt. ἐπεομβολος βαλλω, βολή , βοε/λη-φορος φερω φορος), αἰγλοχος εχω, χOc , παλίν τονος τείνω α - ω, τονος), ιις λων νος δρυπ- o), ἱππο- δαιιος δαμ-ύω uύ-μην), ωκέ παλος παλλω moraMωὶ μδρο- φονος φον-ενω, φονη) πάν-αι ς αῖ9-ω , ἰο-δοκος δεχομαι)alia. Huc etiam ἰομωρος, ἐγχεσίμωρος, λακοι ρος reserimuS, quae c0mposita nostra ex sententia Armam μωρος a Verbo μήρ- νασθαι duxerunt v literam coniugati0nis signum esse, qu0d in comp0nendis v0eabulis elici debebat, nemo λrtasse negaverit.

μαρ stirps ver0 Iocalis a gradati0ne lacillime in i mutari poterat. Cum enset ex doctrina prisca huius stirpis se aut desset, nihil dubito n0su cum verbo etiam n0men latinum Mars Martis, av0rs Mav0rtis, mers c0nserre avo mihi productione vocalis a factum videtur. mers denique quae forma Osca fuisse traditur, reduplicati0ne stirpis a saeta est. Novissimo l0eo comp0situm ἀμφιέλισσυς restat, quod pr radice ἔλικpraesentis stirpem δεω praebet. Deinde haec c0mposita pro

accentu valde inter se discrepant, nec causa varii accentus semper clare perspici potest. Attamen leges quae in accentu ponendo valuisse nobis visae sunt, leviter circumscribere c0nabimur. Initium vero nobis aciendum est a pamulanis. Ρ 0xytona ea c0mp08ita sunt, qu0rum Verba etiam passive

intelligi possent, nisi accentu activa n0ti clare iudicata esset, sunt autem haec, ἔκηβολος, Ἀκατηβολος. ἐλαφηβολος,

42쪽

siva sunt aut intransitiva aut talia, ut in ea c0mp0sitione passive intelligi non possint. ενξοος, τριπολος, --τονος, ἀμφιδρυφος, παλίλλογος passivam n0U0nem clare ostendunt drχίμολος, ἐπιδρομος, βριηπτος, ιετ, ορος, πήναιθος, nooιτροχος intransitivi verbi gratia accentum in tertia syllaba gerunt. Omnin etiam id notandum est, huius formationis composita, quae a particula vel adverbi incipiant, tantum non omnia προπαροξυτόνως Scripta esse. ἐπεσπαλος, πτολιπορθος, διφρος, ἐγχεσθεωρος, ἱπποδαμος, ιγιοχος, γαιηοχος, ἀλλύθροος denique, quamvis verba activo usurpata sint, tamen in antepaenultima accentum gerunt, cum de passiva n0ti0ne in iis adiectivis ne cogitari quidem possit eadem de causa etiam πειιaχος et ναυ/ιαχος hoc Rccentu notata sunt, dum m=Πεύχος par0Xytonon est. 1 φίπολος et κάεργος propterea qu0 cum particuli composita sunt προπαροξυτύνως scripta mihi videntur. raeterea pauca c0mposita accentum in fine gerunt veluti ρματοπηγύς, χετηγος, εργής, ἐντεσιεργός, sed neque ex ipsa lamati0ne neque ex noti0ne compositorum aut ex usu metrico ulla causa mihi Un0scenda est, cur accentus in ultima p0situs sit Arsitan longa paenultima aliquid valuerit in egent p0nend0. De nonnullis v0cabulis sane dubitari potest, utrum a verb0 descenderint, an in nomen substantivum revocanda sint. ἀνάντιφος τὶ νιφὼς νηὶ ), παλίλ

πλύος, πλέω), εργύς, ἐντεσιεργος alia id genus. Ex nostra dicendi consuetudine verbi noti adiectivis compositis aptior videtur esse, atque omer ipsi verbi 0tionem praevaluisse ex circumscriptione e positi πολυτροπος apparet, cum poeta sic pergat O μάλα πολλὰ πλάγχθ η. l. 17. 0rro verb0rum stirpibus suffixum passivum et, subiungitur. llurima huius formationis composita sensum passivum

43쪽

εῖν), ἀμφιθαλῆς, ἐρι λης, γυναιμανχὶς κατωρ /Tq. ορνχὶ παλιμι- πετης, δν πονῆς, t ρεῆς κυκλοτερης, τειρής, νεοτευχῆς, ζατρε- φής, Προφερής, ευς νῆς. Dum maxima ill0rum composilarum pars verb0rum radices exhibet, pauca praesentis stirpem serVarunt. sunt autem haec πειθής, τειρής, νεοτευχa c. Sane quidem recedunt illa adiectiva a c0mmuni comp0nendi lege; nec vero qu ali m0d verborum syllaba prima pr0duci eaque vocabula metro dactylico aptari potuerint vide0. quare ea a poeta re

center ficta esse c0ntenderim. 0mpositi ἐπιδευὴς diphthongus ex prisco digamma mihi nata videtur. Adiectiva ἐριθημ et νεοθηλης Ver metri causa pr0ductam vocalem exhibent, id quod sexcenties in vocabulis Homericis deprehendimus. Si stirps verbi vocali terminata est, ii addi 80let χαλκοβατής βαινω-

βαι cu). xi suffixum proprie quidem semper accentu mari debet; attamen pauca c0mposita inveniuntur, qua accentum in paenultima portant ευωδης ολ ενηρες pl. αρω θυμήρης, χαλκήρης, ποδάρκης, ἀρκευο). In quattu0 prioribus compositis primae v0calis productio hanc accentus transpositi0nem sibi flagitavit in novissim ver v0cabulo ποδωκης versus ictu videtur factum esse, ut accentus in paenultimam retraheretur. Hic qu0que quaeri p0test, utrum c0mp08ita in ετη ς γενει cadentia ad substantivum seo revocanda, an a stirpe Verbali εν γε- νεοαι descendisse putanda sint illam explicationem formatio reminina γενεια, hanc ver c0mp0situm αἰειγενίτης commendant. sed valde dubitaverim, num haec quaestio unquam dissolvi P088it; nec multum interest, sive adiectiva illa huc sive illuc pr0secta esse putemus. Infra ea sermati0ni verbali adnumerabimus, quia h0 m0d0 0rum significatio melius circumscribi p0test, quam si ad n0men ετος retulerimus. l. 18. Classem tertiam e0mp08ita inuo cadentia efficiunt. τος suffixum adlactivi verbalis aut stirpi purae annexum, aut per iliteram subiunctum, aut denique vocalis ε vinclo additum est stirps pura in his comp0sitis c0gn0scitur: ἄ-λυ-τος,ὐδειρ -τος, ἄμ-βα--ς, ἀμ-

44쪽

Stirpes in v0ealem cadentes vocalem producunt veluti:

alia excepto ἀν-ηρο--ς. Ea verba, qu0rum stirpes nonnullis in temporibus litterarum metasteri afficiuntur, hanc alteram stirpem risibent,

Stirpes consonantibus terminatae iis mutationibus, quae per omnem graecitatem Valent, ames per e clarum est. εὐ- σμηκ- ς σμηχ-ω), ἔλεο- επ- τος τρεφ-ωὶ πολυ--σ- τος κεντ-εω ἁ--σ- τος ἐ-πNΘ-ύμην etc. Deinde inter stirpem atque suffram o interponitur, ut composita medi apta fiant, aut quod alio modo sumxum praegressis c0nsonantibus annecti n0n40tuerit. ρι-δε--ε--ς, παλιν-

De verbo τελεω vix dubitari p0test, cum a substantivo τέλος ductum sit, hic, olim exstitisse, quod inter duas vocales positum p0stea evanuerit; et ceteras quoque stirpes antiquitus dentali vel sibilante terminatas fuisse iustis de causis coniiciendum est

Sed cum ad hanc quaesti0nem solvendam etiam linguae lamnes auxilio vocandae sint, et ne sic quidem tota res bene absolvi possit eam paucis his verbis a nobis tactam esse quaesone Meste patiaris. Omnia huius Armationis adiectiva accentum in antepae nultima portant. nam duo vocabula συμφερτύς et ἐπιεικτύς quae sola huic legi repugnare videntur n0n tam composita sui, sed ex verbis c0mpositis συριφερω et ἐπιεικω profecta. l. 19. Quari generi ea adiectiva composita adnumeranda sunt, qu0rum pars posteri0 suffixi της et τις mala est haec suffxa adiectivo personae vim attribuunt; etenim της masculino τι laminino generi inservit iis stirpibus quae in consonantes exeunt, saepius' vocalis annectitur in plurimis verbis haec vo- a

45쪽

calis pro coniunctionis vinclo habenda est, cum aliter ης Suffigi non p0sset; 0nnumquam vero etiam metri causa inserta videtur, ut duae syllaba breve proximae exstarent:

Feminina suffixo τις Armata v inveni ηερυ- φοῖ- τις et δας - πλῆ- τις de n0vissimo vocabul es. 0t II, 601. Eiusdem sormationis speciem etiam composita φιπετηλωκυπετης, κυπετα prae se ferunt, cum in iis qu0que accentus in paenultima p0situs sit haec v0cabula, quoniam a Verb0πετ-ομαι pr0secta sunt, proprie quidem πετετης larmari debebant, sed cum lingua graeca eiusdem syllabae repetiti0nem quam maxime fugeret, solum i stirpi verbal πετ subiunctum est. In tribus id genus comp0sitis Η0merus etiam lamam ae0licam in τα pr της cadentem expressit; unt Ver haec νεφελη-

Ρ0stremo n0tandum est adiectiva si lamata omnia in paenultima accentum p0rtare. q. 20. Ρauca adiectiva c0mp0sita quae priscae antiquitatis speciem prae e serunt, puram stirpem exhibent in n0minativo littera auctam αἰγί- λιφ, ιγί- λιπος, πολυ-Sιξ, πολυ-άικος, νε- ηλυς, νε- ηλυδος cuius inter duas vocales positum in mollitum est. παρα- βλῶμν, παρα- βλωπος, ἀπο- ρρωξ, πορρωγος, παρα- πλήξ, παρα- πληγος tria novissima composita propter ultimae p0ndus xylana videntur esse, dum t0nus in ceteris retro Vergit.

Adiectivis in o cadentibus simillima sunt ea c0mp0sita, quae radici gravio litteram addunt, a quibus in e tantum differunt qu0 teritam declinati0nem sequuntur haec qu0que Armati ad priscam antiquitatem spectat: -yτως, - γνωτος, --μης, ἐπι- βλῆτος, -κιιῆς, ἀκμητος ἀ-δμής, - δμητος alia accontum ultimae inhaerere ob extremae syllabae productionem non mirum St.

46쪽

Ρarticipii sermatio nobis offertur in compositis πολυ- τλας,

B-δάμας aliis, quippe quae cum vere participii βάς, βαντος, τιθείς, τιθέντος in fine omnino c0ngruant huc etiam semininum προφρασσα pectare Videtur, quod a vere προφραίνω profectum lamae προφραντ-ια loc dictum est; sicuti χαριεντ-ια in χαριεσσα transiit tum masculinum προφρας suspicandum esset. Sed femininum προφρασσα etiam ab ipso προφρων descendere potuit; nam λέων, λέοντος, λέαινα α λεατ-ια documento sunt in n0minibus in m cadentibus stirpem gravemox praeter stirpem debilem o olim exstitisse; hoc posito

πρόφρασσα legitimum semininum c0mpositi προφρων est suffixo ια stirpi primitivae προφραντ subnex0. Confer quae ense Ip. 120. de h0 adiectivo dixit. Deinde n0nnulla substantiva et adiectiva nobis respicienda sunt, quae stirpi verbali me suffixum subnectunt sunt autem

α radi e ιμ). ἐπι- βω- τωρ. δι---τωρ, qu0d novissimum comp0situm Metaplasmes in secundam Heclinationem dransiit διάκτορος. Femininum ιο-χίαιρα a Verb0 εω ductum cum pro ιο- ναρ- ια dictum sit, ad masculinam formam ἰοχεωρ mihi spectare videtur Respondent haec vocabula latinis in tor cadentibus, quod suffixum nomini personae agentis notionem iniungit διάκτορος vero eandem amplificationem perpessum videtur esse atque latina participia futuri activi in rus cadentia quae a n0minibus in is descenderunt terminati0n us addita. Ροπ0 0nnulla adiectiva comp0sita qu0rum pars p08terior verbum est, adiectivi suffx ριων instructa sunt. ΜΘ-η- μων δημι, ἶ- ἀ-νο - μων, - δαη- μων δάω δαῆται --τλη-μων τλη- ναι πολυ- τλη-μων. Hoc suffixum lim ματ fuisse ex lingua sanserita e0γ0sci licet, ubi mant casibus gravissimis, mangravi0ribus mat denique levibus inservit. Iam unicuique perspicuum erit suffixum illud cum ματ terminatione substantivorum neutrius generis et cum terminati0ne lucor adiectivorum c0mposit0rum, quae a neutris pr0fecta sunt arctissimo affinitatis vinclo cohaerere. Attamen illa c0mp0sita ab his seiungenda esse quisque lacile in0bis assentietur, cum alterorum sormatio ad substantivum, alterorum ad verbum pectet.

47쪽

TSim et m ων, νος suffixum quibusdam formis veri talibus

sara Ne lamata videntur, quam supra in semininis ευπατέρεια et mirελοπει deprehendimus. De que pauca diectiva composita mihi restant, qu0rum lamatibnem ipse explanare n0 Ude0 sunt autem haec:

πει-εχος πέμπω ἰλ)- ιτιων πέτομαι). Duo adiectiva 00m- pqsiis, qu0rum pars posteri0r a vere descendit, suffixo εις missus amplificata sunt, μιχθαλοεις dico et φιπετηεις alterum μιγ- νυμι prosectum est sussix adiectivali αλος addidi, terum φιπέτον iam supra cognorimus. Iam ad participia c0mposita ps c0nseramus. Notissimum est verbis ipsis nec nomina nec advρrbia sed s0las propositi0hes praefigi itaque verba c0mposita a nominibus vel adverbiis incipientia n0 ipsa c0mp08iti0ne facta sed a compositis derivata sunt plurima id genus verba in re cadunt haec Armati0nis Is cadit in participia, δολο φρονεων, δολοφρονεουσα ἰδολοφρων εονοονίων εος ρων ἀλλοφρονέων ἀχχοαρωνὶ περηνορέων svπερηνωρ πυρπολέων πυρπολος eadem rati0ne participia compo)ita λιγηπελίων, λιγοδρανέων, θυμηγερέων, δυσμενέων explicanda esse ex ob terminati0ne c0D08cimus, quamVis no- sina, a quibus descenderint, n0n milia exstent. Etiam participia παμφανύων, παμφανοωσα, κροκελαινιoων eiu8dem Ar- a stonis speciem prae sederi' videntur derivationis torminationeoων suffixa. Deinde etiam n0nnulla participia, cum saepius iisdem nominibus vel adverbiis subnecti s0lerent, in comp0sita ad ulterina transiere. Sic c0mp08it ευκτιμιενος, βαρυστεναχων,

ἀρηικτάιιενος, ενναιομενος, παλινορμεν0ς, παλιιιπλαγχθείς explicanda Sunt.

In fine huius capitis liceat n0bis tres leges comp08itionis graecae promulgare, quas e praegressi clare c0gnori88esictis videmur ac primum quidem certam compositi0ns Vocalem, qua duae partes conglutinari 80leant antiquitus n0 exstare; deinde nomina substantiva et adiectiva, Rae primum comp08ilorum 10cum obtineant non per puram stirpem sed per Stirpem flexi0nis sequenti parti raefixa esse deni sue verba antiquissim0

48쪽

tempore tantummod per flexionis Annam alteri vocabulo pra fixa, ea ero illius Armationis composita quae ab hac lege recedant, posteri0re tempore acta 880.

H. e signifieatione atque usu adi livoriun

eompositor intas 21. In universum haec lex valet, ut res quam v0cabulum y0sterius significet pri0re accuratius describatur vel ut planius diem, si significationem compositorum respicimus in longe plurimis partem pri0rem e p0steri0re pendentem c0gnoscimus in iis tantum e0 08itis, quae a verbo incipiunt, paucisque aliis ord in ersus obtinet. Ex stteris vocabulis tria tantum nyeni in quibus p08terior pars e pri0re pendeat sunt autem haec ποδήνε-ος, θυμολεων, κυδωνειρα. ποδήνειιος celeritate pedum ventos aequans Iridis Epitheton est quod in Iliade tantum exstat in hac locutione ποδήνε- μιος ωκεα 3 ις B 786, E 353 etc. μολεων, θυμον ἀγηνορα ἔχω κατὰ λεoτω in accusativo tantum positum est et heroes ornat. Η 22 'Iχιλλῆα Φηξήνορα θυμολέοντα. λ 67 Ηρακλῆα θυμολέοντα κυδιάνειρα virum h0nestans epitheton est μάχης 225. semel a 490 lar app0nitin εἰς ἀγορὴν κυδιάνειραν. Iam Ver ratio, qua alterum vocabulum alteri coniunctum e0gitatur, in ingulis c0 08itis Variat.1 aut pars pri0 adiectivi vel adverbii loco p0steri0ri connexa est his adiectivi c0mp0sitis res aliqua vel acti quales sint, describuntur: si φιμελας in ulmque fine niger. χήνευων-

tanda est nulla habendi notione addita in his igitur c0mpositis

duae partes casuum structura continentur: εριπεδος, ἐν πεδα ων.

49쪽

possessivorum obiectivorum appellavit, quam appellationem ad0ptemus liceat. l. 22. Priusquam vero ad singulas c0mposilarum classe accedamus, pauca de praep08iti0nibus praemittenda sunt. raep08itiones enim aut casuum structura cum sequente n0mine coniunctae

sunt, aut adverbii loc0 0sitae. ἀμφι ad utrumque finem vel in utramque partem rei alicuius spectat; ἀμφικυπελλον δέπας appellatur, qu0 in utraque parte κυπελλον praebet; ιι ιβροτη 389 -δι additur, quae totum corpus a stapite usque ad pedes tegit let φιλοκη ndis 433 ea n0cti par v0catur, quae hinc sideribus c0elestibus illinc illucescente die illustrata est, respondetque omni ex parte n0stro Wielicht. Quae vis praepositionis sus p etiam ex ceteris c0mpositis clare cogn08citur; A 103, φρενες la φιμέλαιναι 5 181, νῆας si φιελίσσας. A 393, ἀμφιδρυφοι εἰσι παρειαί. N 709, Wφιδρυφqς ἄλοχος A b,

ἀμαφηρεφε τε φαρετρην is 40, κεφαλαιτρεις tu ιστρεφεες. ειτι aliquid ex adverso p0situm esse significat ἀνταξιος. deinde cum res, quae sibi 0pponi possunt, etiam pare esse soleant, si cum n0minibu e0 0situm saepius comparationem

vocabulo iniungit. ἀντίθεος qui adversus deum poni p0tes i. e. qui de par est. ἀντιάνειρα vir c0mparanda. μὰ pr0prie quidem m0tum ex inseri0re in superi0rem locum denota ἄμβατος. eadem vis praep0sitionis τὰ etiam in adiectivis τεκτος et ἀνσχετος inest talerabile id appellatum est, quod ab h0mine retinetur, quamvis ei immineat; 0π0, si ad tempus transfertur, nostro gurde vel Mede resp0ndet ει-

o abscessum ab aliqua re vel ex aliquo l0c indicat. Saepius etiam nostr0-l08 veri p0test, quum earum rerum a quibus discedimus etiam careamus. ἀποθυμιος, ἀποφωλιος, μορρωξ, ποθεστος, ἀποτροπος alia. ἐπὶ omnino l0ci propinquitatem indicat cum casu dativo coniunctum accipiendum est in his c0mp08itis: ενεστιος α ἐφυστίς

inveniatur deinde adverbialiter p0situm aut m0tum in aliquem l0- cum indicat ἐπιβλής, ἐπίδρομος, ἐπήλατος, aut nostris adverbiis

50쪽

dabe vel darliber resp0ndet, et supervacaneum videtur eSSe, Sed descripti0ne picae ptime inservit exempli gratia affer ἔπι- βουκολος i. e. βουκολος ἐπι let. βουσὶ cf. de h0 praepositi0num usu Lehrsi librum de Arist. p. 15. huc spectant etiam

haec comp0sita ἐπιποι ut ν, ἐπαίτιος, ἐπιμαρτυρος ἐπιίστως.

ἐν ubi translate ponitur, aliquid proxime ad rem aliquam accedere neque ver latam rem c0mplecti significat, ita ut particula pr0pem0dum cireumscribi 088it. ἐναλίγκιος assimilis. um praep0siti0ne aliquid m0dum aequi excedere indica

περι primum quidem ad 0tum circuitum spectat περίδρομιος, περίξεστος, περίπατος, περίρρυτος, περίσκεπτος lia; deinde translato p0situm n0stm 4ehr 0mparari p0test. περι- δόξως, περικαλλῆς, περικάιιμορος, περιπευκὸ ς. παρα aut aliquid iuxta vel praeter aliquam rem SM, aut in obliquum signifieat; deinde etiam latino contra resp0ndet.

παραιβάτης, παραπλη , παραίσιος.

κατα ubi translate dictum est persecti0nem atque absesu-ti0nem rei vel acti0nis alicuius inn0tat καλλ)ητος saepe etiam latin secundum verti p0test κατακαίριος, ita ut proximo adverbi παρὰ opp08itum sit. Ceterarum praep0siti0num noti0 in c0mpositis nihil vel parvum distat ab ea, qua alias rnatae sunt quare ea hic denti praetermisimus. Hoc unum addidebet, etiam alia praep08iti0nes praeter ἐπὶ in quibusdam c0mpositis abunde dictas ut ita dicam inveniri huic rei exemplo sint adiectiva comp08ita ιιετάγγελος. ποδμως, φληνίοχος, υποδρηστὴρ l. 23. I. Iam primae lassis c0mposita ex particula et nomine c0nstantia hic subsequantur ii quibus nulla nobis explicati0ne0pu8 8t, quum qu0m0d id genus e0mposita interpretanda sint ex praegressis satis eluceat. Φιήχανος 23 ἄωρος i. 89 α ἐ.),