Bartholomaei Romulei ... Commentatio seu Repetitio ad Rubr. & L. j. de acqui. vel amit. posses. Qua subtilissima simul, & vtilissima possessionum materia continetur, atque explicatur

231쪽

contro. Quo in loco pro illius sententia optii3 7 mus est casus. t Dictum Barioli hic declarare debetis,ut usus ructuarius Sc laudatariuspra scribere possint ius seudi, 3cius Isuifructus,non absolute,ne dominum recognoscant, imo illum recognoscere debent . Sed

bene dominus seudi post spatium triginta annorum n 5 potest expellcre vasallum denegando non iustam fuisse i nuestituram. Si

vero pex spatium triginta annorum domitinum non recognouisset ara ripti0 iuris fetidi no curreret,ita voluit notabiliter Bal. in .c. .g. porro in Titul.qui olimseud. allem poterat. Et ita consuluit Alex. in consi. incip.viso themate lib. ij. Et ita, videtur rex. besse in .d. c.j. f. si quis per triginta annos. ubi reXtus duo requirere videtur: im ut per annos triginta possederit,ium quod domun urecognouexit.Ita dicit singui riter Bru-nus post alios in consi. 8 col. ij .quo in loco is 3 copiose de hac re . t Postremo etiam annmaduertendum est, quod Barro. hic circa

possessionem corporalem licebat posuisse hanc differentiam loco commodioris do ctrinae, quod alienum ab illius sententia videtur,qua triplicem possessionis speciem

232쪽

constitu it diuersam in substantia,quae ut superius dixitniis, ab omnib' danabatur.Texetiis enim videtur esse,ut ibi notat Bal. in d. l.Inemo ana bigit . C. eod. ibi , duplicem esse J39rominem tog filoni 'Itenni etiam est aduertendum, quod Bar. vltimo loco dicebar, hanc corporalem possessionem duos pare- deesseetus,ut ingres corporaliter compe. teret interdissiim,uti possidetis,& interdictit unde vi si expulsus filisset. Hoe videtur esse corra sententia omniu .de qua DD. in d l . naturaliter. I. nihil commune.j.eod. pertex.optimum, iri c. ad decimas.de rest. spolia. in .s. ubi si notorie constat de non iure alterius, pol ia tus non est restituendus. Et sic limitatur illa regula, spoliatos imprimis esse restituendos:quoniam respondetur ex dictis Barioli quod illud procede-Wt,quando ageret cotra teritum,secus vero si contra dominum Et sitim c de dominio constaret notome, tunc nos esset resti-ι o tuendus. Circa quςstionem a Bal tol. propositant,an in quasi possessione iurium in corporalium non personalium, prout est

usus,& vsutauinis,sed iii quasi possessione iurium realium considerari possit duplex . . t O possessio

233쪽

AD L. j.F. DE Ac Q. POS. a r3 possessio naturalis scilicet,& ciuilis quae cosideratur m rebus corporalibus: Bariolus hic subtiliter,dc obscure loquitur. Super cu

ctis Barioli, nonnullas conclusiones 3 colligo, quarum prim a est,ut naturalis possessio considerati possit,quoad effectum rete-tionis,ut sicuti in personalibus iuribus naturalis possessio parit essectum retentionis inter alios,ita & hic fundus ipsemet rellian et hanc eandem posse sitonem. Exempli gratias dicit Bart. aqua semper defluens,

adducendo tex. in l. qui fundum .in i). respo .quemadmodum serui. amittatur.Naturalis enim ille cursus aquae ius retentionis operatur absque scientia domini, quia natura operatur ibi illum effectu,&lex semper conliderat naturalem causam in seruitutibus, utcst optimus text.in l.soramen. de seruit . urbano. pr dio. Atque in tala possessione,ut hic pςr Bariolum, nulla scientia domini regritur,natura ,ut dixi,retinet fluxum aquarum, similia.In possessione vero ciuili contrarium accidit ,necesse est

enim,ut interueniat scientia domini sun didominantis,qui sciat se illo iure uti,alias

234쪽

ai3 BAR T. ROMUL. REPET. praescriptio locum non haberet.l. prima. g. Aristotclcs de aqua quotidiana & aestiva. 1 1 t Ratio pisteremiae est,nam fundus praescribit .l. qui in aliena. I. finali de negotijs gestis. Cum ergo res sicinaminata, potest talis res aliquid nobis quaerere.glossa est singularis in J. penuitan o. Institui. per quas personas nobis acquirit. merito lex voluit scietiam domini necesiarao interuenire debere.dicto I. Aristotel. Sicque in casu isto interuenit factum , dc animus hominis, quemadmodum dicebat Panormita. in capitul.de quarta.col.quarta de praes iptio. Propter rationem supradictam absurdum esset , per fundum , & sic rem in animatam nobis a quiri poste. Secunda conclusio est, fundum praescribere, non dominum fundi dicta.l.qui aliena. F. finali de negotijs gestis. Ad idem est bonus textus an l. prima. & ibi Bartol si seruitus vendicetur.

i 3 'IU Mur ex hoc ad practicam libellum

posse concipi in actione consessoria re negatoria nomine praedij , cum seruitus ac, quiratur fundo,&non domino. Potest e tiam libellus concipi in personam domini, quemodmodum Bart.dicit in dicta l.ptam

235쪽

in D L j ff. DE ACQ ros. ar si serui.vendi. hoc idem dicit Bartol.in l.si prius.in.ά .Opposit. secundae partis. de ope. noui nunciatione. Hoc idem dicunt DD.in s. aeque. Institui . de actionibus. Et ita est communis stylus. es:

Tertia conclusio, quae ex dictis Battolli colligitur,ein huiusmodi.' Seruitutes habentes causam disc5tinuam,tempore pra scribi non posse.l. seruitutes.de seruit ut ti- tui. generali. secus vero si habeant causam 1 s continuam. Quando autem seruitutes dicantur habere causam continuam, vel dis- continuam, glos. dc Doctores tradunt indicta. l. seruitutes.Dabant exemplum, in aquae Gesurivi potest praescribi. l .ij.C. deseruitutib.& aqua.quem textum Barto. hic adducebat ad probandam ciuilem possessionem. Ponunt etiam exemplum in stillicidio.licet exempla haec vera sint, non tamen rationem subiungunt , quamobrem in talibus exemplis seruitutes habeant causam continuam , propterea tu sic dicere potes, dando regulam generalem. Seruitutes ita demum dici causam habere cominuam,quando habent causam naturalem, quia causa naturalis facit causam perpetua

236쪽

Iuc in quasi possessione ciuili requiri animumae scientiam domini sed in l. haec autem. in princ. circa sina. contrarium voluit. de seruitu.urba. praedio. Vbi dicit, nullam quasi possessionem in iuribus incorporalibus animo retineri,eandemq; reddit ratiorinem, quam Bartol. hic, in princi.oppositio. Quod si verum esset,sequeretur seruitutes semper habere causam continuam, quod expresse contra leges foret illas,quae differentiam inter causam continuam, dc disco-tinuam costituunt. d.l. seruitutes.& d.l.s ramen. Bariolus in hac cotrarietate nullo ἔ o modo defendi potest.tVeruntamen tenenda est eius sententia hic, ut ciuilis possessio in quasi possessione istorum iurium incorporalium non positi absque animo considerari. Et quod animo retineatur,ut est natura ciuilis possessionis, text. habetur indicta.l.licet. C eodem.& dicta l.si id quod. ij. finali. Nam animus solus non tolleret disserentiam, neque induceret causam continuam,vel discontinuam,sed sela naturalis ratio,quemadmodum antea diximus, per d.l.foramen .mducit causam perpetua, vel non perpetuam. Nam lex perpetua

237쪽

air BAR. ROMUL. REPET. causam considerauit, quando naturalis ratio militaret, hoc est potentia naturalis rationis , quamuis actus non ipsset assiduus dummodo natura considerari possit. Et ita expresse dicit texi .in d .l . ramen .Quod si ex aqua ex coelo descendat,dicitur continere caussam naturalem id perpetuam,liceti 'non as,idue pluat. 'Vltimo loco ex dictis Barioli generalis coclusio colligitur,quod in iuribus realibus incorporalibus posses.so consideratiir naturalis, quoad esseiactum retentionis. Item nascitur ciuilis ex quo in hac quasi possessione resultat eis ctus usucapionis,quae ab , ciuili possessio-3SQ ne nasci non posset. t Pro sententia illiusi optimus videtur esse text.in dicta l. nemo ambigit. C. eod. dum dicit inibi, duplicem esse possessionis rationem,unam quae inii re,alter3m quae in corpore coli stat. Sequitur postea in tex .utraque esse legitimam, itaque necesse est,ut textus ille de Utraque

possestione,ctu ili,scilis et de ciuili possessione in iurib. incorporalibus,deinde altera de corporalibus, quia textus ille non inici ligitur de naturali 3c ciuili possessione, quandoquidem utramque esse legitimam

238쪽

dicit id quod in naturali rcsessione,quae a lege positiva no est introducta,ucrificari coporcst. Ergo de supradictis ciuilibus poste sesionibus ille tex.intelligendus est. Hac occasione ad istud propositum,& Ruyn. notat huc tex. hic,non tamen in hac quaestione, dc ad hoc propositum, sed in illo praecedenti articulo,dum disputabatur,virum unica vel duplex esset possessio,atque haec inductio confirmari posset si quis attentius legem illam, usque ad finem introspiciat:duloquitur ibi de pr scriptione,quod in naturali locuti habere nequit.lCum naturalis sola non pariat cffectuin usucapionis,ut superius per Bariolum DD. cos lusiam est. Bene verum est. ad inductionem istam responderi hoc modo posse,quo praeceptor fmeus Decius hic respodet,dum dicit possessionem naturalem posse dici legitima pro pter legis adprobaxionςm argumento l.lege obuenire. de ver b.signi.Item responderi posset ad illii tex. altu esse sentum,cum dicit duplice esse possessiois ratione hoc est duas inesse qualitates in possessioe,videlicet cor' I sa pus,& animu,acipiedo animia sp iure. Praeterea etia animadu rtenta est, quatu Bars.

existimat

239쪽

que modo, naturalis cursus aquarum induceret effectum retentionis seruituti ut in exemplo apposito hic per Bart. per d.l. qui fundUm. Et videtur esse verisimilis mens Bari .lacet obscure cicatcidque comprobatur.N am iura per Bart. adducta necessario non probatit,imo potius contrarium pro-b re videntur. Textus enim in d.l.qui suo dum .iuncta l.j. I .anima requirere videtur. Clari' idem innuit textus in t j. I. qua itu. quem etiam Bartol. hic adducit.dum text.

dicit,duxisse videtur : Sicque animii inesse I. c. fingit.ita quoque Iason in hoc loco,iaecis non Ticinenses sentiunt.t In glossa in verbo, Trimi dum quaerit,quomodo quaerat tur posssessio in rebus,de quibus in textu,

utrum solo assctu,nn v ro etiam apprthesione . Glos. tres refert sententia . quarumpcima est,ut disti iactio sat inter res animatas,dc inanimatas,id est,inter animalia α corpora ut est fundus,& similia. In istudo casu dicebant quidam distinguendum esse, an res essent post 'Te ab alio aut vero vacarent,& sic in nullius bonis. Hsc sententia a Bariolo, Alexandro. caeterisque Doctor,

improbatur,nullamque disserentiam inter

240쪽

AD L. j. T DE Ac Q. P O 1. . 223Αlij aliam responsioncm dabant,quod in t . clavibus . t iactabatur de possessione, hic vero de dominio. Hanc sementiam reiicit Bartolus: quia idcm est, nam ex posisessione sequitur dominium. Defendi p0LI t istorum sententia contra Bariolum textus enim uolter hic non vult ex posscssiqne dominium acquiri, sed bene domunium habui sie originem a possessione. Ista secunda sententia communiter ab omnibus damnaturret hic per Alexandrum post Bariolum & alios. iss t Tertia fuit distinctio inter res quae per inuentionem acquiruntur , & inter alias res,vi primo calia non sit necessari apprehenso,atque exemplum ponunt in thesauxo. in .l . nunquas a. f. thesaurus supra titulo proximo. Verum haec tertia sententia communi consensu reprobatur, quoniam cotra tex.est in d . thesaur qui licet dicat inuentoris fit,intelligitur tamen apprehensione ut est casus legis in dicto. g. Neratius ubi I.c.vult expresse, naturalem apprehensionem esse neccssaria in acquisitione th lauri. Dicebat praeterea hoc ita loco Barto. . id esse contra verbi proprietatem inuenire,