장음표시 사용
121쪽
mobilis questus, et est in eis ascensus et descensus, licet non annuus, frequens tamen, censui dicuntur, et Sic per
afferesim redditus hos censeri dicunt Sunt tamen qui credant censum dici que a singulis hominibus soluuntur, firma vero que X hiis surgit, ut sit firma nomen col 5 lectivum sicut turba Ob hoc igitur sicut creditur sic censetur ut annuum indicet et firmum non esse designet. Post hec constituta facto iterum interuallo fit compotu de debitis super quibus summonitus est vicecomeS, PretitU- latis tamen nominibus illorum iudicum quorum hec sunt IoVltimo vero de catallis fugitiuorum vel mutilatorum proeXcessibus suis, et hiis Xpletis compotus illius vicecomitatu terminatur auendum autem est scriptori ne aliquid motu animi sui scribat in rotulo nisi quod thesaurario
dictante didicerit. Quod si sorte Ier negligentiam, vel 5
alium quemlibet casum, contigerit eum errare in scriptura rotuli vel in nomine vel in numero vel in causa in quibusvis maior scripture consistit, non presumat abradere, et
linea subtili subducta cancellet et scribat in serie quod oportet. Habet enim rotuli scriptura hoc commune cum o cartis et aliis scriptis patentibus, quod abradi non debet et ob hoc cautum est ut de pellibus uinis fiant, quia non lacile nisi manifesto vitio rasure cedunt. Discipulus. Scriptor iste de proprio an de fisco rotulos inuenit 3 5 Mazisur. In termino sancti Michaelis scriptor iste V. solidos de fisco recipit, et scriptor cancellari alios nichilominus . e quibus ad utrumque rotulum et ad summonitiones et receptas inserioris caccarii membranas inueniunt. 3o
Cura labor, studium, reliqui scriptoris ad eius latus residentis in hiis maXime Consistit, ut scilicet, excipiat de rotulo altero verbum e Verbo, eodem Vt rediximus ordine
censeri dicunt censere debenti censere dicunt C corri censiri dicunt credunt C hominibus soluunturi corr. hominibus debentur soluuntur et firmum infirmum K 3 est om C I9-24 iste quod . . . Dascisurus M O commune idem N et debent N 26sost termino ad cistes Scriptor iste om. N 27 sices . . C recipit m C marTine fraeciso 33 eidem
122쪽
seruato. Item ad hunc pertinet breuia regis de exitu thesauri scribere de hiis tantum rebus que consideratione baronum, ConSedente caccario, a theSaurario et camerariis liberari debent. Nichilominus hic breuia regis scribit de computandis vel perdonandis hiis que barones ad scaccarium computanda vel perdonanda decreuerint. Ad hunc etiam spectat ut peractis compotis vicecomitum et taxatis debitis regis, de quibus summonitiones fiunt, easdem per totum regnum dirigendas diligenti simul et laboriosa discretione 1 conscribat e quibus et quorum gratia sequentis termini
Discipidus Breuia regis de Xitu thesauri sub quo
Qister Thesaurarius et camerarii, nisi regi eXpressor mandato vel presidentis iusticiarii, susceptam pecuniam non expendunt. Oportet enim ut habeant auctoritatem rescripti regii de distributa pecunia cum ab eis compotus generalis eXigetur. Est autem hic tenor H. re ' et cetera N. thesaurario et illi et illi camerariis salutem. Liberate dedi thesauro meo illi vel illi hanc vel hanc summam. Testibus his apud N ad scaccarium. Additur autem ad scaccarium ut sic fiat discretio breuium que in Curia regi fiunt. Oportet etiam ut facto breui de exitu thesauri, Ut diXimus, laciat idem scriptor rescriptum eius, quod vulgo dicitura DContrabreue, et illud penes se reseruabit clericus cancellarii in testimonium liberate lacte per breue regis originale quod thesaurarius et camerarii habent. Breuia quoque de computandis vel perdonandis iis que barones decreuerint computanda Nel perdonanda, Trecognita domini regis 3 voluntate, sub hoc tenore verborum fiunt H dei gratia B rei' etc. 'baronibus de scaccario salutem. Computate illi vel illis hanc vel hanc summam quam liberauit ad hoc vel ad illud negotium meum. Testibus hiis ibi ad scaccarium.' Item Re baronibus de scaccario salutem. Serdono illi' 35 vel 'clamo quietum hunc vel illum de hoc vel de illo.
huc 2 et thesaurari 2 3 concedente N 6 huc; Io etJhn K 3 verborum m. N fiuntur N I nisi sine C et meoJ nostro N Testes et etiam enim C et que qui R decreuerunt o rex m. NE
123쪽
Testibus iis ibi ad scaccarium. Horum autem Omnium breuium rescripta penes iamdictum clericum residebunt in testimonium actorum breuium Originalia enim computatorum vel perdo natorum breuia forulis marescalli, factis vicecomitum compotis, includuntur, de cetero, nisi contenti 5 de eis Oriatur, non exponenda. Quod autem de breuibus regis dicimus intelligendum est similiter de breuibus presidentis iusticiarii tantum cum rex absens est et cum sigilli eius impreSsione iura regni statuuntur, et cause citantur Ut condemnentur vel absoluantur qui vocantur ad curiam ; loceterum dum re in regno Anglie suerit breuia scaccarii nomine regio fient sub eiusdem residenti et alicuius alterius magni testimonio Ouis autem sit tenor breuium illorum que summonitiones dicuntur plenius infra dicetur in titulo de summonitionibus. 5Clericus cancellarii qui huic proximus est, licet non proprio C sed alieno nomine militet, magnis tamen occupatur et in multa distrahitur, adeo ut ab ipso initi compotorum Usque
ad finem inde avelli non possit, nisi sorte dum sibi propitius est substituto interim sibi discreto vicario. Huic enim o Prima cura est post thesaurarium in hiis omnibus que illic
geruntur, maxime tamen circa rotulorum ac breuium scripturam, in hiis enim precipue UerSatur; Nam ne forte sui calamu scriptoris aberret
Prospicit hic alium sequitur dum paSSibus equis.' asItem hic intuetur diligenter alterius anni rotulum sibi Propositum donec a vicecomite satisfactum fuerit de debitis
hiis que illic annotantur et de quibus Summonetur. Item residente Vicecomite ad compotum, computati et scripto deputatis iis que constituta sunt in Comitatu breue Sum 3o monitionis, cui regi Sigillum appensum est, u Scipit a vicecomite et de hiis debitis que illic scripta sunt urget
vicecomitem pronuncians in publicum et dicens, Redde de hoc tantum et de illo tantum. Debita vero que Soluuntur in integrum et de quibus satisfit, cancellet idem claricus 33 linea ducta per medium, ut sit distinctio per hoc etiam inter
interim NK discretio N: decreto do que qui sunt est C
124쪽
soluta et soluenda. Hic etiam custodit contrabreuia factorum ad scaccarium. Hic etiam summonitiones iactas ut predictum est corrigit et sigillat, et est ei labor infinitus
atque post theSaurarium maXimUS.
Discipulus. Vtilis hic esset magis Argus quam Poli-
Magister Clericus constabulari magnus et ossiciosus in regis curia ad Scaccarium etiam ad maiora queque Cum magnis Scitur et assensu eius regia fiunt negotia. Desti- Io natur autem a rege ad caccarium cum contrabreuibus ad terminos scaccari de hiis tantum que ad curiam fiunt. Hic etiam cum constabulario liberationibus militum vel quorumlibet aliorum intendit, ut predictum est, et est interdum laboriosum satis eius ossicium licet paucis X-i primatur. EXplet tamen illii frequentius per suppositam PerSonam Sicut cancellarius, quia propter maiora non facile poSSunt a regis presentia longius ire. Sic habes dispositorum in secundo sedili ad deXteram presidentis utcunque distributa ossicia. Porro in capite quarti sedili quod oppo-a nitues iusticiariis uesidet magister Thomas cognomento CBrunus. Huius ad caccarium non vilis est auctoritaS. Magnum enim et validum fidei eius et discretionis est argumentum quod a tam eXcellentis ingenii principe electus est Ut Preter antiquam consuetudinem tertium habeat rotulum inas quo regni iura regiSque Secreta conScribat et eundem penes SereSeruans quocunque voluerit deserat. Habet etiam clericum suum in inferiore scaccario, qui iuXta clericum thesaurarii residens liberam habet acultatem scribendi que recipiuntur et Xpenduntur in theSauro.
a Discipulus. Numquid principi cognita est eo usque fides eius atque discretio quod ad hoc opus merito non Stimeturalius ad illum pMagisum Magnus hic erat in magni regis Siculi curia consiliis prouidus et in regiis secretis pene precipuus Sur-3 reXit interea re nouus qui ignorabat illum, qui praua habens latera patrem persequebatur in suis Compulsus
125쪽
est igitur vir iste mutatis rebus proSperis, ite Sue ConSulcre, et licet pateret ei cum summo honore acceSSUS ad regna Plurima, tamen frequenter vocatus ab illustri rege Anglorum Henrico, Cum tam veritate ipsa minor est, preelegit ad natale Solum et successorium ac singularem dominum suum accedere. Susceptus igitur ab ipso sicut utrumque decuit, quia apud Siculum magnis intenderat, hic etiam ad magna deputatur scaccari negotia. Sic igitur et locum et digni Flatis officium adeptus est, ad quelibet etiam caccari magna negotia cum magnis assumitur Sic habes omnium qui ad omaius caccarium X ossicio resident iura distincta. Con- Sequens autem est ni salior Vt que sint eorum dignitates ratione sessionis ad scaccarium proSO Uamur. Discipulus. Immo si placet de issici militis quem argentarium dicis, necnon et de usoris ossicio dicendum 1 sest Quia cum sibi videantur annexa et ad maius caccarium pertinentia hucusque dilata sunt. Mazister Cerno quod te promissorum memoria non Preterit, e quo Spe certa Concipitur quod te iam dictis non fraudabit obliuio Credebam sane de ossiciis tibi fuisse sto satisfactum quia de residentibus ad scaccarium neminem pretermiseram. Set hi de quibus commemora Certa non habent sibi deputatas sedes, immo pro imperio presidentis vel thesaurari suum Xplent officium. Porro miles argentarius ab inferiore caccario ad Superius 3 defert loculum examinandi argenti cuius supra meminimUS. Quem cum intulerit signatum sigillo vicecomitis, sub omnium oculis effundit in caccario lilii Solidos, quo de aceruo G Sumpto Priu signauerat, factaque commixtione eorundem ut ponderi respondeant, mittit in num vasculum trutine 3o libram ponderis, in alterum vero de denariis quod oportuerit. Quo facto numerat eosdem Vt e numero conStare possit si legittimi ponderis sint. Cuiuscunque vero ponderis inuenti fuerint seorsum mittit in ciphum libram nam hoc est XX sollidos ex quibus Xamen fiat, reliquos Ver XXiiii. 35 solidos mittit in loculum. Item duo denarii preter libram propriis C mino fosterius et om C quilibet N:
126쪽
eXaminandam dantur lasori non de fisco sed de parte vicecomitis quasi in premium sui laboris. Tunc eliguntura presidente, vel a thesaurario si ille absens fuerit, alii duo
vicecomites ut simul cum argentario, necnon et vicecomites cuius eXamen aciendum St, procedant ad ignem ubi fusor ante remonitus, reParati necesSaritS, eorum prestolatur aduentum. Ibi iterum presente fusore et hiis qui a baronibus missi sunt diligenter computantur et lasori traduntur. Quos ille suscipiens manu propria numerat et Si disponit Io eos in vasculum ignitorum cinerum quod in somace est. Tunc igitur, artis lasorie lege seruata, redigit eoiin maSSam, conflans et emundans argentum. Ceterum cauendum est ei ne citra persectum subsistat vel importunis estuationibus Η vexet illud atque consumat illud propter regis, hoc Propter 15 vicecomitis iacturam sed modis omnibus prouideat et quanta Procuret industria ut non veXetur sed ad purum tantum Xcoquatur. Hoc autem ipsum prouidere debent
hi qui ad idem missi sunt a maioribus. Facto igitur examine desert illud argentarius ad barones comitantibus et illis, et tunc in omnium oculis ponderat illud cum libra predicta ponderi Supplet autem o quod igni con SumpSit, appositis denariis eiusdem loculi donec equilibriter se habeat examen cum pondere. Tunc inscribitur idem examen, desuper ducta creta hiis verbis, Euerwicscira Libra arsit tot dis vel tot denariis, et tunc illud essatum dicitur. Non enim inscribitur nisi preconcesso quod sic stare debeat. Quod si vicecomes cuius est calumpniatus fuerit illud quasi plus iusto consumptum fuerit, ignis scilicet e estuatione vel plumbi infusione, vel etiam lasor ipse qualibet occasionea desecisSe fateatur eXamen iterum numerentur XX. Solidi qui residui sunt in loculo predicto coram baronibus, sicut dictum CSt, et eadem ratione seruata fiat Xamen. Hinc tibi con- Stare potest qua consideratione de aceruo magno Proposite
pecunieralitii solidi seorsum ab initio mittantur in loculum y apposito vicecomitis sigillo Notandum vero est quod fusor
Ibi m. R I procuret pro Cure R I ipsum autem debent dicunt a6 reconcessio a Consumpto exestuatione N exaestuationem I o predicto loculo C
127쪽
duos percipit denarios pro Xamine sicut diXimus. Ouod si quovis casu aliud faceret etiam si tertio examinauerit non percipiet quicquam, sed contentus erit semel susceptis
Discipulus. Miror a tantis tantam adhiberi diligentiam si unius libre examinatione, cum nec magnus X ea queStUS nec multa iactura Proueniat.
Magister. Non propter hanc tantum fiunt ec, sed propter omne illas que ab eodem vicecomite sub eodem nomine firme simul cum hac persoluuntur. Quantum enim Ioab hac libra per ignem purgatorium decidit, tantumdem ex singulis aliis libris nouerit vicecomes de Summa Sua Subtrahendum ut si centum libras numeratas soluerit et libra examinis ii denariis exciderit non computentur ei nisi nonaginta quinque. 5Diuisultis Nunc videre videor questum ex hiis prouenire POSSe non modicum, Sed cui cedere debeat ignoro. Magister Semel dictum est, et semper intelligatur, soli regi utilitati in omnibus hiis seruiri. Licet autem a talea vicecomitis combustio detrahatur, mittitur tamen eorSum oin taleam alteram breuiorem ut de summa eius thesaurarius et camerarii respondeant. Sciendum vero quod per hanc taleam combustionis dealbatur firma vicecomitis, unde intestimonium huius rei semper maiori tale appenSa coheret. Discipulus. Pulsat adhuc me questio non dissimilis illi quam in agendis inserioris scaccari proposuisse me memini; quare videlicet libra una plus altera decidat cum par debeat esse conditio omnium operantium in moneta. Mazister. Ad hanc sicut ad illam questionem sufficit respondere fieri posse hoc per salSario et nummorum deton 3osoreS. Fuerunt autem qui crederent, quibu nec ego dissentio, non esSe legittimam regni huius monetam si eXaminata libra decidat plus quam vi a Pondere que numerata respondet; et etiam telatam rus scaccarium iuiusmodi
3 non per 'i corr. mari quicquam KN Iacunam taber CI3 censum K Insos soli ad . ratione N o detrahetur C et appensa om. R I crediderenti huius regniae 3 libra decidatJ subdecidat que scrissimus cui Stubos quam Madox qua codd.
128쪽
pecuniam fisco debere Cedere, nisi sorte noui sint et non usuales denarii, quorum etiam Superscriptio suum probat auctorem. Tunc enim idem monetarius Super opere Suo districte monuenietur et legibus Constitutis sine iactura vicecomitis condemnabitur vel absoluetur. Quod si per examinationem probati et reprobatis denariis, monetarius
Condempnatus et punitus fuerit, denarii a fusore scaccarii presentibus aliis huius artis peritis redigetur in massam et pondus eius vicecomiti computabitur Verum totum
I hoc pene nunc abolitum est et multum relinquitur, quoniam in moneta generaliter peccatur ab omnibus. Cum autem ad debitum et lege determinatum modum moneta Peruenerit, primitium constitutionis legem obseruari necesse erit.JΚ Contra si quis vicecomes nummos attulisset quorum librais combusta ad . vel iiii vel infra se cohiberet, et viderentur de nouo facti non Suales vel cursorii, simili modo non legittim dicebantur quasi excedentes legem Communem, unde et infiscari poterant sicut et alii. Item Sunt ad scaccarium liberationes Constitute que statutis terminis sinea breui regis soluuntur. Oualis est liberatio naucleri, Custodis scilicet nauis regi quam Gneccam dicimus, qui ii percipit quaque die. De qua et consimilibus tale fiunt a camerariis quia de hiis breuia non habent. Miles autem argentarius horum recauta habet id est contrataleas. Hic simul 25 et fuso rogati a camerariis cum necesse fuerit et plurima delata pecunia opprimit computatores, iuuant eos in computatione. Voluntarium tamen est hoc eis non necesSarium.
Sic habes militis argentarii simul et lasoris ossicia. Discipulas. Que sunt signa lacti vel insecti examinis
3 Maxister. Non satis noui, quia nec sollicitus super hiis sui, Verum quamdiu super iam liquidum argentum nigra quedam nubecula circumferri conspicitur, insectum dicitur. At cum quedam quasi grana minuta ab imo deducuntur ad summum et illic dissoluuntur signum est eXaminati.
post cedere ad . verum linea subducta et prodat vice
miti computabitur om. R 7 de Iari seclusi mιs χΙΙ Verum . . . omnibus post necesse erit K Io nunc non C a peruenerit
moneta C IS ad D v. H. R I quasi quia C 9 constitute liberaciones C da et om N et simul om. N
129쪽
Discipiis s. quibus vel ob quam rem instituta fuit LeXaminatio hec vel combustio ΘMagister de hiis tibi constare possit paulo altius
oriendum est Sicut traditum habemus a patribus, in primitivo regni statu post conquisitionem regibus de fundis suis non auri vel argenti pondera sed Sola Victualia soluebantur, e quibus in usus cotidianos domus regi necessaria mini- Strabantur, et nouerant qui ad hec deputati fuerant quantum de singullis undis proueniebat Ceterum ad stipendia vel donatiua militum et ad alia necessaria de placitis regni io Uel conuentionibus, et e ciuitatibus vel castellis a quibus
agricultura non eXercebatur, Pecunia numerata SuccreScebat.
Toto igitur regis Willelmi primi tempore perseuerauit hec institutio usque ad tempora regis Henrici filii eius, adeo ut viderim ego ipse quosdam qui victualia statutis temporibus 5 de fundis regiis ad curiam deferri viderint. Certumque habebant ossiciales domus regi a quibus comitatibus triticum,
a quibus diuerse species carnium vel equorum pabula vel alia queque necessaria debebantur Hiis vero solutis secundum constitutum modum cuiusque rei, regii ossiciales ocomputabant vicecomiti redigente in summam denariorum. Pro mensura scilicet tritici ad panem c hominum solidum Vnum pro corpore bovi PaScualli Solidum . pro ariete vel oue iiii denarios, pro Prebenda XX.equorum, similiter quatuor BSuccedente vero tempore cum idem rex, in transmarinis et 5
remotis partibus, sedandis tumultibus bellicis operam daret, contigit ut fieret ibi summe necesSaria ad hec Xplenda numerata pecunia. Confluebat interea ad legis curiam querula multitudo colonorum, vel quod grauius sibi videbatur pretereunti requenter occursabat, oblatis vomeribus 3 oin signum deficientis agri culture. Innumeris enim molestiis Premebantur occaSione Victualium que per plurimas regni partes a sedibus propriis deserebant. Horum igitur querelis inclinatus rex, dissinito magnorum consilio destinauit per regnum quos ad id prudentiores et discretiores co 354 oriendum ordiendum hec hoc C Io ad om N
130쪽
gnouerat. Qui circurruntes et oculata fide undos singulos
perlustrantes. hal l l a 2 Stimatione victu alium que de hiis soluebantur, ae legi Summam denariorum De summa vero summaria que e Omnibus undis surgebat in uno comitatu iterunt vicecomitem illius comitatus ad caccarium Cll ii dentes et ad calam solueret, hoc si Preter quamlibet meratam libram vi denarios. Rati sunt enim tractu terra oris de sacile osse fieri ut moneta tunc sortis lecideret Nec eos sesellit opinio. io Unde coacti tituere ut firmam maneriorum non solum ad scalam vel ad Pensum Solueretur quod perfici non tu,terat nisi brui, pluribus appositis Seruabatur per Plures annos ac eo arium dei huius solutionis vade munia annalibus rotulis regis illius inuenies et libras ad scalam vel In thesauro urrexit interea n prudens, consiliis reus et ad maxima queque negotiati re ite recipuus Diceres in eo com- Nescit tarda molimina spiritus odem rege vocatus ad curiam, frequenter in vetii. Scriptum Inc libras ad P
per dei gratiam Pletum qu vi scria sancti gratia. llicet ignotus non ultera ignobilis suo Perdocuit Xemplom sit secunda virorum. Hic igitur, rincipi a cleri populique auore, us actus maximis in regno unge-ous et de scaccario plurimam habuit sit ambis Num sed ex ipsis rotulis Stali mi ruisse De cuius stillicidiis a quod habemus in traducem acce
Saresberiensis Ina batur officiis et scientiam ἰ ai manifestum nos quoque modii Pimus