장음표시 사용
211쪽
eXigatur, et ne ei super eodem respondeat auctoritate publice potestatis inhibeatur. Item Si debitor a tempore, quo regi teneri cepit, landum Visuum vel redditum alii locauerit, vel pignu pro pecunia dederit, vel etiam, quod absurdum tibi sorte videbitur, sdominium eius per venditionem a se tranStulerit, si alias inuenta non sunt per que regi SatiSfiat, quecunque PerSona fuerit, quocunque titulo POSSOSSionem nactu fuerit, nichilominu ex eadem quod ad regem pertinet accipietur, Salua domino proprietate, qui iusto eam titulo ceperit poSSidere, Ionisi forte debitor ille fundi venditi pretium ab initio sponte regi soluerit. Tun enim tuta erit pene emptorem OS- sessio. Huius autem rei causam, licet distorta modicum et regi tantum utilitati seruiens videatur, euidentem tamen et satis iustam secundum patrias leges Comprobabis. Quis is quis enim in regiam maiestatem deliquisse deprehenditur, uno trium modorum iuxta qualitatem delicti sui regi con-demPnatur, aut enim in niuerso mobili suo reus iudicatur pro minoribus culpis, aut in omnibus immobilibus, undis scilicet et redditibus, ut iis aeXheredetur, quod fit pro omaioribus culpis, aut pro maXimi quibuscunque et enormibus delictis, in vitam suam vel membra Cum igitur aliquis de mobilibus in beneplacito regis iudicatur, lata in eum a iudicibus sententia se aec verba Iste est in misericordia regis de pecunia sua, idem est ac si de tota asdixissent: laicorum enim indefinite non his, pro quibuStutius est eas accipi, hoc est particularibus, Sed semper uniuersalibus equipossent. Cum igitur undi illius catalla, quem debitor post distraxit in beneplacito principis adiudicata fuissent et ipse de requisita Summa non SatiSsecerit 3Ovideri potest iniustum ut rem non suam in fisci iacturam alienaverit. Item admonendus est vicecomes propter fidei relligionem xvii quod ab ipso de non soluentibus Xigitur, immo quam ipse
regi quo tempore N 4 suum illum C s absurdus C exedem K Io proprietate domino K I uno m. R et fitJsi R et pro om. N a dilectis K Linye R et accepi a que C
212쪽
sponte visus est optulisse ut Sic a Summonitione sibi facta liberari valeat, ne a debitore quolibet, qui regi non soluit, interim aliqua, que ibi iuste debebantur, Suscipiat. Non enim verisimile est non OSS Uicecomitem de catallis eius inuenisse, per que regi debita Summa Soluatur, qui ipsi vicecomiti Sponte vel inuituS, quod requirebatur, Xsoluit. Si tamen ante datam fidem per Se vel per alium recordatus fuerit vicecomes de his aliqua e SuScepiSSe, vel etiam post datam, nondum tamen Oluto caccario die illius, hoc est, Io dum compotu eiu recen eSt, et veniens in publicum querula voce se suscepti tunc inmemorem exstitisse, fide de his oblata, confirmare voluerit, SuSceptam Summam nomine debitoris persoluens liberabitur. Si vero, quod absit, post fidem datam, post Solutum caccarium, per alium hoc inno-1s tuerit, non iam SuSCepta tantum Soluen absoluetur se pro excessu suo in regis beneplacito iudicandus pecuniariter punietur. Postremo vicecomitem commonuisse sussiciat ut post susceptam Summonitionem diligenter inquirat per viciniam, si a vir qui Soluendo non est Xorem ducens, vel mulier ditiori nubens, vel quouis alio modo ditescat, quatenus de requisitis satisfacere valeat; quod si inuentum fuerit, propter fidem vicecomitis soluere compellatur. Quod si nichil horum inuentum suerit, poterit tunc purgata conscientia de hisas rebus fidem dare et imminentem rerum suarum iacturam declinare.
xviii Discipulus. Numquid vir pro Xore, que regi tenebatur et fati debita iam soluit vel pro viro suo mulier et SuperStes conueniri debet pa Magister Satis audisti quod qui adheret mulieri, unum
corpus emcitur, sic tamen ut Caput eius sit. Merito ergo Pro ea conueniendus est, qui mullier sui poteStatem non habet set vir. Quod si vir eX ea prolem susceperit, cui ratione uxoris debeatur hereditas, et mortua iam UXOre, nondum a Soluta regi debita pecunia fuerit, vir ille nomine heredis conueniendus et cohercendus est, alias autem non Porro
213쪽
mulier iro suo Superstes, prolem habens et in viduitate Cum pSa permanens, ratione prolis cui debetur hereditas, Conuenienda et cohercenda est, sic tamen ut doti eiu parcatur, quia premium pudoris est. Quod si relictis liberis, alii viro mulier adheserit, legittimus heres pro debito patris εconueniendus est. Verum si mulier que deliquit et regi
tenetur, priore viro sine liberis mortuo, ad alium Se Cum Sua hereditate transtulerit debitum eius a Uiro requirendum est. Hoc est igitur quod petisti et sic vir causa VXOri et Xor causa uiri conuenienda est. Certum autem habeas quod osemper legittimus heres, qui debitori succedit, pro illo
conueniendus est Ut, sicut in emolumentum, Si in Onus
subeat. Solus autem ascriptitius et is, qui sine hereditate decedit, venditis catallis suis, per Xtremam mortis aleam a debito liberantur. Non tamen ab annali in quo debita hecos annotantur, niSi per breue regiS, auferentur, cum scilicet de hiis a thesaurario regi suggestum fuerit quod inutiliter in rotulo scribantur cum nullo pacto fieri possit ut ab his debita pecunia proueniat. Ad hec nosse te conuenit quod in debiti regii requi xiκrendis et debitoribus cohercendis baronum regis et Ceterorum, qui passim pro suis Xcessibus pecuniariter regi puniuntur, par condicio non est. Porro de his, qui de rege nichil habent in capite, te predicta seruatura at si de rege tenens
baroniam, audita Summonitione, fidem in propria PerSOna 5 vel per manum generalis economi quem uulgo SeneS- callium dicunt, in manum vicecomitis dederit sub hoc tenore Verborum, quod de hac summa et de hac Summonitione arantum baronum caccarii die compoti sui fiet, Sic vicecome contentus sit. OSi vero die compoti voce preconia requisitus non Venerit xx nec per Se ne per alium Satisfecerit, vicecomes quod ad
ipsum pertinuit, secisse iudicabitur Causa vero hec seorsum in memorandis scaccarii precepto thesaurarii diligenter annotata in finem caccari reseruabitur, ut tunc, Communicat 35 debito debite deliquid I viro om. heres
214쪽
Consilio, grauius, qui sic deliquit, puniatur. Quod si post
Consummatum compotum Vicecomitis sui venerit et satisfecerit, de assidentium gratia et de legis indulgentia poterit absolui. Verum necesse St ut vicecomes fidem eius in Comitatu sub omnium Oculi SuScipiat, quia, Si sorte qui dederit, volens malignari, datam infitiari voluerit, aduersus eum ad omnem probationis summam recordatio comitatus sussiciet Quod si alias sibi datam Vicecomes Consessus fuerit, nil egisse iudicabitur, unde mo de firma sua requisita Io Summa capietur, Ut summonitioni satisfiat in hac parte dicenti vel capientur de firma tua.'η Si vero qui fidem se dedisse non dissitetur, die nominata
venerit me satis cerit, si dominus est, ad 4caccarium quamdiu sederit detinebitur, fide data in manu marescalli, is sicut supra diXimus, quod a leugata ville, nisi baronum licentia, non recedet. Soluto vero ScaCCario illius termini, si nondum satisfecerit in loco tuto sub libera custodia collocabitur, quouSque re ipSe, Si reSen fuerit, Vel presidens cum aliis assidentibus, quid de ipso agendum fuerit, dea cernat, qui fidem se dediSSe de satisfaciendo consessus, nullo modo satisfecit. Quod si miles vel alius eius economus Venerit, nec Satisfecerit, Pro fide les comprehendetur et marescallo cuStodiendus tradetur, post solutum caccarium licite vinculandus et in carcerem mittendus siuea5 miles uerit siue non Miles Vero Super debito proprio non satisfaciens, Cum tamen de satisfaciendo fidem dederit post solutum caccarium non in Carcere et infra septa domus carceralis libere custodietur, fide corporaliter prestita, quod inde nisi regis vel presidentis licentia non recedet. 3 Decreuit enim memorande nobilitati re illustris ut quisquis militie dignitate refulget pro debit proprio, cum pauper a vicecomite simul et a Vicinia reputetur, in carcerem non mittatur; et Seorsum infra Septa domus carceralis libere Custodiatur Verum quisquis mandato domini fidem I dederit, sicut predictum est, vicecomiti et Veniens non soluit, hunc Comprehendi et in carcerem, Soluto caccario, mitti, Io satisfaciat V vile N I collocatur et comprehenditur etypost primo N et nisi om. N
215쪽
Siue miles sit siue non te statuit. Et quoniam liberum est cuilibet baroni pro debito, quod ab ipso requiritur, fidem ossicialis opponere, ut sic interim vicecomitis importunitate Careat et de rebus suis oportunius ipse disponat, ne sic in immensum regii mandati videatur auctoritas eludi, sdecretum est Ut Comprehenso illo qui es fidei reum se non satisfaciens iudicauit, statim a vicecomite Seruientes dirigantur, qui fundos principalis domini perluStrantes, Venditi quocumque modo catalliS, Summam requisitam ad scaccarium eiusdem termini deserant, et tandem ille com 1 oprehensus pro decies iuXta OSSibilitatem Suam pecuniariam Penam luat et ampliu Super eodem debito, etiamsi dominus preceperit, ad fidem dandam non admittatur. Principalis etiam dominu ne hec impune preSumpsisse xii videatur, non per fidem Supposite CrSOne, Sed Solum per 5 propriam, dilationis beneficium promerebitur, Si sorte super eodem ipsum iterato summoneri contigerit. Sunt tamen qui credant ut de cetero Super eodem debito ne etiam per fidem propriam Sque ad Scaccarium a vicecomite dilationem
obtineat uod quidem beneficium illationis magnum odicunt, qui fisco tenentur OSSunt enim interim de rebus suis mitius disponere et dilate per aliquod tempus Solutioni necessaria preparare Quin potius dicunt quod SuScepta summonitione, liceat vicecomiti iuXta communem aliorum legem statim in catalla ipsius manum mittere. HiS, fateor, dis ego prorsus non dissentio, Si tamen multi indiciis et testimoniis verisimile videatur ProcuraSSe dominum ut miles Suus his casibus X poneretur, quatinu POSSet ipse vel sic interim liberari. Huius autem rei validiSsimum est contra dominum argumentum, Si OPiOSUS, Si rebu habundans, zosi solutioni iussiciens a vicecomite simul it vicinia iudicetur. Discipulus. Dignum revera est ut is indultam sibi gratiam demereatur, qui in datori eius perniciem eadem
Magister Habes ex precedentibus utcumque distinctum, liberium I7 summonitioni R et si se et in 33 Dignum m. his N o utrumque R
216쪽
que catalla vendi debeant et que non et item in quibus personarum discretio tenenda S et in quibus non tunc scilicet cum debitores, qui in pecuniarii penis regi tenentur, soluendo non fuerint. Restat, quid de oblatis spontaneis . . fieri debeat, cum item non soluerint, StendamuS. Noueris igitur quod oblatorum regi, quedam in rem, quedam in Spem offeruntur. In rem quidem offerri dicimus, cum oblatum a rege SuScipitur, et offerens ConSequenter, Pro quo obtulit, a rege SuScipit, ut Si quis pro libertater aliqua, pro lando vel pro firma, Vel pro cuStodia cuiusque qui minor est annis VSque ad annos legitimo habenda, vel pro quouis alio quod ad Suam utilitatem vel honorem accedere Videatur, Sponte regi c. libra Vel c. arcas offerat, et aSSentiente rege, Statim OS oblatum suscipiatis optatum. De his igitur, qui Sponte Se oblligant, et qui, conuentione Cum principe acta, POSSidere iam ceperint, lex nostra decerni Ut quamdiu soluendo fuerint, indultis sibi beneficiis gaudeant et tantur. Quod si de regis debito summoniti soluere desierint, statim careant impetratis, sica tamen Vt Si manente caccario, Super eodem Satis cerint, ablata omnia sine molestia sibi restituantur. Et nota quod qualiScunque perSona, CuiuScumque etiam Conditionis aut seXus fuerit, huic observanti de sponte oblatis semper erit obnoxia, ut scilicet summonitioni satisfaciat vel impetrato a careat, nisi re ipse obsequii prestiti vel paupertatis intuitu aliquid sibi preter communem legem indulgeat, velut si de oblatorum grandi summa ad quodlibet scaccarium modicum quid ab ipso solui constituat et hoc per breue suum baronibus innoteScat. In spem vero dicuntur offerri cum quis exhibende sibi iustitie causa, super fundo vel redditu aliquo regi Summam aliquam offert non tamen ut fiat, ne in nos X candescas et venalem penes eum iustitiam dicat, immo ut sine dilatione fiat. Noueris tamen non quecunque Si offeruntur, 35 a principe Suscipi, etiamsi modum videatur XCedere. Gratis enim quibusdam iustitie plenitudinem exhibet ob -
offeruntur Madox offerenturi om. et ablata oblata Ara Oblatorum scrissimum oblatores quolibet
217쪽
sequii prestiti vel solo caritatis intuitu quibusdam autem,
lege condicioniS humane, ne prece ne pretio vult adquiescere, obStantibus interdum eorum meritis, qui poSSidere noScuntur, vel sorte Propriis postulantium meritis nequaquam hoc exigentibus, quia Vel in regnum, vel in regem PSum, saliquid deliquisse culpantur. De his autem sic constituit rex insignis ut antequam rectum habuerint, hoc St, Antequam per Sententiam obtinuerint, vel re sibi penitus abiudicata, ab omni Spe Ceciderint, de oblatis nil soluant, et sussiciat de huiusmodi vicecomitem respondere, 4eCtum Ionondum habuerunt. Provideat tamen vicecome ne Peripsum debitorem Stet quominus auSa eius Xecutioni mandetur si scilicet iuri se nolit offerre, ut hac arte promiSSA sibi pecunia re fraudetur. Cum enim hoc compertum fuerit dolus ei non subueniet, et per omnia Sic Coercebitur 15 ac si per sententiam obtinuisset huius autem Spontanee dilationis est signum cum breue regis penes Se detinen eo non utitur. Solet tamen Cum his, miSerente Principe, mitius agi qui post promiSSam pecuniam a CAUSA Cadunt, CSpe sua fruStrati, rebu etiam sine emolumento Spoliati, o duplici contritione conterantur.
Sunt item tertii generis obuentiones, que non Videntur xxiiii Promu inter oblata computande, set magis lines ad scaccarium dicuntur Cum scilicet de rege tenens in capite baroniam, relicto herede, decesserit, et idem here cum rege si quam Potest Summam componit, ut paterni iuris mereatur ingressum, quem finem relevium ' vulgo dicimus quod si baronia est, in regis est beneplacito que debeat esse summa
releuti Si vero de eschaeta suerit, que in manu regis, deficiente herede, vel ciliter, inciderit, Iro feodo militis sounius hoc tantum regi, nomine releuit, Soluet, quod esset suo domino soluturus, hoc est centum Solidos Sunt autem qui credant eos, qui in releuiis regi tenentur nec summoniti soluunt, Spontaneorum oblatorum legibus Obnoxios ut, cum
Soluendo non suerint, careant impetratis At verius dici aspotest ut, sicut de pecuniariis penis fit, Sic fiat de releuiis.
218쪽
Debita namque filiis ratione successionis hereditas eos a lege sponte oblatorum videtur Xcludere. xxv Item fit interdum ut aues regi regi qualibet ex causa promittantur; accipitres Scilicet vel salcones. Quod si promittens determinans diXerit, inccipitrem instantis anni' vel mutatum. vel locum etiam exprimat dicens, Hibernensem, HiSpanenSem Norrensem dabo, sic satisfaciat. Si vero nec qui promittit, ne cui promittitur, determinauerit, in arbitrio promittentis erit si mutatum, vel non, Sit Solui turus. Set si integer et Sanus a regiis austurcariis iudicetur, quacunque Xclusus fuerit, suScipietur. Porro Si Summonitus dignum suscipi ad scaccarium detulerit nec sit tum qui suscipiat, etiam si post hoc in annum vel biennium vel amplius differatur summonitio, nisi quem maluerit, mutatum 15 Cilicet vel ornum, Soluere non cogetur. Quod si Summonitus solutionem differri quomodolibet procurauerit, iuxta numerum annorum quibus indulta sibi est dilatio, imum scilicet vel trimum vel deinceps mutatum soluet. De his autem contra terminum Pasche summonitio non fit quia
arum antris incluse diligenter custodiuntur ut redeat deposita vetuState pennarum decor et earum ut aquile iuuentus renovetur. Verum contra terminum Sancti Michaelis, que egi debentur, Summonentur, ut instante tunc hieme regiis
25 aptentur obsequiis cohercendis autem his, qui sic se Sponte obligant, nec soluunt, lex predicta de sponte oblatis
XXV Ad hec nouerint hii qui in pecunia numerata regi Sponte
se obligant, quod regine similiter tenentur, licet Xpressum
a non fuerit. Quamuis enim non Sit expressum est tamen PromiSSO Ompromissum, ut cum regi centum et ducentas marca Promiserit, regine Pariter teneatur Pro centum marcis argenti regi promissis in Una arca auri, pro ducentis, in duabus marcis auri, et sic deinceps In hiis autem 35 Perquirendi eadem lege vicecomes Per omnia tetur, qua in regii Usus est, non tamen ante et post Cum ergo de rationem I hec I6 solutione IV 23 remouetur a se m N o tamenJ tantum o veli scilicet
219쪽
regiis debitis summonitiones fiunt, adest clericus regine ad hec constitutus et addit in summonitione, te illo habeas centum arca pro causa illa, et ad opus regine nam marcam auri Summonita autem ad caccarium ab eius ossicialibus ad hec constitutis seorsum SuScipiuntur. No 5 ueris etiam quod licet re de promissa sibi Summa mediam partem dimiserit vel uniuersum vel etiam summonere distulerit, de his tamen, que ad reginam pertinent, Secundum quod sibi visum fuerit, per omnia fiet, Vt, ea nolente, neque dimittantur neque differantur que sibi debentur, Ioset Summonita soluantur et non soluentes predicto modo
DiscipiιDιs Numquid de promissis regi citra centum marcas aliquid regine debetur pMagister Ouibusdam sic videtur, ut usque ad decem 5 marca teneatur, ut Scilicet is, qui decem regi promiserit, in Buna uncia auri regine teneatur aliis, non nisi de centum et supra ab initio promissis De his igitur ad presens cum modestia SuStine, quia re nondum terminata, SuSPensa Solutio est. litigat sane de his pars regine cum debitoribus et ad sto huc sub iudice ilis est. De misericordia autem Iudeorum
et de redemptione monetariorum, sicut de sponte oblatis dictum est, sua portio Secundum sormam predictam regine debetur.
Diso idus Numquid in penis pecuniarii et sponte dis
oblatis clericos et laicos sine differentia te una cohercet pMagister. In sponte oblatis apud omne leX Una seruatur ut, siue clericus sit siue laicus, qui Soluendo non fuerit, donec satisfecerit careat impetrato. Obseruatur etiam idem in omnibus aliis que quouis Pacto regi debentur a clericis, socum scilicet sue dignitatis et libere posSessionis priuilegium allegare negleXerint. De allegantibus autem quid fieri debeat, a discretis et deum timentibus laicis, si placet, rescito. His enim ad presens e industria Supersedeo ne dicar me conditionis hominibus vltronea leges et mitiora astura dictaSSe. hoc Io que . . . debentur,m I3 premissis N 16 inlm K 25 penis addidimus Eo que . . . debentur m R
220쪽
Discipulus. Dixisti, Si bene memini, Dequenter in manum regis baronias vel fundos incidere. Vellem igitur, si placet,
explicares, quo ordine reddituS Scaetarum ad fiscum proue- . . niant, Si no modo vel dissimiliter.
FFV Magister. Cum in manum regis baronia vel magnum aliquid excidit, mandato eius vel presidentis ad hec discreti utriusque ordinis viri diriguntur; qui singula perlustrantes redditus earundem in summam redigunt et de hac ad scaccarium teneri vicecomitem vel quemlibet alium con- 1 stituunt. Satisfaciens igitur de hac summa is, qui ad hec constitutus est, in denariis vel breuibus Vel taleis, subsequente fide de legittimo compoto meretur absolui; et de ea sic scribetur in annali, Hlle vel ille reddit compotum de firma honoris illius. In thesauro hoc, Et quietus est vel
ID Et debet. Verum Cum re escaete sue custodiam fidei alicuius Commiserit, Ut videlicet quod inde prouenerit ad SCacCarium Solunt, post factum compotum fides illa sub predicto verborum tenore non dabitur, immo quod quantum inde vel in denariis vel aliis quibuscunque rebuS SUScePit,
et tantum, Secundum Suam conscientiam, ad scaccarium soluit; exceptis his dumtaXat victualibus que ipso nomine Xeniorum non procurante Sibi collata sunt.
Discipulus. Numquid custos ille de his redditibus victui
necessaria percipit pa Magdisur. Licet scriptum sit non alligabis os bovi trituranti, tamen nisi expresso regis mandato de his nil
Percipiet. Propriis enim stipendiis, quisquis ille fuerit, in his regi militabit. De huiusmodi autem sic in annali scribetur Ille vel ille reddit compotum de exitu illiusso honori per Verum dictum Suum.' Cum igitur de omnibus predictis, constitutis vel casualibus, satisfactum fuerit et fuerint singula per ordinem autentice rotuli scripture deputata, Conuocatis omnibus assidentibus, ad principalis firme compotum conSummandum, 35 qui in summo rotuli annotatus est, reditur et ho ordine
que 2 13 scribitur Dom. disos necessaria adae iam N a veredictum 33 retuli os reditur scrissimus reddituri