Caii Plinii Secundi Historiae naturalis, libri XXXVII

321쪽

Aristoteles pittat. Idcirco insectis sonum esse, non Vocem , intus eant spiritii, incluso sonante. Alia murmur edere, ut apes. Alia cum tractu stridorem, ut cicadas. Recepto enim ut duobus sub pectore cavis spiritu, mobili occursante membrana intus, attritu ejus sonare. Muscas, apes, similia cum volatuin incipere audiri desinere.

Sonum enim attritu & interiore aura, non nim R,

reddi. Locustas pennarum feminum attritu sonare, creditur sane. Item aquatilium pectines stridere, cum Volant mollia dc crusta intecta, nec Vocem nec sonum ullum habere. Sedi ceteri pisces, quamVis pulmone & arteria careant, non in totum 1ne ullo sono sunt. Stridorem eum dentibus fieri cavillantur. Et is qui caper Vocatur, in Acheloo amne, grunnitum habet .alii de quibus diximus ova parientibus sibiliis serpentibus longus, testudini abruptus Ranis sonus sui generis, ut dictum est, nisi sit in his ferenda dubitatio est, qui mox in ore concipitur, non in pectore. Multum tamen in iis reserti locorum natura. Mutae in Macedonia traduntur, muti d apri. Avium loquaciores quae minores,in circa coitus maXime. Aliis in pugna VOX, ut coturnicibus: aliis ante pugnam, ut perdicibus : aliis cum Vicere, ut gallinaceis. Iisdem sua maribus : aliis eadem ut feminis, ut hisciniarum generi. Quaedam toto anno ZnUnt, quaedam certis temporibus, ut in singulis dictum est. Elephas citra nares re ipso, sternutamento similem elidit sonum per nare autem, tubdrum

raucitati. Bubus tantum seminis Xatavior cin

322쪽

314 C. PLINII SECUNDI

omni alio genere exilior, quam maribus : in ο mine etiam castratis Infantis in na1cendo nulla auditur, antequam totu emergat utero. Primus sermo anniculo est. Semestris locutus est Croesi filius in crepundiis quo prodigio totum id concidit regnum. Qui celerius uari coepere, tardius ingredi incipiunt. Vonroboratur quatuordecim annis. Eadem in senecta exilior : neque in alio animalium saepius mutatur Mira praeterea sunt de voce digna dictit. In theatrorum orchestris, scobe aut arena superjecta devoratur, de in rudi parietum circumjectu, doliis etiam inanibus : currit eadem concavo vel recto parietum spatio , quamvis levi sono dicta verba ad alterum caput perferens, si nulla inaequalitas impediat. Vox in homine magnam Vultus habet par

aliter quam oculiS: totidemque sunt eae, quot in rerum natura mortales, .sua cuique, sicut facies.

Hinc illa gentium, totque linguarum , toto orbe diversitas hinc tot cantusi moduli sexionesque. Sed ante omnia explanatio animi, quae nos distin xit a seris, inter ipsos quoque homines discrimen alierum aeque grande, quam a belluis, fecit. CXIII. Membra animalibus agnata inutilia sunt. sicut sextus homini semper digitus Placuit in AEgypto nutrire portentum, binis .in aversa capitis parte octilis hominem , sed iis non cer

nentem.

CXIU Miror quidem, Aristotelem non modo credidisse praescit vitae esse aliqua in corporibus ipsis, verum etiam prodidisse. tiae quanquam Va-

323쪽

na existimo, nec 1ne cunctatione proferenda, ne in se hiisque auguria anxie quaerat : attingam tamen, quae tantus Vir in doctrina non sprevit. Igitur vitae brevis signa ponit raros denteS, praelongos digitos, plumbeum colorem, pluresque in manu incisuras, nec perpetuas. Contra longae esse vitae incurvos humeris, d in manu una duas incisuras longas habentes, plures quam XXΣΗ dente ,

auribus amplis. Nec universa haec, it arbitror' sed singula observat, Divola, ut reor in vulgo

tamen narrata Addidit morum quoque adspectus simili modo apud nos Trogus in ipse auctor seve 'rissimus quos verbis ejus stibjiciam Frons ubi est magna, segnem animum subesse significat quibus parVa mobilem quibus rotunda, iracundum Velut hoc vestigio tumoris apparente. Supercilia quibus porriguntur in rectum, molles significant quibus JuYta nasum flexa sunt, his erox quibus uXta tempora inflexa, derisores quibus in 'totum demissa, malevolos, invidos. Oculi quibuscunque sunt longi, maleficos esse indicant. Qui carnosos a naribus angulos hahent malitiae notam praebent. Candida pars Xtenta, notam impudentiae habet qui identidem operire solent, inconstantiae. Oricularum magnitudo, loquacitatis de stultitiae nota est. Hactenus TrogUS.CXV. Animae leonis virus grave, Urs pestilens. Contacta halitu ejus nulla fera attingit citiusque putrescunt afflata reliquis Hominis tantum natura infici volitit Eiribus modis, ciborum ac dentium vitiis, sed maxime senio. Dolorem sentire

324쪽

316 C. PLINIL SECUN D

non poterat : tactu sensuque omni carebat, sine qua nihil sentitur. Eadem commeabat, recens Asia1idue, exitura supremo, sola ex omnibus superfutura. Denique haec trahebatur e caelo. Ηujus quoque tamen reperta poena est, ut neque Gipsum, quo Viveret, in Vita uVaret Parthorum populis hoc praecipue, is uVenta, propter indiscretos ibos namque vino foetent ora I- mi Sed sibi proceres medentur grano Assyrii mali, cujus est suavitas praecipua, in esculenta addito Elephantorum anima serpente eXtrahit, cervorum item urit. Diximus hominum genera, qui Verrena serpentium suctu corporibus eximerent. Quin subus serpentes in pabulo sunt, aliis Venenum est. Quae insecta appellavimus, omnia olei aspersu necantur. Vulture unguento qui fugantur, alios appetunt odores, scarabaei rosam. Quasdam serpentes scorpio occidit Scythar sagittas tingunt Viperina sanies Sc humano sanguine : irremediabile id scelus, mortem illico adfert levi tactu. CXVI. Quae animalium pascerentur Veneno, diximus. Quaedam innocua alioqui, Venenati pa-1ta noxia fiunti ipsa. Apro in Pamphylia dc Ciliciae montuosis, salamandra ab his devorata, qui edere moriuntur. Nec est intellectus ullus in odore, Vel sapor aqua vinumque interimit salamandra ibi immortua, vel si omnino biberit, unde O-tetti item Ziaa, quam rubetam Vocant. Tantum

insidiarum est vitae Vespae serpente Vide Vescuntur, quo alimento mortiferos imis faciunt. deoque magna differentia est victus iit in tractu pisce

325쪽

viventilim Theophrasitis prodit, boVes quoque pisce vesci, sed non nisi ViVente. CXVII. Homini cibus utilissimus smplex Acer' vatio saporum pestifera, condimento perniciosior. Difficulter autem perficiuntur omnia in cibis acria , nimia, lavide hausta in aestate, quam hieme, difficilius in senecta , quam in juVenta, Vomitiones homini ad haec in remedium Xcogita tae, frigidiora corpora faciunt, inimicae oculis ma-Xime ac dentibus. CXVIII. Somno concoquere, corpulentide Uam firmitati utilius Ideo athletas malivat cibos ambulatione perficere. PerVigili quidem praecipue vincuntur cibi. Augescunt corpora dulcibus, atque

pinguibus &potu minuuntur siccis laridis, frigidisque, ac siti. Quaedam animalia, iecudes quinque in Africa , quarto die bibunt. Homini non litique septimo letale est inedia durasse : at ultra

undecimum plerosque certum est mori, esuriendi semper inexplebili aviditate animalium unicuique. CXIX. Quaedam rursus exiguo gustu famem ac sitim sedant, conservantque VireS, Ut butyrum, hippace , glycyrrhiZOn Perniciosissimum autem in omni quidem Vita, quod nimium , praecipue tamen corpori minuique, quod gravet, quolibet modo

utilius. Verum ad reliqua naturae transeamuS.

327쪽

HISTORIAE

329쪽

NATURALIS HISTORIAE

N1ΜΑLIU Omniunt, quae nosci potuere naturae generatim membratimque ita se habent. Restant neque ipsa anima carentia quandoquidem nihil sine ea vivit terra edita, ut inde eruta dican tur, ac nullum sileZtur rerUm naturae opus . Diu fitere occulta ejus beneficia summumque munus homini dati im, arbbres silvaeque intelligebantur. Hinc primum alimenta , harum fronde mollior specus , libro Vestis. Etiamnum gente sic degluit. Quo magis ac magis admirari subit, ab iis princiMpiis caedi montes in marmord, e1ieS ad Seras peti unionem in Rubri maris proiiando, maragduni in ima telliire quaeri. Ad hoc Xcogitata sunt aurium vulnera : nimirum quoniam partim erat collo crinibusque gestari, nisi infoderentur etiam corpori. Quamobrem sequi par est ordinem vitae, arbore ante alia dicere, ac moribus prinaordia in

gerer .

II. Iec fuere nummum templa , priscoque ritu sunt sicia rura etiam Im JJeo praecelim tena arborem dicarit. Nec magis auro fulgentia atque ebo. re lanulacra, quam hicos, Cc in iis silentia ipsa adorain US. Arborum genera numinibus suis dicata

330쪽

perpetuo servantur ut Jovi sculus, Apollini lati-rus, MinerVae olea, Veneri myrtuS, Herculi populus. Quini Silvanos, Faunosque, dearum gener silvis, ac sua numina, tanquamin caelo, a tributa credimus Arbores postea blandioribus fruge succis hominem mitigavere. Ex iis recreans membra olei liquor, viresque potus vini tot denique sapores annui sponte Venientes mensae depugnetur licet earum causa cum seris, pasti naufragorum corporibus pisces expetantur)etiamnum a1men secundae Mille praeterea sunt usus earum, sine qui Vita degi non possit Arbor sul

dificamus tecta Ex arbore , simulacra numinum there, nondum pretio excogitato belluarum cadaver antequam, Ut aliis nato ure luxuriae, eodem ebore numinum Ora spectarentur,ra mensarum pedes Produnt Alpibus coercitas, tum in--

exsuperabili munimento Gallias, hanc primum habuisse causam superfundendi se Italiae, quod Helico

ex Helvetiis ciVi earum, fabrilem ob artem Romae comi horatus, sicum siccam uvam, Cleique ac vini praemissa remeans secum tulisset. Quapropter haec vel bello quaesisse Venia sit. III. Sed quis non jure miretur, arborem umbrae gratia tantum ex alieno petitam Orbe λ Platantis

haec est, mare onium in Diomedis insulam ejus dem tumuli gratia primum invecta, inde in Siciliam transgressa, atque inter primas donata Italiae, jam ad Morinos usque pervecta, ac tributarium etiam detinens soliun, ut gentes vectigal