장음표시 사용
11쪽
DE COLORI 2 vs ocvL iimus. Est crystalloides humor,non fluidus, sed paulo
firmior penὶ ut cera i recipere imagines commode possit; luceto ue in media pupilla,& albicat, ut facia lius varios colores' reeipiatέ hon secus quam in extermis in puro erystaello fieri videmus. Atque interduim tanta est huius luciditas, ut extra oculos splendor emittatur,veluti in cattis, multisque animalibus noctu videre licet. Rotundus hie in sectionibus conspia
citur,non autem angularis, ne ab occursu rerum laμ datur; non tamen exquisite, ut imago rei visu percipiendὸ sigatur, tum et, que ipsum certo loco firmiter consistat. Quod enim undiquaque sphaericum est,n5 fixe recipit. Porro Optici,ex Mathematicis subtilius
rem inquirentes, Oculum montis altitudinem,& r rum visibilium magnitudinem non assecuturum;
nisi esset rotundus animaduerterunt; quippe nisi pupilla,per quam immutatur, esset spherica, non perci inperet,nisi aequale sibi, quoniam visum efiici continu it,per lineas rectas in oculum incidentes perpendiariter & in oculi centro concurrentes.Quare si esset
superficie plana, nisi ex superficie aequali, non ingererent se perpendiculariter. Decuit igitur illum esse sphaericum, ut lineae a re visa ad perpendiculum caderent in pupillam,quod,si oblique inciderent, minus
ideremus. Sed ut omnis oculorum ratio a naturalibus functionibus petatur,dicamus, 'hi ὁd cum Varris motibus moueatur oculus, decet figuram eius esse sphaericam,quoniam ad motus,quae in gyrum fiunt, est aptissima. Ad haec,habet oculus rationem centri, ut comparatur visibilibus; quoniam lineae quae ducuntur ad ipsum ut paulo ante dixi, ad perdendicu tum cadunt,& ob id efficacius ab his mouetur,ut videar,quam ab iis quae sibi circumstant. Ac vi conside
12쪽
ret species,non omnino sphaericum Natura estinxiti Quod si quispiam obiiceret,nos non probasse,cry stalloidem esse praecipuum instrumentum, quo videmus; id ratione, di experimeto clare persuadebimus. Ratione quidem,quod nulla pars oculi , nec clarior, nec dilucidior,nec magis in medio fixa sit qu am ista. st enim visio ab illa sane oculi parte, quae lucida est,& qua lucida,non autem qua humida . Cum igiturnu lla sit lucidior hac, nec fluida sit, sed firma , & in
medio reposita; esse praecipuum instrumentum quo videmus,humorem crystallinum patet. Hoc quidem urgumento Aristoteles perbelle philosophis persu st,cor esse principium omnium partium,tum simil*rium,tum dissimilarium corporum animalium;quoniam in medio natura consti tuebatur. Quod si haec mon probes, experimento Medicorum sne cunctatio me credendia tisii erit,quo constat, quod quado in sussulionibus oculorum, inter corneam tunica,&crystalloidem humor distunditur,& paulatim crassescit, visu priuamur. Si vero aut inferius cogitur,vel ad latus humor ille crassus depellitur, usus videndi redditur. Igitur, cum nonsita in parte, hanc suffusionem visim prohibere inspiciamus, nisi cum crystalloidem occuppi quandoquidem, eis in albugineo; aliis uepartibus circurnure ius stilletis humor a capite,vsum tamen videndi non impedit verum hoc esse viden di instrumentum a sentiendum est. Est igitur crystallinus lucidus, rotundus, ct in medio situs,quo abstituturivisio. Porro cum hic sit inaedio partium oculi,parte posteriori,&anteriori, contiguos babet humores, parte quidem posteriori eum quem Graeci, Latini vitreum dixerunt . hic nec vacrystal linus constat albicatue, nec suidus est uti albugia
13쪽
neus; sed sapit naturam mediam,atque ob id, vitrodiquefacto assimilatur. In vitreo crystallinus, veluti gemma in anulo infixus est, mediamque huius partem posteriorem ambit. Huiusnodi humoris utilitas,& sinis,cuius gratia illum Natura instituit,est,ut adiumentum praestet crystallino. cum enim omnis animalis particula calido vigeat, quo praesens nutrimentum mutatur,ac concoquitur,smilisque particulae, redditur; crystalloides, cum sit animalis nobilis particula,& aqueam naturam sapiat, Vt puta animalis membrum, calido fouetur.A venis igitur reti fommis,qui panniculus est immediatus crystallmo, resultat humor vitreus qui sane non est sanguis,sed sanxninis excrementum ut alimentum praestet crystallino . Verum, quia crystallinus, calidum sanguinem in sui substantiam conuertere non potest et consulto a
Natura constitutus est medius humor, qui similis sit crystallino, & propter debile calidum,facilius quod
de crystallino deperditum est,restauret. Parte autem anteriori est humo Galbo ouo persimilis, ut totum oculum irriget; & crystalloidem, ne ab exteriori aere desiccetur,& afficiatur,dcfendat. Hic albugineus humor stadiis, subtilis & multus intercipitur inter corneam membranam,& crystallinu in humorem. subtilis,ut spiritus per eum facile penetrent;multus, ut iis
quae ostendere queunt resistat. Tres igitur esse omnes humores,quorum medius est crustallinus,& eum reliqui duo circumsepiunt; & quo consilio Natura eos instituerit, dictum est. Porro cum humores certo kicci contineri necesse esset;Natulatis tunicas,ac panniculos,ut iri ἐnum coercerentur, addidit,qui cerebri panniculis ortum ducunt. Parte itaque oculi posteriora versus os capitis,tres panniculi a Medicis nu
14쪽
merantur , quorum primum humori vitreo conti suum,qui ad rete sguram vitreum circundat
βλπροειδῆ & retinam, translatitio Domine, dixerunt. Hic quidem visorium neruum circumtegit; extemditurque ad modum rete , e pluribus venulis scatens; per quas, & neruulos spiritus ad erystallinum
ducitur. oritur a molli panniculo tangentecerebrum.
Post hunc alius est panniculus,quem χορομιδεῆ & Ω-cundinam vocant, ob id quod resinam foueat, nutriat & iuuet ne rumpatur,illique hac ratione iung tur,hic quoque a molli panniculo cerebri proficiscitur.Succedit postremo ossi colunctus panniculus,durus & solidus,& ob id θωλκρος vocatus, a duro paniculo cerebri ortus tres hi panniculi,parte posteriori humores claudiit. Sed parte anteriori oculi, primus est, qui albugineo humori iungitur,eumque circundat,
ne in crystallinum dilabatur,& aranea tunica nuncupatur. Alius deinde est,quem Vueam tunicam nominamus,quod acino nigrae uuae colore persimilis sit. Tribus sane de caulis Natura sagax vueam formauit, Vt corneam, cui committitur humectet, & n triat. Post haec ut inter corneam,& crystallinum humorem intercedat,ne membrana illa cornea ,suadu ritie,crystalloidem premat ac laedat, denique colo. Te nigri cante insecit,ut lumen in unum coeat,ne dissoluatur, dispergaturque. Mollis via ea est, ne noc mentum crystalloidi inserat: & qua corneam contingit laeuis , ne ab ea laedatur . in eius medio for
men est,quod pupillam multi vocant, per quod lumen ingreditur,ac imagines ad crystallinum deseruntur,cuique nerui visorii infixi sunt. Huic succedit
membrana cornea,non tamen est contigua, sed interponitur aqueus humor. Cornea igitur membra-
15쪽
na, exilis admoduni,& alba est,ut species visibiles aespiritus penetrare possint:est&dura,ne leui quavis de causa rumpatur, simul & crystallinum tueatur. Postremo panniculus, qui non undique circundat, sed oculum vnit,& praedictos panniculos connectit, tunica coniunctiva dicitur . hic corneae non imponitur , alioqui nec spiritus, nec species vlla in crystallimam reciperetur. Haec Medici; etsi inter se de panniculorum & tunicarum numero dissideant, nam alii septem, quidam sex,nonnulli quinque, alii quatuor statuunt: sunt qui tres,& qui duas tunicas ponant.Nos autem enumerauimus septem, parte quidem posteriori tres,retinam, secundinam,& duram: parte anteriori quatuor,araneam,VUeam, corneam,
ct comunctivam. Sed quantum a Philosophis dissideant, in serius alio capite explicabimus. a Ventiar Aristoteles is pretibus oculi. Cap. IIII.
N Iram oculi structuram ex sectione, ac distin
cta partium enumeratione, Galenus,& po- s Anatomici nobis declararunt. verum Arist.
quod suo tempore non esset exquisita secandi in minutissimas quasque partes ars, ut libro de Partibus sensisse videtur Averroes,& secudo libro de Anima: tu quod Philosophu id non deceret, sed Medicae potius artis munus esset : aut sortasse rationabilius cui sententiae accedo quod multas partes in una substan
tiam venire crediderit,non tot enumerauit:. tamen di
uersas facit, quia eas locis discernat, anteriori scilicer,& posteriori.Oculii igitur in tres principes partes sensu manifestas Arist. disiecti it t. de Histor, nepe in pupillam, in nigra orbiculsi illam ambientem,&in id quod poliremo nigris coplectitur,quod albu oculi dicitur.
16쪽
go soramen vueae dicitur. Aristoteles primo & quin to de Historia,& secundo & tertio de Anima & sexcentis aliis locis, pupillam esse humorem quo vide mus, in quo sit sentiendi vis,dixit. Hic quidem Euamor a Medicis,& a Galeno ii. de Placitis esse orbicularis,& cui usimodi est glacies modice concreta, ut se perius diximus, traditur. Niger vero orbiculus, qui pupillam circuit, etsi multis inficiatur coloribus frequentius tamen ad nigredinem declinare cernitur,& ob id oculi nigrum, dictus est. Tertia pars est aubum oculi,simile albo oui quod in habentibus sen-guinem, pingue Se crassum est; consulto ii Natura fictum,ne humidum oculi,srigore algeret, nec calore desccaretur. Hinc totum oculum aquq naturam sapere aperte cognostas, cum praecipuae eius partes sint humores. Quare etiam oculum solum proprium corpus habere prae caeteris senQriis, perbelle secundo de Generatione animal. annotauit Philosephus, quod corpus humidum, ac frigidum sit. idque tribus persuasit libro de Sensu, quoniam corruptis, ac persta elis oculis, quod inde exit videtur aqueum . adhaec, quia pueris & quam plurimis animalibus ubi primum
oculi formati sunt, excedunt caetera membra splendore,ac claritate,non ignea,nec aerea, quod ea non constaret,sedaquea denique quia album oculi, hu- dum, de crastum est. Uitreum autem humorem
praetermisisse videtur; sed quod humor ille, non a viasione, sed a vegetatione humoris glacialis in regionem oculi per meatus a cerebro decidat, & magis excrementum, quam pars sit, ob id subticuiste videtur. Atque hoc significauit ii. de Generatione animalium,cum inquit, quod a cerebri humore secernitur
17쪽
pars purissima per meatus qui ab oculis ipsis tendere ad membranam cerebri visi sunt. sed Galenus VIII: de Vsu pari. id de spiritu intellexit chi ad verbu dixit.
Producit itaque cerebrum quandam a se portionem ad humorem crystallinum, ut eius humoris affectus cognostat et quae productio sola merito meatum habuit sensibilem,quod sola spiritum animalem continet quamplurimum. Pars igitur purissima, est spiritus, qui per meatus visorios ad crystallinum desestur. Caeteriim Aristoteles, non modo temperati rem spiritum deferri ad occulos per meatus sentit;
sed hic ut mihi arridet,& Ephesio per sensorium, crystallinum intelligit: per oculos, qui crystallinum
complectuntur,& adde album , quo oculus prominens apparet.Glacialis igitur humor in venarum capitibus situs est,a quibus &sentiendi vis, hoc est spiritus temperatiores,& qui a sanguine illarum venularum quae in molli panniculo cerebri consident excernitur,& vitreus humor dicitur, crystallinum Duens,& quoquo modo,si quid eius deperditur,instaurans promanat. Putat autem Philosophus acerebri humore parte purissima,qui spiritus vocantur,secerni,& permeatus,id est neruos visorios ferri; nona substantia cerebri, ut videtur intelligere Galenus V III. de Usu pari. quoniam spiritus subtilissima
pars sanguinis est,& cerebrum est exangue, Sanguis tame ille in ventilis membranae,& panniculis ipsius cerebri, frigidior, ac humidior factus teperatior fit, ut sit instrumentum videndi: lice iudicium nouisissime fiat in corde, atque ob id Alexander Apia rodi-seus dixerit, videre non esse recipere sed pomis Da licium de re in organo recepta. Quod si milii quis obiiciatii subnatura cerebri puris unam illam partem se.
18쪽
a riuo NIs FORTII LI B. cerni; nam cum inquit a cerebri humore, videtur a substantia cerebri, & non a venulis circa cerebrum
abire. Adhaec, cum subdit Philosophus,cuius rei a gumentum est;de humiditate cerebri intelligere vi detur,quu nulla alia pars si humida in capite praeter. cerebru,&oculus frigidus,humidusque sit. Dicas Aristotelem velle probare, quod a cerebro pars illa purissima secernitur. hoc est ab humiditate sanguinea cerebri; quando a substantia cerebri sanguis factus est humidior, & frigidior. quoniam nulla alia
pars in capite est humidior cerebro. Caeterum nolo te ignorare,me non semel vidisse venulas in substantia cerebri, id est, in anfractibus substantiae cerebri equo fit, ut non modo a Vetras membranae circumeuntis substantiam cerebri, sed ab ipsa substantia cerebri
secerni posse putandum sit. Porro cum secundo de Partibus inquit, Ab oculis meatus ad venas circa cerebrum sparsas tendunt: permeatus,non modo venas,sed neruos intelligere oportet, per quos aliquis humor percolatur.Veium cum nerui visorii circum tegantur retina illa,quae est pars proficiscens a molli panniculo cerebri vel ab ipsa nerui substantia: totum illud vocat meatum,neruum scilicet coopertum panniculo . Probat igitur Philosephus hoc argumento, partem illam secerni a cerebro, & a nulla alia parte ς quoniam oculus sit frigidus & humidus, & cerebra Digidum & humidum. oportet enim ut simile foueatur a simili. Sed ad vitreum veniamus,qui ut diximus
est excrementum venularum membranae cerebri ci cim curatas visorios neruos, hic crystallinum complexus est; quoniam est similis, S leui facta mutatione concrescit,& albicat. Sed cum humidum ad distusiones lubricum,alio contineri vasculo, nece . sit; Na-
19쪽
BE COLO 2 Invs OCVLatura prudentiis ima, tunicis & membranis oculum conclusit , quas Medici septem numerarunt. Aristotelles V. de Generatione animal. unius meminit, quae pupillae obtenditur,quam medici corneam dixerunt. Plinius vero lib. XL pupilla,corneam vocat, propteri membranam pupillae obtensam, quae organum viadendi tuetur,& ad visionem multa praebet commoda,si tres conditiones habuerit,ut tenuis,alba,& laeuis sit. Tenuis, ut extranei motus recto tramite,& facilius ad illam seramur. Laruis,ne rugis obumbret, ut X. leVsu pari. docuit Galenus,qui ob id lenes acute cernere negauit,quia, ut caeterarum partium cum senescunt,cuticula exasperatur,& crassior reddituri siet oculorum quoque,senescentibus illis, cutis obrug tur. Attamen aliam,& loge diuersam huius membranae corneae utilitatem adfert Galenus odem X. de Usu partium, quare tenuem Natura finxerit nempe ut splendores sponte trasmittat. Aristoteles vero, Vt reci ius,& facilius recipiat motus ab aere ambiente,
di a visibilibus. Sed plane in causa huius dissensionis
fuit, quod Platonis haeres m secutus Galenus, visi nem neri extramittendo asseruit, quasi radii exeuntes obiiciantur lumini aeris,ac inde species comprehendantur.Consentiunt nihilo minus Aristoteles &Galenus, in hoc quod sit alba id est perlucida . nam secundum Philosophum,speciem recipit, qua lucida
est Galenus praeterea tribuit illi duritiem,ut sit instat propugnaculi ; & violentiam eorum, quae extrinsecus incidunt,excipiat. Aristoteles non duritiem, sed
laevitatem largitus est, voluitque illam esse albam,ut transluceat. Dustum est enim libro de Coloribus, per albedinem luciditatem non semel Aristotelem inteu
lisere. Sic primo Meteoroium, Solem album esse dia
20쪽
xit,quod sit maxime lucidus,& nullo colore afficiatur. Similiter aerem album, & omnia elementa per se,& inuicem non alterata,alba dicimus,ut eodem libro explicauimus. Membranula igitur est alba, quoniam nigrum,quod continet, lucidum esse non potest. haec enim est nigri natura,vi non transuceat.Vnde laternae lucere nequeunt,s ex nigro cornu cons ctae snt. Ad visonem itaque duas praecipuas partes
obseruat Philosophus, sensorium ipsum, glacialem
humorem,& hanc membranam corneam .Quod autem nigrum oculi dicitur,quodque vuea dicta est,iauat ad species,& lumen coercendum, ne in immensum dispergatur. Huius tres sunt affectus. Primus est color caeruleus,Vel niger,quo tunica tincta est, quem Galenus summopere admiratur; cu in nulla alia cor poris parte,praeterquam in hac sola inueniatur, ne
que alia quaevis pars,praeter hanc,eo indigere vide tur. Eius anquit rei argumentum est,quod nihil si uastra a Natura factum sit. Secundus est pars interior vitreum humorem continens asperiuscula,& mollis instar spongiar& humida; sed qua ratione id suerit factum, aliterGaleno,quam mini videtur. Sentit enim, ut iam diximus,a nigredine coerceri spiritus, ne di spergantur radii: mihi vero, ac philosophis Peripa- tecicis sentiendum videtur,ne species dispergantur, quae e visibilibus excipiuntur. Asperam atatem, ac spongiosam esse dixit Galenus, ut nutriatur intus humore in partibus illis imbibito. Sed a Peripateticis aliter dicendum est , quod cum in ipsa via ea sint venae & arteriae parte exteriori tangentes corneam, noalio petito alimento nutriri decuit, quod sane nutrimentum sussciens est ac in omnes partes rationabiliter penetrare debet. Dicere ergo expedit , colarς m