장음표시 사용
21쪽
nisi quod numeris omnibus absolutum esset, nihil unquam bene conuenire posmo: cum autem cogitationem ad me subinde conuerterem, dolebam esse multὁ miano rem hane industriam & eruditionem
meam, quam Vt earn merito possit sumisma tua sapientia et auctoritas approbare. Verum, cum tandem omnia diligentius circumspicerem, atque cernerem in amplis famili)s & in Rebus p. etiam deterioris conditionis homines,qui, dum saltem aliquam, licet minus insignem Operam praestent, studio tamen atque diligentia sua laudatur,& conditionem assiduo m Iiorem commerentur, nec in stud ijs liteis rarum atque sapientiae plane rehci debere,qui locum inferiorem tenent, nec etiaam eos reprehendendoν esse putabam, qui modis omnibus ad aliquem superio-
. Tem aspirant. Per gradus enim multos ad insignem aliquam eruditionis laudem, continuo summa quadam animorum alaritate nobis ascendendum est,et sapientiae dissicultas vehementiorem illum animorum impetum facile moderatur,licet alijs periculas non retardetur, atque amor etiaam alicuius ordinis primi saepe facit , ut non teneamus aliquando postremum. Ad res magnas conficiendas semper magnis quibuluam animorum motibus opus est,
22쪽
qui evin ad ipsam virtutem de utilitatem .
Iublieam rectὶ tendunt , quod quidem
is perditissimis temporibus rarissim Eeontingit, non modo non impediri, sed, si unquam, nue certe diligentissime prosuehi debent,ab illis praecipuὸ,qui tenene
inter alios omnes principatum. Nam quemadmodum in malis negotijs confiώdentia nihil deterius est, ita nec in bonis quicquam desperatione perniciosius esse potest: qua tamen inter tantas dissiculi res nos opprimi necessarium erit,nisi magnorum virorum ope subleuemur de su- hetemur. Quapropter,tametsi nos quod cupimus non assequamui. ' his rebus, vi
praeclarissimis ,ita dissicillimis, vel solum
conatum,apud te tibique similes, sapientissimos & optimos viros, qui seiunt, quanti referat, bonorum omnium & studiosorum omnia desideria modis Omnibus promoueri totique semper in conserauanda salute communi sunt occupati, laudem suam aliquam , potius quam reprehensionem,consecuturum esse speramus, tam multa tamque magna nobis impediamento sunt, quo minus voti nostri compotes reddamur, ut ea cuncta vix paucis
fuerint unquam bene per ecta,& li bene Perspecta sint, vel generosissima quidem ingenia facile deterrere possint. Omitto
23쪽
nime, quod plerique tam insiliees natur, sunr,vi, licet animum summa quadam diligentia colant , vix dum aliquid mentione dignum metant: debuit enim sortasse
quisque cognouisse, suum solum quibus
maxime fructibus accommodatum sit, Scan spes lucri maior sit laboribus atque impensis: omitto etiam quod multis exinternis adiumentis rerum bene gerendarum plurimi destituuntur: nam nec illud ignorare decebat, quibus praesidi)svna quaeque res dc confici debeat & possisiverum quanquam adsint nobis haeeomania, frequentcr ingruunt tempestates improuisie, quae vel optimos fructus miseriarim E perdant, priusquam optatam suam maturitatem consequantur. Ita fit,ut non solum rarus bonorum ingeniorum proinuentus sit,& si quis est interdum .ut destia tuantur hs adiumentis,quibus fretus quisa es magnas & praeclaras aggredi non vereatur, sed etiamsi insigne quippiam coninceptum sit,& fere penitus efformatum,ut inopinatis quibusdam calamitatibus oppressum, in hanc apertam lucem prodireno possit: & quanquam etiam iam in hae intelligendi communi luce versetur, ruraesus tam magnis tamque varijs casibus obanoxium est, ut aduersus eos omnes dignitatem suam vix possit ullo modo tueri.
24쪽
MBER. Id 3 Certὸ magnorum di immortalium Inge niorum opifex ille Genius rarissimum quendam de insignem admodum aetheris conssuxum requirit, qui beneficam illam suam vim, contra maledicorum omnium inuidiam per innumeros studiosorum ais nimos, in ipsam aeternitatem extendat Cum autem nullus liber sine vitio sit, de tempus in lucem continuo veritatem exisPonat, omnes defectus tandem detegit. qui ferme facilius cognoscuntur quam virtutes. Deinde fere fit ut ingenia praeclarissima sese potius in rebus grauisiimis
exerceant, quarum naturam omnem, nec
mens humana consequi,nec,si consequatur, oratione penitus explicare possit.
Hinc est quod paucissimi quidam scriptores immortalitatem, nec etiam multi longam sint vitam consecuti, & quod inter eos vix unus aut alter sit, in quo non a multis multa desiderentur. Hinc est etiam
quod illi, qui paulo diligentius dubios de
ancipites harum rerum euentus considerant, huic grauissimo perieulo se committere tam vehementer pertinescant.
Nam etiamsi viri boni vitia dissimulanda putent, si fuerint cum ali)s virtutibus coniuncta, ipsi tamen interim ea non igα norant: et mali diligentissime captant ansas omnes calumniandi. At longe difficiu
25쪽
.limum est, acerrimum Doctorum omnium iudicium , perpetuamque maledi eoarum hominum reprehensionem & contumeliam subire. His igitur & aths plurimis maximisque difficultatibus deterriti viri sudiosi nunquam in publicum proferre quidquam auderent, si voluntatem pro
mouendae communis utilitatis a claris viris reprehendi posse putarent: nuc autem eum desiderium honestum, quamuis aloptatu suum finem non perueniat a bo nis omnibus semper merito fuerit lauda tum, nullis periculis & molestiss impeditari: sed quanto res magis arduae sunt,tanto maiorem potius diligentiam adhibere nos decet,ut aliquid in usus communes eis damus: & oportet nos etia ad eius quod ediderimus de sensionem, opem bonora
omnium, eorum praecipue, qui tenent inter alios omnes summam autoritatem,
audacter em agitare. Idem autem scriptoribus accidere video, quod illis usu venire solet,qui cum filios procrearunt,nihil unquam omittunt,quo vitam eorum qua optim Ediutissime o tueantur, & eos omnibus bonis instruetissimos reddant. Ani morum enim liberi, quam corporum, si bene nati fuerint atq, formati, longe nobiliores sunt,ueriusque parentum suorumipsssiem reserunt, latius in plurima temporum
26쪽
porum de locorum spacia similitudinem
eorum proserunt, de etiam maioribus lais boribus gignuntur & sustentantur: quae res omnes singularem quendam amorem eonciliare solent. Cum igitur animorum
isti liberi varijs casibus &iniurijs obno xij sint, potentibus amicis mitti solent, quo tutias maioreque cum gloria vitiante quod a me quoque faciendum esse putaavi: cui nimirum, contra certas multorum accusationes,eximio quodam patrocinio sit opus. Nam, tametu eos omnes homianes facile mihi cotemnendos esse putem, qui tam a recto iudicio nune sunt alieni,
ut pulcerrimum hoc Philosophiae studium plane vituperent, & eo solo, quod Q. Plentiae contemptores sint, se stolidissitam os esse profitentur, illi qui vere docti sunt, quorum iudicium est nobis plurimi
faciendum, ad hanc praeclarissimam & tilissimam intelligendi partem explicanin . dam aliam quandam eloquentiam & erus ditionem desiderabunt: apud quos autoritas tua plurimum sane valebit: ut, si tueuius summa virtus de sapientia satis omnibus hominibus est perspecta, conatus nostros aequi bonique consulueris, idem sibi quoque faciendum esse putent. Fretus igitur humanitate & autoritate tua,
27쪽
que elarisii morum fratrum tuorum D. Caroli&Frederici Perre noti, quos proα pter ornamenta summa vehementer Omnes admirantur, & tu merito plurimum amas: non sum veritus, in rebus grauissimis te mei studi) sapientissimum & optiomum iudicem eligere, ut si spem aliquam dederis, alacriter in reliquo cursu meo pergam:si vero consilium meum non probaueris, saltem desideri j non in honesti
veniam ab humanitate tua expectem,eorum fauore confirmatus, quos iam nominaui, semperque propter summam virtuarem maximaque beneficia in me collata sum honoris caussa nominaturus. Cum
igitur aliquando nonnulla seripserim de optime constituta Repub. cuius cognitio ad omnem nostram felicitatem longe v tilissima & plane necessaria est,ea tibi mirtere volui , qui ut diligentissime in aliis is rebus omnibus praeclaris, ita in hoc intelligendi, agendique genere, praecipuὸ versaris,& si digna indicaueris quae legantur, solo nomine tuo nostris scriptis pluririmum autoritatis es allaturus. Qua prompter sub tuo praesidio Antistes Illustrissime tam ipsam aggredior Reipub. nostra considerationem. In hac tam multiplici
maximarum rerum serie, nos eum tene
bimus modu, ut, postquam initio Reip.: i. naturam
28쪽
. LIBER I. snaturam omnem, S in quam multa ge nera diuisa sit, breuiter ostenderimus:expliceinus latissime, quid in omnibus eius membris praecipuὸ requiramus, & insuper diuersa quid proprium habere debeant, consideremus: postremo vero loco, quales debeant esse leges, quibus omnes Rei p. partes sint, tanquam in unum corvi pus arcti sit me deuinctae, & quomodo Resp. mutentur & intereant, paucis adri mi semus.
CAPUT I. lT igitur auspieemur orativionem ab eo, quod primum Resp. in hane considerationem ve de dicta. nire debet, Res p. quod populi rem , hoc est conditio nem, utilitatem, & statum continear, sic appellata videtur. Populus autem dicitur, p- hominum coetus, iuris & aequitatis communicatione sis ciatus,in quo singuli pubis 'licam felicitatem sibi proponunt. Cum enim multis rebus homines egeret, quas Populi omnes seorsum quisque sibi comparare finis. non posset, in unum loeum inulti conuenerunt . ut sibi mutuum vitae subsidium B e serrent
29쪽
ferrent, &ut etiam imminentes Iniurtis communibus viribus propulsarent. Ira boni consequendi malique vitandi caussa locis etiam sunt inter se coniuncti. Quatenus autem singuli possunt omnibus inseruire, ac in iudicijs & consilijs publieis
aliquam autoritatem obtinere, ciuis noamen habent: a quibus omnibus sic inter' se coniunctis ciuitas vocatur : quam definit Aristoteles, ciuium iustam multitudinem, collectam ad ea facilius comparanis da quae requiruntur ad vitam, Rem p. Ve- . ro definit ordinem quendam ciuium,prς- sertim in i)s, quae summam obtinent ad salutem communem potestatem. Obtinet vero summam potestatem ratio constituendi,conseruandique principatus Ordinem autem hic appellamus, quo quisque suum dignitatis & officij locum tenet. Is igitur eum ex multis de diuersis unum fariciat, vel potius in multis ipse sit in unum pulcerrima quadam analogia inter se coniunctis, ad eximiam totius constitutio nomerito diuinum quippiam haberi debet, a quo, veluti reliquorum omnium, Ita Rei p. quoque forma constituatur & conis seruetur. Quicquid enim distractum est, eatenus nullam potestatem , nisi ad interitum suum habet, &vnumquodque vim suam omnem & vobur obtinet, quoad mutuae
30쪽
imituae societatis vineulis continetur, quoad in unum eum reliquis suis membris quam aristissime conspiran. quoni*m Vnitatis in uno & ab uno semper virtus Omnis est, vis. de imbeeillitas atque pernicies omnis est in eius dissolutione,quod natura volebat esse coniunctum. Oportet igitur Rei p. Partes in unum esse iustis quibusdam ais malogiis deuinctas, in quo iam ordinis ratio statim elucescit. Quod nisi omnes in concinnam quandam figuram conueniant, potius monstro sum quippiam exorietur, quod minime perueniat ad finem a natura destinatum, sed confestura in inteis ritum suu vergat. Quam multae vero par Reioub. tes ad constituendam Reni p. desiderentur, in uniuersum definiri nequit: hic e quam nim plures admittit, & alibi paucioribus multae.
est contenta. Nunquam autem Tam mamgna sit, ut se sustinere nequeat, nec etiam tam exigua sit, ut necessarijs praesidijs suisis destituatur. Sunt vero quidam limites α. hic di alibi semper a natura constituti, intra quos exacta mediocritas summam obtinet dignitatem. At si infra mediocri tatem necessario consistendum est: non enim omnes omnia consequi possumus, quibus adiuti, quam commodissime vi-uam us : saltem Resp. tanta sit, quanta sibi sufficere ad incolumitatem suam tuenda