장음표시 사용
51쪽
ra nune describemus, quemadmodum ini tio polliciti sumus: unde quae Res p. bonae malae uae,quaeque sint praestantiores aut deis teriores, facile intelligemus.
De Bono er Expetendo. -ῖ pQ - - sectius, di praestantiores actiones edar. 8-ὶ ἔ- -dQuod' perfecti penitus essemus, nihil esse ςM04ςm se uod Vnquam a nobis expetendum putare inus: nuc autem cum unum solum ab-Vnum solutum esse possit, necessarium est, ut rellis summu qua cuncta, quae multis modis diuisa sunt. xantum admodum sint imperfecta si cum illo con-ῖς se V erantur, attamen quoniam caussam suam reserunt, & fit missimis analogiae vinculis pulcerrime coniunguntur in unum, in suo quoque genere singula, haec omnia quo- que limul, persecta dici possunt, quatenus Appς ς sellicet ijs ad suum ordinem nihil omnino ' μμ deest.& eatenus etiam appetentia plane ca-ς ςμμ' rent.H c enim una cum defectu est in hanc
52쪽
rerum naturam introducta: & ideo physici materiam cum defectu coniunctam , constituunt principium appetitionis: non quod vel haec vel illa quicquam expetat, sed quod alijs omnibus ambae praebeant appetentiae caussam: quatenus aliquid sibi deesse sentiunt ad optimam constitutio- . . . nem. Itaque Plato dicit, a Penia Pori prae 46hu, Ω sentiam semper desiderari: illam enim maη penta trem, hunc autem patrem Omnium rerum Materiaci illam materiae defectioni, hunc formae ultimuersectioni similem facit. Sed haec non sunt de abie uius loci, modo constet id quod negari ctissima non potest, nimirum deficientis boni senis naturaesum in omnibus appetentiam procreare. 'Qςum re Ergo nec ea quae tenemus expetimus . nec Πςx, VRp
ea quae ad optimam constitutioncm no- f, omni . stram nihil conducere iudicamus: nec eti- pulcrituam ut nos alis simus optamus, vel saltem sithe deboptare debemus,sed potius ut ijdem ad res stituta,
omnes naturae nostrae consentaneas perse- sed ornactissime conficiendas accommodatissimi tu suum reddamur. hs enim vere indigemus,quoru ῆς
praesentia persectiores simus: aliorum auri Φtem perfectionem, ad nos non pertinente, nequaquam expetere, sed ut in suo genere quodque perfectum sit velle debemus.Stultum enim fuerit & impium, si cum nostris indigeamus,aliorum bonis delectemur: aesine bonum quidem, multo minus natura D alterius
53쪽
alte lus optare nobis unquam licet. Quo modo vero quis alius fieret, nisi simul eo desineret, qui prius fuit Imo ne sic ipse quidem alius esset, siquidem non amplius superesset sed potius aliud quippiam eius loco frueretur hac rerum natura. Ea quae nosunt arternitati destinata, continenter aliis
. alia cedunt, sed ea quae non essς non posta sunt, quicquid faciant, pr sentia sua con- , ferunt ad exornationem fabricae totius, de qui alii esse volunt, cum summo scelere violant legem inuiolabilem, quam imposuit omnibus prima natura.Satius est igitur,venos hdem esse velimus, qui sumus, ct in terim tamen , quicquid est, aut esse potest in hac uniuersitate, id ipsum nobiscum ail praeclarissimas actiones conuenire cupiam L mus. Id autem omne quod conuenire potest, bonum dicimus ct etiam expetendiazi expetendum autem omne statim vi sua nos ad se tiahere potest.Sed oportet ut id quod i , i trahitur, aptum quoque sit, ad eum quem sequetur motum . Videmus enim a multis hominibus,quia sensus corruptos habent, Virtutem etiam ipsam, qua tamen nihil me Motu hus non admodum desiderari:videmus d bonu etiam nobis innatam esse vim,non tantum
'RQ ψε sequendi, sed etiam resistendi, de qua pora ψΠ-R ' stea dicemus. Oportet quoque,ut id quo mouendi potestatem habet, quodammo-
54쪽
eo euri, eo sit eo iunctum, qhiod est illi OS-
temperaturum.Coniungitur autem aliquo motu per speciem alicuius bona,&hic moetus ruristis aliunde prouenit,ac ita contexi. Iur aurea veterurn Poetarum catena, quaeuncta validissimo naturae nexu sunt a Ioue constriina: qui ctim tintino bilis ipse sit, alioquinant ue moueretur ab alio priore, ' necesset iple lummus, tar leno ius motu Plato in principium est atque finis: sed haec latius Epirio. explicanda non sunt hoc loco. Illud autem Plo .l. M a quo proximὸ trahitur animus humanus, bo.&al. concepta species est alicuius rei iuuantis, α ultimum , quo trahitur, est boriuna illud immotu atque supremu Cum igitur in rediis sns humanis multa sint , praeter primarn P 'ς'. cuiusque naturam, quae meliorem quemq; ψ'ς py vel deseriorem reddant,alla sequi, haec vim h
etare debemus, ct eo tandem peruem re, ut mooptimum aliquem statum consequatatur, ribus noac ad summuin bonum, quatenus naturastrisse, nostra patium quas proxim accedamus: qui des quoniam excellentissimam inter alia natu- bemus. ram h abemus .eui volunt etiam ornamenta reliqua conuenire. Ab eo vero habemus lsumuet quod hae aura , tricli iucu disii maluce ne a tantum, sed etia veritatis aeternae spllandore fruamur summam illam alterius vitae felicitatem expectemus: de .
nique quicquid habere vel desiderare poc. D a ' simu .
55쪽
bE Rapvndsmus, id totum summo bono debemusrunde fit,ut cum eo coniuncti nihil amplisis
expetamus. Quanquam autem eo, nullis nostris viribus peruenire possimus, pro nobis hoc egregie factum est, per singularem erga nos Dei beneuolentiam , ut, si veheis menter summum bonum expetamus, illud ipsum protinus consequamur, quatenus eius capaces sumus: quemadmodum p stea paulo latius dicemus: prius autem reliqua bona diligentissime perpendamus Eorum tria genera sunt,animi,corporis,et externarinter quae primum dignitatis locii animus tenet. Verum alio rursus ordine corpus nostrum primum est, ct ea quae corporis necessitati sunt destinata: nam nec animi nostri sine corporibus , nec corporasne quibusdam externis subsidus esse possunt. De rebus autem externis postea diacturi sumus.
poris curam suscipiemus,& a viribus corporalprae magis cori- iunctis orta ine ad animae praestatatiores actiones proficiscemur. In corpus autem nostrum natura, nec tantum in corin
pus , sed etiam in animum ipsa plurimum
56쪽
potest. Tam violentas enim rerum geren- carum aut omittedarum caussas ab origine nobis datas esse videmus, ut illae saepe vix ulla possit industria superari. Cum austem a parentibus suis praecipuam naturae vim om nes deducant, maximi refert, ut illi quam optime sint affecti ad optimae prolis Procreationem : adeo quidem, ut secundu Plat.nos Platonem, in eo magna sit pars incolumitatis communis sita. Quapropter idem ''
Philosophus auctoritate publica diligenti λλες' ter debere prouideri dicit, ut in coniugijsquam minimum peccetur:& etiam Ariuois l. . Pol. teles eiusdem sententiae merito fuit. Cum c . igitur hie sciret a iunioribus optimos fili- Us non procreari, prohibuit, ne viri ante trigesimum septimum , & ne feminae ante
decimum octauum aetatis annum liberis
operam darent. Ita serme patres eodem tempore senes, matres steriles, fili, que primi apti matrimonio fiunt ,& a parentibus senioribus etiam hi melius ad omnem vi tutem institui solent. Si quis dicat eiusmodi leges poni nostris ciuibus non posse, inatelligat non esse talem ciuem, qualem nos in optima Rep. desideramus,qui nequit asifectibus,quibus Resp.laeditur,imperare, &a legissatore sedulo prouidendum esse, ut praemijs aut poenis propositis, omnes disincant omnibus utilibus praeceptis obtemina
57쪽
perare.Cum itaq; vehementer intersit Reiispub. ut omnes quam optimi nascantur,sa --tis est manifest tim, & omnes nascendi differentiae ad ipsam fere corporaturam restis rantur , quam a parentibus fili, praecipue trahant nam etiam reliqua: naturae motatus cum generationis principiss conuenire solent in ijs, qui liberos procreaturi sunt, philosophi merito surninam quandam cu- ram adhiberi volunt, ut quam optima fili-- orum quoq; corpora fiant ad eas operati ones omnes, quibus felicitas comparatur r vi saluberrima sint & firmissima ad omnes i. actiones virtutis. Ouapropter ij qui Rep.
optimam constituere velint , aut constitutam conser Vare, matrimonio minime negligant: verum in ijs omnia,quam diligentissime fieri curet, non tantum ad optimorum, sed etiam ad plurimorum filiorum procreationem: in quibus est proculdubio salus & incrementum ciuitatis. De Edsicatione Puerorum. c A P. VIII.
OST natiuitatem nutricesipin us4 sam naturam et indolem pucro rum vehementer vel iuuare vel corrumpere possunt: nam cum Omnis consuetudin s maxima vis sit, prae-
58쪽
LIBER I sto eum vita: Ea nempe natura rerum omniisum est, ut in proxima quaeqψe, & in tenerrima potissimum vim suam contineterens undant:et hinc est quod a primis alimentis ct visis praecipue pueri imitentur. Ideo grais uissimi viri recte iudicant, non ab alijs fili, Nutris os nutriri debere, quam ab ijs ipsis quq peis ces uuid Pererunt: nam semper & maiorem curam pos ummater suscipit, & proprio suo nutrimento
praesentiaque ilia filium tibi quam similliis
mum redditi Vbi tamen intelligere decer, nutrices ad has res interdum matribus esse meliores. Ergo consideremus quid singuistis,& Rei p. magis conducat, & in educandis pueris su minam diligentiam adhibeatamus, Ut tenella corpora quam optimὸ ςom posita sinr, ac ad omnia virtutis opera qua iaccommodatissima reddantur: nec tantii ad opera virtutis, sed etiam ad alia, quae ad usum quotidianum requiri, Reique publi. . ', maximἡ prodesse solent. Cum itaque diuersissimae sint coryorum & ingeniorum temperaturae: conliderandum est diligenis rer, ad quos motus quique sint maxime procliues:admotus inquam,vel in virtute, aut aliquam aliam utilitatem, vel in vitium aliudue detrimentum ciuitatis et quorum
hi frequentissimi sunt, nostris praecipuEtemporibus, illi vero rarissimi vel. omnino v nulli. Procliuitas autem ad bonum est dili- .: φ .
59쪽
D E R 8 P v B. gentissime uenda&promouenda, eonistraria penitus est coercenda & eradicanda. Qui igitur animi motus ferme corporis compositionem sequuntur, quemadmoduPhilosophi Medicique dicunt, & haec multis modis mutari solet, omnes hi semper rein ferantur ad ipsam Reip.selicitatem.Inueni amus ex omnibus iudici)s, quibus rebus
quisque sit praecipue destinatus, & ad eas Optime conficiendas a nobis diligentissime formetur. Aliter fingendus est is,qui miles futurus est, aliter is,qui litteris est ori peram daturus.Ηic enim animae purissimis actionibus occupabitur, ille corporis. &hic ingenu vim, ille membrorum robur, exposcet. Perpendendum est igitur impri- . . . mis, an ad animae functiones, an corporis spodeat. pQxiuS quisque sit formandus, nam officia diuersa, diuersam quoque postulant edueationem. Victus itaque talis sit, qualis ad
res gerendas cuiq, maxime conducit: alus, qui corpori vim &incremetum adiungat,
aths qui promptum & perspicuum ingeni- .
Umxeddat. Nam quantum cibus hic etiam ct potus r liquaque educatio valeat, & co . gnoscimus experimentis quotidianis,& est
satis a Phi sicis demonstratum. Sed plurivimum quoque valent ea, quae corporatu- Aer quid ram nostram exterius attingunt. Attingit PQsiit. --utem continenter aer circumfluus: is to-
60쪽
tam permeat corporis nostri molem, &mutat eas partes maxime, quae tenent inter
alias principatum. Hinc est fere, quod hois minum tantum sit in diuersis locis discrimen : hinc est etiarn, quod cum tempori
bus omnia continuo videamus immurari. Rer enim coelestium corporum & reliquae natura: Vim concipis,aceam per corpus in animos usque nostros prompte transfert.
Quod si vero quis eum dicat a nobis mustari perinde non posse, is intelligat, etiam in bidem ciuitatibus eius magnas differenvias esse, & ab hominibus eum uniuei sum
meliorem aut deteriorem reddi: unde nonnunquam acerbissimae pestes vel introductae sunt vel profligatae. Ergo nec aer, nec etiam reliqua negligantur elementa, quCraniam plurimum in omnem partem valent: nec alia quoque negligantur, quaecunque sentibus omnibus percipi solent: non tanα tum enim corpus nostrum , sed etiam animum vehementer mutare possunt ijs omonibus quae oculos, aures, reliquamq; comporaturam afficiunt,optima corporis constitutio comparetur , & etiam excitentur atque provehantur interni motus omnes
minorum s emper contra vitium ad omne
Virtutem, & contra dominum ad omnem utilitatem ciuitatis: nec corpora vel animi ciuium unquam otio eorrumpi permistan