Caroli de Aquino Societatis Jesu Orationum. Tomus 1. 2.

241쪽

valuit, ut sicubi male feriata hilaritas modum excederet, aut minus castigati sermones miscerentur, Aloisii interventu colligeret quis que sese , coeptasque illico confabulationes abrumperet. Ipse vero , minime omnium rarum atque hominum, nihil erat solicitus, ut multas jucundasque amicitias conglutinariret , accurabatque diligenter, ut iis se solum adjungeret, quos in verae pietatis studio soli dos & constantes multis experimentis didice, rat . Nam si Chilo, Graecorum sapienti si

muS, VocatuS ad coenam, non prius condixit,

quam de invitatorum moribus distincte cerintoque cognosceret; quanto idem in illis obni, xius prospiciendum est, qui non in unius con vivii , sed in totius vitae socios adleguntur :,Non est cuiquam facile judicare , quanti sit operis & laboris per eam aetatem insidiatricis voluptatis laqueos effugere , nisi studiose prius examinet , quam pauci numerenturi quibus,in freto illo aestuosissimo,ardor cupidi

latum & inconsiderata temeritas rationiS ginbernaculum de manibus inon eXtol queat ,

Quod si in illa retia plerique se penitus tu' duunt psi ab illis vivariis referre in libertatem pristinam gradum paucorum est gloria; quan ii reputandum est esse animi, teteri imi carr ceris

242쪽

ceris vestibulum ne extremo quidem pede contingeret Quid i si ad aetatis tempestivit tem Familiae splendor, divitiarum affluentia, formae liberalitas , alacritas mentis accesserit. Quid ' si blanditiae & hortamenta excipiantineautos. Quid i si noxiae opportunitates,quae in insidiis positae a tergo vi 1libita adoriuntur, obsistendi prope adimant libertatem . Quarum rerum difficultates cum tenerrimis Pu . rum annis conjunctim collatisque viribus o siderent , per quantam ille, rogo vos, animi firmitatem atque constantiam, toti vinculis compeditum animum ad sui emancipationem asseruit i

Nec illud pervicit tantum, ut aequabili sta bilique gradu congredientium voluptatum impressonem sustineret, vires effringeret , sied eadem ille naturae fortunaeque incitamenta, quibus quasi telis impetebatur, in callidis simi hostis perniciem, latissimamque stragem convertit. Peofecto ut nequissimus humani generis insidiator in sua damna recidere isen seris astus suos: quemadmodum de illo apud Lucanum serpente legimus, qui transinista

per telum veneno percussoris dexteram cordiripit, aculum N, exitiabili peste deterius armatum, inipsum rejicit iaculatorem. Nu αχ lis

243쪽

Iis artis hellicae machinis celerius aut expugnantur Urbes, aut ad praecipitandam deditionem compelluntur, quam cum, occultis

sub terram itineribus, nitrosi pulveris dolia sub ipsis propugnaculis, angusto ad fallendum concamerato forniculo , constipantur . Admoto quippe illis per ductilem callem fomite , superextantes muri vi subita excinduntur, impulsis primum in sublime , mox dejectis cum impetu propugnatoribus. Verum si Pr sidiarii, comperta fraude, opportunis spiraculis vim pulveris erupturam eludunt, in diversa actum ruinae pondus ipsos labefactat misere hostes, artifices ipsos intercipit opprimitque . Ad eum plane modum phos ariet splendor, fortunarum amplitudo , 1haVitas ingenii, sermonis affabilitas, quq adVersum Aloisium dolosissimus animorum Pr do arma commoverat, in ipsius caput rejecta immortalibus illum cladibus affecerunt. Illis quippe animi naturoque ejus dotibus Sodalium plurimi illecti certatim contendebant, ut cujuS indolis praestantia capiebantur, ad ejusdem aliquam morum imaginem describendam in

cenderentur.

Ut vero Puer egregius eam vitae institutionem firmius inter tot liberioris vitae prOVoca

244쪽

TOMUs 24 Itiones tueretur, geminis institit munimentis, assiduo piae supplicationis studio, & severissimae subigendi corporis disciplinae . Agite VC-ro , Auditores , quonam primos nutantesque gradus Puellulum direxisse existimatis, cumst e cunarum fasciolis primum evolvit λ In abditissimas paternae domus latebras ad oran- dum se recepisse ii scilicet testati sunt, in quorum animis summam ardor ille admirationem merito excitavit. Aderat illi fidelissima

traditarum rerum custos memoria . Eam a primula pueritiae teneritate, no0 enerVatiSMelodramatum cantiunculis, non armorum

ludicris, fictitiisque Fabulatorum certaminibus addiscendis exercuit. Uerum secundum breviores illas ad Deum Matremque Virginem precationes, quae prima veluti religiosae pietatis elementa pueri statim solent combibere , eam praecipue Davidicae psalmodiae Partem tenacissime arripuit, qua vel admis forum scelerum expiatoria modulatio, vel in sanctissimae Deiparae laudem Paeanes gratula torii mntinentur. Precarium hujusmodi pensum subnixis ad terram genibus exsolve hi quotidie . Et cum variis identidem morbis diutule conflictaretur, rogantibus, ut, caven dae dei tigationi, partem illius sal emi Omit' , teret,

245쪽

sceret iucundissimum . Praeter eas preces; quas enucleata recitabat Voce, horas quotidie facile quatuor tacitae rerum divinarum contemplationi tribuebat. ViX, Opinor, tam

prolixa studii caelestis largitas apud eos iidem

invenerit, qui reputaverint Ephoebos aulicis ministeriis implicitos, Vitam agerC occupatissimam , & ad omnes Principum nutus sin. gulis ferme momentis erectam. Verum si dE profanis amatoribus dictum est, nullum genus hominum articulos usumque Temporis callere solertius; seiant illi, non oscitanter aut remisse rem suam geri ab animis sempiterna pulchritudine incensis ; nee deesse illis ingenium ut se amantissimo Numini sistant,

quanta maxime possunt diuturnitate atque

frequentia. Quamvis nullum Aloisio tempuYpia meditatione fugacius, quia nullum jucundius effluebat. Horas illas omnium habere suavissimas testabantus caelestes deliciae : qui Ibus uberti m coIt i quesceti at, cum divino setir ficeret Epulo; quod quidem sibi non animo talltum, sed vel ad palatum esse dulcissimum ' ntilla laetissimi oris sat aetate ostendebat. Quid diem a Deipara , cuius nomen laudesque perini omne tempus in ipsius ore habitabant, mitise

246쪽

simo recreatum alloquio t Quid inusitatae

mercedis pretio ab humanae salutis Reparatore dit tum commemorem ρ Nam si maximi Principes viros de se praeclare meritos aureis numismatis , ipsbrum emgie percussis,. bonestare solent ; Aloisio in Hispaniam naviganti objectus est lapis, naturae pie ludentisthgenio Christi Domini signatus vulneribus; quem ille obsequenter e terra sublatum, di diligentusime in posterum custoditum, Osculis profundius incidere , lacrimis emollire

nunquam cessavit.

Alterum Aloisius innocentiae inter paternas aulicesque blanditiast retinendaei praesindium a vitae austeritate, & implacabili sui corporis odio petiit. Nunquam manum de tabula tollerem, si , non dicam suis omnia coloribus exprimere, sed vel ruditer adumbrare instituerem,quanto imbecillam sarcinulam onere oppresIit , quam inexorabili in seipsum poenarum acerbitate desaeviit, Quantum panis dc edulii a prandio caperet, clam ipsum ad trutin m sepiqs revocatum , vix unciolam adaequabat 4 Ad jejunia, ex veteri Ecclesiae ritu, certis inni Wmporibus a Fidelibus viii r pa Ata, tria per hebdomadam adnumerabat pristivata Religio x in quibus ad panem latice tuo .

247쪽

eeratum aut nihil , auliquod insuavi ssi muni esset ob nioli genus, & ipsa fame crudelius, appendebat. Dicam flagro stellulis armato proscissos artus, sanguine resperis parietes, ad extremum languorem corpus debilitatum Dicam somnum aut durissimis assamentis, aut asperrimis testarum fragmentis per lintea disseminatis, vix ad naturae necessitatem perductum ' Dicam asperatas equinis setis fascias, cingula intorto chalybe aculeata; quae si ex cruciandis membris arma deficerent, quaesita ab impressis lateri calcaribus pulcherrimae supplementa saevitiae t En quibus ille interioribus indusiis serica amicula, & caeterum, pro ea generis amplitudine, ornatum punire cinnabatur . Nec proinde operosa & pigmentata lenocinia cordi erant, sed simplices facilesque munditiae; & in omni corporis cultu diligentiam requiri, quam modestiam desiderari malebat. Conjicitis haud dubie, Auditores, cum hac corporis afflictatione atque duritie vetitas Voluptates nihil habere potuisse 'commercii . Lautius illae victitant, dormiunt mollius, otiosius feriantur, quam ut tantam severitatem inclementiamque susti nere possint.

At fulicabitur fortasse quisquam, Aloi-- 1ium,

248쪽

sum, adversus Voluptates nauseabundum de contumacem, aureis ab ambitione coni M.

bus captum & illigatum. Vetus illud nobilitatis malium , eoque nocentius , quo A

stem jactans originem , honestissimo loco progeneratos eligit ; nec nisi natos ad mari. ma , Regesque ipsin pro servis habet. Inter

triumphales igitur Gongagarum adoreas pur purasque exortus Puer non indignabitur collum jugo inserere, quod tot duces fortissimi,

tot magnanimi Principes regiis cervicibus contriverunt. Profecto non dubitaverim, ad illum honorum cupiditate inflammandum , Avorum a.tergo gloriam cum instructis a fronte longa serie subituris Nepotibus conspirasse . Crediderim illorum cineres ignaviam exprobraturos in degenerem, horum Vero expectationem exemplis a vite laudis se destitui non laturam. Bene equidem comimodeque monent. Utrisque strenuam Aloisius impendit operam. Gressus, quibus hic ad honores enititur,omnia Majorum vestigia si e dide obliterant ; posterorum vero non expectationi dumtaxat, sed etiam Votis antevo- Iant . Cujusmodi autem ea fuerint decora &ornamenta, frustra quaeritis. Hoc, Auditores , Lararium , tot peregrinis convesytum

249쪽

marmoribus tot aureis distinctum caelaturis, tot ad vivum eXpressis ipsius virtutum simulacris & emblematis exornatum contuemini . Onsnes vetustissint ae gentis laudes excurrite, Sudorum fructus, sarculis laborantibus, domi bellique partos expendite. Percontari libet, num ex numero Heroum tanto tamque praeclaro cujuspiam cineres tot gemmis collu- Ceant , tot Vernent floribus , tanto funalium

splendore corradient i Audeantne illi istis honorum insignibus suas conferre in atriis Spropylaeis Mositarias imagines, quae nisi probum sint nactae nomenclatorem, Perpetua ignoratione, situ, dc squalore Obselescant Quid exanguis illa & emortua mutis consignata Pictorum tabulis recordatio ad hanc, consensione populorum, Principum gratulatione , summorum Pontificum oraculis ratam spirantemque illustriuin facinorum, V raeque & immortalis laudis prete dicationem dc pompam ' Circumspicite haec argenteis expressa supplicantium tabulis Aloisii beneficia, nullaque caelestium munerum largitione de lassatam de omnibus benemerendi Voluntatem . Non sum ignarus, permultos C Golia garum genere Duces eximios praeclare factis

Familiam suam nobilitasse, Italici nominis di-

250쪽

vitatem auxisse. Sed eadem dies eorum viatae, & publicae , quo exarierunt, salutis studio finem attulit. Non pugnant hodie illi cineres,

non aciem instruunt, non arceS tuentur, non

hostes in fugam convertunt. O inexhaustanti& invita morte robust iorem Aloisii benesi centiam l Nunc etiam illi cineres supplicum preces audiunt, populorum votis arrident, Urbium felicitatem sustentant . Marmoris , quo teguntur, duritiem superant, glacium solvunt illustres scintillae; composuique ex viae cadaveris ad novam in diei liberalitatis messem publice exhibendam vigent & efflorescunt. Ad haec Aloisius honorum decora per generosam mortalium titulorum despicientiam fastidiumque pervenit. Publica laudum praeconia, & ilennes gratiarum actiones obtinuit, qui tam graVate suas usurpari laudes accipiebat, ut cum a Medico ioviseretur, &is offlati causa quaedam esset de ejus generis ilclaritate praefatus, ad molestissimam illam curationem cum aegre scente animo morbus ipse corporis irritaretur & recrudesceret, Ad illius sepulerunt adorabundae Regum cervices ,

prosternuntur, qui subjectos sibi in Templis uoranti pulvillos sericos rejiciebat, damnato ls,culi more, qui vel supplices faceret ambi