장음표시 사용
61쪽
sese explicarunt, modum, verse prorsus sanitatis statu, non tenestia, quoru seriem,ascensum vel incrementum attende benigneL ctor & presserecito. Primu enim facili' auehae & nouae invitetudinis fuit tinguinis c sede αμα γία. i. erupti seu flux'temna eaq; iam signata, vel pari leui, & inanimaduersia prouocatus, αλ 3ti iam dicto praetentu & premente; qui fluxus etsi inter initia, primisque assiilius diebus, morbo crudo, nondum copiosiis fuit ivertiginosos tamen motus oc leues quasdam lipothymias terrorem
incutientes accersivit. Ceterum anno . . . huiusmodi sanguinis
ab sede profluuium usq; eo insigne& copiosum se prodidit; ut spatio quindecim dierum plures, quam viginti tib cruoris eman rint: Quo proinde tempore diuturno etiam implicita fuit Mulier
morbo, re nimirum,& laaemorrhoidum dolore, quibus adeo atrocitcr de extense vexata est,ut integros sex mens decubuerit, simulque cachextam huic fluoris generi succedaneam aegritudinem contraxerit, quam auxit &formidolosiorem etiam effecit crurum dc coxarum extumefactio, ac ingens quidam ad hydropem introspectus apparatus & horrenda instructio, sic sensim vi diuturni Mfrigidi morbi comparata. Recta tamen seruata vivendi ratione,qua coepit tandem iam grauioribus ororibus impar, dc metu ultro v gentioris mali coercita quamuis seram amplecti; tum oc multorum
clysmatum usu potius, quam ullis aliis valentioribus praesidiis pristinam recuperauit mina valetudinem, labefactatam tamen Maliquo modo lacessitam, id est, vacillantem & variantem. Interea cruoris fluor perseuerauit; licet non admodum frequens aut copiosus. Anno autem .... post acutissimum, biliosissimum ac insuper, sin, ρ Θωι i. malignum morbum, quo vix alium aut maiorem, aut plura, grauioraq; symptomata inferente animo concipere possumus, si gulis sere mentibus ut carptim praecipua morborum perstringam ab hoc anguinis fluore est: correpta, nunc quHe copiosiore,ac dii turnior quandoq; minore, ac breuior cui si pc as ciabatur menstrua purgatio, fluxu tamen ipsum crebro praeueniens, anticipan ,. alias vero hic idem e sede contumax fluor uno vel altero mense integre supprimebatur,vel certe parcissime fluebat. Proxima aut stat suppreissia ex toto mensibus, copiosissimusinde perseuerantia
quada ac diu olluxit sanguis atq; hic ipse fluor tertiti hunc,quo h
62쪽
. die detinetur Foemina, ciuit saeuum morbum, quo manente, sin penumero etiam sanguis ille prosiluit,hocq: flucte, aut mox fluxum semper morbus inualuit S exacerbatu est: ita tanto,ut post fluore mitior euaserit: Quin etiam venter, congestis inibi cruditatibus, aceruatis flatibus, tumuit holoricilicet aci tempus &sugacite leui,dico,& extemporaneovilio ; siquidem fluore ipso cessante, protinus abdomen detumescebat,&resaxabatur.Sanguis porro erumpens e sede variae propemodu est idea nunc crassus,nunc albicans, nunc nigricans,& nonnunqualiquidus, alias vero grumosus; crobrius tamen post inusione, ut fieri table concrescit; Amplius sc cibus permixtus quandoq; ille idem apparuit; ut plurimum vero ab Hiae seiunctus conspicitur. Alterii, quod priori succrevit symptoma, fuit esui ἐ- presso, duritas, merito cuius multis ab hinc annis eadem aluus non nisi coacta & exstimul clysinatis alternis diebus,aut quarto quoq; die impositis,ducitur excrementis admodum duris & siccis,scpe globulosis paruis, quae veteribus dicuntur λαχ ρη --Talis autem euasit alii' post diuturnum ibium morbum,quo illam anno .... correptam fuisse, pauloante r
tuli : Post alterum vero acutissimum & maxime biliosum sic liceat Medico loquii morbum,integrum ferme annum sponte eaden: aluus fluxit; ita ut rarissime enematum ope ac stimulo indigue: it, superflua ultro deiiciens: Mox sensim iterum adstringi At cohibeti vici est. Verum tantae&tam grandi fiscum ariditatis ouasi iam tunc cacochymia conspirante cum picnitudine; vel hac in sim transsimulata aliud,quod maxime miremur,acccssit infortunium, ingcs nimirum pitu copia , ignauae aluo praegrauis, una cum sopcibus, iisque praeduris copiosissime sere continenter sic encinatum vi e creta; quandoq; sela nec ullis perimixta sedcibus alias apparens; itavi, impositis clysteribus, nullae interdum staces educantur, ea ipsa pituita la exeunte: nonnunquam etiam post pituitae fiscibus permixtae excretionem protin iis ipfunet pituita sola lenuo elicitur,S copianon rnenda. Porro autem huiusmodi pituita,contum. aci- aegritudini ingerens,modo albicans apparet,& parte altera mo- vice crassa S viscida instariuris concreti: Alias vero vitro fiso haud dissimilis lentore demconspicitur, sed quae inter excernendum nullii inuehat frigoris sensum, qualem apicuita vitrea excitarisblc-
63쪽
rescribit Galenus; quinimo viccuerca non raro insignem calorem prς se fert: Nonnunquam etiam viscidior&crassior apparet,in tantum,ut summam adepta concrctionem, tum bticorum se cibus rentium speciem referat. Tertium atquc illud quidem grauissim i, Mulierique ipsi permolestum symptoma,&cuius potissimum caussi amagnoscere Haec eadem exoptat, simulque opportuna remedia requirit, est dolor in media ventriculi regione perceptus, perpetuo
cruciatu Eandemmirifice torquens, a quo coepit toto ab hinc triennio acriter vexari,ssatimatq; cuasit ab acutissimo illo,cuius paulo altius memini, morbo; unde non sollatio, d transmutatio veluti
morbi facta. ii dolorhiccadent die exacerbatus est antehac,cutra ullum tamen ordinem, aut statam periodum: Ex quo insuper
haud unquam obseruari potuit, an ieiuno, aut potius repleto ventriculo cruciatus doloris augerentur; an a calidis magis,quam a frigidis iuuaretur morbus; etiam gradu medicamentorum Variato,
vel similibus alternatim adhibitis, mirum si quod enim horum . liquoties contulisse visiim est, paulopost obfuisse cernebatur, Et quod maius est, ab illius contrario opem aliquam alias malum sei sisse ilicet inconstanti fructuὶ obseruatum: c 'd Claudii Marcelli inualetudini,etsi caussa fotiandissimili,pariter contigisse,& contumaciam morbi testatur,narrat Dion. Non suit tamen eadem perpetuo doloris sedes, cum enim inter initia morbi, primisque temporibus aliquanto silesimior esset, atq; mucronatam Vocatam cartilagi veni, reliquatque illi adiacentes partes Acartilagines dolor hic pertino occupasset,proced tetempore, inconstans sede, d uagatus ac quasi peregrinans ad mediam exacta ventriculi regionem,quae inter cartil ginem xyph dem & umbilicum anteriacet, descendit; ita tamen,ut ad dextram partem declinarit: sed&illa quoque diuersitas accessit,cum M pertinacis solutique morbi mos,
quod cum antea continenter assii geret, remissionibus quibusdam, nunquam cessans; mox, aegritudine hac postrema vigente premente,licet idem dolor intensior S vehementior factus sit,siqua-do tamen veluti pactus inducias abscedit, & intermittit penitus; Quemadmodum etiam sepius eructatione, flatu superne crumpente aliquantulum imminuitur. Etiamnum post hunc vltimumdccubitum, nocte magis, quam interdiu, idque vigentes ebre,dolor
64쪽
larassiixit. Qiun & illud insuperhabuit peculiare huiusinodi dolo quod dum exacerbatur,ad dorsi thoracisque vertebras sibi ipsi
conterminas prolatatur&extenditur,quibus paulo valentius compressis,aliquantulum mitior redditur. Exacerbationis tempore focies uniuersa conturbatur,sblitum nitorem, & colorem exuens, in palloremque albescit maxime iuxta labra, quae vere cineracea Giuit,& instar linquentis animo. Interim vero Formina admodum
anxiorum, illorum scilicet,qui x et tenentur, omnis figurae N Ioci pertaesa morae impatiens loco stare nescit: nam siue sedeat, siue decumbat, priorem situm saepe ac se Pius cogitur mutare quietisq; impotentia quietem refugit, nec ullo symptomate perinde contu batur, quam hoc discrimine, quo subacta, ad punctiim temporis, quaesitos fastidit,& spernit nouos iacendi habitus: Decumbit autem facilius in dextrum,quam in sinistrum latus,mellius tamen seresupinum decubitum; atque hoc magis creaum. Sed cum variis
incommodis, plurifariamque malum exacerbetur; fluente tamen, aut mox fluxuro sanguine, exerens suam saeuitiem, atrocius euadit,
uti etiam mox cessante fluxu,deseruescit & palam mitigatur. Quibus omnibus deniq; accedit, quod pluribus ab hinc diebus non eam tantum,quam diximus, invadit dc occupat dolor scdem; atqui etiam in dextro hypochondrio, quasi in partes diductus, percipitur sub notharum costarum cartilaginibus,a quibus usque ad vocatum κυε in descendit, hac serte, ut quandoque simul in utraque sede
persentiatur, nonnunquam vero ματρον,id est, alterutram occupet seorsim. Succedit quarto loco Tumor mediam dextramq; Ventriculi obsidens sedem : Nam quemadmodum ex bellis bella seruntur; sic ὀ morbis morbi oriuntur: Hic autem tumor idea obscurus tantam ab initio prae se serebat duritiem,ut primum quidem incipientis scirint,mox vero,prouecta adaucta palam febre, insimulque una accedente siti valida, inflammationis suspicionem
praebuerit: Dein vero sensim imminuta duritie pro duro renitens tantum est factus, renixu tamen ipse vario M inconstanti apparente; siquidem renixus modo maior est, & in amplius spatium cxtensiis, modo minor,atque in angustam molem redactus; interim vero nullus penitus; ac talis sane, obiectis ostentui attrectatisque nupere , diligentia inhiam,hypochondrus, apparuit; tumoris enim loco
65쪽
compress , nec quidem deprehensa duritas, aut renixus restitit; psa tamen compressio fuit aliquantisper dolorosa; sed cumidoti more. Quintus, atq ue ille quidem valde praecipuus ait ei s cst s
bris, tu. ae et ii postrema omnium obtigerit Mulieri; attamen nisi d lcatur, aut certe mitior reddatur, reliquae valetudini difficulter incumbere poterimus: Febris vero est continua, quaeq; in praesens singulis ut plurimum diebus non senari tantum crum etiam quandoque iterato exacerbatur; nunc quidem cum leui extremoriunrefrigeratione, tum & manifesta pullus contractione; quandoque vero absque horum alterutro vel utroque; alias cum vigili quadam cataphora: Nocte vero aduentante potissimum inua , paulatimque augetur cum fastidioso aestu,sitique iuxta notabili, mes re vi gente acccssione,reliquo tempore minoro, nunquam tamen merito vel immerito ccssante; cunis coincs linguae ariditas citra vultan tamen a critatem. Coepit autem scbris,immodica caloris speciz,morc,motu ambigua, ante sex menses,post insignem & diutu
num illum sangu nis c sede fluorem, quem diximus superiori aest te copiosistinuim fuisse. Ac primum quidem adhuc cruda de fomitis nondum valida semel tantum inuadebat, & mox aliquot intcr- cedentibus diebus repens reuertebatur: Postea vero cum per multos dies antea perseuerastet, paucis aliquot diebus intermittebat; donec continua reddita: Exacerbationes tamen habuit in pstantes,arq; inordinatas, quippe quae nec tertianarium,aut quartanar Um,auc quotidianum, aut complicatum,implexumve quem alium
typum distincte&liquido prae se ferent: etiam terminos diaetae, dcconcessa similibus . egrotantibus Muliere haud egrediente. Truido vero haec ipsa febris in cam,quam ab initio dixi,& ante iterum teri-gi,idcam degenerauit Huius constitutio nulla certa &rata activi ri identidem potest; etenim cum morbus per multos dies viguisse videatur; paulopost a notabili deesinatione excipi cernitur,nunc
quidem longiore, nunc autem breuiore: Mox iterum reaccendi, tur & inualescit,alias nulla occasione praecedente, quandoque
tem vel aceruato quidem, nondum tamen excreto sanguine, non nunquam tandem eodeminet exeunte,vel iamiam fluxum: Nec Vtile quidquam,aut pcpasmum prae se serens unquam in pulsu Ves v rina deprehensum Hisce praecipuis laboribus nonnulla alia discri-
66쪽
mina secundaria ac vicem vere symptomatum subeuntia associantur,valetudinem aduersam magiscitam intendentia. Primum& tactui obiectum videtvresse aeseus ille fastidiosus totum quide corpus occupans,intensor tamen circa dextrum hypochondrium,p des,manus'; ; praecipue nocturno tempore. Secundum symptoma est sitis ingens de permolest auctus suos dc ipsa habens: Praeterea emaciatio, atque uniuersi corporis extenuatio citra ullam tamen cutis ariditatem, aut duritiem; in tantum, quod naturalis adhuc tapulsuu,quam uniuer cutis mollicies manet. Adest insuper, quod
sequi sblet insignis pallor aliquando in tota facie conjicitus Apius
tamen ab efflorescente rubore, miliari, an refluo occultatus. A domen ipsum aliquando intumescit, profluente potissimum sanguine;alias nullum prae se fert tumorum, citra tensiones tamen vix illud reperies. Quin, vi Mnte febre ,crebro cardiacam incidir Fo mina affectionem, ac iuxta lipothymiam venit, cui assectui lacrymae, ac plorandi desiderium iunguntur. Vigiliae vero, quas Mulieri connaturales diximus, adeo importunae sunt factae,ut iam diu totas noctes saepc ac saepius in nanos ducat. talesq; illaecua re non modo ob adauctam febrem; sed etiam doloris narrati urgentia, autius de exacerbationes subris non raro insequente: Id cnim saepe euenire solet, ut quae corporis mala temporaria fuero, vi S perseuerantia caussarum primum diuturna fiant, demum perpetua. His omnis bus denique accedit leuis quaedam cachexia iubiumida facie, pcdibusque nonnunquam intumescentibus, cum manifesto cortin-dem caloris scrisu,ac leui rubore, indicata. Haemorrhoides etiam tumore sunt conspicuae, dolorosae, ac liberum exitum fiscibus occludunt. Vrinae Huic antehac variae cre; modo albicantes ac tenuiores, modo crassiores S ruisq:Sedimen vero ut plurimu est crassum-essicans,alias tamen exustum; ita ut liquore abiecto arenuiqquamplurimae matulae adhaereant. Nunc tamen urinae magis,quam antea laudabiles conspiciuntur,siue colorem, siue coniciata S bbstantiam spectemus. Pulsus etsi validus non sit, nihilominus non multum ab co statu recedit, in quo reperiebatur ante decubitum, non nego tamen, quin urgentia vigiliarum,S ob auctum febris aliquando per diem paulo imbecillior appaxeat; utique praenarratis emptomatibus urgentibus. Vites autum auunal sic liccat cum
67쪽
Medicis loqui insisniter labant, & nutant; si enim c cubili descendat, consurgat,vel sedcat,parum abest,quin animo linquat. Naturalis pariter facultas languet,in parte, dc ipsa; siquidem appetentia antea non admodum labefactata,nunc deiecta videtur: Ptaeterea facultates coctrices praecipue, γω- ου' ας iacent etiam fictae: hinc fatuum & cruditatum obuia generatio. Foeces tamen ut plurimum compactae atque aridae quandam ciborum indicant coctionem: de hac in re priuata spe ac metu iuxta grauati sumus. Atque haec sit tam naturalis, quam eius,qui est praeter naturam,st tus Historia.
THERAPEVTICA. Remediorum Recensionem, mflectans.
V NC pauca quaedam victus rationem &re media ipsa medica & chirurgica spectantia subiicienda sunt: Eroque hic breuis ac potiora tantum attingam S vel recens adhibita. victus itaque,cui grande momentum in comparanda, seruanda, & augenda valetudine, sex ablunc mensibus, ut ipse obseruaui, satis o portune adhibitus huic mulieri filii, siue illius quantitatem, siue qualitatem,siue tandem utendi modum adspiciamus: Qirantitate enim intensi sic loquuntur Medici exstitit ipse victus με iacmediocris, αεψε eo Ges. nuncupat; talis enim debetur mor bis longis. Q itate contrarius morbo: Et quia morbus varius: ideo ciborum incertae & mixtae pariter fuere qualitates tum prima , tum reliquae,medicationi aptae:Modus respectum habuit ad morbi tempora tum uniuersalia, quamuis obscura, tum maxime particularia
68쪽
laria, caeteris semper coindicantibus minime spretis: Quin exten- suae tum de discretae victiis quantitatis haec vices sumendi cibum, illa copiam alimentalis materiae respicit) ratio quoque habita, animaduerso una aestimatoque virium tenore. Medicamentis vero
hactenus via est paucissimis haec eadem foemina, quod anni tempus importunumilla tuto non satis admitterst; nam hyems hucusque occupauid & quodsingula propemodum obesse potius,quam prodesse obseruatum fuerit. Accedit,quod quibus Illa non satis co- fidit, directioni inobsequens, etiam si Medicis opportuna videar
tur,eadem procrastinando reiicit,atque ita in posterum differt, donec fusta aliqua insigni circa morbii mutatione, non amplius id nea rei &accommoda illa eadem iudicantur. Adeo enim circa in iorum remediorum usiim est peiurrcfacta,ut illa non nisi cum magna cunctationeac trepidatione admittat; nec iniuria: Vix enim unquam aliquo usa est remedio, quod vel non illico obfuerit, aut certe maximam molestiam non exhibuerit: Quinimo si praesentaneam aliquam utilitatem attulisse quandoque noc vel illud rem dium vitan est; paulopost tamen totum illud utile in di scrime vc tebatur. QDfactum,ut cuncta non tantum in leui,sed& suspecta habeat: ac recens malum adscribat semper priesumpto praeusti phtoque mcdicamentorum. Nam ut priuatim rem magis etiam aporiamus,&pex singulate ducam,Clysmata ipsi,quib' iamdudum vii
cogimur,haemorrhoidum dolorem accersunt,quandoq; etiam sanguinis fluorem: praeterea inferiora intestina mirifice labefactant;& nedam seligant uniuersum corpus: sed huic ipsi nutrimentum adeo subtrahunt, ut saepenumero veriti simus, nunquid insignis illa, quae excernitur pituitae copia,tota sit excrementitia,an potius v tilis alimenti portio. Si vero mollientibus frequentius utamur,r laxationis suspicio de discrimen nos percellit, & remoratur: sin autem paulo acriora, M ventrem exstimulantia ad usum trahantur,
haec ipsa, ut virium immodica,timentur, & suspectantur; siquidem Diacatholici adiecta semuncia clysteri graues aliquando lipothymias, de syncopes peperit. Subducentia vero medicamenta,si fuerint resoluentia,mollientia ventriculum labefactant, tonumq; huius frangunt,ac insuper parum,aut nihil educunt: Valentiora vero, in quo genere connumero catapotia aggregatiua nuncupata, mor
69쪽
tis periculum &grauissimas identidem syncopas quandoq; ac libe
xius etiam prioribus attulere. Quae autem inter haec mediasiant, foliciter quidem sibducunt, morsum tamen non eleuant; quin sinpissime cxaccrbant, δί ducunt: Quibus etiam si per longiora inte ualla utamur,nqncam, quam morbus de praesens cacoesimia poscunt, molimur euacuationem; si vero eadem frequentius vita .pemus; semper quidem copiosa silccedit euacuatio; vires tamen franguntur, labefactantur, febris intenditur, ac caetera quoq; mala asporantur. Propolismatis aliquando utitur, sed absq; cui lenti viblitate; etiam in aliquibus illi ipsis mutatis seu potius aptatis; haecqun- super tanquam nimis calefactoria, vel refrigerantia ambigit de declinat. Sorbitiones quascunq; quantum potest recusat; ventriculitonum ab illis labefactari experta. picis remediis,qualia sunt vim guina, S tus, parum confidens rarissime utitur. Cerata non ad-naittit,refugit,&aspernatur, Vt quae cutim ulcerent.Quod totum pud imperitos, libenter culpantesMedicos, ignoratio ςgrotationisoc morbi vocaruncum sit pars tum commaciaeciusdem morbi,tum antipathiae medicamentorum pene omnium S corporis languentis. Radicis Chinae decocto aliquandiu Mulier feliciter cstv amam dc obesor,& toto corpore firmior euasit: Non multo tamen interiecto tempore cum copiosismus sanguis ab sede es luxerit, timuit cadem haec aegra,ne propter notabilem, qua pollet China tenuandi, fundendiq; facultatem, merito cuius sudores potentissimc prolicit, quor ille accitus sit. Sasiafrassi atq: sandalorum rubeorum decoctum ex iure aliquot diebus Iaaustum maxime contulit, idem tamen pauloposHpsa reiecit, caliditatem medicameliti verita. Puluere Ducis nuncupato integrum mensem paulo frequentius est Via,quod ructus quosdam excitando dolorem quadantenus mitio redderet. Postea tamen ab eodem similiter abstinuit,tum quod noamplius opem ullam asserebat,speciem, non vim medicamenti r tinens,ac aemulatus; tum quoniam,cum nulla antea siti agra detineretur, mox ab huius usi ingens, quam diximus, sitis suborta cri iam si ante sitis auctum febres multo maiores esset experta Ad se dandam seu potius molliendam hanc sitim mali punici acinis, de aqua, cui saccharum,& cinnamomi momen tum client incocta; atq;
Hillaticio insuper mellisops lii liquore saepius via est; praesensi aliquod
70쪽
quod tum sitis,tum doloris praenarrati selatium cst experta: nec ve-triculus eo tempore labefactabatur, postea tamen ab ea isdem abstinuit,ventriculo imbecilliore &cncruiore reddito. Quod vero ad chirurgica pertinet remedia, quamqua ob fluoris aut praesentis aut imminentis periculum vena rarissiruesccamus; hanc ipsam tamen sectionem aliquando palam audemus, cum scilicet sanguinis acc Data copia,nullumq; id temporis exitum nacta, febres maiore oris& oculorum phlogoses,pustulas totum corpus obsidentes,atq; haemorrhoidum dolorem tumoremi concitat. Cauterium vero in sinistro braclito excitatum diutissime gestauit,quo non amplius singuinem aulichores effundente, dc paulatim a priori sede dimoto, vicus ipsum sanari & consolidari permisit; atq; interim,postremo hoc superueniente morbo,eiusdem aut alterius excitandi nulla unquam se obtulit occaso vel necessitas. Inter omnia autemadhibita remedia unum stillicidium ex oleo,cui mastiche,absinthium,roso meiatha,S macis una cum vino & aqua florum citri essent incocta,
utilissimum est cxperta ; atq; illo quidem primum est usa post acutissimum,quem retuli,morbu; ex quo illud insuper contigit, quod cum antea aluum habcrct vehementissime adstrictam,nec nisi perim possita enomata excernentem, post ea tamen integrum annum fluida euasit; adeo ut simili dangulaes aspero, medicamento raro geret. Accedit insuper,quod cum ventriculum ac rcliquum abdominis stillicidio tu biicit Mulier protinus insigni quadam fruotin voluptate,nec unquam ex tali remedio molestiam vel minimam,aut incommo . dum percepit.