장음표시 사용
41쪽
Poscimur. effulget tenebris Aurora fugatis. Corripe lora manu: vel, si mutabile pectus I sEst tibi, consiliis, non curribus, utere nostris: Dum potes; & solidis etiamnum sedibus adstas;
Dumque male optatos nondum premis inscius axes.
Quae tutus spectes, sine me dare lumina terris. occupat ille levem juvenili corpore currum: I so Statque super ; manibusque datas contingere habenas Gaudet; & invito grates agit inde parenti. Interea volucres Pyroeis, dc Ebus, α Aethon, Solis equi, quartusque Phlegon , hinnitibus auras Flammiferis implent, pedibusque repagula pulsant. I 1sQuae postquam Tethys, fatorum ignara nepotis,
Reppulit; & facta est immensi copia mundi;
Corripuere viam, pedibusque per aera motis obstantes findunt nebulas, pennisque levati Praetereunt ortos isdem de partibus Euros. 36 Sed leve pondus erat ; nec quod cognoscere possent Solis equi: solitaque jugum gravitate carebat. Utque labant curvae justo sane pondere naves, Perque mare, instabiles nimia levitate, feruntur; Sic onere adsueto vacuos dat in aera saltus, IssSuccutiturque alte, similisque est currus inani. Quod simul ac sensere; ruunt, tritumque relinquunt Quadrijugi spatium ' nec , quo prius, ordine currunt.
Ipse pavet; nec qua commissas flectat habenas , Nec scit, qua sit iter: nec, si sciat, imperet illis. r7o Tum primum radiis gelidi caluere Triones,
Et vetito frustra tentarunt aequore tingui.
Quaeque polo posita est glaciali proxima serpens, Frigore pigra prius, nec formidabilis ulli
Incaluit: tum sitque novas fervoribus iras. I sTe quoque turbatum memorant fugisse, Boote; Quamvis tardus eras, & te tua plaustra tenebant. Ut vero summo despexit ab aethere terras Infelix Phaethon, penitus penitusque jacentes; Palluit, & subito genua intremuere timore: I 8 Suntque oculis tenebrae Per . tantum lumen Obortae.
42쪽
Εt iam mallet equos numquam tetigisse paternos: Iamque agnosse genus piget, & Valuisse rogando :Jam Meropis dici cupiens; ita fertur, ut acta Praecipiti pinus Borea , cui vim remisit 18sFrena suus rector, quam Dis votisque reliquit. Quid iaciat multum coeli post terga relictum et
Ante oculos plus est. animo metitur utrumque.
Et modo , quos illi lato contingere non est, Prospicit occasus: interdum respicit ortus. I9o Quidque agat ignarus, stupet: & nec frena remittit,
Nec retinere valet: nec nomina novit equorum.
Sparsa quoque in vario passim miracula coelo, Vastarumque videt trepidus simulacra ferarum. Est locus, in geminos ubi brachia concavat arcus I9s Scorpios; & cauda flexisque utrimque lacertis Porrigit in spatium signorum membra duorum. Hunc puer ut nigri madidum sudore veneni Vulnera curvata minitantem cuspide vidit ;Mentis inops, gelida formidine lora remisit. 2o a Quae postquam summum tetigere jacentia tergum, Exspatiantur equi: nulloque inhibente per auras Ignotae regionis eunt; quaque impetus egit, Hac sine lege ruunt: altoque sub aethere fixis Incursant stellis, rapiuntque per avia currum. 2 1 Et modo summa petunt, modo per decliva, viasque Praecipites spatio terrae propiore feruntur. Inferiusque suis fraternos currere Luna Admiratur equos: ambustaque nubila fumant. Corripitur flammis, ut quaeque altissima, telluS; 2IoFissaque agit rimas, & succis aret ademtis. Pabula canescunt: cum frondibus uritur arbos: Materiamque suo praebet seges arida damno. Parva queror. magnae pereunt cum moenibus urbes: Cumque suis totas populis incendia gentes
In cinerem vertunt. silvae cum montibus ardent.
Ardet Athos, Taurusque Cilix , & Tmolus, & Oete ;Et nunc sicca, prius celeberrima fontibus, Ide;
Virgineusque Helicon, & nondum Oeagrius Haemos. Ardet
43쪽
Ardet In immensium geminatis ignibus Aetne , et Parnasusque biceps, &Eryx, & Cynthus, Scothrys,
Et tandem Rhodope nivibus caritura, Mimasque, Dindymaque. 8c Mycale , natusque ad sacra Cithaeron. Nec prosunt Scythiae sua frigora: Caucasus ardet, Ossaque cum Pindo , maiorque ambobus Olympus: aas Aeriaeque Alpes, & nubifer Apenninus. Tunc vero Phaethon cunctis o partibus orbeii
Adspicit accensum: nec tantos sustinet aestus: Ferventesque auraS, velut e fornace profunda, ore trahit, currusque suos candescere sentit. 23' Et neque jam cineres eiectatamque favillam Ferre potest: mlidoque involvitur undique fumo. Quoque eat, aut ubi sit, picea caligine tectus Nescit; & arbitrio volucrum raptatur equorum. Sanguine pum credunt in corpora summa vocato, Σ3ν Aethiopum populos nigrum traxisse colorem.
Tum facta est Libye, raptis humoribus aestu, Arida ; tum Nymphae passis fontesque lacusque Deflevere comis. queritur Boeotia Dircen, Argos Amymonen , Ephyre Pirenidas undas. 34 Nec sortita loco distantes flumina ripas
Tuta manent: mediis Tanais fumavit in undis, Peneosque senex , Theutrante usque Caicus, Et celer Ismenos, cum Phocaico Erymantho, Arsurusque iterum Xanthus, flavusque Lycorma3, 2 IQuique recurvatis ludit Maeandros in undis; Mygdoniusque Melas, & Taenarius EurotaS. Arsit 8c Euphrates Babylonius, arsit Orontes. Thermodonque citus, Gangesque, dc Phasis, Sc Ister. . Aestuat Alpheos: ripae Spercheides ardent: aso Quodque suo Tagus amne vehit, fluit ignibus aurum. Et, quae Maeonias celebrarant carmine ripas, Flumineae volucres medio caluere Caystro Nilus in extremum fugit perterritus orbem , occuluitque captu, quod adhuc latet. ostia septem assPulverulenta vacant septem , sine flumine valles.
Fors eadem Ismarios Hebrum cum Strymone siccae,
44쪽
I speriosque amnes, Rhenum, Rhodanumque, Padumqua, Cui que fuit rerum promissa potentia, Thybrin. Dissilit omne selum I penetratque in Tartara rimis
Lumen, & infernum terret cum conjuge Regem. Et mare contrahitur: siccaeque est campus arenae. Quod modo pontus erat. qumque altum teXerat aequor,
Exsistunt montes, & sparsas Cycladas augent. Ima petunt pisces: nec se super aequora curvi λεν Tollere consuetas audent delphines in auras. Corpora phocarum summo resepina profundo Exanimata jacent. ipsum quoque Nerea fama est, Doridaque, & Natas, tepidis latuisse sub antris.
Ter Neptunus aquis cum torvo brachia vultu 17. Exserere ausus erat: ter non tulit aeris aestus. Alma tamen Tellus, ut erat circumdata ponto,
Inter aquas pelagi, contractos undique fontes, Qui se condiderant in opacae viscera matris sSustulit omniferos collo tenus arida vultus: 27s Opposuitque manum fronti: magnoque tremore
omnia concutiens paullum subsedit ; Sc infra, Quam selet esse, fuit: siccaque ita voce locuta est :Si placet hoc, meruique, quid o tua fulmina cessant ,
Summe Deum p liceat periturae viribus ignis, 18 Igne perire tuo; clademque auctore levare. Vix equidem fauces haec ipsa in verba resolvo. Presserat ora vapor. tostos en adspice crines Inque oculis tantum, tantum super ora favillae. Hosne mihi fructus, hunc fertilitatis honorem Oificiique refers; quod adunci vulnera aratri,
Rastrorumque fero, totoque eXerceor anno pQuod pecori frondes, alimentaque mitia, fruges, Humano generi, vobis quod tui a ministro tSed tamen exitium fac me meruisse quid undae, aso id meruit frater cur illi tradita sorte Aequora decrescunt, & ab aethere longius absunt
Quod si nec fratris, nec te mea gratia tangit; At coeli miserere tui. circumspice utrumque;
Fumat uterque polus: Vos si vitiavcrit ignis, Atria
45쪽
Atria vestra ruent. Atlas en ipse laborat: Vixque suis humeris candentem sustinet axem. Si freta , si terrae pereunt, si regia coeli; In chaos antiquum contundimur. eripo flammis, Si quid adhuc superest: dc rerum consule summae. 3O Dixerat haec Tellus: neque enim tolerare Vaporem Ulterius potuit, nec dicere plura: suumque Rettulit os in se, propioraque manibuS antra. At pater Omnipotens Superos testatus, & ipsum, Qui dederat currus, nisi opem ferat, omnia fato 3 Os Interitura gravi; summam petit arduus arcems Unde solet latis nubes inducere terris: Unde movet tonitrus, vibrataque fulmina jactat. Sed neque, quas pollet terris inducere, nubes Tunc habuit: nec, quos coelo dimitteret, imbre1. 3 I. Intonat: & dextra libratum fulmen ab aure Misit in aurigam : pariterque animaque rotisque
Expulit, & saevis compescuit ignibus ignes. Consternantur equi: de saltu in contraria facto Colla jugo eripiunt , abruptaque lora relinquunt. 3Is Illic frena jacent, illic temone revulsus Axis: in hac radii fractarum parte rotarum ἔsparsaque sunt latδ laceri vestigia currus. At Phaethon, rutilos flamma populante capillos, Volvitur in praeceps, I ngoque per aera tractu ΣαγFertur; ut interdum de coelo stella sereno,. Etsi non cecidit, potuit cecidisse videri. Quem procul a patria diverti, maximus orbe Excipit Eridanus: spumantiaque abluit Ora. Naides Hesperiae trifida fumantia flamma 32 sCorpora dant tumulo: signantque hoc carmine saxum. Hic situs est Phaethon, currus auriga paterni: Quem si non tenuit, magnis tamen excidit ausis. Nam pater obductos, luctu miserabilis aegro, Condiderat vultus: &, si modo credimus, unum 33 Isse diem sine Sole ferunt. incendia lumen Praebebant; aliquisque malo fuit usus in illo.
At Clymene postquam dixit, quaecumque fuerunt
46쪽
In tantis dicenda malis ; lugubris 8c amens, Et laniata sinus totum percensuit orbem: Exanimesque artus primo, moX ossa requirens, Repperit ossa tamen peregrina condita ripi.
Incubuitque loco: nomenque in marmore lectum Perfudit lacrimis, & aperto pectore fovit. Nec minus Heliades fletus, &, inania morti 3 Munera, dant lacrimas: & caesae pectora palmis Non auditurum miseras Phaethonta querelas Nocte dieque vocant: adsternunturque sepulcro. Luna quater junctis implerat cornibus orbem: Illae more suo snam morem fecerat usus) 30 Plangorem dederant. E quis Phaethusa sororum MaXima, cum vellet terrae procumbere, questa est Dirigui ste pedes: ad quam conata venire Candida Lampetie, subita radice retenta est. Tertia, cum crinem manibus laniare pararet, 3Io Avellit frondes. haec stipite crura teneri, Illa dolet fieri Iongos sua brachia ramos. Dumque ea mirantur; complectitur inguina cortex: Perque gradus uterum, pectusque, humerosque, manusque Ambit: de exstabant tantum Ora vocantia matrem. 33sQuid faciat mater nisi, quo trahat impetus illam , Huc eat, atque illuc &, dum licet, oscula jungat PNon satis est. truncis avellere corpora tentat , Et teneros manibus ramos abrumpere: at inde Sanguineae manant, tamquam de vulnere, guttae. 36 Parce, Precor, mater, quaecumque est saucia , clamat; Parce, precor: nostrum laniatur in arbore corpus. Iamque vale. cortex in verba novissima venit.
Inde fluunt lacrimae: stillataque sole rigescunt De ramis electra novis: quae lucidus amnis Excipit, & nuribus mittit gestanda Latinis. Adfuit huic monstro proles Stheneleia Cycnus, Qui tibi materno quamvis a sanguine junctus, Mente ramen, Phaethon, propior fuit. ille relictos Nam Ligurum populos, & magnas rexerat urbes ) 37 Imperio ripas virides, amnemque querella
47쪽
Eridanum implerat , silvamque sororibus auctant rCum vox est tenuata viro : canaeque capillos
Dissimulant plumae: collumque a pectore longum Porrigitur, digitosque ligit junctura rubentes: 37s
Penna latus vestit, tenet os sine acumine rostrum:
Fit nova Cycnus avis. nec se coeloque, Iovique Credit, ut injustδ missi memor ignis ab illo. Stagna petit , patulosque lacus: ignemque perosiis. Quae colat, elegit contraria flumina flammis. 33ω Squallidus interea genitor Phaethontis, Sc expers Ipse sui decoris, qualis, cum deficit orbem,
Esse solet: lucemque odit, seque ipse , diemque: Datque animum in luctus; & luctibus alicit iram :ossiciumque negat mundo. Satis, inquit, ab aevi 3 sFors mea principiis fuit irrequieta: pigetque
Actorum si Re fine mihi, sine honore , laborum. Quilibet alter agat portantes lumina currus. Si nemo est, omnesque Dei non posse fatentur; Ipse agat: ut saltem, dum nostras tentat habenas , 3so orbatura patres aliquando fulmina ponat. Tum sciet, ignipedum vires expertus equorum, Non meruisse necem , qui non bene rexerit illos. Talia dicentem circumstant omnia Solem Numina: neve velit tenebras inducere rebus, 39s Supplice voce rogant. mictos quoque Iuppiter ignea Excusat, precibusque minas regaliter addit. Colligit amentes, & adhuc terrore paventes. Phoebus equos: stimuloque domans & verbere, saevit rSaevit enim, natumque objectat, & imputat illis. oo At Pater Omnipotens ingentia moenia coeli Circuit: &, ne quid labefaetiim viribus ignis Corruat, explorat. quae postquam firma, suique Roboris esse videt: terras, hominumque labores Perspicit. Arcadiae tamen est impensior illi εος Cura suae. sontesque, & nondum audentia labi Flumina restituit. dat terrae grami , frondes Arboribus; laesasque jubet revirescere silvas.
Dum redit, iique frequens ; in virgine Nonacrina
48쪽
Ηaesit: Sc accepti caluere sub ossibus ignes. Non erat hujus opus lanam mollire trahendo ;Nec positu variare comas. ubi fibula vestem , Vitta coercuerat neglectos alba capillos, Et modo leve manu jaculum , modo sumpserat arcum Miles erat Phoebes; nec Maenalon attigit ulla is' Gratior hac Triviae. sed nulla potentia longa est. Ulterius medio spatium Sol altus habebat; Cum subit illa nemus, quod nulla ceciderat aetas. Exuit hic humero pharetram , lentosque retendit Arcus: inque solo, quod texerat herba, jacebat: 62 . Et pictam posita pharetram cervice premebat. Iuppiter ut vidit fessam, & custode vacantem; Hoc certe conjux furtum mea nesciet, inquit: Aut si rescierit; sunt 5, sunt jurgia tanti. Protinus induitur faciem cultumque Dianae: 2sAtque ait, O comitum , virgo , Pars una mearum ,
In quibus es venata jugis de cespite virgo Se levat: &, Salve numen, me judice, dixit, Audiat ipse licet, majus Iove. ridet, & audit;
Et sibi praeferri se gaudet; & oscula jungit; 43o
Nec moderara satis, nec sic a virgine danda. Qua venata kret silva narrare parantem Impedit amplexu; nec se sine crimine prodit. Illa quidem contra, quantum modo femina possit, Adspiceres urinam, Saturnia, mitior essest 3s Illa quidem pugnat: sed quae superare puella, Quisve Iovem poteratὶ superum petit aethera victor Iuppiter: huic odio nemus est, & conscia silva. Unde, pedem referens, pene est oblita pharetram Tollere cum telis, &, quem suspenderat, arcum. Ecce, mo comitata choro Dictynna per altum Maenalon ingrediens, & caede superba ferarum , Adspicit hanc, visamque vocat: clamata refugit;
Et timuit primo, ne Iuppiter esset in illa. Sed postquam pariter Nymphas incedere vidit; sSensit abesse dolos: numerumque accessit ad harum.
Heu quam di ile est, crimen non prodere vultu lvia
49쪽
vix oculos attollit humo: nec, ut ante solebat, - Iuncta Deae lateri, nec toto est agmine prima: Sed silet; Sc laesi dat signa rubore pudoris. ΑΙ
Et nisi quod virgo est in poterat sentire Diana
Mille notis culpam. Nymphae sensisse feruntur. Orbe resiurgebant Lunaria cornua nono , Cum Dea venatrix, fraternis languida flammis, Nacta nemus gelidum : de quo cum murmure laben. y rIbat, Sc attritas versabat rivus arenas. Ut loca laudavit; summas pede contigit undas. His quoque laudatis, Procul est, ait, arbiter omnis: Nuda superfusis cinguamus corpora lymphis. Parrhasis erubuit. cunctae velamina ponunt: 66 Una moras quaerit. dubitanti vestis ademta est: Qua posita nudo patuit cum corpore crimen. Attonitae, manibusque uterum celare volenti, I procul hinc, dixit, nec sacros polluo fontes, Cynthia: deque suo jussit secedere coetu. 66s Senserat hoc olim magni matrona Tonantis: Distuleratque graves in idonea tempora poenas.
Caussa morae nulla est : & jam puer Arcas sid ipsum Indoluit Iuno fuerat de pellice natus.
Quo simul obvertit saevam cum lumine mentem; ΑΤΘScili et hoc unum restabat, adultera, dixit, Ut fecunda fores: fieretque injuria partu Nota: Jovisque mei testatum dedecus esset. Haud impune feres: adimam tibi nempe figuram; Qua tibi, quaque places nostro, importuna, marito. q75 Dixit: &, adversa prensis 1 fronte capillis, Stravit humi pronam. tendebat brachia supplex: lBrachia coeperunt nigris horrescere villis, Curvarique manus, & aduncos crescere in ungues, officioque pedum fungi: laudataque quondam εSo Ora Iovi, lato fisi deformia rictu. Neve preces animos, dc verba potentia flectant, Poste loqui eripitur. vox iracunda, minaXque s Plenaque terroris rauco de gutture fertur.
Mem antiqua tamen facta quoque mansit in una. 68 τ' l
50쪽
Adsiduoque suos gemitu testata dolores, Qtialescumque manus ad coelum & sidera tollit tIngratumque Jovem , nequeat cum dicere, sentit. Ah quoties, sela non auia quiescere silva. Ante domum, quondamque suis erravit in agris lAh quoties per laxa canum latratibus acta est lVenatri Xque metu venantum territa fugiti Saepe feris latuit visis; oblita quid esset: Ursaque conspectos in montibus horruit ursos rPertimuitque lupos; quamvis pater esset in illis. Ecce Lycaoniae proles ignara parenti Arcas adest, ter quinque fere natalibus actis. Dumque feras sequitur; dum saltus eligit aptos, Nexilibusque plagis silvas Erymanthidas ambit; Incidit in matrem. quae restitit Arcade viso; Et cognoscenti similis fuit. ille refugit: Immotosque oculos in se sine fine tenentem Nescius extimuit: propiusque accedere aventi Vulnifico fuerat fixurus pectora telo: Arcuit omnipotens: pariterque ipsosque nefasque Sustulit ; & celeri raptos per inania vento Imposuit coelo, vicinaque sidera fecit: Intumuit Iuno, postquam inter sidera pellex Fulsit: & ad canam descendit in aequetra ethyn,
Oceanumque senem; quorum reverentia movit Saype Deos : caussamque viae scitantibus infit: QDaeritis, aethereis quare regina Deorum Sedibus huc adsim pro me tenet altera coelum. Mentiar , obscurum nisi nox cum fecerit orbem, No per honoratas summo, mea vulnera, coelo
Videritis stellas illic, ubi circulus axem
ultimus extremum, spatioque brevissimus, ambit. Est vero, cur quis Iunonem laedere nolit, Ossensamque tremat; quae prosim sola nocendo En ego quantum egit quam vasta potentia nostra esti seto Esse hominem vetui: facta est Dea. sic ego poenas Sontibus impono: sic est mea magna potestas.