장음표시 사용
81쪽
Vitium temperat E usurpatum prodest; sed ei uiadem abusus est valdὰ periculosus : Mercurialis testat ut Patavii & Uenetiis se vidisse bibaces plurimos extinctos esse, qui existimabant vinis generosis se propulsaturos elle Pellem . Uestes laneae de crassiores inquinamentum 'contrahunt conseris vanis praeserendae sunt itaque vestes ex serico te-Vφη i .nuiore vel satinoi alioue simili . Phlebotomiam , quamvis a multis veteribus & neotericis medicis summε laudatam , nos tanquam valde periculo, sam dam hosissimam , .planὸ rejecimus p experientia enim conii abat pestis invasionem brevi poli venae sectionem iis, qui praetervationis gratia adhibuerunt, insecutam esse, quapropter Omnibus pro- Fontieuli. hibuimus. Cauteria seu potilis tonticulos plurimi insignes mediet summόpere commendant, & eorundem insignem utilitatem nos quoque multoties vidimus. Prophylixeos gratia in corporibus sanis& firmis sat erat, ut alvus servaretur libera, non
fluida; in cacochymicis verb paulatim ac clementer alvum subducere nec ellarium duximus, & prae reliquis, cum Pil. Russi, utpote quae tot saecul rum experientiis ad Pestilentem, malignitatem comprobatae sum . Ulu suli huris communis Hippocrates Pestem istim famosam Graecia abis egit: sumtus ejus pro aeris emendatioae & pro potus medicatione perquam laudatur, uti quas is vis corruptiones & alterationes , ita sangui- nis putredinalem alterationem praecavet'. Iari graviori malignitate indulium & vestimenta se impraegnari possunt cum fumo sulphuris . Ett mulier. λη udoxi . Quoad antidotos; i inter simplicia imprimis duo commendavimus; primus erat laba cum , nempe illius sumus per tubulum, seu fistulam ore attractus , & post paueam retentione niindὸ rursus dimis Ius , quemadmodum ordinari E a
sumi sulitoribus sumi solet , illius usum in hac peste
82쪽
peste tam in meipso, qu min plurimis aliis, insi.
gniter profuisset observavimus . Alterum erat rari
dix Helenii , vel sicca masticata , vel in pulvere sampla , vel saccbaro condita ; de antidotis aliis
compositis consulatur auctor Cap. x. Pauperibus cocsuluimus , ut quotidie mane duo vel tria e
chlearia aceti vini optimi biberent, atque illud in
hac Peste animadvertimus suisse unum ex optimis praetervativis ,' quam plurimis etiam spongiam cum aceta theriacali ebriam n ribus frequenter .dmovendam dedimus. ι-r. 176. Quod ad meipsum attinet, miraban . Authoriatur quidem multi ., qudd reo , qui quaslibet des insectas indiseriminatim invisebam a tanta contagii violentia non laederer; imprimis, nec terr ri , nee irae, nec moerori, locum eoncedebam ; si fortὸ meipsum aliquo modo contristatum perciperem, tum tribus quatuorve vini haustibus assum. Ptis cor exhilarabam , atque ita tristitiam fugabam . In victu utebar cibis euchymis s potus mihi erat cere vis communis, ut & vinum a bum tenue vel medioere, quo interdum usque ad hilaritatem, nunquam ad ebrietatem, utebar. Mamne inter horam quartam & quintam aegros invis
rus. nihil omninb cibi aut potas aut medicamenti assumere potui, sed oblatis Deo precibus solummodo aliqμος grana Cardamomi minoris mastieando jejunus primos aegros invisebam usque ad horam sextam: Tum vel theriacae vel di cordii pauxi,
tum , vel eorticem aurant. conditum , vel ut plu.rimum radicum helenii ςonditarum tria quatuo ue frustula comedebam I eirca horam seistimam vel octavam frustum panis eum butyro Se caseo ovillo viridi tentabam, superbibendo haustum e revisiae; quandoque havstum vini abs thitis bibebam; circa deeimam, si per otium liceret, fistulam unam tabasi exsugebam. & post prandium quas tresve, nec pauetores post coenam ἱ saepe eis
83쪽
δ. . . ' CApriam intermediis horis post meridiem duas tresve
fistulas sumebam: Si autem ab aegrotorum laetote me vel tantillum alteratum sentirem , statim postpositis omnibus negotiis, qualicunque diei h ra foret ad tabaci usum fugiebam : nam , ut , erum fatear , tabacum pro primario praeservari volam per habui, & reverbiale esse, non sola ratione doctus sed experientia edoctus eomperis neque aliud melius pro ordinatio usu haAenus in. ventum fuisse existimo ; sed . observatu dimurn
est , quod non nis in uetis auxiliabitur funisuis. His ; quapropter ego solo tabaco contentus stultis
aliis suffumigiis utebar , & poste eius usum rursus dereliqui.
ginatio. Art. ITI, Circa pestis curationem semper plurimum hallucinati fuerunt omnes mediet , dubii eausarum, dubii remediorum . Causa enim morbi ad huc latet , neque ullum hactenus remedium pr prium inventum est par tanto malo . In peste actu laborantibus a venalectione religiosε abstinendum purgantia quoque-υomitoria maximε fugienda sunt; alvi coniti patio non est metuenda , e iamsi in longum protrahatur, utpote quam nullis nocuisse animadvertimus. In ipso morbi principio
statim ad antidota & sudorifera eonfugiendum est: haec autem remedia alexipharmara dicta multa sunt lae varia, quae variis modis miscentur & compo- lnuntur pro morbi ipsius genio & reliquis eircumstantiis, quarum decisio ex mediet iudieio dependet, neque certis regulis determinari potest. Simplicia primaria sunt quae sequuntur, radia petastidis, arisOlochiae , helenii, histori. eteriar. gentian.
m , vipera, dcc. Compositiones sunt ferὶ infinitae ,
84쪽
quam plurimarum formulae apud authorem videri possunt. Author suspectum habet crocum , quoniam celiebrum petere solet camphora a quam plurimis valde laudatur, item fores fu*huris, de falabo thii; commendatur etiam oleum vitrioli S. oleum sulphur. per campana. Art. i 78. Curationem frequenti methodotuimus; imprimis e ubicula nitida servari , & ter 'quaterve de die aerem suffumigiis alterari iussimus, & statim aegris morbi primo , secundo , vel die tertio J potiunculam sudoriferam exhibuimus, iisque bene it ragulis contectis, sudores copiosos per duas tres pluresve horas f habita semper virium ratione J promovimus; qui , si dissi- ei litis prodirent , arenam ea te factam siccam lineis saccis insulam pedibus , axillis & inguinibus apposuimus. Si a primo sudore non levarentur. aegri, post paucas horas sudoriferum de novo repetendum est ; si post secundum sudorem Febris cum aliis symptomatibus adhue ineresceret , nec quid quam levarentur aegri , pessimum erat indietum rpost decem vel duodecim horas & sequentibus diebus adhuc quater vel quinquies prout necessitas exigere videbatur sudorifera rei te ravimus . In
termediis autem horis varia anthiota ad veneni vio lentiam extinguendam , ut & condita corroboranistia, ac putredini rostentia, vel apodemata comenientia , aliaque quae malignitatem a centro ad pe-
ripheriam pellebant , nee non cibos quosdam Iiquidos facilis digestionis , & antidotali condimentorum qualitate alteratos , exhibuimus. Sympi matum quoque morbo conjunctorum diligentem rationem ha imus , de quibus proximo loco di
int. 3 9. Inter symptomata , quae Pestem eminitantur ecimmun1ssimum est Febris malignastilens, quae ut plurimam gravis & periculosa existit. in nos, durante hae constitutio*e, eodem
85쪽
ier8 modo, sicut ipsam Pestem , tractavimus, &sudorifera atque antidota ad illius curationem maxime profuisse observavimus dummodo abstineremus a calidioribus , vel, si iisdem uti placeret , alia frigida , ut acetum, succtim citri , &e. iiiii. . admisceremus . Vigilias in Peste non magnopere metuendas esse docuit experientia ; sed sopor in principio maxim8 damnosus & mali ominis erat ἔ 'p' si somnum nimis proclives essent f quod ad modum familiare erat J illos primo die a somno studiosissimε prohibuimus ; usque dum alexi phar-Aekia ... maco assumpto prilis bene sudassent. Ad an letatem, virium debilitatem , & vomitum . mirac profuerunt remedia pauca sequentiae primum erat haec mixtura ; Conferυ. rosar. rub. Sist. di cord. Sili. vel iv. aq. nostr. therιacata Art. I92.
per horam unam aut alteram ; deinde per linteum colentur, colaturae add. consect. de baeiath. e moseo Si.-Secundum erat hoc lini mentum e V. Ol. unc. moseat. express. Ol. scorpion. vel laurin. heriac. androm. ana 3j. ol. iunip. ' s. succin. ga voph. vel cinnam. gut. iij. m. lini mentum prascor bic. cordis , & ventriculi regione inungendis, bis terve de die superponendo hane pastam ad ignem calefactam; Rad. calam. arom. unc. momscat. ana Si. ga oph. benetaon. ana Sss. sol. menth. Si 1. pulverietatis adae mic. panis secalis. vel iv. acet. rofac. q. ff. pasta. Ad linguae ariditatem post Litys varias alias collutiones tentatas solam aquam sim- plus profuisse animadvertimus. Nihil per- xlj.him. niciosius qu m haemorrhagia narium ,& menstru
rum , & sputa cruenta; qu m citissimὸ omni am lte sistendae sunt , aut actum erit de aegris . Illud 'saepissime observavimus , si alvi fluxus in princia pio non sileretur , poste plang incurabilem inhninibus fuisse . Art. I 8o. Bubonum curationem per suppurati
86쪽
nem omninb tentavimus; quam primum igitur gri, sive in ipso morbi principio, sive in progressu duritiem aliquam cum dolore sentirent pone aures, in collo , sub axillis , yel in inguinibus ,
huic plerumque ad 'citiorem tumoris provocati nem, & maligni ichoris extractionem , vesicatorium in inferiore eiusdem parte applicavimus, ita ut vescatorium ipsam duritiem attingeret, ut hoe modo ulcere iacto locus apertus teneatur , & d mnosia ichores melilis effluant cucurbitulas mines approbamus secunda die. ut noxia materia ad bubones attrahi b que digeri, ac suppurari posset, toti tumori cataplasmata attrahentia o emollienistra , ac funurantia imposuimus , quibus praeter alia etiam caestae , fercus columbinum , fermentum pants acιdum Ac lim lia admissa erant i nonnullis
etiam solas caepas sub cineribus aliquantum assatas, de deinde contusas, pauco themacae oe but is uis admixto cataplasmatis forma bidub vel tri duo imposuimus; cum autem tumorem iam satis
magnum elle, atque ad maturationem tendere viis deremus , tunc attrahentia ampli lis non addidimus, sed solis maturantibus us sumus, ut tumo res citilis ad suppurationem perduci possent . Sae
pe ab ipso principio usque ad perfectam suppurationem hoc solum empla lirum imposuimus quod omnibus intentionibus satisfaciebat, eoque solo tuis
mores ad integram sanationem non rarb perveniebant f Gum. galban. acet. dissolui. empl. ox croc. diacbl. cum rammis ana misceantur. N tandum tamen nos quibuslibet tumoribus .non imposuisse fortiora attrahentiat, sed tantummodo iis, qui sub axillis, & in inguinibus oriebantur I tumoribus autem, qui propὸ aures 'el in collo prodibant, talia non conveniebant; nam talium usu eosdem, cum maximo suffocatronis periculo, imbcum multorum exitio , saepe paucis horis enormiter accrevisse , observavimus ; quapropter sola
87쪽
emollientia , et es leviter tantism aura silentia ius imponebahtur; aliquando necesse fuit , cum tarditis Procedebant , tumores fealpello incidere , sed hoc a squam ferὸ ad persectam maturationem perve- non est faeiendum ; sequenti digestiuo usi
tinius ovi terebinth. Venet. mel. unguent. Apostolo . om sua Iss. m. Cavera debet ne ulcera nimis ei-to occluderentur . Videatur in annotationibus meis
thodus experientissimi P., uti Barbeue de curandis bubonibus per emptasbrum magneticum a meis
Carisin Art. I 8r. 1n ealbuneulis tractandis saepe prima& seeunda die imposuimus folia brassea rubra σ- leo rapatrum Muncta , quod apud vulgares in freαquentissimo usu erat. Poste, statim , imb ut pluistim. ii ab ipso prinei pio , irequentem pulticulam applieuimus, qua nihil invenimus, cum quo capsi hunculorum separatio δα curatio ettilis ae mel ita perageretur -.rad. confoιid. maj. sicc. herbi. Hord. ana oti . feris. sem. tini Utic. ana ue s. in ρ. f. aq. font. ad pulticulam , aetnde. add. metiterebinth. Ugueret am ori anabili. pic.l0Md.undi Basil. ana Su. υιtet. untur ovi croc. m. interdum etiam addebantiar theriae. Sis. Apud vulgus in usa erat pia namalis cum a uti parte piris liquida , eum qua sola saepius vidimus ahthraces citissimε separatos, & dolores optimet si datos. Q ib mitilis tractarentur, eo melius ti estilis euratos fuissemilallum . lies observavimus . Exantheitiata mortis instantis praesagia erant , neque curationi tempus dabant .
quam si admisissent , per Disrifera ulerim νώmus eurari debuissent . . '
88쪽
Ddenhami sententia . Art. I 82. Acuti mονbi ut piarimum Deam h
Bene authorem, sicut chronici nos ipsos. Petiis vix Britanniam frequentilis quIm poli annorum circi. ter quadraginta revolutionem de vatiat; iam v ,, rb ex peculiari Dei clementia plusquam qua quapinta annos immunes Fiximus. Art. rea, Pestis primo insultu rigorem ae horis rorem , quemadmodum & Febrium intermittentium accessiones, fero perpetuum habet comitem; mox vomitus enormes , dolor eirca cordis regi nem , s ac si torculari premerentur J Febris aris dens aegros indesinenter divexant , donec aut mors aut benigna bubonis' vel parotidis eruptio, quae materiam morbificam foras ablegat , eos ab l ctusefiisimo discrimine liberet. Ra lis quidem ae-eidit , ut citra ulum.Febris praesentionem ingruat,ae homines de improviso δ medio tollat, triaculis purpureis praesentanes interitus nuntiis , etiam dum in foro veriantur erumpentibus , quod tamen nisi in pestis admodum funestae exordio vix eontingit fit etiam nonnunquam , sui tumores prorumpant , nee Febre nec gravioroe aliquo syc plomate praemei .
184. Aeris dispositio quantumvis M Pesti excitandae per se impar videtur ἰ Decristis epidemica erit , nisi accedente idoneo aeris
diathesi. t. i83. Uel per fanguinis missionem vel per
sudores Pectis expugnanda videtur posterior me thodus saepὸ senesta fuit : venaesectio verb larga manu repetitis vicibus celebrata , nullo tumore Protuberante ; nemini adhuc, quod scimus unquam senesta S tumo e verb cor, spicui, in ili' ,-ta , semper damnosa, ratio in propatulo est , item-M quoniam motui naturae adversatur . Plures α
89쪽
gravissimi scriptores venaesectionem probant , praecipuE Botallus, sed tam largam venaesectionem paucissimi admittunt. Alia est itaque melli dus thoin . rapeutica, nempe, mittatur sanguis in lecto.&statim aeger strangulis quam plurimit obruendus est,& caput .obtegendum ad sudueres diendos ex tegumentorum pondere,' & cum sudor promanare incipiet alvi profluvium & vomitiones ultrS sedabuntur , & tunc suinat aeger bolum sequentem cuin Iula p. cardiac. sexta quaque.hora . sudorique
indulgeat; ι heri c. androm. Ss s. elect . de oυopulυ. sason. gr. xij. cochinel. gr. vii . croc. gQ. IU. Dcc. herm. q. f. m. f. bolus: omnique arte continuandus est sudor ad viginta quatuor horas nec prius indusiuri mutandum est utcunque madidum squbd si sudatio citi Es abrumpatur; illic b sympto matum saevitia recrudescit , & omnia in peius
ruunt. . In sequentu luce comes une exahibere soleo; atque hac medendi ratione,' anno a
peste proximo quam plurimis Febre pestilentiali
correptis sanitatem restitui, ad ed ut nὲ unus qui dem ex eo morbo mihi desideratus est , postquam eandem exercere inceperam . Vinum liberalius ingurgitatum , aliaque fortiora praeservativa statis horis diei im assumpta. complures, qui alias salvi intactique verisimiliter permansissent, in hunc aia sectum coniecerunt Temperantem sobriumque ,, Socratem gravissima Pestis Atheniensium non ,, attigit ; neque ulla fere aevo eidem smiles attingit.
A t. r 86. Pro eastigandis hominum sceleribus primit lis a Deo immissam ipsi agnoverunt ethnici; idebque pro extirpatione ejus , precibus& piamentis , atque ac medicamentis insisteba
90쪽
Art. I 87. Ad prophylax in recordandum est Hippocratis praeceptum ς labor , cibus , potus, fomnus venus, omnia sint mediocriter . Plures novi , quis mimontii verbis J vino & confidentia fortifican. do Archeum, nec aliis antidotis usi inter infectos sine contagii noxa versabantur. Art. i 88. D. Hen. Fer in praxi medicus felix plerisque aliis hane spartam renuentibus , petie laborantes audaciter invisebat Londini annor 6 o. ut seipsum a contagio muniret, antequam domos infectas adibat solummodo vini generosilia ullum pleniorem ingerere, deinde perambulatione sua peracta , idem antidoton repetere solebat, tandem ad ea strum μυῶlingsordiae occubuit cum duce quodam in eodem lecto. discumbens . Illius medendi methodus sic se habuit ; si , priusquam
exanthemata aut bubones exterilis apparerent , Vocaretur, ut plurimum vomitoria exhibuit exin
fusone croci metallorum eum vitriolo interdum Romano ; vomitione finita, diaphoreticis flatim exhibitis in sudorem conjiciendos' praecepit ; & deinceps intervallis quibusdam pro refectione virium concessis , usque ad morbi declinationem diapho- resin continuandam e sin post stigmata apparen. tia accerseretur, vomitione posthabita tant lim sudor eis insistebat. Farrago sententiarum
Art. I 89. Si quis , inquit Bonetur qui eum
aegri S conversatur , qualicunque morbo aflectis , nunquam, quamdiu intra sphaeram vicinitatis talium moratur, salivam deglutiat, sed sempςr ean-'dem expuat, ab omni insectione , Deo & natura iuvamibus, erit immunis. Observatum fuit stari ,, biosos &lue venerea laborantes peste minlis ten- , , tari. Frustulum myrrhae in ore detentum in lo- ,, cis contagiosis versantibus optimum praeserva-
