장음표시 사용
91쪽
tisum eensetur. Quidam merieus, saeviente pe-
,, ste, sibi ipsi & quibusdam aliis lataeeum in iis
M troque inguine comparavit ς' unde morbo int- ,, cti tu tb evaserunt . observarunt Foroux , .se Diemerbrarit, Grili , Angli, is omnis is Smegmatopolas , Lotrices & omnes qui ex OLM ficio sapone utebantur, immo qui saltem induis si a lamne inlota gerebant in peste illico moti .
μ' 'μ' inedica illi plus praesidii in limonibus ponunt. qu m in lapide 'Mar , aut heriaea contra mali. gnos morbos, & pestilentes Febres , atque ipsa venena. Ego autem sine iactantia affirmo me ex nu lo alio aliquo remedio simpliee tot felices affectus in tota praxi mea observasse, qu mex timonibus. Communis Turcarum praxis f inquit D. Ha ris in tractatu de morbis in tantum J iri euranda Peste fit per succum limqnum in omne tu sculum liberali lis instillatum , per fruita ιιmonum saccharata ore frequenter masticωta , & per P tum apud nos vulgatissimum dictum Sherbeii , hoc est , per ipsum regimen frigidissimum .' ut pote quibus alexipharmaca nosa calidissima bonis auspiciis sunt planὸ incognita , aut in nulla nu . mero saltem habentur. vita, . st. 19 I. EX regno vegetabili supereminet eam-ε Fb ora , quae ab omnibus prae ieis extollitur in- ' . quit Elimullertis nobile expertissimum teum pestilentiale , medici Veronensis, qui eum hoc mira praestitit , adeo ut ipsi poli modi,tem Veronae statua suerit erecta : Compositum est ex Ol. eamphora suceini di cora. eitr. ana p. ae. quae oleo invieem bene juncta' eonstituunt hoe mirabi Ie remedium,' pro praeservatione dos. gut. vel ε. pro euratione a gut. vi. ad xv. in vehiculo idoneo expectando sudorem, disi viperarum or Rab. hu . laudamur. Art. I92.
92쪽
Art. I92. In usu etiam sunt quam plurima alia remedia composita ad praecavendum & curandum grauissimum hunc morbum, ut . AAqua prophylactica.
hiem σ disilla lento igne ad scritatem. Optimum
Iusione adhuc per octo vel decem dies , quotidie baculo commovendo, postea assunde Dec. citr. sient. adhuc per 3. 4. dies , posea super Mnem leviter ebulliant , o colentur , ac in torculari fortissimὸ exprimantur , collatura disilietur in b. m.'feris vetur ad usum. M Cataplasma Pestilentiale. Bat. U. Stercor. columb. Jiv. eroc. J5. Mithridat. thsartac. Lond. sem. sna'. ana Si. tereb. q. fm. Pro bubonibus rumpendis.
Item Spisitus theriaeatis eamphoratus, tinctura Bezoarica Barean. Et alia innumera apud script
93쪽
. anglicus coepit anno I 383. eirea' '' initium mensis Augusti, duravitque usque ad finem Octobris p & quamvis Sennertus dicat, hoc malum deinceps s. annos regioni huie saltiliare & perpetuum fuisse , tamen nostrates, & mediet, &hiu
rici, qui tunc aut prope ea tempora vixerunt , eum
perfecta & magna intervalla habuisse observabant pcumque 56. annorum spatio solummodo quater redierit , viz. anno I sis. IIII. I 28. IIII. Vix unquam supra sex menses desaeviisse, &nonnunquam spatio trimestri terminatum fuisse, eumque tempestatem valdε humidam semper praecedaneam habui Dis. At verb singulis quibus increbuit annis , maximas ubique edidit mortalium strages; ut ab unoquoque ejus regno quibusdam in locis tertia pars h minum brevi desideraretur. Tanta fuit eius malignitas, ut quamprimum urbem aliquam invaderet, i sngulis diebus quingentos aut sexeentos occuparet,& ex aegris primo vix centesimus evaderet. N.Aὲ θ-- 9 , Morbi typum a Sennerto compendios εν . & methodicε deseriptum, etiam nostris aut horibus eonsonum , hic inserere visum est. Morbo hoe eo repti statim line bubone, carbunculo, exanthema tibus, languore distolvebantur , & animo defiete, bant eum summo virium languore , inquietudine, capitis dolore , pulsu crebro, celeri , inaequali, cordisque palpitatione maxima ,' sudore
verb diffluebant perpetuo & copioso, qui non finiebatur , antequam morbus solveretur , quod intra - 24. horas contingebat nam qui sudorem non proliis ciebant, neque cardiacis utebantur , & qui impatientilis calorem Ierebant , auramque frigidam captabant, ii omnes subi id intra a . horas morieban
94쪽
tur. Postea ubi morbi huius ratio innotuit , ut aegri Diares elicerent, ac cardiacis se munirent, pauci
Art. 393. Circa eurationem paulb aecurati hs scribit Pobdorus Vergilius: poli aegrotantium plurima experimenta & observationes, a juvantibus & la dentibus factas, ita usu venit ; ut remedium unicuique promptissimum inventum sit, quod hujusmodi est. Si quis interdiu sudore corripiatur, cum vestitu protinus cubatum eat s si nocte , tum qui stat, nec se a loco moveat usque ad 24. horas exactas; interim ita se stragulis oneret , quo non provocetur sudor, sed sua sponte molliter stillet, cibi nihil capiat, si tam diu tamen tolerare possit s neque plus potionis consuetae, ae calefactae hauriat ;quam modicὸ satis sit ad sitim extinguendam ; inter
hanc curationem imprimis caveat, ne manum qui dem aut pedem suum refrigerandi , recreandique causa extra stragula proferat, quod faeere lethale
est. Addunt alii toto isto nycthemeri spatio a somno prorsus abstinendum fuisse . A sudatione hae Pestilenti recuperati postquam aliquamdiu sani perstiti Dent, quandoque in eam rursus, imb interdum vi-ee tertia, incidebant.
Vol. II. st. 196. Sudor Anglicus fuit morbus tempora sudor Ast. I ius, magna Britanniae . Coepit primb an-εφ ςμ Do Ig83' in exercitu regis Henrisι septimi quum agportum ulfordiensem appulisset, Londini saeviebata at 'Septemb. ad finem Ochobris. Et exinde quin. que aliis vicibus in insula nostra eomparuit, idque semper aestivo tempore primb in i 483ρ deinde in I 3o6'& tune tertia vice in Isi γ' ubi tanto impetu aestuabat, ut in instanti quali, tribus nempe ho ris, mortem inserebat; inter optimates multi, di populares plurimi moriebantur; in quibusdam oppidis incolarum dimidiam partem abstulit . Tum F a . demum
95쪽
demum in Isari. quarib redibat . quando aegroti intra sex horas petierunt; vita ipsius regis Henrmpctavi valdE periclitabatur ; plurimi inter Aulicos interibant . . Anno sequenti , viz. t 329. semes tantis Belgiam Sc Germaniam infestabat , apud quos multi occubuerunt. Postrem banno ultimo in Vasiit; Uves monasterii centum ae viginti in dies moriebantur. Salapiae speciatim, ubi Catus author noster commoratus eis, ingenti hominum clade invaluit, & tanquam Pessis Athenis tremenda est eiusdem descriptio, hoc oppido per septem inenses deflagravit, quo tempore mille hominum trucidavit. Maxi' a proprietate ab illo vocatur Febris P stilentialis contagiosa unitis diei. Art. G7. Modus invasionis sie se habuit . Imprimis singularem aliquam partem affecit ; sympto
mata concomitantia fuerunr calor internus & ar dor, sitis inexplebilis, anxietas, aegritudo ventriculi ae praecordiorum ra id tamen vomitus ee- phalalgia, delirium, deinde languor & somnolentia gravis , ptii sus celer & vehemens , respiratioelia dc laboriosa. Infantes, pauperessene se teris huic morbo minus obnoxii reperti sunt: r liquorunx autem pauci a contagione liberi, & in ter correptos paucissimi convaluerunt. Exules patriae in Galliam , aut Flandriam pro phylaxeos causa fuga minus sospitali freti pariter eodem fato eum conterraneis suis obierunt. Et insuper, quod dictit adhuc mirabilius est, peregrini Iunc temporis in AnplZa hospitantes contagio immunes extiterunt, cum Angli peregrὸ existentes morbo correpti sunt .
Art. 398 Medici hujus novi morbi adeo exitialis aspectu terrifico perculsi prim b obstupuerunt, nec quid faciendum sit bene norunt : Experientiaue id a iovantibus de laedentibus petita paulo maturius docti eundem debito regmtini & medicamentis obtemperare didicerunt. Indicatio curativa prima tia a
96쪽
DAP. II Inflammatio: νria, ac praeeipua fuit sudorem liberum promove ὁ dιktius sinentare o sudor enim quoquomodo
Imminutus, abruptus , vel suppressus mortem accelerabat , quocirca aegroti omni opera a frigore
muniendi fuerunt , & si sudores sponte sua haud satis copios fluxerunt , medicamentis diaphoreticis& stragularum plus sum impositione provocandi fuerunti & vires cum cardiacis & vino suilentandae . Morbus late acutissimus quindecim horis adacmen exsurgebat , sed non ante hor. 2 . res in vado suit. In quibusdam neeesse suit sudationem repetere , immo in robustioribus quandoque ad duodecimam vicem . Nonnulli, qui sudoribus haud suis eienter indulserunt, in Febres mali moris imeiderunt. Primis quinque ii iris potus Omnino prohibendus erat y hora morbus increvit, qua d lirium superveniebat ; somnus per totum morbi decursum sedulb excutiendus erat, & carnes non
Moe Fasciculus Morborum secundus .
Art. I99. TNflammatio in genere est tumor reni- . 1 tens ad tactum cum rubore, ardore dolore urente, tensi vo , pulsatili, pui ctorio , &gravativo, quibus semper accidit Febris plus mi-nlis acuta . Tumor vel resolvitur , vel suppuratur; vel in se irrhum abit , vel gangraenescit, di mortem inseri ι
97쪽
Ane:inae Art. aoo. Inflammatio saucium , Onanche dicta, μές'ρ ' est dissi euitas transvorandi cum suffocationis periculo γ ob vehementiam tumoris saucium ; in morbo nascenti adest querela sine ratione, atque dimellis motus eoili & gutturis, item saliva pluis rima , & subdolens faucium sensus eum asperitate sensibili, dissicultas deglutitionis salivae, tum spirationis , velut impedimentum tanquam ob flantis erassioris humoris ; crescente malo partes affectae rubent & tument, uti tonsillae, & summitas gutturis ferE ad suffocationem; dehin intumescit collum atque vultus ; humores evadunt crassiores , oculi prominentes, sanguinolenti ; demum lingua ultra dentes ad exteriora prolabitur , siccescunt fauces , gelidus torpor articulos invadit ; pulsus est celet & densus, locutio eum summo dolore , neque articulata, postremb amputata , livor vultus, recursus poti liquoris per nares gutturis atque pectoris stridor , & quibusdam quasi Ioniatus caninus , pulsus defectio, quibusdam oris spu
Duilio. zo I. Lanis mundis ae mollibus, & non infectis , dulci atque calido oleo infusis protegendum est collum cum thorace; adhibenda est phlebotomia intra diatriton. Aqua calida pro potu ordinario praebenda est. Merhaarvii sententia. Antina Art. 2oa. Angina duplex est . Species prima si. r. v. ane ullo tumoris externi interni ve fgno, altera cum
per ιeth tumore aliquo; prior in fine morborum diuturno-
98쪽
nes, contingit ; pallorem faucium & sieeitatem ,& tenuitatem, comites habet ; quare nervos musculos resolutos plerumque habet ; ferε semper est signum imminentis mortis'. Anginae gravis
, , simae sunt f Hippocrates prognost. Jδcce-
terrimε interimunt , quae neque laucibus, ne. que in eerviee quicquam conspicuum faciunt , ,. plurimum verb doloris & orthopnaea inducunt . ,, Remedia vasa vacua bono succo vitali replentia, ealefaeientia & eorroborantia indicantur; sed rarb curatur. Quandoque etiam oritur subitb sine
signis manitestis praegressis ullius morbi; vix capit medelam ; & ierE semper post mortem stippuratum pulmonem demonstrant. Art. 2O3. Angina eum tumore aecidens varias oe- A gin'
eupat partes . uti linguam, eiusque musculos, pa-inia. 'latum , tonsillas , uvulam , pharyngem, laryn gemque earumque mustulos, ossis hyoidis mus euios , fistulam pulmonalem , celaphagum ejusque musculum , &e. qub plures harum partium inflammantur , eb saevior est morbus de pericul sor, decurrit enim consuetum insammationis generalis iter, eosdemque facit ac patitur mutatim 'nes in resolutionem, pus , gangranam, scirrhum. Art. ac M. In specie hae inflammatoria omnite tentanda est resolutio ,' I. Ae sectione larga ,Σς '&, si opus tuerit, aliquoties repetita. Purgam
risus ore haustis , vel elasmatibus. 3'. Hesu potu, que tenuissimo . 4'. Nitrosis Iubaeidisque medie
mentis . Hapore tepido assidu8 hausto. u.. Acensambue. rosar. ealendui. ana Mi. aq.sulat.sambuc. Sui. misce. Vapor calidus hauriatur infundibuli ope in fauees. Fomentis , epithematis , epispasticis,&c. His sueeessu carentibus, denuntiata prius acerba prognosi, celebranda erit bronchotomia, de qua operatione consulatur auctor , ut etiam de Angi. aedematosa, catarrhina , scirrhofa , suppura
99쪽
Lavago Ari. Ioue. In illa Anginae speeie, quae innan- appellatur, aegro suffocanti La votomia re in is stitui reeit . Morbus ipse periculosior est , is quam haec operatio , quae hoc tempore magisse ad praxin esset revocanda. Circumspectione ni- ,, hilominlis hic summa opus est , ne, si aliae ,, quoque partes pulmta scilicet , pleura , gula , ,, dic. inflammatae aut iam pure repletae, irri- , , tus sit tib r , & ealumniandi ansam praebeat . ,, Omnibus igitur bene consideratis operatio hodes modo est aggredienda i reclinetur aliquantum, , caput , quo in conspectu magis prodeat tra-M chea , annulique eius cartilaginei a se invicem is magis recedant . Incidatur deinde eulis seeu . D dum longitudinem laryngis usque ad foveam . ,, Haec utrinque ministri digitis declueatur,: quois oculis chirurgi occurrant musculi duo longiis sternohyoidei , cultro ligneo vel ostio a se in- vicem parum removendi , mox , larynge sese ,, ex hi te, sectio in ea fiat ope phlebotomi , ,, loco Uter annulum cartilagineum tertium &M quartum medio , sedulo cavendo ne eartilagis ,, nes ipsae laedantur . Flatu prodeunte eultellutriis aufer , vulnerique fistulam argenteam infigii , , to , bene prospiciendo, ne, longior justo, po- , , sticam uacheae partem attingat , unde tussist is continua. Suffocationis periculo cessante , quod ,, die tertio aut quarto plerumque eontingit , , M vel, saltem contingere oportet , fistula ablata ,, vulnus ordinario modo secundum artem cure tur, nam ab aliis non differt . Chirur. Barbet.., P 49 sententia a
Ansais Angina est saueium & colli instamiamatio ; dividitur in L anchen , quando interni faucium seu pharyngis musculi inflammantur s
100쪽
paralynanchen, quando dicti externi assiciuntur ;.nonanchen, quando internae laryngis partes sunt inflammatae; parasynanchen, quando dictae externae patiuntur . In Lynanche pulmones quoque sae. pilis afficiuntur, unde insignis respirandi difficultas, tanquam in peripneumonia, adeo ut aegri ca Tonsus num more ore niante respirent. T0nsillarum in-mm in . flammatio ex lymphae vitio Febrem habet coniunctam , sed magis lentam , & omnia symptomata lant remissiora , qu m in Angina fauces rubent,& tonsillae tumidae insigniter prominent. Periculosus: est Anginae in Pleuritidem transitus. Anginosis spuma circa os apparens est lethale signum. Art. Ση. In cura omnia ea conveniunt, quae cur x o plauritide in usu esse solent , speetatim anima lium stercora , ut equinum , caninum , Ac morbum in prima herba detruncant ; externὲ conducit eataplasma ex nido hirund. nid. hisrunae No. cep. subcineribus assat. Nq. iij. sor. fambuc. p. ij. coss. in lari. o trajice Pr cribr. deinde add. alb. graec. Jj. Ol. ηΠιat M. Istior. alb. q. s. m. Venaesectio aliquoties repeti debet pro ratione circumstantiarum s omittenda est tamen in angina maligna in qua sudorifera & De-eifiea sunt usurpanda , & ipse medicus caveat si-hi ab halitu aegrotantium : Convenit vomitorium in principio anginae malignae , modb mature ad ministretur . Purgantia locum non habent in angina , sed enemata vineatoria: Inter gargarismata urina propria valde commendatur , item succus sedi majoris cum spiritu vini o sal.
armoniac. sercore canino . Prae reliquis convenit gargarisma ex decosis raparum cum pauco sal. armoniae. Ad rumpendum abscessum convenit gargarisma ex sem. snap. in bisomel.
Art. 2O8. In angina fotha , ali s alba dicta , non opus est venasectione nisi in plei horicis