장음표시 사용
61쪽
didiei In He genere diarrhaea, in Agantibus es
salutaris , non temere , contra in di. scretis . De venae te mone clie octavo, & de aurae liberaliori exponendo, si quis velit , authorem consulat. p. i53. &e. Chm saliva admodum vili da evadat, uti soleo gargarismate tequente Cora. ulmi Sqj. ξυυrrhiet. Plutar. enucleat. N. xx. rofrub. p. l I. coss. in q. s. aq. soni. adeolatura dissolv. o mes. simpl. mel, rof. anagij. m. f. 'gargarisma . Interdum emeticum propinandum et, . In urinae suppressisne teger ἡ lecto debet - eximi . Pusularum depressio & diarrhoea in Variolis discretis medicamenta eardiaca postulant. Febris illa quae die undecimois &c. adoritur, diversa est a sta , quae eruptionem praee dit, nihil edim esP liud , quam Febris putridapi, ia dicta haec Febris secundari a ; ad hanc autem fugandam nihil essicacilis praestat , quΣm eo-piosa languinis edactior non enim nune eum Va-
riolis res est sed Febre purrida I mittendus est itaque sanguis ad x is Se am num bis in die propinandum ob immensam alvi eonstipati nem praescribere soleo elect. lenitis. Κig. in aqua lactis solui. Nihilominus ano num stato tempore eontinuandum est 3 si prima vice votis non respondeat , .iteretur die proximo et atque hac ratio ne tam venaesectio quia, eatlasi per intervalla' rees i. possunt , prout Febris mos atque aegri iri suietudo postulare, videantur , donec tandem roin vado iit . Sched. mon. p. 8 r. &e. In Variqlis confluentibus magna est . virtus spiritus vitriolia uex' vel o morbi die usque ad finem copio-sε in cerevisa ten. exhibiti s commoda & incommoda hujus remedii. p. a 36. &c. ubertim recen-
v malae Ar 33. Variolae anomalae r Discreta hae a Ie--ν -- gitimis diseriminabantur, , qubd erumpant die 3'. aliae 4' , pussulae minores fuerant
62쪽
men magis , & ante maturationeta uequentius nigrescebant , ptyalismus in confluentibus Jaderat immediatὸ post eruptionem . Consuentes hae ab abis . discrepabant , quod nunc die secundo , n inc tertio te primum m6nstrabant tumore
subrubro. tque uniformi ; quibusdam in locis; in femoribus praecipue 'esiculae . ambustorum ad instat sero: limpido distentae eminebant quod disrupta pellicula copiose . affluebat subjecta caine nigredine & fphacelo quasi affecta ; periculo non
vacant ante diem septimum , in aliis confluenti bus dies undecimus ut plurimum est criticus, . Postremb hae calidior ic naturae sunt & magis inflammatoriae I ideoque temperato regimini indulgendum est ι Hydrogata ex tertia parte aquae &la his unk simul coctis aegri palato & votis ut
plurimlim te spondet, & ptyalismum feliciter proin
Art. I 36. Variolarum quatuor sunt stadia; viet. apparatus , eruptio, maturatio , & declinatis, iis
quibus varia oceurrrunt symptomata , quae diversam medendi methoduci postulanx . . .
' Art. I 37. Primum stadium est a morbi ipsius insultu usque ad eruptionem generalem In hoc Badio urina tenuis & pallida, praesertim si adsit
frequeus micturitio , male ominatur; urina rubicunda & contentis saturata contrarium 'indicat
s insolitus aliqualis . dolor vehemens praesertim colicum aemulans, est pessimum signum . D r- rhoea in hoc stadio non permittenda est , quindecocto albo & repetitis laudant dotibus est' eolii. benda , ves astringentibuὲ sistenda . Vomitio in hoc stadio non statim supprimenda est, . sed po- tilis valde enormis fuerit eum repetit ista . Ωιbulis liquoris possetici carduati, iri cum pauco
63쪽
3η . . . . Varisia. CAP. I' Iale Uitrioli leniter promovenda est ec Evacuati ne autem hac levi peracta, vel si vomitio ex morbi ipsius genio modum excedat , illico tumultum
spirituum compescere oportet , Eorumque vires conservare alexi pharmaeo aliquo remedio cum
piato eommixto , & post iusta intervalla reperitos sequens est formula mihi familiaris ,
υoph. vel menth. Sis . na. L 1ulap. de quo capiat agrotus coch. ij. iij. vel iv. quarta quaque hora , addendo singulis dossibus laudan. aliquid guttas aliquot pro re nata . Sanguis f inquit Liser J in ,, Variolis non proprie mittitur , sed ex acciden- te tantum ut symptomati alicui uehementiori
Dolorea ,, succurratur. In dolore capitis , artuum vel
μὴ odi' lumborum , item in dolore pleuritico, seu peri- pneumonico, ut etiam quandoque in colico , ne- cessaria est venaefectio , ut symptomata ista averruncentur vescatoria etiam & optata h1e locum habent; praecipue autem in affectibus comatosis . viail;ii Ubi vigiliae in hoc stadio pertinaces fuerint, non ratb in proximo stadio exanthemata confluunt , quorum eruptioni deliria , spasmi, caeteraque sv ii est a symplomata superveniunt, quo nomine hoe symptomata venae sectione & optatis, ut ut spiris tuum vires indὸ minuantur , opportun8 cohibere par est, adhibitis interea vesicatoriis & alexi phar-niacis . Insolitus aliqualis dolor Vehemens an ,, te eruptionem Uariolarum , privatim dolor co
,, licam passionem aemtilans y est pessimum si , , gnum , , fer E semper lethale , ut plus semel ,, observavi , praesertim si adfuerit etiam mictu
sta auri stadio secundo exanthemata par-M dum va instar acu puncturarum prim b in facie , collo, Pectore , &c. erumpum tumore renitente , & ro
64쪽
tundo ; die seeundo bases suas ampliant , telatio ultra quem hoc stadium non excurrit in summitatibus acuminantur ; qub longiuς est hoe stadium, eb periculosior est eventus ; in hoc ita-dio in benigniori saltem genere, ubi nullum adest funestum symptoma , haud par est ullo remedio naturam lacellere , utpote quae propriis viribus in, structa sine attis suppetiis satis validὰ suo ossicio langi potis est. Art. 139. Triduo eruptionis elapso variolae , seut alia quaevis tubercula inflammata, eoncoq' ituet picti , dc lympha venenata per glandulas cuintaneas naturae lege colata aerimonia sua cuticulam a vera cute separat; unde apices exanthematum , pavearum horarum spatio, primlim albe- stentes quadantenus intumeseunt y dein lympha eadem pro morbi indole de naturae viribus et tilis vel serida in pus mutata flavescunt , aut saltem eolorem cineritium vel subfustum obtineant, ubi desinit hoc stadium . Durante maturatione Ua- riolarum benignarum nulla exsurgit indieatio, ni- forsan adhiberi possunt laudans liquia, guttae aliquot ad dolorem leniendum , de somnum conciliandum . Inter maturandas variolas , si tardi
procedant , Lentium erasὸ contus. gi. ficuum pins. ear. Fi. ras C. C. v. coq. in liquore posset. bibatur copiose ad libitum , Ss si adsi ptyalismus commodε usurpatur gargarisma sequens , Lentium eraθὸ contus. Jj. rad. alth. 3s, mcuum ping. par. vj, vel vii. hord. mundat. p. ρυο rhie. ras. gij. by in g. I. Gq. fontia ad latur. add. mel. ros I s. m. vel gargariis. Variolos. Fulier. Uitentur aeida in gargarismatia nisi in maxima deglatiendi dissicultate ; deficiente salivatione, promoveatur urinae profluvium exhibenda dosin unam vel alteram pulveris aethio, Pici . . . ι . stadium . ultimum Variolarum est ea.
65쪽
putii declinatio , in quo exanthemata pure malum
to cit laudabili referta prim tim id crustari & sca' bie subflava obduci incipiunt s dein post unum
vel alterum diem pure c0ncrescente exsiccantur ,& in arida tubercula ubique mutantur, quae sensim emollita sponte evanescunt . Rarb quispiam hoc moibo interimitur , nisi in declinationis stadio, scilieet in Variolis benignis I de his etenim ut plurim lim hactenus locuti sumus . Declinatio eum , & appetitu restituto optimὰ significat. Petechiae seu vesiculae miliares in hoe iladio erumpentes funestum eventum denuntiant ; deli-ria, vigiliae, subsultus tendinum, &c. in hoc stadio peius ominantur , quam in praecedentibus ς pauci stimi enim vel nulli hoc modo assessi convaleseunt; scabies diu pure scatens, atque inde saepe
decidens, & renascens , meliorem sortitur eventum, qu m ea, quae de repente exarescit ,' Vari
lae , quae scabie sessili & adimenti obducuntur , . mala praesagiunt. νει; inis' I i. Ubi Variolae fuerint figurae exactissire e rotundae, discretae , & margine ad rhodum rubro circumcinctae, neque pet echiis , eruptionibus miliaribus, vel quavis alia nota exitiali, inter nu, & primo maturationis die in summitate albae, tumore turgidae , dc die se eundo ei rea basin auctae , &i in summitate acuminatae, minlis pellucidae; & tertio materia in pus convertatur, ς- ventus felix duodecimo saltem morbi die insecuturus expectandus est. Yaiiol, ι 2. Quatuor sunt Variolarum maligna- gradus , vita confluentes universaliter , co quatuor huentes particulariter , discretae verum admodum xy-d parvae & cohaerentes , maximὸ confertim ubique erumpenres , & denique discretae cum pete chiis eruptione miliari conjunctis. Primi gradus sunt , pomui. quando, cutis universa erysipelatoso tumore s ma
culis nigris hic illic interspersis J cum aequali su-
66쪽
perficie quadantenus crassescit; post triduum cutis albescit , & pergamenae speciem inducit; atque hae sunt Variolae maxime exitiales aegrum ultra secundum maturationis diem nunquam superstitem novi. Variolae secundi gradus magis vul- ος duo. gares sunt , quando cutis faciei sola erysipelatosa est , & primo maturationis die pergamenae speciem refert, dum in artubus & trunco corporis exanthemata fuerint fere discreta non tamen reingularia; vix enim oculo distinguuntur ab efflorescentia morbillosa , vix apices tollunt ἰ sed saepelivescunt , unde mortem instare,cerib praesagire τ'αxi licet . Variolae malignae tertii gradus , ubi quasi discretae uerlim admodum parvae & cohaerentes , quae non acuminantur, sed cute solummodb conspiciuntur, ac si ab urticae plaga exasperatae, do nec sub initium maturationis albescentes confluant,& speetem pergamenae exhibeant . Rarilis quenquam hac specie affectum , nisi mpe Ptyalismi di lius protracti, ingentis urinae profluvii , vel intumescentiae artuum diuturnae, ad decimum quartum et decimum quintum morbi diem superstitem novi .
Art. I43. Graduh ultimus est , quando Variqlae erumpunt quidem diseretae figura & magnitudine uitiinui regulares, verlim vesiculis aqueis, vult the inhiath-hives , petechiis , vel maeulis lividis in interstitiis, praesertim in collo, pectore , & artubus distinctae; atque hae non minus sunt exitiales quIm
r. I 44. In Variolis malignis Febris continua eur xi. mali moris post eruptionem remaneat cum lingua arida, pulsu debili, M. Neque prorsus exulat , ut in benignis solet o materia enim morbosa, vel propter malignitatem , vel morbi magnitudinem , Per glandulas culaneas satis protrudi nequit , unde dira symptomata evenire solent nimirum liaemorrbagiae admodum periculosae . quae ut pluri- thraim.
67쪽
mum maςulis, purpureis & nigris eodem tempore in conspectum venientibus )fune ilissimae sunt.& vix aut ne vix ari e cohibendae , nisi forsan Vitrioli fraeno praepotenti au. stypti c. reg. obsigna-- ri possimi ; nihil tamen profecimus, si non tina posesmus vescatoriis o aleaeiteriis generosymis vires
spiratuum penὸ exrindiorum denuὸ resuIcιtare ; v Minur, naeiectio mortem aceelerat . Micturitio licet non adeo formidabiLs . pessimε tamen ominatur; in hoc symptomate sublevando cineres bufonnm egre gias obtinent vires t ut mihi usu compertum est λ dos. Θ . cum alus alexi teriis quarta, vel sexinooio,. quaque hora. Dolor gutturis & deglutitio imώ xtaria. pedita est symptoma quandoque maximε affligens & molestum ; fauces itaque externae ab aeris iniuriis pannis laneis mollibus duplicatis muniri debent , quae plus valeat , qu m eroceata , vel alia quaecunque amuleta ; & usurpentur ga
garismata appropriata , &c. Salivatio eopiosa , &ε35ν xis , protensa eum insigni capitis & faeiei int me scentia benὸ significat ἔ ptyalismus vero brevis & de repentὸ iuppressus, nisi profluvio urinae,
aut intumescentia extremorum excipiatur, malum
omen exhibet; salivatio diarthoea excepta pessime significat . postv que, quidam affectus quandoque
Holafum post Variolas sit riri, solent , inter quos inappe . H.h.α primum locum vendicat , quae frequenter inap=at cum eatore hectico coniuncta est , quo in earu b, h.ci multo usu alexiphammaea L quod eaete-' ros prolitares latio moneo J ubi calor tuerit con- . tinuus iugiter ministranda duco ; eorticem autem Peruvianam , ubi eator statis periodis recurrit , cum felici laecessu exhibendum impero; de deinde postea ad alvum subducendam tutb progredior . Parotides nonnunquam sub finem Uariolarum suboriuntur , quae diu tanquam strumae si-' ne calore vel rubore permanent i dis urientibus notai sunt
68쪽
CAP. 1. Varisia. . 37sunt tentandae , sed potitis Dussas maturationem
promoventitas tractandae sunt Eadem via proe dendum est in furuneulis, se bie saniosa, ulceriis μ' hus mali moris , impetigine furfuracea , &c. viz. alexipharmaeis is ab evacuationibus reli- caniis glose abstinendo. Gangraena & caries ossium post na & ea. Variolas nullo medicamento cedunt . Tumores 'Tum. Meedematos frictionibus, fotibus lixivialibus &m redemat Te hydropieorum eurandi sunt . De dolore eapitis μ'
Art. IV. Sunt nonnullae Febres , quae purgam nis vias eia commodε recipiunt , sunt etiam, quae onani-nb desiderant sed de hae re nondum satis accuratae ab auctoribus traduntur regulae ex quibus nullam aliam atque purgationi opportunam reperio, ae eam , quae Variolas confluentes , maturitate pustularum aut vigente aut iam inclinata , semper excipit I ea quippe Febris 'ut 1 omnium
maximE putrida est , & periculi plena , ita praecaeteris curationem hanc aptilis reeipit . Atque hane prae aliis medendi rationem in putridis hisce Febribus, quae Variolis superveniunt, suadet Sydenhamus . Mihi quidem saepius usu venit, ut in Variolarum statu , ubi pustulis exarescentiobus Febris nihilo secilis invaluerit, ad purgantia eonfugerem , quae ita periculo vaeare, ita cominmodὸ adhiberi posse expertus sum , ut multorum vitas ab hae maximδ medendi via conservatas es.se haud absurdὸ dixerim. Doctrina de usu phle se botomia & eatharsi in Variolis confluentibus,, post impersectam crisin in literis a peritissimo ,, D. Coae ad eundem datis succinctὲ admodum continetur 9 en eiusdem summarium lint. 147. In variolis eonfluentibus, quamdiu faciei tumor & inflammatio manet, & saliva re-
69쪽
fiuit, a venaefectione.& cat far pari rati Trida. ne, furunculo matutante J prcrius abstinendum unx. esse duco . Scilicet , ne istae evacuationes, matetiae morbidae 3 massa sanguinea separationem , MPer pustuus, tanquam per tot phlegmonas, cui unico hoe ipmpore natura incumbit eiecti emia . obturbarent Inis per . procedente morbo , si eo tempore, quo facie. detumere, R ptyalismus de exescere incipit quod die nono vel decimo 'ste ruptione accidit si his, inquam , diebus manus debito modo tumeant, & nulla malae notae appa-reant symptomata , haud omnino me iudice vel phlebotomia vel catharsis , adhuc indicatur ;sed . totum negotium rectὸ committitur naturae. Interim tamen in hoc morbi statu enema quotidie injiciendum praescribo, quo alvum saecibus er on rare, & Febris furorem eoercere curo. .
Quando . At Rmςn, facie diebus praedictis eritia litiῶquq ' detumente , quoties quod nimis frequenter evenit in pustulae corporis non turgent maturo pumν essur: re, nec manus intumeseunt s undE nempe a m teria morbida in sanguinis massa remanente ean que inquinante ardens Febris nascituri respira tio brevis & frequens oritur , corporis iactatio , & obstinatae narcoticis ineatam exhibitis vigiliae urgent s quoties equidem diris his sympi matibus vexatur aeger , medico incumbit per v naefectisnem de medicamenta leniter purgantia, si piusque debitis intervallis repetita, humorem pec eantem detrahere , & eo , quo possit, modo, i boranti, subvenire. In Variolis denique confluem tibus , licet facies ti manus & pullulae corporis debito modo, ac tempore, intumuerint, & saliva satis eopi E statuto tempore fluxerit ; si tamen in Ptyalismo desinente & dictis partibus iam subsidentibus , Febris utcunque quod in hac morbi specie ut plurimum accidit gravior assiduὸ inhae- reat, & symptomata, ex hac nat s utpote anti mis
70쪽
zAP. I. . Variolae. Diosa respiratio , vigiliae , anxietates, cum pallid
& diluta urina) indesinenter urgeant aegrotantem, rebus sic stantibus, necesse habet rindipus sanguinis quantitatem vemesectione minuere, nunirum ut exinde pars reliqua magis placid per vasa
fluat θ & materiam morbidam quae per pustulas ,ram induratas & erusta obductas ampli lis transirenesuit saepius. lepetita cvacuare . his enim evacuationibus omillis, semper evenit, ut vel
memorata symptomata in dies ougeantur, S inter diem duodecimum & vicesimum quartum lethalia evadanti vel humor putridus in pulmonibus extra.
valitur, eorumque vesiculas corrumpat; uvdE a
grotus miser m vitam paulisper trahit i brevi
moritur t/bidus Art. i49. Anhelosae respirationi , crisii superveniente phu ebotomia seliciter ac unice occurrit. quae itona nisi confestim peragitur, actum erit de aegroto. neque hoe in casu pulsus humilis & angustus me unieum terret i quippe saepius observavi vacuaxo sanguine arteriam fortuis vibrasse e unde e stat pulsus o seuritatem non infirmitati virium . sed humoris laedentis oneri, deberi. Venaesectio tamen mictum ., ato cruentum non modb non eohibet, sed aum, di in umi' mortem in proeinctu stantem accersit: hoc ramea funestum fati impendentis praenuntium Campo
ra bis in die e*hibita & acidis larga manu propia
natis amovi, aegroque brevi morituro ad tempus succurri et sed ut vera satear , ne unum quidem Variolis assectum , cui urina cruenta fluxerit, diem 3ω- ab eruptione supervixisse notavi. De rationibus, quibus innititur hare praxis , videatur auctor Atque ita purgationιs methodum in ,, Febre secundaria tanquam. 'unicam saluta
,, rem venditat D. Freiad de alii apud illum ,, nonnulli magni nominia medici : Ego ver , is qui sum rardioris ingenii , turique dem, dei, hae re aliquana dubius adhue haereo. Hi viri ,