장음표시 사용
181쪽
quibus nondum liquet,utrum sit statuet
dum. Prima urna qua condemnatur reuS,albi coloris est , secunda qua ab luitur. viridis, tertia, rubet unusquisque judicisi sive causa disceptantibus quadraginta vis ris ut plerumque agatur, sive Senatus c6sulatur, quod raro accidit, in gravioribus que causis tantum fieri solet, sive ad magnum Consilium ab Advocatoribus relatum sit, quod rarillime accidit, gravissimisque in causis fieri consuevit, ne quis suffragium suum perspiciat illulam limteam in eam urnam,quam maluerit , demittit. Postea a prςfectis consilii sussragia numerantur. Quod si plures dimidiis reum absolverint , confestim pronunci,atur absolutus estque Advocatorum rogatio repudiata. sin plures dimidiis dana.. Verint, illico pronunciat damnatum.At si neutri dimidium excedant, quod multi
sint judicum , quibus nondum liqueat
pronunciant reum comperendinatum suisse, judicesque causam amplius discuti velle. si absolvitur, nihil amplius negotii habet sed vestigio liber dimittitur. Comperendi natur judicibus d reo dies statuitur, qua denuo causa, Advoc . tbribus accusantibus patronisque Obje--
182쪽
REPVB. IB. III. σ in crimina diluentibus agaturi post dictam ieroratam causa judicum fusi fragia repetuntur. Quod si etjam tum ni hil decernatur,quod suffragia, quae neu
tram in partem venerint dimidium sum, mae non excedant, Iterum pronunciant reum comperendinatum, destertio conss.lium indicitur. Constituta die,qua tertio quoque cause eodem modo repetatur,d mum in suffragia itur, nec tamen amplius ratio ulla eorum habetur, quibus nondum liqueat. Iccirco , nisi paria suerint suffragia, necesse est reum vel damnari , vel absolvi. si absolvatur, nihil amplius ei negotii est,ut dixi,si proniicietur damnatus decernitur quanam poena in eum sieanimadvertendum de genere poenae re ferunt, tum Advocatores , tum praesecti
Collegio iudicum,mos tamen est, ut Advocatores eam poenam proponant, quae
pro genere criminis videatur acerbissianaa,etenim hujus magistratus officiu est. iit ad severitatem inclinet. Alii vero, C6siliarit,inquam, ac praese sti quadraginta, virum, quibus jus est ad id consilium uesicum reserendi, leviores poenas proponere consieverunt , nisi crimen sterie adeo atrox, ut clementia nullus sit locus,
183쪽
seu Advocatores lenius egerint, quamum magistratum deceat.propositis omni xim sententiis eodem ferme modo dece nitur poena, qua reus ille sit assiciendus quo supra diximus Senatusconsidium fieri solere,ubi praeconsultorum sententiae variant, quam rationem sit hoc in loco repetere Vellem,importuneque taedio assicere lectorem merito ineptus haberi pos sem. hoc tamen dixisse satis est, eam 1e teritiam.judicum pronunciari, quae rejectis aliis plura dimidiis sit stragia tulerit. Hoc in loco mihi videor non ab re elurus,si bina instituta annotavero prudentissime a m floribus nobis tradita. Primum est, quod nullius rei,se judicii que-piam magistratum ne dum civem sine
provocatione arbitrum esse voluerunt,
sed omni in re sturimum ius atque arbitrium esse Consiliis seu Collegiis tributu, Alterum vero superiore illo non minus utile est, idque tale, quod voluere judicev non ore sententias dicere, aut palam statuere quidnam sentiant, sed clam suffragiis decernere quod maluerint utrumqsiane meo sudicio , prudentissime. nam quod summa auctoritas nulli magistratui concessa sit , recte se habet. etemm,
184쪽
REPVB. LIB. II istpraeter quiana quod periculosum est, summam alicujus rei, quaecunque ea siit, committere paucis civibusci tum illud cavetur, ne, si forte res deliberata male cesserit, civitas de paucis civibus queri possit. Ut vero clam decreta iudiciaque fiant non minore prudentia sancitum est. ludices enim , huiusmodi suifragiorum instituta ratione,liberius judicant quam sit palam atque ore sententiam serrent ex quo interdum, vel propter ambitionem ab aequitat abducerentur, vel amici ac bene de se meri 1 civas offensionem Uereretur,
vel potentioris indignationem extimescerent. Illud quoque provisum est ut quisque judjici judicium suum sequatur, nec ab alterius judicis auctoritate pendeat qu si facile accidere posset, si ille qui prior dixisset sententiam prudentiatinius, ac scientissimius haberetur, quocirca ite etiam ab excelletissimis philosophis genus hoc judiciorum omissum est. sed ad rem redeo Postquarii omnis judiciorum ratio a nobis expositi est, ad quadraginta capita Iturn causarum judices , de quibus dicendum institueram, reuertar. Horum collegium a civitate nostra Lad quod Advocatores de caussis capitalibus reserant,eo qua
185쪽
deliberante sontes puniantur, institutum est. Idcoq; non nisi in causis gravissimis, ubi etiam Reipublicae intersit , in utram partem judicium cessierit , Advocatores
Senatum consiliunt, rarissime vero majus Consilium Uerum omnes capitales ausae ad hoc quadraginta virale Collegium deseruntur cujus sententia rata est, nullusque ab ea amplius est provocationi locus. gerunt hi magistrariun octimestrem, postquam sedecim menses expleverint in forensibus causis iudicandis. Tria namq; Collegia in Republic Veneta sunt, quodlibet ex quadraginta judicibus constat. duo forensibus causis judicandi pr secta
sunt, tertium, de quo agitur, capitalibus. hac tamen distributa ratione sunt,ut primum lancti fuerint, magistratu capitales
hi iudices, in ordine ipsi redigantur, aliique quadraginta viri magni Consilii comitiis sussciantur. Non tamen hi suffecisti constitim ad judicandas capitales causas accedunt,sed Collegium illud quadraginta virale, quod urbanis causis decerne diso stimestri eo temporis spatio praesectimisuit, subit in locu capitalituri, qui jam destineti sunt magistratu his vero forensib. atque urbanis judicibus succedunt tertii
186쪽
nΕPPR. LIB. III. δ quadraginta viri, qui item eo offimestri
intervatio exterorum causas judicarunt, in eorumque locum , illi nuper sullecti subeunt, sicque per vices isdem sudices, i de serensibus causis tum urbanis tum ex teris, bde capitalibus decernunt, ac totum biennium in his ludiciis versantur.
Tria haec Collegi a judicum proprias habent appellationes primum, ad quod px
terae causae deseruntur, novum nomina
tur secundum, quod urbanis praeficitur, vetus dicitur tertium , quod de capite sontium judicat, criminale a criminibus nuncupatur hi quadraginta viri criminale nuncupati , praeterquam quod in causis criminalibus, sive capitalibus sun main Judiciorum habent , admittunturetjam in Senatum, d jus suffragii in eo Ordine obtinent. Habent praeterea triumviros ex suo ordines, qui singuli binis quibusque mensibus sorte educuntur, ac per vices semper assidentilici Zc Consiliariis , paremque illis auctoritatem ad Senatum , reserendi de quacunquere voluerint , habent itemque ad ma gnum Consilium, eo tamen modo queam supra tetigi nec absque ratione quadraginta hi juniores viri Senatoribus , qui
187쪽
DE VENETORVM plerunque senes esse solent, comisti sunt ψ ut scilicet naturalis senu rigiditas juvetium calore temperetur. Non tamen juniores hi senibus numero pares sunt, sed longe pauciores, tot tamen, ut aliquod caloris vestigium in Senatusconsultis appa- fere, atque inesse queat; quod quandoque in rebus agendis perquam necessarium est. accedit etiam illud, quod senatoria auictoritate his quadraginta viris concessit, Reipublicae administratio aliqua ex parte in serioris notae civibus communicata videri potes , quales plerunque hi sunt, Qui quadraginta viratum gerunt in tio
Ordine populari quadam lege majores nostri usi sunt. Nam tribus his quadraginta Ytrum Collegiis singulis quibusque die
bus, quibus conveniunt, certum X aer
rio stipendium constitutum est. Ideoque faro adnio dum divites cives hunc magistratum petunt, facileque, si petierint, repulsam ferunt. Verum egenis civibuS, probis tamen hominibus, facilis est ad hunc honorem accessus. Qua ratione tum inopia proborum civium aliqua ex parte , consulitur tum etjam Reipublicae admi-riistiatio non solum divitibus desinsignioribus civibus , quod optimatium est sta
188쪽
TEPVB. LIB. III. y tus, Jc paucorum potentiae commissi est Verum etjam aliqua ex parte, mediocri tamen, cives in serioris ordinis ad Rempublicam accessum habent : qui mo pertinet ad popularem statum. Ex his cuilibet Compertum esse potest, in omni parte Reipublicae Venetae temperationem illain apparere, cui plurimum studuisse majores. nostros , in hujus opusculi exordio diximus, ut scilicet popularis status ratio o- Ptimatium gubernationi permista esset: Co tamen temperamento adhibito, ut pliares optimatium partes essent. satis ita que sim a nobis vana de Advocatoribustum de quadraginta viris causarum capitalium judicibus dictum arbitror , qui ideo instituti sunt,ut in crimina seu gene re peccati,seu conditione peccantium insigniora animadverterent. Nunc tempus postulat, ut de nonimilis inserioribus magistratibus,qui minutioribus d genere
ipso lominum fortuna ulciscendis delictis malesiciis praesunt, pauca quaedaperstringamus. Hi quoque duplices sunt. alteri jus capitis habent, alteri non habent quorum potestas eo tantum Xtenditur,ut in vilissimos homines , atque in meretrices animadvertant: quos vel vir
189쪽
PENE TORVM caedi jubent,ici in carcerem conjiCi.
Pro ut quemque peccasse constri erit. Potior vero ille magistratus, qui capiti judicum ferre potest, rursus bipartitus eth. Nam non iidem judices quaerunt descrimine, k quaestioni reum adhibent, ac sentcntiam ierunt sed priores, noctis scilicet piaesecti, totam prius causam reorumgitant, ac scriptis mandant, quae telles di-Σerint, quaeque rei vel sp onte , vel coacti Tormentis confessi fuerint demum omnEcausam ad iudices proprietatum desertat. diversus a priori hic est magistratus hi l sententiam serunt, ubi de causa capitis a. ζtur. quod si levius fuerit delictum, ut ta-
tum virgis caedendus, aut carcere aliquodnienses coercendus reus esse videatur,n Ο-ebis praesecti totam causam expediunt neq; Collegium quadraginta virale comsulunt, sive conjicere quempiam in carcerem. Voluerint, sive quaestioni adhibere quod ipsis in jus tamen Advozatori magistratus non habet, verum opus est, ut prius Collegitim consulat, atque auctoritate decreti illius Collegii nitatur neque sine magna ratione hoc ita instituta
videtur fuisse. Nam si pro quolibet crimi te. Si pro his reis, qui homines nullius
190쪽
REPVB. LIB. III. σοpretii sunt, consili tim consulendum esset, incredibile negotiun Reipublicae administrationi conflaretur sontibus etjam vixis maior peccandi licentia tribueretur
spe impunitatis rhajore proposita. It D go judicia huiusmodi expeditiora essene
ac breviora, Praefecti noctis etiam aucto-xitatem, quaAdvocatores privati sunt, Obtinenc. Hi noctis praesecti sex sunt: sex tetem in minimo eo magistratu, cui in infimo S tantum homilies, levibusque in criminibus ius est Capita tribuum civitatis appellantur hi, qui eum magistratiun ge' Tunc, quoniam ex unaquaque tribu in sexciari tribus tota civitas divisa est tu praesectus noci is , tum caput tribus eligitur:
quo more etiam in Consiliariis eligendi ut salemus, quod superius a nobis min,
me omissum fuit. Utriusque praeterea maΑsistratus officium est, ut nocturnas excubias persuas tribus agant alternis noe Lbus, ac vicissim modo praefectus noctis modo caput tribus, suam tribum circumeant ad salticinium usque cum publicis stipatoribus 8c apparitoribus armati,pro Videantque ne per nocturnas tenebras quae majorem licentiam praestare hominibus scelestis solet, cuipiam flat injuria': H neve