장음표시 사용
161쪽
rion tamen pedibus in sententiam eunt i aut in contraria partem discedunt, queri morem Romanos servasse memoriae pro Aditum est, neque palam sententiam dictat: sed urnis ac suffragiis rem decernunt, non dissimili ratione ab ea, quam in comitiis servari supra docuimus. Scribae, qui a secretis senatui sunt,serunt totidem urna , quot suerint sententiae,de quibus consulitur Senatus: unam De viridem, quae O-rum suffragia excipiat, qui sentςntias eas omne repudiant praeterea unam rubet coloris,in quam aciunt suffragia senatores, quibus nondum liqueat unusquisque autem senatorum sustragium inelus γnam demittit, cujus sententiam prae aliis prsebat. si vero omnes rejiciat, in viridem Urnam. quod si nodum liqueat, atq; ambi gatur,urna rubea praesto est. Consiliarii 1uffragia numerant id vero pro decreto habetur, cui plures quam dimidiaSenatorum pars fuerint suffragati quod si nullius sententia dimidium summae excesserit, Primum ea rejicitur, cui paucissimi suerint assensi de caeteris repetuntur suffragia, eodem modo postrema semper reje- sta controversia ad duas deducitur: quarum altera necesse est , ut plura dimidiis
162쪽
R.EPVR. LIB. III. 'ferat susFragia in quam senariisconsultiis actum fuisse pronunciatur re una expedita de aliis refertur,nisi hora diei intempestiva fuerit,ideri in Umnibus aliis modus servatur. Si ver cuiuspiam Principis Orator ad Rempublicam Venetam acces serit, Principe, Cosiliariis,nniverso Collegio excipitur , auditurque ab eis deinde consultandi tempus petunt quis dimisse , reque a praeconsultoribus eo, quem supra d1ximus modo deliberata,Seliatus consulitur. Princeps primum Senatui narrat, quae petierit orator.' deinde omnium, tui ius referendi ad senatum ii hent, sententiae leguntur, eadem ratione fit Senatusconsultum, quo petitioni oratoris respondetur quo accito, legitur ei senatus decretum, sicque dimittitur. Haec est sere summa eorum, quae tum ad Sense usconstitia, tum ad universam rationem atque ordinem consulendi ad Senatum pertinere videntur. Atque hae enus quidem a nobis explanata unt, cuncta membra,quae majoris Consilii unes quod in Veneta civitate formam habet statvlpopularii:tum ea, quae ad Ducem spectant, qui quodammodo speciem quandam regiam in hac Republica praesciare ac de
163쪽
inum 1111iversa ratio habendi Senariis , Io Decemviris deinceps dicendum videtur Decemvirum hoc collegium apud Venetos summae est auctoritatis , d a quo noni immerito qui asserat Reipublicae incolia mitatem praestari: cujus origo, ut ejus magistratus ratio omnis facilius intestigi possit ongius a nobis est repetenda. I vina quadam ammi providentia majoreS nostri perspexere, quemadnaodum in corpori humano, putrescente humore quopiam, innumeri ac periculosisIim pleruntque morbi accidunt, qui saepe etiam interitum asserunt ita etiam in Rebuspublicis existere interdum improbos cives
qui negotium Reipublicae facessant, dum potius prave imperare volimi, quam legibus parere, sive ad lusti ambitione ac regnandi cupiditate, sive sere alieno oppressi, seu etiaria scelerum conscii poenaeqtie ne a se exigantur, metuente S quales Romae legimus fuisse, Catilinam,Syllam , Marium, ac demum ullum Caesarem, qui tyrannide potitus,Rempubi penitusi evertit. In Graecorum etjam Rebus
publicis' quidem illustribus , ejusmodi
cives nonnullos extitisse memoriae prodi tum est. Nostris vero temporib comper
164쪽
hum est, omnes sere civitate Ita viae, quae Populari statu, alit etiam optimatium utebantur, tandem in cujuspiam suorum
civium tyrannidem devenisse. Quamobrem omnibus viribus maiores nostri sibi nitendum statuere, ne pulcherrime instituta Respubl. optimisque legibus consimmata a quopiam hujusmodi monstro vexaretur. Nihil enim magis sibi metuendum esse inter se duxerunt, quam intesti
num hostem descio nim simultatem. quam cum animadvertissent ii Republica a Cedaemoniorum Ephoros summae auctoritatis fuisse, Athenis Areopagita S, Romae Decemviros, qui etjam leges condiderutpoperat pretium se quoque facturos crediderunt, si, horum exemplum imitati, ita dispari tamen causa, magistratum summae potestatis in hac nostra civitate instituerent; cui providendi praecipue cura esset, ne qua inter cives discordia, quae seditionem faceret, oriretur: ne qua saetio, aut nequis perniciosus civis Reipublicae insidias moliretur quod si quispiam hujusinodi morbus malo fato in civitatem obreperet furtim, summana haberet auehoritatem in eos animadvertendi, ac procurandi, ne quid Respublica detrimenti patere-
165쪽
mum universa ratio habendi Senatus , IaDecemviris deinceps dicendum videtur. Decemvirum hoc collegium apud Venetos summae est uectoritatis , dc a quo non immerito quis asserat Reipublicae incolumitatem praestari: cujus origo, ut ejus magistratus ratio omnis facilius intestigi possit Jongius a nobis est repetenda. DI- vina quadam animi providentia majoreSirostri perspexere, quemadmodum in corpore humano, putrescente humore'UΟ-piam, innumeri ac periculosissimi plerunxque morbi accidunt, qui saepe etiam ante ritum asserunt ita etiam in Rebuspublicis existere interdum improbos cives qui negotium Reipublica facessant, dum potius prave imperare volunt, quam legibus parere, sive adducti ambitione ac regnandi cupiditate, sive sere alieno op-pxessi, seu etiana scelerum conscii, pcenaeque ne a se exigantur, metuentem quales Romae legimus fuisse, Catilinam, Syllam, Marium, ac demum ullum Caesarem, im tyrannide potitus,Re impubi penitu. evertit. In Graecorum etjam Rebus
publicis 6 quidem illustribus , ejusmodi
cives nonnullos extitisse memoriae procli tum est. Nostris vero temporib comper
166쪽
diam est, omnes sere civitate Italiae, quae, populari statu, aut etiam optimatium u- tebamur, tander in cujuspiam suorum civium tyrannidem devenisse. Qita mobrem omnibus viribus maiores nostri sibi nitendum statuere, ne pulcherrime instituta Respubl. optimisque legibus confimmata a quopiam hujus odi monstro ve-Σaretur. Nihil enim magis sibi metue dum esse inter se duxerunt, quam inte1Ιi num hostem itotum simultatem. quam cum animadvertissent in Republica La Cedaemoniorum Ephoros summae auctoritatis fuisse, Athenis a. reopagita S, Roma Decemviros, qui etjam leges condiderutpopera pretium se quoque facturos crediderunt,sii, horum exemplum imitati, iudispari tamen causa, magistratum summae potestatis in hac nostra civitate instituerent, cui providendi praecipue cura esset, ne qua inter cives discordia, quae seditionem faceret, oriretur: ne qua iaci io, aut ne
quis perniciosus civis Reipublicae insidias moliretur quod si quispiam hujusmodi morbus malo fato in civitatem obrepuret surtim, summani haberet auctoritatem in eos animadvertendi, ac procurandi, ne quid Respublica detrimenti patere
167쪽
nar.tam magna vero potestas.neque paucissimis sine periculo committi poterat, neq; formidabilis, si multis committeretur,sutura erat. quocirca,ut ab utroq; incommodo caverent,hoc instituerunt Decemvirale Collegium,annuum hi gerunt magistratum, eamq; vacationem habet, ut is, qui vel per diem in eo magistratu suerit, non tantum eo anno, sed futuro etia tis muneris vacationem habeat, nequCsas sit ejus in comi iis Decemviralibus rationem haberi. quibus Decemviris principem quoque consiliarios adjunxere: ita ut universum Collegium summam decem&septem civium explere , quibus haes summa potestas tributa sit ex Dece- viris, singulis mensibus tres dicuntur ab illis, quibus sors obtigerit: hi Principes Collegii sunt,maternaque lingua Capita
Decemvirum appelIari consueverunt jus habent cogendi Decemvirale collegium, atq; ad illud reserendi; certii conclave habent. in quotidie conveniunt certos et ministros, janitores, apparitores, ac stipatores, adeo ut nulli magistratus subselliacum majori observantia adeas adeunt vero omnes quibus cum Decemviris negotium et .literas quoque ad Collegium
168쪽
REPVB. LIB. Π stscriptas legunt, de illis ad idem rese.
Tunt. ne tamen temere Senatus ille consu-- latur, non unus tantum ex his Principibus reserendi jus habet,sed duo sint,opus est, qui res erre de eadem re velint, seu quatuor Consiliarii. ob eadem etiam causam, ut quid temere a paucissimis civibus immutari possit, illud iustitutum est, ne, si quippiam, quod jam sancitum sit , abrogare velint,id habeatur pro rato atque decreto , nisi duae Collegii partes suffragatae sint. illum quoque morem observa ne reum, cum de eo judicium laturi sunt, in Collegium admittant, neque cognito Tem, aut oratorem quempiam , qui ejus causam agatu quod tamen ius, cum apud alium magistratum causam dicunt, reis concessum esto ratio autem, quam in judiciis exercendis servant, haec est. Principibus Collegii reus auditur, ejusque dicta omnia scriptis mandantur. Cum autem causa ad Collegium desertur, ipsi Collegi Principes, aliique judices , qui
intersunt, accusatoris S rei vizem ais gunt: resque decernitur maxima semper adhibita iudicii moderatione. Initio Decemviri huic tantum rei operam impendebant,ne quid existeret, quod Reipublia cae
169쪽
e civilique concordiae posset ossicere. postea vero gravissima quaedam crimina Minormia facinora hujusce judicii severitati ac censurae commissa suere, ut si qui rei facti essent,vel quod nummos adulterinos cudissent, vel quod venere masculalisi essent. nostra etjam tempestate addita fuit,ut ab his judicibus costitueretur muI ta, ae judicium exerceretur in quosda scelestissimos homines, qui maledictis Deum optimum vel Beatam Virginem incessere ausi essent, nonnulla etiam , quae maxime arcana essent, S ad summam Reipublicae pertinerent, ut ad Decemviros deserrentur, institutum est, qui tamen nihil, quod majoris mometi sit, nisi de se
tentia totius Senatus, decernunt. re quo
que pecuniariae ab ipsis pleraeque admi.
nistrantur. quocirca ne de tot,tamque a
duis negotiis potestas paucioribus, quam par esset, civibus permitteretur, accersiti sunt in hoc Collegium Sapientes primi ac secundi ordinis, Advocatores quoquc dc Procuratores sancti Marci, qui magistratus summae est venerationis essentque praeter hos huic Collegio ascripti quindecim Senatores, quos adjunctos vocant, universi tamen hi ius suilragii nona beniv
170쪽
REPVB. Ir3. m. Iabent, sed tantummodo decem desseptem priores, quindecim his adjuncti, adeo
ut omnes summam expleant xxxii. suffragantium. Caeteri etsi omnibus negotiis intersunt, hoc jure privati sunt ad)uncti quindecim neque a Senatu, neque comiatiis magni Consilii eligi solebant:sedDecemviri, quos voluissent, Senatores quindecim collegas sibi adjungere consueverant,qui tamen neque gentiles eorum,ne que areta necessitudine conjuncti suis lent. nunc vero comitiis magni Consilii eliguntur hi quindecim adjuncti Maxiamam ex decemvirali Collegio Reip. V netae utilitatem extitisse, ipsa experientia rerum omnium magistra compertum est. nam anno ab hinc decimo supra ducen Ptesimum,Marinus Faletrus Dux,qui tyra nidem moliebatur, magnamque Reipu
blicae turbationem allaturus fuerat, coristinuo Decemvirum auctoritate a prudentia oppressus, temeritatis simulac sceleris poenas dedit disceptante ue hoc Collegio capite mulctatus est una cuil risque nobilissimis civibus, qui cum eo in perniciem libertatis conspiraverant,per petuaque ignominiae nota suit affectus.