장음표시 사용
191쪽
1s8 De Romaηorum Veterum Statius vocat patriciam tunam, non dubito aut ab iis , qui primum gessere , sumpto nomine , ita semper appellatam, aut illum saltem illustriori nomine voluisse appellare, Sehesiastem vero Iuvenalis, satis apparet, patricios pro quibuscunque nobilibus accepisse, cum eos novitiis opponat . Proprie enim patricii plebeiis φ, nobiles novis opponuntur . Sed ipse satyrograpbus , Quintilianum lunam gessisse affirmat, quad. nobilis , non quod etiam patricius, .qualem cerqte eum nemo dixerit: a -- nobilis, ct generosus
Ad suam nigrae lunam Iubtexit alutae . . . Philostratus etiam : sb Bradeas celeberrimus inter consules, ct nobilitatis notam appostam calceis gestans. Hoc vero signum talare
eburneum est lunulae instar. Ne hic quidem ullam patricii generis mentionem invenio , neque Bradeam patricium puto. Addo Plu.tamhum , qui quaerit: cὶ cur qui nobili. tatis genrre alus praenare videbantur non
192쪽
' Nabii tale aesertatis. Ity est , qui patricii lunulas calceis gestabant . Quas vero rationes ad solvendam quaestimnem asteri , quamquam omnes ingeniosas Verius , quam probabiles fateor , nulla tamen est, quae in solos patricios cadere ρος sit . Quid vero haec lunula significaret, ad rem nostram nihil facit . Satis mihi est ostendisse , hoc nobilium omnium insigne fuisse, non patriciorum tantummodo. Haec autem vera est ratio , quam aliis quaerendam reliquit Octavius Ferrarius sa , cur qui nec patricii, nec senatores , lunulam calceis apposuerint . Alia porro ad calceos patricios spectantia , ut de eorum colore , de numero corrigiarum , de assuendae imnulae loco apud eundem auctorem, aliosque invenies, quae tamen de omnium nobilium calceis dicta , semper ipse credam . Postquam enim , iterum repeto , plebeii sunt si em initiari sacris , quibus patricii , quae eorum aliquando propria fuere, iure, in v ria sibi etiam vindicasse , nemini non Pro babile puto . Praeter calceorum lunulas no,
bilitatis insignia apud Romanos fuisse buι
iam auream, phaleras , aureos annuis , π
193쪽
iso De Romanorum Veterum ego horum nullum nobilitatis insigne suisset, affero. Praetexta , ut singula hinc in. eipiam iudicio doctorum virorum subiicere, gestabatur ab adultis simul, & pueris . Ex adultis gestabant magistratus, & facem dotes , haecque honoris , & dignitatis, non
nobilitatis insigne erat. Dubium eXoritur utrum e pueris nobiles solum gestarent . Sane de puerorum praeteXta , quae tam marium erat, quam taminarum loquitur Acconius aὶ , cuius una auctoritate nititur Tiraquelli sententia . Pueri praetexta simul cum hulla collo suspensa uti solebant ab eo tempore, cum Tarquinius Priscus bello Q. bino filium suum , quod annos quatuordecim natus hostem manu percusserat , pro concione laudatum bulla aurea , praetexta. que donavit. Ferebant autem eam pueri , donec togam puram , quae & virilis , m. merent, hoc est usque ad annum decimum quintum , vel decimum septimum , ut alii
arbitrantur, quo tempore eX ephaebis egres.
si praetextam exuebant bullamque laribus appendebant . Sed de iis tandem quibus praetextae ius fuerat, haec Μacmbius alibi etiam citatus. b Alii putant, eundem PrLs cum
194쪽
scum , cum is flatum civium solertia procidi
principis ordinaret cultum quoque ingenuorum puerorum i ter praecipua duxisse, instituisseque, ut patricii bulla aurea cum toga , cui purpura praeteritar, uterentur dumtaxat illi quorum patres curulam gestrant magi atum .
Caeteris autem , ut praetexta tantum uterenturinatistum , sed usique ad eos , quorum parem res equo stipendia meruiseret . Deinde aliquibus interiectis : coacesum , ur libertinorum quoque stii, qui iusta dumtaxat matrefamiliarnati fuistent, togam prict tam , ct loram in collo pro bulo decore gestarent. Verum quanti facienda sit haec Μacrobii auctoritas , cum patet ex iis , quibus illam alibi reieci. mus , quod sub regibus nullus esset magi. stratus curulis , quem patricii gererent , tum etiam, quod Plinium, qui certe scribenti Μacrobio est obversatus, male idem transcripsit . Plinius enim bullam auream illis quoque tradiderat , quibus Μacrobius praetextam duntaxat . Ita Plinius: a APrisco Tarquinio omnium primo filium , cum in praetextae annis occidi et bosem , bulla amrea donatum constat : unde mos bullae duravit, ut eorum , qui equo meruistent, siti infigne ia
195쪽
xsh De Romanorum Veterum haberent , caetera lorum . Aliquid clarius, &Yutius ut de iis ferri iudicium possit , assert Tullius, ubi ait: a eripies igitur pupillae
togam praetextam e detrahes ornamenta non solum fortunae , sed etiam ingenuitatis p scilicet
eamdem praetextam 9 . Idem aliquanto post. Neque te tam commovebat, quod ille cum roga praetexta , quam quod sine bulla venerat. Vestitin enim neminem commovebatis , quem illi mos er ius ingenuitatis dabat , quod ornamentum pueritiae pater dederat, indi-eium , arque insigne fortunae , t nempe bullam hoc ab so praedone ereptum esse , graviter , ct acerbe homines ferebant. Patet igitur praetratam ingenuorum propriam misisse , & iure ingenuitatis ferri solitam , ideo. que nobilitatis ex ea nullum argumentum. Aliud enim ingenuitas , aliud nobilitas fuerat, atque ingenui, qui libertinis opponuntur, multo plures, quam nobiles, ut innuit
Appius apud Livium: c) An bae s Claudiae familiae non , nec ex patricio sanguine ortus, sed unus Quiritium quiliori qui modo me duobus ingenuis ortum , s vivere in liber rate sciam reticere possim λ Distinguit etiam
196쪽
. Nobilitate dissertatis. I93 Cicero ingenuitatem a nobilitate : a M-minem ingenuum, domi nobilem . Asconius ta. men , cui multum deserendum fateor, contrarium videtur sentire, qui de puerili prae. texta inquit : b toga communis babitus fuit oe marium , s seminarum, sed praetexta honestorum , toga Viliorum, quod etiam circa seminas servabatur . Verum aut hic Mn suς idem non est , ac nobilis , aut probabi. lius θonesti, seu nobiles laxe sumuntur pro ingenuis propter eam , quae inter illos , teste Aristotele e , est, affinitatem , nimirum quia , ut eiusdem interpres , d) utrique natalibus Humantur. Si aliter Asconium accipimus , non a Cicerone tantum, sed a seipso etiam dissidebit, cum ad alterum excitatis tullianis locis id habeat : e simul cum praetexta etiam bulla suspendi in collo in fantibus ingenuis solet aurea , libertinis βον. rea . Qui igitur hic ingenui proprie appellantur, ii sunt , quos supra Mnestos dixit , quique libertini , iidem, quos supra viliorer . Videtur autem idem Asconius sonestos opponere libertinis, ubi ait f : quorum li. N hem
197쪽
is De Romanorum Veterum bertinorum non conditionem , sia more suo , quast honestorum ordinem vocat . Sed non bonesos tantum, verum &generosos, quamvis certum sit, quod capite secundo ostendi, generosum idem esse, ac nobilis, ob eam, quam nobilitas cum ingenuitate habet affini. tatem, opponit Livius libertinis : a nequa exprobratio cuiquam veteris fortunae discordiam inter ordines serereto vetus miles tironi , liber uoloni se' aequari seneret : Omnes satis honestos, generososque ducerent, quibus arma sua , fgnaque populus Romanus commisi et . Hinc etiam, si bullas bas aureas post praeteX- tam in manus sumamus, apparet, ne illis quidem nobilitatem significatam , earum demque serendarum morem ab ingenuita. te fuisse , quemadmodum serendae praetextae . Plinius quoque nullum nobilitatis argumentum in illis deprehendit , cum ait : b mos bullae duravit, ut eorum , qui equo meruisent , filii id insigne baberent , caeteri Aram . Neque enim soli nobiles equo merebant , neque equestris militia initium erat nobilitatis . Verum fortasse Tullius rem acu tangit, ut nemo melius . Asserit ille , ut ex nuper citatis locis ex libro pri
198쪽
Nobilitate dissertatio. I9smo actionis secundae in Verrem aperte colligitur, praetexta quidem ingenuitat m argui, bulla autem aurea tantum dioitias, ideoque
hanc vocat ornamentum fortunae, ornameu-
tum pueritiae , indicium , atque infigne fortunc , quodque animadversione dignum est, praetextam dari , ait, more , oe jure ingenui.
taris , bullam auream non nise patris volunta
re: a velimus hic praetexta ) , quem illi
mos , & ius ingenuitatis dabat: qcod orna. mentum pueritiae choc bulla γ pater dederat indicium , atque insigne fortunae. Itaque hoc certum statuere tandem posse mihi videor, ingenuos omnes pueros jure suo praetexta usos , cui etiam bullam auream addebant, si , unde emeretur. suppeteret, ita tamen ut ab eadem ingenuitate jus etiam bullae aureae serendae iisdem esset , si per rem familiarem liceret sumere , cum libertini , ut ut divites nunquam bullam auream serre possent, sed bullam scorteam , nimirum lorum tantummodo . Quapropter qui ob paupertatem , sive sertasse' etiam aliquan. do ob patris avaritiam , bulla aurea insigniri minime poterant , hi adhuc collo circumdabant lorum , idest ligamentum N E cum
199쪽
136 De Romanorum Veterum cum nodo , unde debuisset bulla pendere , quod Plinio visum moris suisse eorum filiis , qui pedibus meruerant a , cum immen non quia eorum patres pedibus meis ruerant , id haberent in more positum, sed quia huiusmodi homine tenuiores ,& pauperiores erant . Ius itaque aureat bullae imgenuorum omnium fuit , bulla ipsa divi. tum . Propositum firmo Iuvenalis testimonio: b '- suis enim tam nudus, si viam Us ferar, etruscum puero st contigit au.
'I nodus taηrum , ct fgnum de paupere loro, ubi vides, lorum vocari pauper, quia Pauperum erat e collo suspendere nodum hunc e loro , tanquam signum bullae, quae ap. pendi debuisset . Signum itaque de paupere loro vetus poetae Scholiastes interpretatur
esse O, corrigiam partbicum, unde 'let bulla pendere Agnum ingenuitatis . Statius in Epicedio patris praetextam quoque divitibus solum gestatam, ait: d
200쪽
Nobilitate disertatio. Is 7' Nee me luce genus quamquam fortuna
Arctior expensis etenim te divite ritu Ponere purpureos infantia adegit amictus Stirpis honore datos , oe nobiis peditoris au.
Locum hunc, quem satis implicatum fateor , primum ita explicat Emericus Cru- Ceus , ut velit ponere accipiendum hic esse Pro jumere, probarique his splendidum Statii genus, quoniam praetextam divite ritu induerat : ita deinde , ut ponere idem com cedat esse, ac deponere, relinquere, abiicere , hisque probari , dicat, arctiorem fortunam parentum , quoniam reliquerit Statius una cum divite ritu , ut ipse Cruceus ponit, purpuram, seu praetextam. Μihi quidem violenta est prior interpretatio pricipue ob verbum illud adegit, quod invitum fecisse significat . Invitum autem praetextam sumpsita , ridiculum est , invitum reliquisse facile intelligimus . Illud autem divite ritu , quod molestiam creat, iungam cum purpureos, ut sententia sit e paupertas coegit deponere amictum , cui prae.
rexta purpura , qualem solent divites ferre ;vel etiam iungi potest cum sequentibus stivis bonore datos, ut hic sit sensus : pau. N a pom