Henrici Lickens ... Tractatus duo, alter de jure episcopali, quo ejusdem diversae functiones ex genuinis divini pariter ac canonici juris prinmcipiis explicantur, potiores juris canonici & ecclesiastici materiae in gratiam praxi consistoriali operam

281쪽

Iuris Canonici, qu e habetur in e quicura ule. e. ta. n.s cujus rei ra tionem hanc exhibetjus Canonicum, quod nemo Clerico proximior videatur, quam Ecclesia, quae ipsum Domino sociavit, i. Pres 4s.frteria. x de poenis. Praeter acquisitionem ex causa testamentaria factam multa quoq; alia ad acquisitionem bonorum peltantia favore Templorum recepta sunt. v. g. quod quilibet piae causae&templis stipulari possit contra rationemJuris CommunIS. per c. quanquant . de usur. in L it quod einens rem ex facultatibus Ecclesiae acqui

ras. . . c. II. q. f. c. l. X depecul Cleris it quod incertitudo non vi .

ciet legata Ecclesiis relicta. Et quae sunt similia alia. Quorsiuneo iam pertinent modi proau Vento aerarii Ecclesiastici recepti. Hi vero consistunt i in acquisitione pecunia pro pulsu Campanarum, Germ.Olectemistidiit pro redemtione sedilium inremplis,Gem 'LuN, e cid ac prosirpulchris in Coemiteriispublicis&in templis

emptores&xenditores rerum immobilium post celebratum contra ἀεtiimium cs quosda ad pios usus pendere ac in aerarium sacrum s. quod huius rei gratia intemplis exstrustum est, schedula in est 'monium celebrati contra tus adiecta recondere teneantur, qui a tmas Germanice vocatus titie ditet istiant,etnte en ac tantae en ficaciae est, ut requisito hoc negleeto, contractus pro nullo habea, mr i ta Bornit de aener redit. lib. o. e. a. 3yper colleltionem Eleemos, marum, quas pii vel stato tempore velerar ordinem sponte tamen conserimi, Colligi intur enim in hostitiis publicis ae in , sit sponsultum nuytiarum Apria arorum ac funeribur osteruntur,11 Α- nuptis pefacta benedictione sacerdotali, puerpem post praeter

lapsi puerperii tempora intemplis sese sistentibus, praecipue vero acquirirntur sin Plis diebus dominicis 6c festis dura das Eumbes, id nolim quidem in primitiva Ecclesia receptum fuit, ut ante

comi nUnionem sacram intercantandum Populus nummos missa- Iesalias offertoria diltos coram Altari offerret, teste Bessold in Thessi.bvoc. Dpster. Sed hoc consuetudine ita mutatum est. Ur

niti omi missiles Upsseti psenniqelsie ubi adhuc obtineant, constituant partem salarii antris Ecclesi debiti ut docet Greeov. lib. L

282쪽

qui sacris intersunt, praecipue die Dominica spontaneum aliquo offerant ad subsidium sti mptuum ab Ecclesia cro an dormira, pecunia vocatu das Epindebit eld Scolligitur durante conciona Pr fectis Ecclesiae reservatur quoq: in aerario Ecclesiastico ec ab ipsis pro utilitate Ecclesiae expenditur sed cum mere adlaphora haec sunt, loci cujusa consuetudo hac in re attendenda venit Raarii

istius in quod reditus repecunia ad pios usus,pro aludis pauperibus consimilibus expensis exponitur vulgo apud nos secunaum' ci consuetudinem vocatur dei soties Malieni stir emoder ellinaeseius isten usus antiquissimus est, adeo ut post tempora quoq; Moysis sub Regibusvi Principibus in singylis regnorum praesediuris talia publice constituta fuerint aeraria, in quibus reditus ad pios usus d

i Minati reponebantm I. Raeg. T. v. 3. Cum autem homines devoti lara

et iter ad assus pios bona conferrent, atq; hoc modo magna pecur emma intemplo colligeretur, coeperunt reges exteri aerario huic sti Iudaico inhiare. In novo Testamento temporeApostolorumHierosolymis commune suit aerarium Aer . . . cujus duina postm iuim in aliis Ecclesiis aeraria publica recepta sunt in quae singuli luberrime, quando congressus publici instituebantur, pro modo M iucultatum conferebant Κloch de arar M. ι. e. a. Quare adhuc penes . nos in usu sunt, vid Kloch. cit loci ubi demonstrat, in quo hociterno tepore inEcclesiis& rebvspubl.reformatis aerarii sacri usus modos

p.r. c. id. vone ditesigastentubi multa huc facientia proponuntur. Deniq; ad modos acquirendi licitos templis concestas optime esertu raestatioDecimarum conservationi templorum4 simili piis cauus inserviens, de quarum institutione jam quaerituran Juri

Divino morali adscribenda veniat. Hoc quidem Lancelot in I fit. 'Iur Can lib. a. tis dedecimis M. a. asserit. Eleganti tamen distinisti. oneresolvit Rein kins. GR. Ser Eccl. LI. CLY r. e. s. n. 3. dum asserit,

quodDecimarum inuitutio non sit Iuris Divini, quoad certam quia

litatem,sit tamen ciuoad congruam Templorum conservationem 36 6c ministrorum sustentationem, v. c. Hi v.so. Hinc quamvis in

lege Mosaica multa fiat mentio Decimarum, exinde tamen prius auertum non probatum est,cum ruam omniLegeMosaica gentes o,

283쪽

ligentur, sed ea tantum, quae inor dis est, cui non tam ipsa Deci mae quota sed eius tantum substantia, uti vocatur a Selden de S neis lib. r. e.I. adscribenda venit Ita utius naturale sive moraletu. 7. beat quidelm alimenta praestare ministris Ecclesiae eisq; pro labore. quem rebus sacris Sc divinis impendunt, benefacere, determinatio autem certa quantitatis eo nomine praestanda puta octavae vel decimae partis bonorum non tam adjus naturale,quamMosaicum p tius a Deo per Mosen Iudaeis tantum, non etiam aliis Gentibusac populis ad tempus praescriptum, reseratur, Fr maren de Iare εια

M. a. c. a. Dia Zigler iunor ad Grai deI. R. ac P. Id. r. c. r. in M.

consentit Hennigesam ot. d. c. insis UndeJam facile patet,an de IIcimae alienari possint Circa hanc quaestionem aliud de Iure Cano nico aliud vero deJure moderno Protestantium obtinet. Dejure quidem Canonico expreste prohibitum,ne decimae Laicis concederentur. c. v. g. s. X. de Decim. Et quamvis quoad inlaudationem decimarum cornuniter statuant Interpretes in concilioLateranensi

habito sub Ariandro m. I misce prohibitum fuisse,ne Decimae Laicis in seuduni dentur ita ut ante Concilium illud concessas recte Laici retinere pomuit Tameniam ante Decimarum ad Ecclesias mona

steriave spectantium alienationesvi inlaudationes prohibitas fui

se re lius tradit August. Barbos. U.s Jur Eccl. G H. LI. Rationem c Propter quam primum Decimae in studum dari coeperunt, exponit

apud Dia digler ad Insi. Jur Can lib. a. it. 1. g. r. alleg Crantri lib. r. Metropol. c. a. in verbis: Ferunt indictas populo Decimas de more Christitolarum, non proverisse Ponti ci primum si regiisprasenis, uti destipensia militibinasseumptiuocerent crebrarum in eamgentem expeditis

num. Tributorum nomen horrebat libremtia oram populus: Stadecimase ract nom recusare non poterant. Interpretanta annales, hinc ortum, Me multarm hodie decimarum exacti ritiusint in mandiu Laicorum. Ego alia

am huic rei causam a. cessisse conjicio, cum non fatissiderem Pontifices sua june ab Lilicis principiam tueri, de Hsse arbitror partem decimarum principib-m manum persteriem sussi in beneficii, malentes amittere dimidium, quam totum eunde factum, ut a Principibin transirem in ministeriales c . Add. . . Gryphiand. de Melchbilae Samciso. n. ff. Cum vero indignarentur

gravate serrent Pontifices, quod Laici decimas possiderent, Imperator Fridericus Lincomitiis hancrem, ut de ea consultare

284쪽

nil mutilaudo Episcopomm Principum. Et procedras in concionen , A. L- Dcutus es Rogamus vossummos sacerdotes Episcopos es Principes ruorum cord ustitiaposuerint animur erratis quae dico. Compertum Ortet beris ; quantis adpersiratibus impera a Domino Papa, INRISTAM EMIGUM LAICAM PERSONAM DECIMAS POSSIDE quas m nisese dominus his, qui laetiri des olunt,deputari erit Scimus aurem Hei scroblationes sacerdotibus 9 Levitis primit in dipumas Sed - Iempore Christianitatis basiersariis infestaremur Ecclesia, EASDIM DECIMAS

PRAEPOTENTES ET NOBILES VIRIM ECCLESIIS IN BENEFICIO STABILI ACCEPERUNT, uti defensores Ecclesiarum ferent quae per sa. se obtinis non palerent. Tandem non solum, ne Laicis ulterius de-esinae concedentur, prohibitum, sed Linsimul dispositum fuit, ut a Laicis omnino revocarentur. Hoc quoq, in Concilio Lateranensi permissum,ut illas decimas, quas Laici antea habuerunt, possent i

. Penes nos vero a Praelatis, qui Pontificem non agnoscunt, ex iusta cauta ad utilitatem Ecclesiae Laicis conferri possunt Decimae. ' Licet enim in V. T. propterea constitutae fiterint, ut ex illis Levitae

Trubern hallen Num./I. .ao Tamen quoniam diversa ratio in m dernis verbi divini ministris occurrit, qui nec patemis destituit tur,xdecimae neq; iure naturali neq: etiam divinoEcclesiis vel ill rum ministris, sed congruum solummodo salarium vel donatio do tur,ideoq; nihil impedit,quo minus extum causa Scinutilitatem Ecclesiae laicis Decimae concedantur,cum nihil intersit,Decimarum praestatione an alio modo Templis subveniatur is chelthus Di

suetudine essici nequeat, quo minus debitaministris Ecclesiae alia menta praebeantur,nisi ipsi de jure sito cedant; Usiu tamen introdi ci potest, ne decima fruemum portio solvatur,ceu recte notatJuris Moralis perdoctus censor obauri: Mor. EA. Isit. c. p.

285쪽

ad temptis ector sum. ut Uc t. l. r. ubi inter alia haec tradit stitio utam nati sis pro Uit, aliud ess DEoo sereni ,sicut etiam praecipi aliquo tempor eravandum csDEO divinis rebus vacandianis is querara modum cerium ae et iturum temptu non consiluit, quo DEO P.rcemus sic uecpraecipis certam bonorum partem DEO Osfer is nec enim magis raecipit decisam, quam vigesimam, rigesimam aut quinquagesimam reddi.

Sunt vero Decimae nihil aliud quam quota frustilum vel lucri portio Deo, vel quibus Deus concessit debita. α e. Irim de det. Et hoc nomine gaudent, non quod sempervi praecise pars Decima, sed aliquid, quo ipsa Decima compensatur, h. e. pars quaedam no strorum seuotuum ac redituum praestanda sit,licet in alia parte consistat. Hinc&in nostrisEcclesiisTemplis eorumq;Ministras etiamnum Decimas praestandas dicimus, non quidem semper ratione qua is h.e decimae partis,uerum ratione portionis ex cujusvis loci pia consuetudine vel statuto receptae I n. CarpZ. M. . Iuris Mon .d i . n.ra Vulgo siquidem decima dicitur quaelibet portio,templis 6 .d Ecclesiae ministris praestanda, licet interdum offava, interdum vigesima,tricesima aut quadragesima sit ac loco Decimae ex consue-

tuaine solvatur, Dia Zigier ad Inst. Jur Can lib. a. tis acl. F. a. ibiq; alti

Iegatus Couarruv. lib. t. Resol. r. qui deiure decimarum late diuerit. In Hierarchia Iudaica Decimae triplicis erant generis, vel Le 62. vitarum xcoriiunes, quae Levitis in Compensationem duodecimae

partis terrae solvebantur L . a P .so Num. U. P. δ.c seq. vel Deci

mae decimarum, quas Levitae pendebant sacerdotibus pro ministe rio. Num ιδ ν δ 9sq. vel decimae pauperum, quae non solum vitis solvebantur, sed & pauperibus, viduis, pupillis Speregrinis. Deut asi M. Decima Decimarum, alias decima sinctitatis vocaba 69. itur a Chron.it. v. . qua detracta, quae reliqua erant, Levitis quasi profana fuerunt, in quovis loco attamen puro consumenda testam te AbenEEra Dabatur autem haec decima Decimarum Aaroni aut summo Pontifici, non ut in solius Pontificis usum cederet, Sed ut

inter alios Sacerdotes easdem distribueret. Unde Joseph. lib. . AN

Hq. d. c. . diserte ait Iributas fulse Decimas toti Sacerdotum ordis

Hodie ex dispositione Iuris Canonici, Decimae aliae personales,aliae ro

vero reales sunt, quibus nonnulli addunt mixtas, quae ex animalium fructibus, veluti lana,satu acto, caseo praestratur, quas tamen

286쪽

M1 C p. YII 5 Πθ. 'De Iuribus bono alii ad praedialesiaec inepte reserunt, cum non nisi in pradiis ejusmodi animalia haberi possint. n. Zider cit tit os g. s. personales sunt, quae ex labore Sopera quaesitis, praediales vero, quae ex praediis vel mediorum fruitibus solvuntur. De deciniis persenalibus ut solliciti simus, juxta P. Laymann Theol morat. l. tr. 6. c. ι neceΩsarium non est, cum eae ser me ubiq; per desuetudinem abrogatae sint. Hinc dc personalium Decimam in provinciis nostris usius nutilus est, neq; ex acquisiitis operais labore Parochianorum ministris Ecclesiae vel ipsi Ecclesiae aliquid debetur, ut testatur CarpZov. lib.t. Privr Conli des ut Praediales vero quarum major est utilitas,ite rum duplices sunt, vel majores tete tofuehent vel minores Ileine Zehent . Nam cum Decimae praediales non solum de grano stacali bon*dcten I sed etiam de aliquo quoc qisrumento,ut est hordeum, triticum avena it. de Cannabe ac Lino, utS rapis cepis. brassicis Soleribus ervis silvestribus, pisis, milio aliisq; Maelibus agrariis, Imo etiam de pomis, piris alii sorarborum frue tibi sui atridem consuetudine id receptum fiterit, klvantur, ideoq c

men cessantibus penes Nos Decimis persenalibus studio omittet dum, hoc si monendum duxi, quod praediales decima frumentariae vel in granis vel etiam in manipulis solvantur. Si in granis solvuntur, pius hoc exoritur dubium: An modio cumulato, an vero

modio per hostorium aequato mit Iehuus ten ei abigistri lenes Echesisti offerri debeant. Inprimis hac in re consuetudo cujuscunq; loci attendenda est, ut mensura antiquitus hoc casu recepta etiam Maposterum adhibeatur. Quod si vero de hac consuetudine non a Iareat, in modio aequato bi: absilirithenen Socist acquies cen um est, propterea quia talis modius aequatus comuniter frequens cac pro vero ac justivulso habetur, ut ab intellectia hoc com.

287쪽

muni recedeiadum non sit, ut testatur CarpZ. lib. I.Juror. Confis3.des in musad manipulos vero ne Ecclesiae earumq; Ministri decipi santur, maiores a Parochianis subtrahantur, minores vero Decima 'ioni offerantur, h:ec cautela recepta est, ut decimationi Procurator vel Oeconomus Templorum, aut minister Ecclesiae .si ipsi debeantur, intersit juxta Panormit in Cis exparte al. X. de decim Knasel. de decim tb M. quod ipsiam etiam orae Eccl. Elees Sax art aa diserto

approbavit. Sive autem in granis sive in manipulis decimae solvan-76. tur in eo frumento praestandae sunt, quod in cujusq; agro prognata est,so gutei gelv achfen is . Nec enim ratio decimarum admittit,ut in alio praestentur frumento, cum certam portionem fructuum quot amus nasciturorum constituant. Hinc impii sunt judicandi ii, qui tifrumentum Iolio miscent, vel purum cum impuro commutantias, sicq; decimas corrumpunt,quod nihil aliud est,quam ipsumDEUM fallere. Dn CarpZ tib a Dropr. Consis des a Personae diventes 77. decimas sunt omnes Parochiani, praedia parochialia inhabitantes. Quapropter ad earum praestationem quilibet tenetur, alias ut ipsi posscssioni renunciet, compelli poterit. F-y. U. Iur Gn. lib. a. it de

decismι 6. Nec interest hodie, an solventes decimas sint eiusdem rari vero diversa religionis, quia in transactione Passaviensi sacereligionis S. dagesen sollendie tant ethoc Catholicis indultum est, ut census, Decimas screditus exterritoriis Evangelicorum sibi d hilas jure petere valeant. Qiisd itidem Evangelicis permissum ut reditus S decimas ex distrili dus Catholicis sibi debitastures ab que ulla Catholicorum prohibitione petant exigant , Hinc De N. pius hodienum in ditionibus Catholicorum nostrae Ecclesiae deci .mas suas percipiunt,quae vicissimCatholicis exesstrictibusEvangeticorum praestantur. Cum vero Catholici hanc dispositionem ne-so. gligerent, statusEvangelici Osaab rugae an ,εM. Mens April. in gra

288쪽

in Retcf. Os bra g. art.F. g. V. denuo hunc in modum statutum est: Isti reaeisin, censιν, decima, sensimo, quae vigore jam dicta Piri belloioni ratibus Aug. Confess ob immediatiis vel mediari in finia tiones Ecclesi sicas te pel post Pacem religiosam acquisitate Catholicorum Propinciis debentur,

quori g injobsessione ret . percipiendF anno Heci. Jan. uerum M. ulla exteptionesomantur He. Qirin&in casu faξiae denegationis aCa- tholicis jure retorsionis Evangelicos idem statuere polle, de non- strat Dia CarpZ. lib. r. Iurispr. Us. des 9. Plura dedecimi scie sold. spe id uto Crotov. in tractis decim exhibent,qui videri poterunti Acquisitionem bonoriam comitatur Constrearis, ad quam praecipue spectat, quod semel Templo acquisita,e iterum nequaqua ni userenda&secularisanda sint. Hinc est, quod Jus Canonicum o eupantes bona Ecclesiastica perpetua damnatione mulctet si qui aeuora c. t. q.I. Episcopos ac Adbates criminis hujus reos ab ossicio

D spendat, ut infames abjiciat, can.3. c. t. q.I. c. ait Eendum es s. c. r. q. . velut homicidias damnet. c. qui Chrisi . Gra. q. a. in om municet, α nulli bceati Ni.seqq. c. a. a. quin etiam sacrilegorum a loco habeat, cisi quis Principum. T. c. 1. q. r. acJudae proditori similes M. essiciat. c. si forte T. impii ' c. U. q. pronter Div. Gregorius in quit Sacrilegium 3 contra segem est siquis, quiapenerabilibu Iocis relinquitur, rara vo&ntatis sudiis en perit suis compendiis retinere, Dicius Hieron notanter asierit Amicis nuper urtum; Ecclesiamfrauis dare sic ilexium; Are 6sse aliquid pauperibus 4 esstientibus erogan timi apertissimi sceleris usu Aluyui. inae utinabere, oninium praedonum crudeliasue ditem supenare., Accedit uris Civilis dispositio eo ipso,dum speci liter bona Ecclesiastita sub quocunq; praetextu ad quoscunque ex, tra summum necessitatis casu inhalienando transferri, severe prihibent imperatores Ecclesiaeque omnia jura omnibus temporibus inlaeta ac inviolabiliter custodiri, illaesaque iugiter servati volunt per Di . pro g. . in .sa th. hoc jus porrectum C de M. Greis. per tot dic Ni itaque bona Ecclesiastica alienenturin secilsentur, tum honor DEI, in cujus favorem haec bona sunt deptum voluntas eoru in sui Ordinarunt Ecclesiae, tum ipsa EL ...1 a utilitas, tum etiam indigentia pauperum, ad quos sublevandost lia bona destinata fimi, prohibere videtur Aluuia aber. ix.

289쪽

re r. lib. a. v. . n. aa. trod enim semel Deo dicatum est, in pros, nos usus redigi amplius non debet, nec ii, qui bona Ecclesiastica per vim rapiunt, sibi exinde commodum, sed maximum potius da linum certo certius polliceri debent secundum illud vulgaro

Quare ut solide conscientias hominum super bonorum Eccle. gr.

susticoniniustic salatur, bona possessoties, quae olim a piis .c mansio singulari devotione insic sit piosusus dedimisac donata lani, in profanos neutiquam converti debent, quia publi-

. interest, ut voluntates: testantium conserventur. Et iure est ratio , quod sancti Patres iuxta c. vo tas . c. s. q. a iisdem reis fragari noluerint, pCecipue cum Apostolus bene moneat, morte confirmato testa inento nemini vel additionem vel imminutionen permissumelle, egregie hoc illustra LetZn. LI. Chron. Dasse l. e.δs. In

de Iu hole:a Laudabiliter proinde legatum ad certum pium ostim relictum, 1 iste deiiciat, vel in ipsum converti nequeat, in aliam pia i causam impenditur, quia interest, ne per ablationem reruti Deo templis vel pauperibus reli larum secrilegium committatiu . quod grauissimam meierur poenam, per oriris. o. c. -πι, - .

Unde facile apparet,quod contra fundatorum mentem Bona F cie. fastica alio converti nequeant & quod coram DEO vix ac difficulter excusari possit, si pia fundatio contra fundatorum mentem imis utetur vid. CarpZ ae L . Reg. Germ. c. sin. quod praecipue

290쪽

. si Proinde Protestantes reaissime bona Ecclesiastica ad certos sacros usus destinata, postquam usus ille aut superstitiosas aut ii pietate contaminatus deprehensus est, ad alios pios usus pro se vandae Conscientiae tranquillitate transtulerunt. Fatendum mina est, quod multa bona partim cultui superstitioso in miliarum cel bratione ad defunctorum animas e purgatorio liberandas consist te destinata, partim etiam in luxum, ut Otiost ventris inservirent , hsumta fuerint; Quare Protestantes Principes superiori seculo recte fecerunt, quod in meliores usus Ecelesiae&Reipubl. impendo si rint. Pontificat quidem ante Pacem religiosam bona ha accies stica nullo jure a Protestantibus occupata,antiquis possessoribus u Juste erepta, ideoque ante omnia restituenda esse putarunt, cum s.fundatorum intentio semper immutabilis permanere debeat. V sp rum quia majores nostri sancta simplicitateri pietatis intuitulam. Etitot tantaque in Epistopos, Clericos Monachos contulerunt hona, ut Asimam quam Christi facti sim o ales, juxtaPetr.demii eo Quare merito Protestantes remoto abusu in vere pios usus mcundum antiquam fundatorum primariam intentionem bona ista reduxerunt praecipue cum infinita sere sint piae cauta, ad quas reditus isti conferri possunt ingaeulim divinius ius re Conservari- seris, planis scholarum consiturio, sublevamen P penum, Q σ2 soco