장음표시 사용
181쪽
DICO LUCCIO SALUTATI. 6Jlectant vix hauriri possunt tanto cum moderamine quin non bSint. tunc putabo quod me diligas, cum te sensero reprehendentem. sed hec SatiS. Nunc ad illum Lactantii, imo Persit, textum accedam, de cuius in ultimo
s constructione te asseris dubitare dicam de ipS plane quid . 'S' I L. tali sentiam. Veritas autem apud te et alio poetarum expertos erit. '' inec enim fas esse crediderim, iVe tentes, quod non opinor, SiVesolum quod postula nosse VeliS, quantulum SciVer non referre. dicam igitur non tanquam Lactantium exponendo, sed Persium; 1 et tibi sine nube patebit, ut arbitror, quicquid uterque Voluit. Tuscus itaque vate ille, cum in secunda satyra, que incipit:
Hunc Macrine, diem numera meliore lapillo,
more suo reprehenderet inhonesta vota, idest desideria, concipientes ad Deum, et cum ad illa concludens dixisset quod ex eo I quod Iuppiter eum non fulmine qui sceleratum desiderium sue mentis explicet, putetur forsitan ignovisse post pauca subiungit: aut quidnam est et interrogative sequitur:
qua cum mercede deorum Emeris auriculas λ
2 idest quo pretio emeris, idest emisti, auriculas deorum, idest ipsorum audientiam et subdit etiam interrogative, quasi dicat: emistine, pulmone et lactibus unctis Θ ' per ironiam, cum ex hoc in turpibus desideriis non sit verum quod favorem superni numinis mereamur. quod autem dixerit emeris pro 2 emi Sti, non est novum verbum subiunctivi modi pro indicativo
De grege non ausim quicquid deponere tecum 3 ,
idest non audebo et pleni sunt poetarum libri, in quibus subiunctivus pro indicativo ponitur et tempuS pro tempore. emere
4. Cod Passii 9. Cod Passium 2 Cod materne meliora I7. Cod interrogatum I9. Cod auricalcas o. Od. auricalcaS
182쪽
I66 EPISTOLARIO autem auriculas dicebantur illi, qui premio conducebant auditoreS, ut assiSterent ibi dum recitarent et ubi dixit pulmone et lactibus unctis, non est condeclinium huius nominis lac, sed ab hec lactis, et pluraliter e lactes, quod significat pinguia intestina, in quibus lac coagulatum apparet, ut notat Ugucio in suis Derivationibus, in capite Leucos inclinatum St. Vide ergo, ni fallor, poetam nichil aliud voluisse quam irrisionem sacrificiorum, quibus gentiles putabant etiam in Sceleribus et cupiditatibus suis placare sibi deos quod quidem et Lactantius intendebat vale et si satis est quod scripsi, rescribe IO Si minUS, paratu Sum supplere, Si scivero, et plane rescribam quid ulterius sentiam. c.
PETRU LAZERI Miscellaneorum exonss. bibliothecae Collaei Romani Societatis II
Insigni viro Pasquino cancellario illustris principis domini Comitis
Virtutum, fratri meo carissimo et amico honorando.
I conspicue, amice hariSSime. cum Virtu OSi S, quorum pro 2Ofecto ingens itate nostra caritas est DVOre omne qUOS possumus debeamus, a quibus convenit illos petere, nisi quos vi-I. Od. auricalcas 2 Cod pulmonem: u'm pero fu spunt dat copista tesso. . e Cod. hee 6 Cod. Huguicio Q. Cod placere Ι 8. Cost ne cod. Olla notara tergo litterarum insonte zepistola ea ha post questa rubrica, tolt essa pure, mpenso dat cod. Epistola una D. Colluci Pierii Cancellarii Comunis Florentini missa Pa-squin Cancellario Illustr. Dom. Comit etc. o. Misc. cariSSime
I UGUCIo, Verbor derivat cod. Laur. S. Croce pl. XXVII Sin. Ι, c. 228 A S. V. si Leucos Greci dicunt galbum unde hoc lac, lactis, si quia album est, et hec lactis, is, si quedam pars intestinorum et lactis est id quo lac coagolatur sic et, ut dicunt, illum intestinum est quedam pellicula, qua lac in quibusdam locissi coagolatur sic). unde Persius Pulsi mone et lactibus unctis V n. a Delle epistole dirette a Co- luccio a Pasquino de Capelli, i celebre e Venturato segretario di ian-
183쪽
DI VOLUCCIO SALUTATI. 67 demus multorum cumulo repollere norunt etenim Sapientes hominem ad hominis auxilium esse creatum, cui inter cunctOS animante non Si inVentus adiutor similis eius memini et illum rerum omnium opificem Deum nichil homini salubrius ni- chilque etiam abundantiu iniunxi Sse quam caritatem, qua cum proximi dilectione Deum coleret et amaret novit et quilibet, cui lumen sapienti datum est, dissicillime poSse virtuoSo emergere, nisi quos voluerit maiorum benignitas Sublevare quorsum hec Θut recorderi quod, cum te Virtus tua X tulerit, tum omnibus tum tanto maggiore
Ι maxime virtUOSi obligatu eS, non quia te possint convenire u QR 00. pyVdicio ' , sed ut ipsorum preces tum rationabilius tum essicacius tuis auribus ingerantur.
Proinde, vir optime, quanVi te circunStent Supplicantium re accomanda per
ges et aures obtundant tua uSque ad importunitatem, prebe roga- 1 tionibus, que de longinquo porriguntur, auditum et exaudi, precor, amicum pro amico, non tam ob amorem, quam ob eius merita deprecantem et fac, obsecro, si me diligis, si me carum habes aut si unquam meis precibus moveri debes, quod pro egregio tecum doctore domino Rotandino de Campia de Regio, com- 'amico suo Rotan-
2 patre et amico meo taliter intercedas, quod aliquod ossicium,
7 Misc. flumen . Misc. quia II efficaciusJ Misc. sperantius che e certo unerrore di lettura o di copia.
galeaggo Visconti intorno at quale mi figli uolo Melchiorre Sopra quest' insono trattenuto ne Corrisondenii de digio, di cui io stesso ut conosco laSalutati, V, e questa la sola di cui non tenuita, mi fondo ad unque per col- conosci amo con Sattegra la data, Si loca qui cla presente missiva, unica perche manca in essa gni tu eve rimasti delle tante che due can- indigio ronologico, si perche appare cellieri di certo scambiarono ne trei un codice ove niun altra de S. se lustri che precedetiero Q guerra trane legge riteneria pero di questi irenge ed i Visconti. anni son, indotio talia uissessiones I Genes II, O. ch'essa et s. a parte diis gruppo a Cf. I Cor. XI, 34. di documenti, de quali ci e dato de 3 Da n documento detrarchivio terminare com sussiciente Irecisione Capitolare di S. Prospero in Reggio reta; oglio dire delle epistole scritte risulta chae addi 26 aettembre a 39 Ida Giovanni Mangini delia Motta a re dominus Rotandinus quondam Io-vari fra i suo amici in uel periodo 'annii de campia motarius m eradella sua vita I383 - 139οῖ), in cui chlamat in Novara a tendere illaedi moro in Ombardia a fianc di a stamento di Luca da Catania suo con-squino, quale precetiores dei costui citiadino. I x presenga ciet totaio
184쪽
incipiendum de mense tuli vel postea, quam citius fieri potest impetre et procures non enim pigebit, ut arbitror, in eius pro- quale fa n motione operam impendiSSe. Vir equidem est bonus, non illa vulgata bonitate, qua carentes malicia bonos appellamus, sed illa bonitate, que, ut inquit Cicero, innumerabilibus meritis et laudibus continetur non sum animi dubius quod post experientiam et amiciciam tuam merebitur et sibi maiori gradus eminentiam,quanuis tacitus, impetrabit vale felix et illustri domino meo, domino Comiti Virtutum, quem mente tota Veneror et adoro, Si dignum putas humilitatem meam in conspectu sue celsitudini Ionominari, me devotissime recommenda et de hoc rescribe quid sentias et quid speres Florentie vigesimoquinto novembris. Tuus, quicquid ist, Coluccius Pierius cancellarius Florenti
Vuo esse ricordat at Visconti.
ΤΤULERUNT michi fili harissime, littere tu permixtum tri-reearon inestem Sticte gaudiUm, qualia Solent inter mortalia mortalibus eve
nire quid enim sincerum in hac lacrimarum valle et totaliter o
reggiano in una citia oggetta a Visconti ci fornira motivo di presumerechesii Capelli inomaggio alla commendatigia de S. vesse trovato manieradi implegario. Di olandino, detio non tu notato, a si legum doctor B, torna a farsi ricordo in uno strumento de a dicembre 43 I, rogato in Reg-gio da notato P de Pittori, e conServato eli archivio surricordato. 1 Non mi e vvenui di ritrovar
presso Cicerone una sentenZa OSI concepita.
et Ad spugnare ii castello di a biano, checi fratelli Giovanni e Rinaldo a Barbiano avea loro ritolio in viri di segret accordi co signordi errara e con uel di Faenga, i Bolognes mandaronomella primaverade 138 il conte Lucio di Lando a
capo di censessant lance tedesche, cento inglesii fanti duemila. a corrotto agi assediati, che si edevano a mal partito e che comprarono a sua inergia, i venturiero tedesco tenne ogiose te sue truppe, inceppando cosi
185쪽
fermo, Sebben gia vicino a uarigione
DICO LUCCIO SALUTATI. 69 gaudio plenum potest accideret 1111 iis quidem mundi proSperitaS, quan vi SenSibu nostris leta, vel, ut inquit Severinus, multis amaritudinibus respersa est vel, ut rerum exitu probant, post delectationem excruciat et mutato vultu nos admonet quanta decipientis ignoranti caligine tenebamur. tu itaque littere, sicut dixi, leticiam attulerunt pariter et merorem letatus sum aliquid io', percho pro-
a te post anni pene curriculum habuisse. andiu quidem est quod qu/ἰς η'ςη
litteram tuam non vidi verebarque quod te pigeret amare nam cum, ut inquit Veritas, hore duodecim sint diei videmus cuncta- I rum elatum Viros nedum amici cia relinquere, sed etiam lacerare. proprium tamen adolescentis St, ut testatur Flaccus, quod sit
Sublimis, cupidusque, et amata relinquere pernix ).
nunc autem video et leto durare dilectionem; et quod tuas litterax non habuerim, non tuam, Sed gerulorum cenSe culpam IJ fore. doleo tamen te cruris morbo correptum compluSculos, ut r/mm' i ς i,
dicis dies, relicto studio, lectulum coluisSe spem tamen Optimam liberationis dedit tuus ille coniunctus, de cuius manu litteram tuam accepi, cui me tui contemplatione letum obtuli et libenter assistam in omnibus que requiret Rethoricam Martiani Non ebbemai la
a a te missam, Sicut per litteras, quas te scripsisse diciS, testaris, /'00
I. sp plenum i cod. riget totaliter 2 Cod velut ut . Od. tenebrarum 9. Od. Veritus II Cossi lactus I . Od. culpa 5. πο doleo Od. alias dolui correctum I9. Cod requireret martialis o Le parole a te missam e testaris mancan ne cod.le peragioni degli altri capitani, sin vettiva a te alta de nordico redone .che a repubblica lo cassci dat pro La presentae sar adunque Scri-pri stipendi e si vendico di tui, dipiti vere L 386 e cli in ta anno si agendolo appiccato per Litedi, solita Stata infatii scritia a conserma, vepena de' traditori, ne patagio degli an di conferna si Vesse bisogno, al-Ziani; cf. GHIRARDACCI, op. it. lib. XXV lusione che i S. vii introdotia allae XXVI. II, 4O gg. MINERBEΤΤΙ, circolare ch'egli VeVa recentemente Cron. cit uesti lavvenimenti do diretia a vari citati taliani contro ilveano esse re recentissimi ex appas contes di Montefeltro cui cf. lasionare quindi vivamente ancora gli nota p. 7O. animi de Bolognesi, Ierche ab da I BOET. Cons. phil. II, IV, I. Moglio nascesse ii pensi ero di hie 2 IOHANN. I, 9.dereat S. che facesse argomento 'in 3 HORAT. Epist. II, III, 63.
186쪽
I7 EPISTOLARIO omnino non habui si nostras est qui debuit detulisse, rescribe nomenque declara assicietur etenim honore quem meretur hec satis nunc ad id quod exigis veniam. Non baa grado Scribis equidem, cum meum nomen et famam colas, te ali
d. talis: is C quando me retulisse Iuliano OStro, communis vestri cancel 3'' '' lario quod ego nec opto nec mereor nimi enim, imo Super nimiS, postquam inter dictatorum professores ex ossicii necessitate connumeror, michi collatum arbitror, Si nedum Secundas ab illo qui summam tenet, sed postremas ab omnibu parte predicer obtinere nam, ut inquit CordubenSis, magna et Varia re Ioest eloquentia, nec adhuc ulli Se sic indulsit, ut tota contingeret. satis ille felix est qui in aliquam partem eius receptu eSt. hec polcheiroppo benu ille unde. licet felicitatem in eloquentia prorsus et Omnino
'' P - non ponam, satis tamen, si et hec optanda michi fuerit, si inter Ultimo non tam reputari quam esse contingat leto tamen quod Sine nominis tibi cura sit, nam, ut testatur Aurelius crudelis est qui negsigit famam suam. verum, fili carissime, hoc unum
L esorta quindi te monuiSSe Velim, ut his odiosis comparationibus abStineas me
confronti, odiosi lius cum Marone protuleris,
Et vitula tu dignus et hic et quisquis amores OHaut metuit dulces, haut experietur amaros q). risui di detrare ne situ cum ontimo fratre et amico meo, de qua neutro credo,
A P . e. ζ'': Sed michi ci non contigisse, facundia videar decertare episto-ςhyςdςV 4 'μ' lam quam petis de infamia comitis Lucii, quem asseritis fidem communi Bononi violasse, non dictare et honestius et SanctiuS J duxi Satis enim est quod quotidie pro nostra republica cogor
Gi serisse in Similia pertractare. nec longum Huxit tempus ex quo contra
di onteisltro comitem Antonium de Urbino rupte fidei litteras, que ad tuos dominos pervenerunt, utcunque tulit ingenium, ordinavi NX
4. Op equidem ii cod. quod II Cod aliqua parte II Cod aut meruit aut 26. Od. mette quod 7. et cod. era stat prima scruto tractare
187쪽
DI VOLUCCIO SALUTATI I7Iillis maxima eiusdem rei fundamenta quibus iudicari possit in una lextera chepuo
genii mei tum parvitas tum tarditas, sumi valent. illas, si potes, ψ gh ''g' habeto: sin autem habere nequiveris, copiam Mittam si tibi fuerit cura hac tamen condicione, ut comparationes effugiaS, quas inter vivos facere et iniuriosum et temerarium est denique si Espone pol quel
vellem, ut petis, Super illa materia forte dictare, non contentus consentisse at prO-
vidisse solum communis Bononies litteras, oporteret me totum in RIO; 'ri QR
percepisse negocium, Ut re, sicut Xpedit, cognita, nedum que noster Iulianus arguit possem assumere, sed etiam si quid aliud I ipsa causa ministraret aleam pertractare, et non tantum videre quod obicitur, sed quod opposita ratio contradictionis artificio revelatur tunc enim ad persuadendum apposite dictum est, cum adversa diluimus et nostra ne dum vere, sed VeriSimiliter comprobamus. tunc forte Scirem docenda preponere, repositi rationem IS adnectere, rationem rationibu confirmare, confirmata tum exemplorum copia tum amplificationis circuitibus Xornare, Xornataque demum breviloquio perorare tunc poSSem argutam preponere minuS validarum rationum aciem, Simul post iam dicta congerere et de-
1. Cod iudicarii; a it secondo benne spunt dat copista tesso. 2. COd tuncinnani a parv. Orreti dat Opista. II. e cod. manca quod inanti, opposita elegyiam condonis I7. Cod arguta
d Urbino. divenuto da loco tempo di metiere in dubbio irrito sieramente signore di Gubbio, dond'erano stati i Florentini, i quali deliberati di uo- cacciatici Gabrielli, et novembre de vergit guerra, ne di edero ravulso il138 invit a tornarvi, pronato agi a novembre I 38 a tuitici loro amici ambas ciatori fiorentini, Francesco a ed alleat con una violentissima let-brielli per traitare secolui delia pace tera Arch di Stato in Firenge, Miss. Avulo elle manici suo nemico, ad reg. rao c. 32 B). la quale solleVbonta de salvacondotio ri lasciatogli e certo rumore pol che, lire che in pa-dellae protest degli ambas ciatori, o recchi mss. de sec. XV quali sareb-getto in carcere, ne consenti a resti bero ii cod. Pallavicini ii, dei co-tuirgli da liberta, Irima che ilia mune di Genova c. I 4B; it n. Κ, 7,brielli li auessae cedula vina telle II, o deli Universitaria di Bologna, rocche dimantiano, grossa terra, di n. I9 c.), si ritrova pur impressa fracui igli agognava l' acquisto Ibo te Epistolae principum, rerumpublicarum fleale procedere de conte chei. UGO ac sapientium virorum, Stampate a Ve-LIN1 Storia dei conti e duchi 'Urbino, negia allo iletti et Is 74, p. s. FirenZe, 8S9, I, 79 gg., per u ma I Cf. a nota a delPepistola se- lintes ardor 'apologista, a tentat guente, p. 73.
188쪽
IT EPISTOLARIOmum vehementissimum aliquid, quasi post acies in subsidiis relictum, e acerV et medio rationum omni Vocare , tunc quaS adversarius in contrarium posset adducere ratione o alerem, ut
oporteret, aut elidere aut saltem diminuta vehementia ad sensum audientium enerVare tunc ex personis locis, temporibus, modi ciet reliquis circunStantiis cum X asperatione OSsem aggravare delictum tunc non solum contra proditionem, qua tollitur omnis mortalium Ocietas, Sed etiam contra proditionem illam facillimum esset invehere et contra proditionis inseparabilem communitatem, ingratitudinem scilicet, ore plenissimo declamare, deterrere adVer Iosarium et auditores illis interrogationum puncticulis et exhortationum acrimonia permovere que quidem Omnia, ignorato negocio, unde nasci constat quicquid intendimus illudque quod prosequi conamur intentum, necesse Sit penitus ignorare. porteret igitur plene nosse materiam si vellem aliquid idonee persuadere. IS nam, Ut verissime dixit Cicero, certum est ullum in eo disertum esse quod nesciat δ hec satis. S'allege, di a Nunc autem, quod Summe gavisu Sum, audi te sacrarum
studio deli leggi, legum perceptioni desideranter incumbere Iac, li carissime, quod hoc honorabile ceptum summa ope et alacri studio prOSe 2 Oelie mirabit mente Vari et memento iuris civili scientiam principaliter ad rempu-
buoni citradini blicam pertinere, ut semper sit tibi ante oculos te talem patrieciVem creScere, qualem te poteris huius professionis studiis exhibere. vale, fili carissime, c.
7. Cod. melle contra II. Od. XOrnationum I3 Cod. mette que I4. Od. oportet 6 Cod desertum
I CIC. De orat. I, XIV, 63. 'in di quest opera, si appales in modo flusso de' precetti ulliani, e singolar evidente a tutio uello che premente di quelli esposti ne capi XXIXIg. cede.
189쪽
Bernardo Mugiens parte se Coluci Pieris cancellarii Florentinorum. FILI karissime mitto tibi quasdam litteras ex publicis, ut sint
caritati tu solatio inter quas sunt due una videlicet ad dominos de Malalestis pro morte domini Galeotti et altera ad Comitem Virtutum pro captura domini Bernabovis, quas nolo cum Io publicis vestris conferas, sed ipsas solum in sui stili parvitate sine comparatione placeat contemplare relique sic noStre sunt, quod non habent in vestra republica quibus OsSint, ut arbitror, Super eadem materia comparari
1 L 'epistola, che a nome della Signoria di irenete diresse i S a Cario edis fratelli suo per condo-lersi ella morte di Galeotio Mala-
testa, lor comune genitore, SSendo
p. 4 S); e uella a Conte di Virtu, relativa alia cattura di Bernab Vi-
dite dat et aprile atri giugno; cf. perocod. Magliab. II, III, 342, c. 263 ) ne cons egue che la presente debba considerarsi di poco posteriore a queste date si logico infatii supporreche i S., olendo inviare a da Mo-glio talune elle sue epistole, quasi saggio et proprio stile cancelleresco,
abbia scello rarae molle che venivam an mano deitando, non Sol le tu importanti, a ben anco te tu recenti. E sicco me l ammonimentoch et da tramico 'asteners da paragonare te sue colle missive dei cancellier olognese a senga dubbio lasua agion 'essere ne contegno te- nuto a Bernardo prima 'aliora, costriesce manifesto che quest'epistola edi data posteriore alla precedente,
probabilmente scritia sui cadere deli 386. a Fra quest,itre si annoVeraUa, io penso, a circolare diretia agit amicie alleati de Florentini in vituperode conte di Montefeltro delia quale questione elPepistola precedente. M'induce a crederi it fatio ch'essaliene immediatamente tetro cos in Ny come in P, alte due qui ricordate a Visconti ed a Malalesta.
Firenge, I 386ῖGli invia alcunetra te epistole alui scriti a nomede Florentini.
190쪽
Nobili ac generoso viro Roberto de ossis civi florentino.
Loringragia dei letus accepi gaViSu sum, inquam, cum te Videam amici- ό, OBILISSIME UVeniS paViSU Sum in his que per tuas litteras ,
zia, che accerta di iam meam Virtuti opinatione, quan Vi parVa re Sit, appetere . Cos U A m Roberto de Rossis R Roberto de rosis . O mene ressi Scrisse L. BRUNImelle sue storie Rerum suo Dmp. in talia gestar commentarius, Lugduni, DXXXIX, p. 3
chedra color coi quali studio di recoalla scuola deliri sol ora si Robertus et Vergerius et Iacobus Angeli messii rege anteibant aetate . O pol che Leonardo era nato et 369, non andrem errati, ammetiendo chesii Rossisia venulo a mondo per omen una
doggina 'anni innangi e di fati ilDELL'ANC1s ci apprende chem et I 8 Iegli aveva gia menato in donna Antonia della Rena Selet a frond. B, c. 327 A). Se tentam pol calcolo de diri che ilS. D qui, giovine n e detraccenno alla Sua prossima scita ali adolescenga questa si pro lungaVa, come e noto, secondoci criteri det tempo, in opor anno venticinquesimo 'eta), po tremo concludere che la presente do- vette essere in dirigetata dat . a Rossine 1 386 alpin circa E per Pappunto it 1 giugno 383, o noto Senga insister troppo sulla coincidenga, linos siera Stato strati podesta de Chianti Arch di Stato in Firen Ze Egg. extriu-Secor. 38j-I4O8, c. 48 A). Roberto di Francesco di Dolcino Rossi e parte in gioventi di quella schiera di egregi adolescenti che si proponeVano a modello frate Luigi de Marsi gli, ne frequentavano assidua mentela cellam et convento di S. Spirito PoGGII Orallo in funerem Mocoli in ΑR
collectio III, 7 29 Pegli as collo pure lelegioni di Giovanni Malpaghini, O me
attesta F. BION DO, Italia illustr. Basileae, DXXXI, c. I 46 ma Se riusci a
farsi umno messest cultori de gli studi, ildovette, come diceri P oggio in quella
sua notevolissima lettera ad Andrea Alamanni intorno alle condigioni ellelettere in Firenge fugit nigi dei sec. XV, unica mente a se tesso POGG1 Epistolae, ed. Tonelli, lib. XIII, p. III, III, 8S). Nel 9S, appres la Venuta de Cris olor a Venegia, ei vi si recti per da opera allo studio de gre coe u potis de ptu attivi fautori dellachi amata di Emmanuel a Firenge, come Vedremo a suo luogo. Dedito quindi interamente a suo lavori di tradu gione, ei nulla crisse di originale e delle sue doti d 'ingegno e die rudigione a no restan solo garanti icontemporanei. Cf. ESSELOFSKY, p. cit. Ol. I, par. II, p. 6 UOI GT, Die mederbeleb. I, 29 I.
