장음표시 사용
311쪽
DICO LUCCIO SALUTATI. 93 providentia, sed etiam in rebus gestis nichil sub sole novum, nec valet quisquam dicere hoc recens est y et quantum et quale est ex hystoriarum Oticia dare presentibus ordinem et coniecturam sumere de futuriS Speculentur alii, et per anxias ac inexpli studio loro in
J cabiles rationes illa probent, si probabilia sunt tamen, que nec lambii Rii VVOxφ
capi possunt intellectu nec contra subtilioris ingenii vim et re βης', luctantiam tolerari que postquam cita fuerint, nec meliorem hominem moribus faciant nec ad usum humane ite prudenti Orem ego tecum et cum aliis rerum huiuscemodi studiosis Io discam que preterita sunt, ut illa non solum sciam, sed ipsis utar meditando, consulendo, Scribendo. Video siquidem, ut ultimum hoc discutiam, nichil ornatius, Ornamento
nichil floridius nichilque suavius in dicendo nichilque quod magis cxlxxux n dori moveat vel delectet quam id quod hystoricum Spergatur Sint IJ que Scribuntur subtilia, Sint ex moralibus documentis, sint etiam ex fidei preceptis instituentia vitam nostram, generant tamen aliquando fastidium mentibusque legentium tedium ingerunt ut nulla Sit tam vehemens applicatio mentis, que non quasi defatigata retundatur atque torpescat et quam dulce quamque iocundum St2 videre maiorum exempliM Salubria monita confirmari vel inter rerum geStarum monimenta colligi quae sequi debeas taliterque sectanda narrari, quod inter legendum nauSea non SuccreScat λ tolle de Sacris Litteris quod hystoricum est erunt profecto reli p*rfinie 5acre carte
qui rex SanctiSsime, res mirande; sed quantum ad delectatio
a D nem perimet taliter Insuaves, quod non longe poterunt te uvare denique, cum pulcerrima scientiarum sit rethorica, prout ' retorica stes-
hec ad tribunalia iudicum, curi septa vel concionum pulpita, jςmqnxi di Vix Sicuti communiter accipitur, coartatur, quid est ista scientia nisi quedam rerum geStarum aut gerendarum conflictatio atque pugna Θ3o nam, Si recte velimus inspicere, quid in laudationem vituperatio
nemve deducitur, nisi quod dici possit cum virtute factum vel cum vitio perpetratum quid etiam in iudicio petitur, nisi pena
i 2. nil 5. mortalibus 29. CHR omettono aut gerend. CH mette anche atque pugna o-32. I mette laudationem, etiam
312쪽
296 EPISTOLARIO vel premium, quod pro rei geste merito dispensetur quid de
mum perSuadet ad consulimus, nisi quod fieri vel non fieri debere pro utilitate privata vel publica cogitamus Θ nec extra remeSt quod, cum omnium artium Scientiarumque doctrina sit non solum abdita, sed obstrusa, ut non facile possit ab omni ingenio Sequanto a tori percini, nullus feri e tam obtusi tamque ali antis intellectus sit,
όm . 'l' '' Ut capere non OSSi hyStoriaS, quem talium rerum narratio non delectet, qui non possit ex ipsis elicere documentum fugiendi vitium aut imitande Virtutis exemplum non igitur peniteat te, vir clarissime specialiter operam dediSSe scienti rerum gesta Iorum que, nisi nacta fuerit ingenia nimis inepta ad omnes vite partes, illa suggerit que nullo modo possint aliunde percipi vel haberi nec aliquid subtrahit quod ab artibus aliis ministretur,queve sic pertinet ad hominum Vitam, ut per alias non possit melius institui vel ad honestatis frugem perfecti u revocari. IIIn quibus quidem, cum tanta Sit utilitaS, tanta Voluptas tant quindiae de laque Octrina, quam inexcusabile damnum est quamque defle-
dita dellam ggior bile, quod omnis ferme Latinorum hystoria taliter sit amissa, quod
rQmgni; vix tot hystoriarum artulas habeamus quot hystoricorum nomina recensentur λ nec id elati nostre vitio deputem alitus con 'ocepta Si ista iactura Sex enim seculis et ultra litterarum studia taliter iacuerunt, quod extincti sunt libri, sed singulariter perierunt hystorie de quo quidem mecum nequeo OnSolari. ubi-vuo antieltissimi. Nam Sunt annale Ennii, uadrigarii, ne Gellii, Q. Claudii,
L. Pisonis aut Fabii Θ δ quo evanuerunt Iulius Higinus, Ephorus, J
3. CH Omette privata 5 CH obstruosa negotio, cancellato e Ostituito in margine ingenio 13. illis I7-23. Π Mehus ita a quam hystorie 2 . CH R in tuo o di Gnei anno C. N. 25. CH R Iginius
1 Q uest' elenco degli storici la di Quadrigario Noct. Att. I, XVI, I lini antichissimi che i S. si e inge si uadrigarius in tertio Annalium gnato di tessere se condo ordine cro C ita scripsit III. VIII, SQ in Qua- nologico, e a Sato in gran parte sopra st drigarius autem iri libro tertio B la lettura di A. GELLIO, come riesce V XVII, Claudius Annalium chlaro alPerrore inli'egli commette, si quinto B c. E frequentissimamente sacendo di Claudio Quadrigario pol ri produce rani di Ennio, di Gn. due storici invece 'un solo. Gellio Gellio, di Fabio litore, di L. Pisone; infati ne cita gli Aunali or otio it L TEUFFEL Gesch de Rom. Litter nonae di a Claudio, o sotio quello S SS, IOI, 32, IS 7 c.
313쪽
Tubero, Valerius Antias, Sylla, Sempronius Asellio Sabinus Masurius, Oppius et Sisenna Θ ubi Cornelius Nepos, ubi Tacitus,
ubi Tranquillus ' et ut recentiores attingam, ubinam Trebel Vuo pio recenti.
lius Pollio Flavius Vopiscus, Syracusius, Iulius Capitolinus, Elius Lampridius, Vulgatius Gallicanus, Helius Spartianus, Dexippus, Cordus ubi sunt et alii infiniti, quos ambitiosius foret enumerare
i. CHira Sempronius e sellio pone una virgola. 2-6. I Mehus ita da ubi aliis niti . CHA N per Vopiscus an Posco , fors erronea rascri mne de Vo- poscus che per Vopiscus si leg ς anche in alunt codd. deli Hist. Aug. 5-6. st Codrus
1 Anche qui da A. Gellio deveaver attinio precipua mente i S po ichequesti critiori son ulti ricordati citati elle Noct. Alt. Eforo fra glialtri lib. III, XI, 2), che i S., in- gannato forse alle parolem po ambigue de suo autore che Paccoppiacon L. Accio par abbia credulo latino. a Da GELLI, Noot Att. VI, XVIII, II XI, VIII, S XV XXVIII, I-2 XVII, XXI, 3 i S aVeva appreSO che , Ornelio Ni pote era autore 'in' opera intitolata Exempla, 'un'altra De viris illiιstribiis, delia Vita di Ciceronee deli Cronache, delle quali ultime po- leva pure invergli data motigia Α-T ULLO, S. Cf. TEUFFEL. Op cit. 198. Lo stesso dicas per Suetonio; cf. Noct. Att. IX, VII, 3 XV IV, 44 c. Molto strano invece e il ede qui collocato se gli scritiori perdui Tacito, di cui it Boccaccio si era coSi
largamente servito ne De claris mu
intimo amico de nostro, Sembra posse desse, iacche non solianto et De viris claris o chiam C Orator et hystoricus eloquentiSSimus, prout eius probant hystorie, quas multo si cum lepore legimus cod. Laur. Aed. 72, c. 2O A); ma, tessendo labio gratia di Lucano, ne cita SpreS-sa mente gli Annali, XVI, XV11l re Ad cuius pleniorem notitiam debes scire quod Lucanus, teste Cornelio
Tacito lib. 16, fuit filius L. An
ne Mele, fratris moralis Senece ;co cit. c. 234 A. Sicco me per Do-menico fi dat 37 aveva tras me SSO
a S. elenco di tuitici suo libri cf.
lib. IV, p. VIIII; I, 276), e non e credibile che, se Tacito si osse trovatosta di essi, i S. non ne aves se ratia copia cos Sara da ritenere o che ilBandini venisse pii tardi in possesso diui codice Taciti an o che o abbia
si di citi, alcuni anni opo, i S. do velle finalmente conoscere egit pure Tacito, se Leonardo Brunt, scriVendo a suo fianco circa illa oo a Laudatio urbis Florentinae poteva citare te Historiae cf. G. KIRNER, Della Laudatio urb. Ior di L. Brunt, Livorno,
rico latino a Niccoli re Legi olim
C litteris antiquis nescio Coluci ne e Sset an alterius m P OGGII Epistolae, ed. Tonelli, lib. III, p. XV I, 2I3. 3 Che ac canto alle opere per-dute di iunio Cordo, uno de continuatori deli Historia Augusta di Mario Massimo e di P. renni Dexippo cf. TEUFFEL, p. cit S 38 e 387 il
S. collochi, quasi aves sero subito ildestino medesimo, quelle di Trebellio, di Vopisco, di Capitolino, di Lampri-
314쪽
EPISTOLARIO quam deceati quid aliud possumus respondere, nisi quod indignis
laboraverint et ingratis nisi quod una cum rebu geStiS, quas tractaverunt, sint deleti nisi quod maiores nostri videantur ipsos nobis, sive fuerit ipsorum incuria sive malignitas, invidisses scio
De' quali se at tamen uod ex istis forsan potuerit aliquis venisse in manus tuas ri
ό. 'μ' aut ubi reperiri valeant explorasse, qui super alios nostri temporis fueris rerum huiuscemodi curiosissimus inquisitor. uare, ut aliquando concludam, per infinitas virtute tuaS, per studia tua, per quicquid in te reperiri queat humanitatis, benignitatis et gratie, dignationem tuam suppliciter deprecor et IoVogli Rrgini*n exoro quatenus me dio neris per tuas o ratiosissimas litteras infor-
mare quot et qui antiquorum hystorici Venerint in manus tuas, chi ede gia ubi sint et an apud te remanserint in latino. nec peto com
a ' '' mune istos, quos habemus, Eusebium, Cassiodorum, Iosephum,
Egisippum ' , Hystorias scolasticam ' , Bedam, Orosium. IJ Iustinum, Eutropium, Paulum diaconum, tres Titi Livi, decades, at istium Catilinarium et Iugurthinum; non Anneum Senecam, qui Florus inscribitur i non abbreviationem Titii. CH possimus I 4. R Iosaphum 8. M iprende a citatione de Mehus. I 7. M Salustii
dio, di Gallicano e di Spargiano, chepoche righe sotio egi menetiona pol fra gli storici si commune quo ha- Ciemus D, e cosa incomprensibile. Ma data a confusione d i disordine in cui si tro vavano te varie partidella Historia Augusta a tempi de S. cf. DE NOLHAC, Ar e P humanisme,
dulo cosi ch'egli a p. 4 di questo Volume uo togliere a Vita di M. Antonino filosofo a Giulio Capitolino per arta ad E. Spargiano. i I S. unque, come it Petrarcae it Boccaccio sc DE NOLUAC, p. cit. p. 338 HORTIS, Studi, p. 383), O- nos ceva oltrech i De bello Iudaico di iuseppe Flavio, anche quella raselaggonatura elle Antichil e elle
Storie ello critiore ebreo, che, divulgata circa PIV secolo damn incerto autore, and per tutia Peta di meggo solio ii nonae ii Egesippo: cf. FABRICIUS, Biblioth graeca, IV par. I, p. 23 I.
a Pens che si rati deTHistoria tripartita. 3 Sia ch'egli avesse invenuto inque suo codice delP Epitome di Floro, dove si leggevano agguagi sulla famiglia ei Seneca cf. lib. III, p. VIII I, IS 3), a notigia che quest'operetia
apparieneva a Seneca, si che it s. SteSSO portaSse in fronte, come in molli
accade, ii nome non gia di Floro, madi L. Anneo, si infine che a lui pure Sse Venuto solio gli occhi ii noto passo di LATTANZIO Div. inst. XII, XV, ove si a lode a Seneca 'aversud diviso in ta a storia de popolo
315쪽
ri alia ' , Satiram Paulini Martini Cronicas q), et si qua Uy'di ' ψ ς ialia nostris his duobus edita seculis fuerit unquam tibi cura vi
dendi non etiam Suetonium e duodecim Cesaribus non non Suetonio cosi,
hystoricos illos, qui incipientes ab Adriano usque in Numerianum, ne Hi toris Au- omnes Cesare Augusto atque tyrannos ratilo non incongruo
descripserunt, ripartianus, Capitolinus, Gallicanus, iampridius, Trebellius et Vopiscus non Commentarios C. Cesaris de ό,
Floro certo si e che i S. ha oste- nuto oversi attribuire non a Floro, bens a Seneca Epito 3n con una S severanga alia quale abitu almente ei suo tenersi lontano remum claris- si me legatur B, Scrive cosine traitato
De Frauno cod. Laur. l. LXXVIII,
II, c. 3 B si apud Senecam, quem ne-α scio quare Florum dicunt, Eutropiumst et Orosium &c. n. E pila innangi cod. cit. c. 7 B, C Audi Senecam, quem si quidam Florum Vocant . Ugual mente neu Invectiva in A. Luschum, ed. Morent, Florentiae, MDCCCXXVI, p. 3S: si nonne legitur apud Senecam, si quem quidam Florum vocant, ubi ci-u vile bellum, non minus conqueritur quam describat , c. v. Sebbene ilVossi ed altri abbiano inclinato arite nere probabile che Floro apparten esse
alla famiglia dei Seneca cf. FABRICIUS, Biblioth. Iat. Lipsiae, I 773, II, 439), Og ii critici locidentificano invece col noto poeta e retore dei tempi 'Adriano; cf. TEUFFEL, p. cit S 348 i Sotio ii nome di Abbreviatio Abbrestationes Titi Livii correVano al- lora te Perio chae deli' opera Liviana.
sottorali occhi di asparino Barzizga; cf. DE NOL HAC, Petr et humaniSme, p. 24S Anche omenico 'Areggo, a confermare che delle tori di Livio
erano sistite ut tempo redici de che,cOS scrive ne De viris Iaris umec potest dici non esse Verum, UamViSc tantum tres legantur ubique nam C et ego epitoma, Seu mavi omnium redictarum decarum abbreviatio- meri, habeo, quarum multis exemplare dedi cod. Laur Aed. 72, c. 38 B.
culum historiale di incengo de Beau vais, opera di cui anche ii Boccaccio non par facesse molia stima cf. HORTIS, Studi, p. 48S e che en Venuto Rambaldi definisce con dis pregi si opus Vere gallicum D Com. Pur ζ. I, III, 38. 3 Si traita, come ri levo i A. MUssAFI nella introdugione alia sua bella stam palae Trailato De regimine rectoris di fru Paolino minorita,
Vienna MDCCCLXVIII, p. VII della cro-naca composta dat vesco vo dilogguolie da tui intitolata Satira Ili occaccioche elle Geueat. Deorum XIV, 8, blasima a re prolixa dicacitas , di Paolino, si e ad dirittura scatenato contro
316쪽
bello gallico, quos multi, non mediocriter errante S, ut arbitror, ma uelle he in Iulio Celso tribuunt φ non etiam communes illos De bello ci-
sonandate perduxe * sed si quos alios videris aut habes. et presertim si de
L 'i', Tito Livio plus alicubi esse scias quam XXX libros i si rogum te storie di rogo Pompeium vidisti vel habes aut unquam ubi sit percepisti et an G
totum reppereris . Curtium De gestis Alexandri Mace-din is nimis equidem diminutum habemus i . de hystoriis etiam, ζόψμ- Sallustii si sique unquam bella civilia, que Suetonius scripsisse
1 Fraci non mediocriter errana lex a S. se VeSSe Volut far nomi, Sarebbe stato necessario porre it Petrarca ed ii Boccaccio cf. DE No-LHAC, Petr et humanisme, p. 247 HORTIS, ludi, p. 4I3 g.), Onche Benvenuto da mola Comm. Ins. XXVIII, II, 373 Pur. VI, IV, 433). Non e iccio vant de nostro Vervedulo it vero, quando omini cosi insigni erano an cor vultuppati alle tenebre diis errore, che perduraVaancora in pleno inascimento; f. SABBADINI, Storia e rit di Icuni est Iat. in Museo it di antich. class. III, 362. a s strano che PS taccia de' commentari De bello alexandrino, a fricano e hi spinnensi massi ut- tost che ammetterti a tui ignoti is inclinere aut conoscere netromissionei risultato 'una semplice dimenti-
3 Sulle icerche intrapres perritrovare i libri perdui di T. Livio v. HORTIS, Cenni di G. Boccacci int. T. Livio, Trieste, I 877 SABBADINI,
4 Per qualch tempo sorris agitumanisti a speranga di i cuperare te Storie di Trogo Pompeo. Cosi elidi ilaraversari annungi ava festantea F. Barbaro che i cardinat Pisanote Veva scoperte in pagna SABBA-DINI, Ceut0trenta ellere ined di F. Barbaro, Salerno, 884, p. 2); altri si lusingava di ritrovarie in Germania. Alias dominus Andreas Iulianus no- bilis venetus, vir apprime StudioSusu litterarum, voluit se in Alemanniam transferre, ut inveniret librum Trogi si Pompei et unam decadum Livii; sique volumina ibi esse audiverat. hoc audivi ipse Petrus Delphinusu ab sic filio eius Francisco Iuliano ;cod. Canon Lat. 8 della Bodlejanad' Oxford; cit in COXE, Cct mss. bibi Bodi par. III, Oxonii, MDCCCLIV, c. 2 I. ue Sulle condigioni in cui VersaVaneli 'et di meggo i testo di urgio V. S. DOSSON, Elude sur . Curce, savi et son euvre, Paris, Ι 887 append. I 11 maci filologo frances non haappreZZat quanto meritano 'esserio gli studi falli fullo storicod'Alessandrodat Petrarca e a Boccaccio: cf. DE NOLI AC, p. cit. p. 29I HORTIS, Studi, p. 426 g. Quando Niccol da Treviri inventae it famoso s. di Plauto fece corre Voce d'aver Scoperto pure Un S. compluto di Curgio ma lanotigia, che aveva rallegrato ilioggio ii Guarino, si manifesto bentosto falsa. V. MEHUs, ita A. Traversarii, p. XLIII g. SABBADINI in Museo it dian lich. IasS. II, 4I4.
lustio fideplorata anchedat Petrarca; DE NOLHAC, p. cit. p. 247.
317쪽
DI VOLUCCIO SALUTATI.3ΟΙ creditur ' , vel hystorias Claudii Cesaris inspexisti ' sed in Livi di liudio. magis et cordialius ferves. Ceterum Scio quod de reco in recum vulgare et de hoc inaragonicum Plutarchum De hystoria XXXXVIII. ducum et y virorum illustrium interpretari feceris habeo quidem rubri carum ma Ximam partem i cupio, si fieri potest, hunc librum hi 'e
videre forte quidem transferam in latinum AE ego autem habeo plui, eo '': idoue
1 CL TEUFFEL, p. cit S 347, 4. a Cf. SUETON. D. Claud. XLI
TEUFFEL, p. cit S 286. 3 Di questa versione aragone Seche, O me ci apprendera rubrica ini-etiale delia tradugione os cana di cui parierem a de S So, fu Seguita per rem freyre predicatore Vispo di Lu- derno poli, molio fossiciente chericosi in diverse scien Ze et grande istoriale et sperto in diverse lingue n Opra una prima tradu gione C in vulgar grecora alta in Rodi re per uno filo - Sofo reco chlamato Domitri Talo
plare ne fondo pagnuolo delia Na-gionale di Parigi nn 7o-72. Sebbene questa copia si ace fata, pure i con- fronto istituit da Morel-Fatio fra al- cuni passi di essa ed i corri spondentide volgariggamento italiano pro Vanoch essa e proprio quella alta per Ordine et de Heredia. 'es emplare pari gino ac cordandosi anche in questoco codd. italiani non comprendeva
per originaria mente se non renta- nove item non gia quaran toti quante ne conta originale M a su tutio io sui nona dei tradultori, evidente mente Visati, L MOREL-FATIO, p. cit. p. XVIII gg.
4 Scrive a questo proposito il
ne ait si de projej de Salutato a
et mis a executio D. A me pare poter asSerire risolutamente di no, quanturique a Versione taliana cheno possediam de testo aragones ec offra indigio certissimo che i S.
Pen Sava Seria mente a dotar Italiad 'una tradu gione latina di Plutarco. Essa infatii deve esse stata Seguita per conto de S. ii quale non avrebbe potui sui esto aragone Se elaborare ageVol mente a propria versione Ches egit, distratio dalle sue occupaZioni, rinungi a disegno qui manifeStato, die de opera pero perche altri lo coloris se
in sua Vece ed io non Sit a credere che per Uo eccitament appurato dove iter cosi Leonardo Aretino come
Iacopo Angeli proporsi di a te loro
prime prove di tradugione dat greco,tras latando te ite di Plutarco, di cui otio it primo due volt pol ii secondo: cf. MEHUS, L. Braιni Arelini epist. par I, p. LXXII gg. E si noti di piuche colui, ii quale trascrisse in Firengene 146 le ite volgariggate ne' codd.
quando lo stim ol ad in igia re it lavoro, cui egi non poteva da mano Sui codici contenent ii volgari getamento italiano oltreche MEHUs, ita A. Tra-
318쪽
gliome incam translationem OdySSee Homeri in latino, quem librum audio
te quesisses si iusseris, mittam hunc tibi et quicquid me labere
Si augura cheda senseriS, Quod tibi placeat, plus quam libenter et si tibi placet.
commercio ragga velim quod hoc sit inter no notici principium amici ci vincu-
η - ψ ψ, tum et ossiciorum mutua vicissitudine fundamentum. vale felix, Sdomine mi; et parce si nimis audax tibi visus fuero sique te, plus quam deceat, Oneravi in voti quidem honestis non est turpe transire modum nec inVenit facile olimia coniuncta vir
Se Donato de Casentino. Firenae IESCIO quid dicas Ti, gemine mi nescio quid ex huius sterilis asi sebbraio i 39a . . . . . . . Lo thehhi; di I soli, Sicut tua dilecti m OVit, inopia munificentiae tu e re
dalogii in dono pendam. tanta quidem me plScium AEOpis locupletasti. quod
i . HI Donato de Casentino II Magistro Donato de Casentino R magnificentie 17. CH omette me CHI conupletasti 16 CH sicuti Uersarii, p. CCXCIV, e BANDINI, Calal V, 242 gg. V. ARCHESINI, Dud SS.
autogr. di P. Villani, in p. cit. p. 38 I. i Sara certo da riconoscere inquesta versione deSOdisse quella conapilata a Leongio ibat a spes ede Petrarca, mentre era spite in Fi-renge de Boccaccio; cf. DE NOLHAC, Op. cit. p. 44 g. E singolare peroche i S. non accenni qui ait iliade, delia quale pure possede Va, come Ti-sulta dat rep. XXIII de presente libro, la tradurione. a fors il de Heredia fra i suo libri a contava ia. a Neppur di quest'epistola OS-siam stabilire con certegga a data; ma a riteneria critia el 392, lire-che i luogo ch'essa tene ne codici argomento di valore assa scarso), cicon Sigliano alcune issessioni cli' oraeSporremo. Era a que tempi consuetudine che i principi rasmettes sero in dono ad altri signori, Oppurea retiori elle libere citia con cuiauevano legam di amicigia, cibi iu men rari e prelibati e cosi fra emissive de comune di Bologna conservateci a cod. Napolet. V F, 37, notis leggiam talu ne irette agit angiani a tangaleaggo Visconti per ringragiari or detrinui di cento carpioni e cento anguille c. I A), Ordi uia bove e cento forme di cacio c. I A). D uguale liberalita avan prova o reggitori di irenge i marchesi di errara; ma ne primi annide suo overno Alberio 'Este, chemeditava di romper Tamicigia mo'
319쪽
michi visus sis non exiguuna homini munus, ut scribis, non amico, Sicut Solet e Xenium, sed unius Xercitus commeatum destinaSSe sunt, nec pudet, Tuscorum mores temperatione dispen-Sationis constricti et Sicut mensis modum, ita noverunt adhibere clargitionibus temperamentum. tu autem TuscuS, TUS cum donanS, non sena biasi
non private munificentie mensuram, sed domini cuiusvis magni generosita deii 'a-ficentiam excessisti nec michi bene conStata acturus ne mimgratiaS, an hanc tuam enormitatem reprehen SurUS transcendisti modum, mi Donate, ut modo donans, non donatus merito de-
I beas appellari ' sed fare, precor quid sibi voluit tantum in hac
tua largitate profluvium an putas amiciciam muneribus parari, Non eo doni in-
Florentini per stringersi, come sece, a Vis conti, se 'era Stenuto . Ris alta a pace, itorn a vecchio uso;
cisamente sotio ij novembre, no neritroviam una re Marchioni Estensiis,la quale cos comincia C Ingentem C copiam piscium Servandorum, quo nobis magnifica vestra frater ternitas destinavit, non sine admigratione propter multitudinem, Sed ingenti cum iocunditate propter Dre fectum transmittenti accepimus Greg. Ihi', c. 67 B; e opo 'aliora missive consimili si ripetono con frequenZa cf. reg. 22, c. I B, 4 aprile I 392 c. 984, 29 margo I 393 reg. 23, c. 7 A, II margo 394 c. Donato
adunque, ii quale ci teneva a proV-vede anch egli ' amico di pesce Salato, che servisse a tui ed a suoi di cibo quaresi male deVe Ver collo per regatare it S. occasione offerta gli da uia analogo invio fati dat suo signore a priori orentini e uindino prima el 9 pu essere stata Scritia quest'epistola. a Se VVertiam pol che una seconda lettera dei S ali Albangant, identica per i con- tenuio Suo alta presente ae da SSe-gnarsi come embra, at 393 la XIIII deli: b. VIII), attesta che Donat aVCVa Panno innangi gia fati dono di pesce salato a cancelliere orentino, parra naturale it concludere che a uel primo invio si is erisca epistola, di cui ora traitiam O. i La generosita di Donato erabe nota. I Petrarca, che ad gni istante ne provava gli essetti, opoaVer tu volae regato amico di
Smettere, mont in collera elli scrisse una lettera piutiosto Spra: si uO- tien B, gli Sclama, C monui, quo-glien oravi, quotiens blandiens, si quotiens Sub ira Scen S, nunc in- gua, nunc calamo litigavi tecum ne tua liberalitas suspitione me cu-upiditatis aspergeret tu perstaS; et re dum famae tuae Studes, meam nonu cernis infamiam n Sen. lib. XIIII, ep. 9 c FRACASSETTI, L leti Sen. II,
33 HORTIS, Studi, p. OI. et Anche i Petrarca elyepistola
ora citata non a traiienersi allos cherga sui nonae de tramico: Abundest mihi sussicit Donatus meus, di
inquam, et non emptuS. cur tu igitur emas me, cui non te
320쪽
3O4 EPISTOLARIO fatii amiciri si vel paratam foveri quo consistat λ falleris, mi Donate non est
p ό δ' k μ' ' amici ci re VenaliS, non preciosa, sed impreciosa potius est Vera dilectio quem michi dabis, qui rectum tempori ponat inquit Anneus sed quot annorum chiliades cum unius diei ami- cicia comparabit in appreciabilis res est que vel exceditur vel excedit, si ceteris comparetur amicicia nullius rei menSura St, nullaque re penitus mensuratur quicquid sibi comparaveris Vile est non igitur putes hoc tam excellens bonum posse donis et
e sottanto colla pecUni JOSSideri Virtu Sola est principiorum amicicie conci-
seguire. EatriX, Virtus Sola conserVat et tuetur inceptam, cuiu opinio, si uoforsan dilectionem inchoaverit, cum non subSit mox, ubi compertus error fuerit, desinit diligi quod inconsulte cepit amari tantaque Vis caritatis et amicicie est, tantumque ibi cum Virtute commertium, quod, Si pSam sustuleriS, virtus Xtinguatur et, Si Tuttavia rega Virtutem auferas, nequeat amicicia subsistere gratitudinis tamen a S
'espressione ella officio munera tua prosequor impendio aratiarum, Onaeque cuj
mutatius id fecissem, Si non, ut mustorum mos St, Uno OnViVio receptum hospitem in perpetuum excluSisSeS. Vale, gemine mi.
Eloquenti viro se Antonio de Cortona lucano cancellario.
a. ab . i ii Sibus se Viti de Montecatino feram, quodam quasi modo, Sen-igby ἰ bs . . T XIGIS a me, Vir eloquentissime, frater optime, quod de tuo estά- decumatiSSimo carmine et in VersiS, ne dicam perversis, ver 2S
i. CH partam HI subsistat 3. e tempora R H tempore . R Hrecano comparabit che non a senso. 6. mensuram esse 9. RRI possidere 7. R fecisse mox I9. CH quintodecimo 23. Cos M CH Ser Antonio de Cortona
I SEN. p. ad Luc. I, 2. testo non possiam in veru modo deter- per pone, aliquod , dinangi a et prae minare te date. il luogo ch'esse tium . occupano mei codici ci inducono ad et Anches di questa es delia se assegnarie alPincirca at 392 Di serguente epistola a cancellier lucchese ito da Montecatini pol non homotigie.
