장음표시 사용
101쪽
R ENTi ΝΟ BAPTisTERio peragebat, qui in mea HL storia recensentur , & multa , quae ad veterem Florentinae Ecclesiae Cathedra iis, atque huiulce Baptisterii Liturgiam pertinent, Proseruntur , ae Plicantur, atque e tenebris , in quibus ad hoc tempus delituere, adlata publica luce, eruuntur . ,
cavx ex ADMist Agi Li LiGNO CRUCis adservata rui Basilica Baptiserii Florentini, arque eius i . Hierotheca, in qua reposita nunc colitur , breviter aescribitur.
ILLI IS in meae Historia expensis . ac luculenter
. expositis , , ad rinsigniora BAsiLiCAE BAPTI STERii FLORENTiNi decora, atque ornamenta illustranda gradum facio. Inter ea principem locum tenent veneranda SANCTORUM LIPsANA , quibus , veluti clypeis glori ossissim is Ecclesiae toto orbe diffusae ornantur , ac maXime rutilant quae Vrisbium ac Populorum contra omnes hostium incur-
ιω praesidia & propugnacula firmissima merito
habentur, atque coluntur . Sunt enim exuviae illorum , qui dum. inter nos viverent , Cari Deo fuerunt: qui Christianam Religionem profuso 1 anguine , virtutibus, exemplis, doctrina, & sanctitate nobilitarunt , Si confirmarunt ἔ quorum mors Pretiosa in conspectu Domini fuit qui palma , occoronis digni, immaculatum Agnum in Caelo sequuntur, hymnisque perpetuis iugiter laudant ac benedicant , & pro nobis adsidue orant . Prisci Ecclesiiae Patres , dum eadem SACRA Li PsANA Celebrant , & splendidistima divinorum Templorum ornamenta esse testantur , sine quibus nec iacras. aedes,
102쪽
IEsu Custisaei C stuci rixi 83 aedes , nec aras dedicari posse sancitum est, ea variis nominibus decorantes , BENEDlCTIONES , ac
SANCTORuM adpellant sq). II. Sed prae ceteris omnibus augustissimum toto Christi no Orbe locum tenet, ac longe lupra re liqua sacra Pignora fulget, ac supereminet ALMACRvx UOMiNic Α, omnium benedictionum sons, Caeli ianua . salutare Christiani populi munimentum, S adversus omnes Diaboli nequitias inexpugnabile scutu in : sceptrum CunisTi Regis Regum : Cavx benedicta, evinctis Uris splendidior, mundo celebris, hominibus multum amabilis, sanctior universs; quae sola digna fuit fustinere pro omnium salute morientem , ac sanguinem tuum landentem Regem Caelorum ac Dominum . plane adorabile nostrae Fi- si dei, Religionis , & Salutis Vexillum , pretioso CHR1x sTi Agni Immaculati, atque in aeternum benedictis anguine Purpuratum, quo nos gloriari oportet; quia di in eo vita . salus , & redemptio nostra ineffabilibus mysteriis persecta est a vero Dei Filio I Esul. CHRisTO NAZARENO; ut per mortem suam, ut ait Doctor Gentium ad Hebraeos Cap. II. V. Iq. & I e. is strueret eum, qui habebat mortis imperium , ides , Diabolum, ο liberaret eos , qui timore mortis per totam vitam obnoxii erant servituti : & ut
103쪽
ad Ephesos scribit Cap. I. v. 7. In quo habemus redemptionem per favguinem eius, remissionem pectatorum Fecundum divitias gratiae eius , quae δε- per abundavit in nobis , tu omni sapientia , ac prudentia , DI. Ex hoc ViTALi Lis No exscisa qualibet, licet minima , particula maXimo in pretio apud veteres omnes Ecelesiae Patres fuit i quoi perspicu Eprae ceteris testatur S. Paulinus Nolae Episeo pus in Epistola ad Severum , quae inter nuper editas Veronae , XXXi, est, ad quem, ut Basilicam rite dedicaret, mittens Sanctissimae Caucis minimam portionem, quam ob eius exilitatem, δερ- mentum atomum vocat , haec scribit : Luia nos non habuimus huius muneris copiam , ct ille se stem eiusdem gratiae copiosam habere dixit a Sancta Silvia, quae illi de multorum ex Oriente
Marorum Reliquiis spopondisset; invenimus quod digne , ct ad Basilicae sanctiscationem , vobis , Crad Sanctorum Cinerum cumulandam benedictionem , mitteremus , partem particulae DE LiGNO Divi NAEC stucis . Et paullo post : Accipite ergo ab unanimis fratribus in omni bono vorrum jibi confortium cupientibus, accipite magnum in modico munus , o tu segmento pene atomo hasulae brevis umite munimentum praehentis , ct pignus aeternae salutis . Non angus tur fides vesra carnalibus
oculis parva cernentibusi; sed interna acie totam in hoc minimo vim C stucis videat . Dum videre vos cogitatis LlGNVM illud, quo salus nostra, quo Dominus maiestatis ad xus , tremente Mundo, pependerit, exsultet is cum tremore . Si tanti aestimatum est tam minimum de particula SANCTissi MiLiGNI CRucis segmentum , quod in Basilicae de
104쪽
IEsv CHRisaei Clluci vixi 8s dicatione adhiberetur; hinc plane manifestum erit quam gloriolae , ac beatae dicendae stat illae
Ecclesiae, quae non parvam , sed magnam atque insignem eiusdem PRAETiosissIMI LlGNi portionem in sitis Thesauris continent, & ostendunt , ac se habere gloriantur . IV. Inter omnes vero Florentinas Ecclesias me tito celebranda est Basilica BAETIsTERii FLOREN-TiNI , quae valde praeclaram eiusdem SALvi Fic AECRVCis portionem compluribus ab hinc seculis
possidet, & inter praecipua donaria , & maxime
quidem illustria ι recenset. Hane , nondum a Scri-Ptoribus nostris memoratam, publice Ostendere ,
adlato nunc primum eius Iconismo , valde mihi iucundum est , atque honorificum; quod dum lu-hentissime facto , spero etiam Florentinis civibus Ineis rem Oppido gratam me esse facturum . V. Praeter hanc eXimiam partem , aliae quoque eiusdem SS. CRucis particulae in hac ipsa Ecclesia adservantur , de quibus nonnulla alia
adnotanda erunt et alio vero in loco inter meas SYMBOLAs , Deo iuvante, ostendam, quibus quantisque SANCTOR vM LipsANis Florentinum Baptisteriuin antiquitus sit locupletatum, ac condecoratum,
adlatis compluribus Graecis Inscriptionibus , antea nunquam in lucem prolatis , quibus Lipsa nothecae ornantur. Ex prisca consuetudine, & ritun praegrandi operosissimo Altari argenteo, signis, emblematis, & historiis , multorumque praestantium Artificum caelaturis insigni , ac magnifico , bis quot annis, statis solemnioribus festis, in medio huius Templi erecto nam est temporarium γ
105쪽
frequentia , eadem sacra Pignora ostenduntur: quot Altare admirandi operis frequens populus iugi ter devotissime osculatur. At Sacrosanctae CRvCis LiGNvM in Ara tantum maxima ter quotannis statis diebus solemni pompa adorandum Psoponitur; nempe Feria sexta in Parasceve, in F estis Inventionis , & Exaltationis eiusdem Admirandae SANcΤAE CRvCIS .
VI. Vt igitur es , qua possum diligentia suscepto huic numeri, & meae humillimae in Sacro sanctum salutis nostrae PiGNvs Venerationi , a devotioni faciam satis , exordiar a descriptione praeclarae huiusce particulae , e divino Cav Cis Lis No dissectae ; atque , ut perspicue adpareat qualis ac quanta sit , eam nunc primum aere meo ad curate incisam in sequenti Tabula ostendo . Me praesente , a Pictore Philidauro Rossio Florentino nuper delineandam curavi. Id contigit paucis ab hinc diebus , antequam hanc de ea disserendi provinciam susciperem , nempe v. Eidus Novembres , hoc ipso anno MDCCXLvI I. meo natali die , quo Deo miserante , ac largiente, quinquagesimum septimum aetatis annum, huius SANcTissi MAE CRucis munitus praesidio , tam
feliciter inchoatum auspicatus sum; & sequenti dies quod est summum divinae , atque inestabilis Dei Milericordiae in me beneficium ) aquis Divini Fonistis ablutus, ad Regni caelestis aeternam vitam , atque hereditatem sum regeneratus: quo quidem die hanc exorsus sum elucubrationum , idcirco
quod si mihi semper memorabilis, atque solemnis . VII. Pretiosi huius Do Mi Nici Lis Ni altitudo paul- Ialum excedit uncias quatuor Romani pedis antiqui:
106쪽
1Esu CustisΥi Cuei rixi 87 qui et latitudo vero transversi Ligni uncias eiusdem
Pedis tres aequat. In utraque facie totum Sacrosanctum LIGNvM unciam unam , & plusquam dimidiam excedit . Eius vero crassities quoquoversus , nempe in singulis partibus , ac lateribus, unis clam fere unam complectitur quam quidem totam crassitiem circumdant ad Omnes oras lamel lae dentatae ex argento , quae auro superfuso Contectae adparent. Superne ALMincA Cavx inci Pit pone post illos quatuor perparvos arcus, qui tanquam capitulum est brmant cum coronide . oc Sacrosancto eidem Lis No supereminent, constantisque, ut diximus, ex argento inaurato; nam sub ipsis arcubus in vertice CRUCEM complectentibus, intermedius est hiatus quidam ab una ad alteram partem. Huic , ut ita dicam, capitulo, fere similis est subiecta basis , cultu ornatuque Pa. rum Vario consecta, itidem ex argento aureis bracteis obducto ; cuius arcus the eam claudentes, suris sum se adtollunt , & postremam Salutaris LiGNi partem totam includunt . Eadem circumdantium lamellarum ornamenta visuntur in aversa parte eiusdem SANcTissi Mi LiGNi ; quae vero C RVI nuda ac pura in medio eiusdem aversae partis sita cernitur, ea ex lamella e solido a circi fabre ἀfacta. ad ipsam Do Mi NicAM CRUGEM tum Ornan clam , tum fulciendam adposita videtur . Illud Praeterea adnotandum, quod tota haec Cavx ex ViTALi Lia No Cllucis desumta . integra ac solida est ; nullis enim constat conmissuris , seu partibus simul coniunctis ; neque transversum lignum in ea insertum cernitur; adeoque totum Divinum L lGΝvM integerrimum est , ac solidum in utraque facie cuius color ob vetustatem saturum castaneum oculis repraesentat, qualem Ieserunt robo-
107쪽
88 DE Mi TRATO CApiTE reae arbores , vel quercus , si postquam secta
sunt , elapsis compluribus annis , conspiciantur . VIII. Nunc ad descriptionem Hierothecae recenti opificio pereleganter exstructae, gradum facit. Ipsa Hierotheca, in qua in medio ALMi Ficu MCstucis LiGNvM clauditur, & custoditur , CRvCEM eximio artificum opere ablolutam efformat. Totam conficiunt crystalla nigra, intrinsecus encaustico opere, picturis aureis , graphio discriminante, ornata, quae praecipua referunt Dominicae Passionis instrumenta . Extrem's quatuor Partes,
ubi erystalla in formam Caucis fabrefacta desinunt, eleganti symplegmate in lamellis argenteis anaglyptico opere sculpta sunt Angelorum capita . Postrema pars in mucronem , sive hastam desinit, more antiquae CRucis Stationalis, de qua luculenter disserit Ioannes Clampinius in praeclaro opere Vet. Monum. Par. Il. Cap. VI. P. 38. idque ita factum est, ut in subiecta basi , cui infigitur, adtolli, & tanquam in throno substineri possit . Specularia duo translucida orbiculum in utraque Thecae parte in medio implent, & intra se claudunt pretiosissimum LicNvM . Specularia
circumstant, ac veluti quoddam monile ambiunt, micantes gemmae multicolores , pendetque circa eas sertum ex argento, stiineam CHRisTI Coronam referens, pereleganti opificio constructum. Infra CRvcEM in antica parte in argenteo titulo, quem Opus , ut aiunt, arabicum ornat, 1criptum legitur
C R V X DE LIGNO CRUCIS ET DE VESTE CHRISTI
108쪽
IEsv CHRisTi C stuci F1XI 89 Haec epigraphe, ea ipsa est, quae, ut mox dicam , in vetustiore eiusdem SANCTAE CRucis Theca in hoc Florentino Baptisterio olim reposita . sculpta legitur. Thecam hanc recentiorem suis impensis faciendam curavit Praesul Illustrissimus FELix MoNsAccuius , Sacrorum Canonum Coninsultissimus, Cos Mi III. Magni Ducis Etruriae a Sacris Cognitionibus , qui pervigili cura praefute Baptisterio Florentino ab anno MDcLXXIV. ad an num MDcCVI. quo, re bene ac fideliter gesta . Eidibus Maii functus est, & in eadem Basilica honoris caula lepultus . In aversa eiusdem iam descriptae Hierothecae parte in titulo quodam alteri simillimo, haec scripta occurrunt: VIRO DOLORVM IESU CHRISTO FELIX MONSACCHIUS HUIUS ECCLESIAE PRAEPOSITUS IN PERENNE SUMMI CULTUS MONIMENTUMD . D . ANNO SALUTIS MDCCII .
De vetustioribus Baptiserii Horentini Hierothecii ,
portio simul recondita. Ι. C Mnium antiquissima Inscriprio , quae nobis
Q innotuit, memorat Milli PicvM hoc SANCTAE CRUCis LiGNvΜ reconditum fuisse in aheneo Va-
se, quod hodie non exitant . Exstant quidem in
109쪽
m DE MiTRATO CApi TE;pso Baptisterii Thesauro ac veteri Sacrario arcuatae duae pervetustae , pretiosis lapillis multicolo
ribus undique ad modum loricae ornatae . oc sacras quodammodo aedes referunt , quas Opportuno tempore delineatas proferam . In his olim recondita fuisse multa SANCTO vM LIPsANA, non vero SANcTAE CRucis LiGΝvM existimo , Sola huiusce veterrimi ahenei Vasis epigraphe, quae antiquitus in eo legebatur, nobis innotuit . quae servata est inter Monumenta Vniversitatis. Consulum Callismalae, atque etiam in antiquiore Baptisterii Sacrario', ex ipsa archetypa, ut comici mus , desumta, quam diligenter iam a me exscriptam nunc profecto. Sed eam primaevam ei e non censeo; verum mox refectae Thecae additam, translat Divi No Caucis Lis,o e vetustiore Conditorio.
110쪽
Issu CustisTI CRuci FixI 9 Ibellae simillimam maiorum nostrorum Opinionem , constantemque adsertionem de Florentia reedi fieata ab eodem Francorum Rege, & Imperatore Plentissimo, mox expendam . Ex adlata Inscriptione discimus haec Dei dona, verum nempe LiGNUM Sanctissimae C stucis , in quo sculpta CHRisTi CRvel Pixi Imago, & partem de vΕsTiMEN Tis G RisTi, quae Inclutus Rex CAvoLvs MAGNvs obtulit Basilicae Sancti Ioannis , primum recondita fuisse in aheneo Vase, e quo in alias Hierothecas sequutis temporibus translata, ac recondita fuisse coniicimus adoranda haec Clistis Ti REDEMPTORis Pignora. ii I. Sed alias particulas Lyci Ni SANcTAE Caucis& DE UEsTiMENTis CHRisTi in Thesauro Baptisterii Florentini adservatas , alia memorant vetera
monumenta, quae in locupletissimo Chartophylacio Consulum Vniversitatis Callismalae existant. Haec Sacra Pignora Florentiam Roma delata perhibent
eadem monumenta , quae ibidem exstant autographa, cum aliis Sanctorum Lipsanis ann. MCccxxxIv.
a quodam piae ac religiosae vitae Monacho Uallis. Umbrosae, eaque indicta solemni supplicatione recondita in Altari huiusce Basilicae ac Baptisterii Sancti Ioannis memorantur . Id ipsum quoque narrat ac testatur Dominicus, Leonardi filius , Boninsegnius, Continuator Historiae Florentinae editae a Uillantis . cuius Verba patrio sermone , uti scripta sunt, adserenda videntur: Dei me se ae Aia
recbate in Firenete da Roma, per operaetione d suMonacho di Valenbrosa diuerse Ortique di Santo Iacopo cte. di Santo Aluso , e deI Drappo , che stὶ uo, e riceuute a pricisone, con grande di-nozione furono messe uelio Altare di San Gio vanui. Haec