장음표시 사용
311쪽
et civibus, sed etiam ejus, qui Servis, qui muti pecudibus praeSit, eorum, quibu PraeSit, commodi utilitatique servire. Cujus quidem generis con Stare inter omne videο, abs te summam adhiberi diligentiam et nullum ne alienum novum contrahi civitatibus Vetere autem magno et gravi multas abs te esse liberatas urbes complures, dirutas ac paene desertas, in quibus unam itiniae nobilissimam, alteram Cariae, Samum et HalicarnaSSUm per te SSe recreatas nullas esse in oppidis seditiones, nullas discordias a provideri abs te, ut civitates Optimatium consiliis administrentura sublata ,sin latrocinias caedes multis locis repreSSa pacem tota proVincia con stitutam a neque solum illa itinerum atqUe agrorum, sed multo etiam plura et majora oppidorUm et fanorum, furta et latrocinia esse depulsa remotam a fama, et a fortunis, et ab otio locupletum, illam acerbiSsimam ministram praetorum avaritiae, calumniam sumtus et tributa civitatum ab omnibus, qui earum civitatum sine incolant, tolerari aequabilitera facillimos esse aditus ad teri patere aUre tUa querelis omnium a nullius inopiam ac solitudinem, non modo illo populari accessu ac tribunali, sed ne domo quidem et cubiculo esse Xclusama tuo toto denique imperio nihil acerbum esse, nihil crudele, atque Omnia plena clementiae, an Suetudinis humanitatis.
IX. Quantum vero illud est beneficium tuum, quod iniquo et gravi vectigali aediliciorum, magnis nostrissimultatibus, Asiam liberasti Enimvero, si unus homo nobilis queritur palam, te, quod edixeris, ne ad ludos pecuniae decernerentur, ' HS CC sibi eri-PuisSe quanta tandem pecunia PenderetUr, Si, Omnium nomine, quicumque Romae ludos facerent,(quod erat jam institutum erogaretur Quamquam
has querelas hominum D trorum illo consilio op-PreSSimVS, quod in Asia ne ci qU modo, Romae quidem non mediocri cum admiratione, laudatur, quod, cum ad templum monimentumque OStrum
314쪽
civitates pecunias decrevissent; cumque id, et pro meis magnis meritis, et pro tuis maximis beneficiis, Summa Sua voluntate fecissent nominatimque lex exciperet, Ut ad templum monimentumque capere liceret; ' cumque id, quod dabatur, non SSet interiturum, sed in ornamentis templi futurum, ut non mihi potius, quam populo Romano, ac Dii immortalibus, datum videretur tamen id, in quo erat dignitas, erat lex, erat eorum, qui faciebant, voluntas, accipiendum non putavi cum aliis de causis, tum etiam ut animo aequiore ferrent ii, quibus nec deberetur, nec liceret. Quapropter incumbe toto animo et studio omni
in eam rationem, qua adhuc USUS ES, ut eoS, quos
tua fidei potestatique Senatu populusque Romanus commisit et credidit, diligas, et omni ratione tueare, ut esse quam beatissimos velis. Quod si te sors Afris, aut Hispanis, aut Gallis praefecisset, immanibus ac barbaris nationibus tamen esset humanitatis tuae, OnSulere eorum commodis, et utilitati salutique servire. Cum vero ei generi hominum praesimus, non modo in quo ipsa sit, Sed etiam a quo ad alios perveniSSe putetur, humanitas certe iis eam potissimum tribuere debemus, a quibus accepimu8.
Non enim me hoc jam dicere pudebit, praesertim in
ea vita, atque ii rebu geStis, in quibus non potest residere inertiae aut levitatis ulla suspicio nos ea, quae consecuti Sumus, hi studiis et artibus esse adeptos, quae sint nobi Graeciae monimentis disciplinisque tradita. Quare, praeter communem fidem quae omnibus debetur, praeterea nos isti hominum generi praecipue debere videmur, ut, quorum praecepti Simus eruditi,
apud eos ipsos, quod ab iis didicerimus, velimus expromere.
X. Atque ille quidem princeps ingenii et doctrinae,
Plato, tum denique fore beatas respublicas putavit, si aut docti ac sapientes homine ea regere coepiS-
315쪽
Sent, aut ii, qui regerent, omne suum studium in doctrina ac sapientia collocarent. Hanc conjunctionem videlicet potestatis ac sapientiae, saluti censuit civitatibus esse posse et quod fortasse aliquando ni-VerSae reipublicae nostrae, nunc quidem profecto isti provinciae contigit, ut is in ea summam potestatem haberet, cui in doctrina, cui in virtute atque humanitate percipienda, plurimum a pueritia studii fuisset et temporis. Quare, cura, ut hic annus, qui ad laborem tuum accessit, idem ad salutem Asiae prorogatu eSse videatur. Quoniam in te retinendo fuit
Asia felicior, quam nos in deducendο; perfice, ut laetitia provinciae desiderium nostrum leniatur. Etenim, si in prοmerendo, ut tibi tanti honores haberentur, quanti haud scio an nemini, fuisti omnium diligentissimus multo majorem in his honoribus tuendis adhibere diligentiam debes. Et quidem, de isto genere honorum quid Sentirem, ScripSi ad te ante Semper eos putavi, Si Vulgares essent, vileS; si temporis causa conStituerentur, leves si vero id, quod ita factum est meritis tuis tribuerentur, existimabam multam tibi in his
honoribus tuendis peram SSe ponendam. Quare, quoniam in istis urbibus cum summo imperi et potestate versaris, in quibus tuas virtutes consecratas et in Deorum numero collocatas vides; in omnibus rebuS, qua Statues, qua decerneS, quas
ages, quid tantis hominum opinionibus, tantis de te judiciis, tantis honoribus debeas, cogitabis. Id autem erit ejusmodi, ut consulas omnibus, ut medeare incommodis hominum, providere Saluti, ut te Parentem Asiae et dici et haberi velis. XI. Atque huic tua voluntati ac diligentia difficultatem magnam afferunt publicani quibus Si adverSamur, ordinem de nobis optime meritum, et perno cum republica conjunctum, et a nobis et a republiea disjungemus. Sin autem omnibus in rebus obsequemur cfunditus eos perire patiemUr, quorum t ist. Volu Iii. 2 B
316쪽
non modo saluti, sed etiam commodis, consulere de
Haec est una si vere cogitare volumus in toto
imperio tuo dissicultas. Nam esse ab Stinentem, Ontinere omnes cupiditates suos coercere, juri aequabilem tenere rationem facilem te in rebus cognOS-cendis, in hominibus audiendis admittendisque, Praebere praeclarum magis est, quam dissicile. Non est enim positum in labore aliquo, sed in quadam inductione animi atque voluntate. Illa causa publicanorum quantam acerbitatem afferat sociis, intelleximus e civibus, qui nuper, in portoriis Italiae tollendis, non tam de portorio, quam de nonnullis injuriis portitorum, querebantur. Quare, non ignoro, quid sociis accidat in ultimis terris, cum audierim in Italia querelas cicium. Hic te ita versari, ut et publicanis SatiS cim, praesertim publicis male redemtis, et socio perire non sinas, divinae cujusdam virtutis esse videtur, id est, tuae. Ac primum Graecis, id quod acerbissimum est, quod sunt vectigales, non ita acerbum videri debet, Propterea quod, Sine imperio populi Romani, suis institutis, per se ipsi ita fuerunt. Nomen autem publicani adspernari non possunt, qui pendere ipsi vectigal sine publicano non potuerunt, quod ii aequaliter Sulla descripSerat. Non esse autem leniores in exigendis vectigalibus GraecOS, quam noStros publicanos, hinc intelligi potest, quod Caunii nuper omnesque ex insulis quae erant ab Sulla Rhodiis attributae, confugerunt ad Senatum, nobis ut potius vectigal, quam Rhodiis, Penderent. Quare nomen publicani neque ii debent horrere, qui Semper vectigales fuerunt; neque ii adspernari, qui per Se pendere Vectigal non potuerunt; neque ii recusare, qui poStulaVerunt. Simul et illud Asia cogitet, nullam a Se neque belli externi neque discordiarum domesticarum calamitatem abfuturam fuisse, Si hoc imperi non tene-
317쪽
retur. Id autem imperium cum retineri sine vectigalibus nullo modo possit, aequo anim parte aliqua Suorum fructuum pacem sibi Sempiternam redimat
XII. Quod si genus ipsum et nomen publicani
non iniquo animo sustinebunt, poterunt iis, conSilio et prudentia tua, reliqua videri mitiora. Possunt, in pactionibus faciendis, non legem spectare cenSOriam, Sed potius commoditatem conficiendi negotii, et liberationem molestiae Potes etiam tu id facere, quod et fecisti egregie, et facis, ut commemoreS, quanta Sit
in publicanis dignitas, quantum nos illi ordini debea-mUS, ut remoto imperio, ac Vi potestatis et fascium, Publicanos cum Graecis gratia atque aUctoritate conjungas. Sed et ab iis, de quibus optime tu meritus es, et qui tibi omnia debent, hoc petas, ut facilitate
Sua, noceam neceSSitudinem, quae est nobi cum Publicanis, obtinere et conservare patiuntur.
Sed quid ego te haec hortοr, quae tu non modo facere pote tua sponte Sine cujuSquam praeceptiS, Sed etiam magna jam ex parte perfecisti Z Non enim desistunt nobis agere quotidie gratias honestisSimae Et maximae societates a quod quidem mihi idcirco jucundius est, quod idem faciunt Graeci Dissicile est
Rutem, ea, quae commodiS, utilitate, et Prope natura, diversa Sunt, voluntate conjungere. At ea quidem, quae Supra Scripta Vnt, non Ut te inStituerem, scripsi neque enim prudentia Ua cu-juSquam praecepta desiderat); sed me in scribendo commemoratio tuae virtutis delectavit quamquam in his literis longior fui, quam aut Vellem, aut quam me putavi fore. XIII. Unum est, quod tibi ego praecipere non deSinaniri neque te patiar quantum in me erit cum exceptione laudari. Omnes enim, qui Stinc veniunt, ita de tua virtute, integritate, humanitate, commemorant, ut in tuis summis laudibus, excipiant unam iracundiam quod vitium cum in hac privata quo-
318쪽
tidianaque vita levis esse animi atque infirmi videtur tum vero nihil est tam deforme, quam adiummum imperium etiam acerbitatem naturae adjungere.
Quare, illud non suscipiam, ut, quae de iracundia dici solent a doctissimis hominibus, ea tibi nunc ex-Ponam, cum et nimis longus SSe nolim, et ex multorum scriptis ea facile posSis cognoscere. Quod est epiStolae proprium, ut is, ad quem Scribitur, de iis rebus quas ignorat, certior fiat praetermittendum ESSe non puto. Sic ad nos omnes fere deferunt, nihil, cum absit iracundia, te fieri posse jucundius e Sed, cum te alicujus improbita perverSitasque commoverit, sic te animo incitari, ut ab omnibus tua desideretur humanitas. Quare, quoniam in eam rationem vitae nos non tam cupiditas quaedam gloriae, quam res ipsa ac fortuna, deduxit, ut empiternus sermo hominum de nobis futurus Sit caveamUS, quantum nicere et consequi poSSumus, ut ne quod in nobis insigne vitium fuisse dicatur. Neque ego nunc hoc contendo, quod fortaSSe, cum in omni natura, tum jam in nostra aetate, difficile est, mutare animum, et Si quid est penitu insitum moribus, id subito evellere et sed te illud admoneο, ut, si hoc plane vitare non potes quod ante occupatur animus ab iracundia, quam providere rati potuit ne occuparetur), ut te ante compareS, quotidieque meditere, resistendum esSe iracundiae tacumque ea maXime animum moveat, tum tibi esse diligentissime linguam continendam et quae quidem mihi virtus non interdum minor videtur, quam omnino non iraSci. Nam illud non solum est gravitatis, Sed nonnunquam etiam lentitudinis et moderari vero et animo et orationi, cum is iratus, aut etiam tacere, et tenere in Sua potestate motum animi et dolorem, etsi non
mi Perfecta sapientiae, tamen est non mediocris ingenii. Atque in hοc genere, multo te esse jam commodiorem mitioremque nuntiant. Nullae tuae vehemen-
319쪽
tiores animi concitationes, nulla maledicta, ad nos, nulla contumeliae, perferuntur et quae cum abhorrenta literis, ab humanitate, tum Vero contraria Sunt imperi ac dignitati. Nam si implacabiles iracundiae Sint, Summa est acerbita Sin autem exorabiles, Summa levitas a quae tamen ut in malis acerbitati
XIV. Sed, quoniam primus annus habuit de hac
reprehensione plurimum SermoniS, credo Propterea,
quod tibi hominum injuriae, quod avaritiae, quod
insolentia praeter opinionem accidebat, et intolerabilis videbatura secundus autem muli lenior, quod et consuetudo, et ratio, et ut eg arbitror meae quoque literae, te patientiorem lenioremque fecerunt; tertius annus ita esse debet emendatuS, ut ne minimam quidem rem quisquam OSSit Ullam reprehendere. Ac jam hoc loco, non hortatione, neque praeceptis, Sed precibus tecum fraterniS, agori totum ut unimum, curam, cogitationemque tuam Ponas in omnium laude undique colligenda . Quod si in mediocri statu sermoni ac praedicationi nostrae res essent, nihil abs te eximium, nihil Praetor aliorum conSuetudinem, OStularetur. Nunc Vero, Propter earum rerum, in qUibu verSati Sumus, Splendorem et magnitudinem, nisi summam laudem ex ista provincia assequimur, Vix Videmur Ummam vituperationem posse vitare. Ea OStra ratio St, Ut omnes boni cum faveant, tum etiam a nobis omnem diligentiam virtutemque et postulent et EXSpectent; omnes autem improbi quod cum iis bellum suscepimus sempiternum vel minima re ad reprehendendum contenti Sse videantur. Quare, quoniam ejusmodi theatrum est totiusASiae, celebritate refertissimum, magnitUdine amplissimum, judicio eruditissiinum, natura autem itare onanS, ut uSque Romam Significationes vocesque reserantur contende, quaeso atque elabora, non
320쪽
modo ut his rebus dignus fuisse, sed etiam ut illa
omnia tuis artibus SuperaSSE, Videare. XV. Et, quoniam mihi casus urbanam in magistratibus administrationem reipublicae, tibi provincialem ded i si mea pars nemini cedit, fac ut tua caeteros vincat Simul et illud cogita, nos non dereliqua et sperata gloria jam laborare, Sed de Parta dimicare quae quidem non tam expetenda nobiS fuit, quam tuenda est. Ac Si mihi quidquam esset abs te separatum, nihil amplius desiderarem hoc statu, qui mihi jam partu eSt. Nunc vero res sic sese habet, ut, nisi omnia tua facta atque dicta nostris rebus istinc respondeant, ego me, meis tantis laboribus tantisque periculis, quorum tu omnium particeps fuisti, nihil conSecutum putem. Quod si, ut
amplissimum nomen conSequeremur, UnUS PNEter caeteros adjuvisti certe idem, ut id retineamus, Praeter caeteros elaborabis.
Non est tibi his solis utendum existimationibus ac judiciis, qui nunc sunt, hominum, Sed iis etiam, qui futuri sunt quamquam illorum erit verius judicium, obtrectatione et malevolentia liberatum Denique illud etiam debes cogitare, non te tibi soli gloriam quaerere quod Si SSet, tamen non negligereS, Praesertim cum amplisSimis monimenti consecrare voluiSSes memoriam nominis tui sed ea tibi est communicanda mecum, prodenda liberis nostris. In quo cavendum est, ne, si negligentior fueris, non solum tibi parum consuluisse, Sed etiam tui invidisse, videariS. XVI. Atque haec non eo dicuntur, ut te oratio mea dormientem excitasse, Sed potius ut currentem incitaSSe, videatur. Facie enim Perpetuo, quae feciSti, ut omnes aequitatem tuam, temperantium, SEVE-ritatem, integritatemque, Iaudent. Sed me quaedam tenet, Propter Singularem amorem, infinita in te aviditas gloriae quamquam illud existimo, cum jam