Opera

331쪽

AD Q. FRATREM LIB. I. I. risI

tam misera tamque turpi vita commorari ut, qui modo fratre fuerim, liberis, conjuge, copiis, genere ipso pecuniae, beatissimus, dignitate, auctoritate, existimatione, gratia non inferior, quam qui unquam fuerunt amplissimi is nunc in hac tam amicta perditaque fortuna, neque me neque meos lugere diutius

Quare, quid ad me scripsisti de permutatione pquasi vero nunc me non tuae facultates Sustineant.

Qua in re ipsa video miser et sentio, quid Sceleris admiserim, cum de visceribus tuis et filii tui satisfacturus is, quibus debes ; ego acceptam caerario eis cuniam tu nomine frustra dissiparim. Sed tamen et M. Antonio, quantum tu scripseras, Et Caepioni, tantumdem solutum est mihi, ad id quο cοgitο,hοe, quod habeo, satis est. Sive enim restituimur, sive desperamur, nillil amplius pus est. Tu, si forte quid erit molestiae, te ad Crassum et ad Calidium

conferaS, censeo. Quantum Hortensi eredendum sit, nesciο. Me summa simulatione amoriS, Summaque assiduitate quotidiana, sceleratissime insidiosissimeque tractavit, adjuncto quoque Arri r quοrum

m cοnSiliis, prοmisSis, praeceptis, destitutus, in hanc calamitatem incidi. Sed haec occultabis, ne quid obsint. Illud caveto: et e putο, per Pomponium fovendum tibi esse ipsum Hortensium, ne ille versus, qui in te erat collatus cum aedilitatem petebas, de lege Aurelia falso testimonio confirmetur. Nihil enim tam timeo, quam ne, cum intelligant hοmines, quantum misericordiae nobis tuae preces et tua salus allatura Sit,mppugnent te vehementius Messalam tui studiosum esse arbitrοr Pompeium etiam simulatorem puto. Sed haec utinam nοn experiare quod precarer Deos, nisi meas Preces audire desissent. Verumtamen precοr, ut his infinitis nostris malis contenti sint in quibus non modo tamen nullius inest peccati infamiari Sedimnis

332쪽

2s AD Q. FRATREM. Ira. I. d.

dolor est, quod optime factis poena est maxima constituta. Filiam meam et tuam, Ciceronemque OStrum,

quid egο, mi frater, tibi commendem Z Quin illud

moereo, quod tibi non minorem dolorem illorum r-hitas afferet, quam mihi Sedete incolumi orbi non erunt. Reliqua, ita mihi Salus aliqua detur, potestaS-que in patria mοriendi, ut me lacrymae non sinunt scribere. Etiam Terentiam, velim, tueare, mihique de omnibus rebus reScribas. Si fortis, quoad rei natura patiatur. Idibus unuS, ThesSalonicae.

d. MARCUS Q. FRATRI S.

Argumentum De perfidia, timore, et invidia Amicorum conqueritur; et, quid sit perandum de reditu, vere ad Se perscribi cupit. Amabo te, mi frater, ne, si uno me facto et tu eton ines mei corruistis, improbitati et sceleri me potius quam imprudentiae miSeriaeque aSSignes. Nullum est meum peccatum, ni, quod iis credidi, a quibus nefas putabam SSe me decipi, aut etiam, quibus ne id expedire quidem arbitrabar. Intimus, proXimus, familiarissimus quisque aut sibi pertimuit, aut

mihi invidit. Ita mihi nihil misero, praeter fidem

Amicorum, cautum meum consilium fuit. Quod si te satis innocentia tua et misericordia hominum vindicat hoc tempore a molestia perspicis Profecto, ecquaenam nobi Spe Saluti relinquatur. Nam me Pomponius, et Sextius, et PiSO noster, adhuc Thessalonicae retinuerunt, cum longiu diScedere, Propter nescio quo motuS, Vetarent. Verum ego magis exitum illorum litoris, quam Spe certa, EXSPEctabam. Num quid perem, potentis,im inimicο, dominatione obtrectatorum, infidelibus amicis, plu-

333쪽

AD Q. FRATREM LIB. I. d. Isb

ribus invidis 2 De novis autem tribunis plebis est isse

quidem in me ossiciosiSSimus SextiuS, et Spero CVrtius, Milo, Fadius, Gratidius a sed valde adversante Clodio: qui etiam privatus eadem manu poterit conciones concitare deinde etiam intercesSor parabitur. Haec mihi proficiscenti non proponebantur Sed Saepe triduo Summa cum gloria dicebar esse rediturus. Quid tu igitur inquies. Quid Z Multa convenerunt, qUae mentem exturbarent meamet subita defectio Pompeii, alienatio consulum, etiam Praetorum, timοr publicanorum, arma Lacrymae meorum me

ad mortem ire prohibuerunt; quod certe, et ad hο-nestatem et ad effugiendos intolerabiles dolores fuit aptissimum. Sed de hoc scripsi ad te in ea epistola, quam Phaethonti dedi. Nunc tu quoniam in tantum

luctum, laborem detrusus S, quantum nemo unquam Si relevare pοte communem caSum misericordia hominum scilicet incredibile quiddam assequeris. Sin plane occidimus, me miserum i ego omnibus meis exiti fuero, quibus ante dedecori non

erum.

Sed tu, ut ante ad te scripSi perspice rem, et pertentae et ad me, ut tempora nOStra, non Ut amοr tuus fert, Vere perScribe. Ego vitam, quoad putabo tua intereSSe aut ad Spem SerVandam SSe retinebo Tu nobis amicissimum Sextium cognoSceS: credo tua causa velle Lentulum, qui erit conSul quamquam sunt facta verbis dissiciliοra. Tu et quid opus sit, et quid sit, videbis omnino. Si tuam solitudinem communemque calamitatem nemo despexerit aut per te confici aliquid, aut nullo modo poterit. Sin te quο-que inimici vexare coeperint, ne ceSSaris. Non enim gladiis mecum, sed litibus agetur. Verum haec absint, velim Te oro, ut ad me derumnibus rebus Scri- has, et in me animi potius aut consilii putes minus ESSe quam antea, amori ver et ossicii non minus.

334쪽

M. TULLI CICERONIS

EPISTOLARUM

AD QUINTUM FRATREM

LIBER II.

I. MARCUS Q. FRATRI S.

Argumeurum Commemorat, quid in senatu Sit actum, referente primum Lupo de lege C. Caesari Sequa agrum Campanum plebi Romana dividi tulerat deinde Racili de judiciis, utrum ante, an vero post aedilicia comitia habenda sint. Scripta Lentulo Spinthere et Q. Metello Nepote Coss. EpiStolam, quam legisti, mane dederam. Sed fecit humaniter Licinius, quod ad me, miSSO Senatu, veS- Per venit, ut Si quid esset actum, ad teris mihi videretur perscriberem. Senatus fuit frequentior, quam Putabamu Se posse mense Decembri sub dies festos. Consulares nos fuimus, et duo consules designati, P. Servilius, M. Lucullus Lepidus, Volcatius, i labrio, praetores Sane frequente fuimus omnino ad ducentos Commorat exspectationem LuPIIS. Egit causam agri Campani sane accurate auditus eSt magno Silentio. Materiam rei non ignoras Ni-

335쪽

AD Q. FRATREM LIB. II. I. rei

hil ex nostris actionibus praetermisit. Fuerunt nonnulli aculei in C. Caesarem, contumelia in Gelliumn expostulationes cum absente Pompeio.

CauS Ser perorata, Sententia Se rogaturum negavit, ne quod nus simultatis nobis imponeret. Ex Superiorum temporum conviciis, et ex praesenti Si-Ientiο, quid senatus sentiret, se intelligere dixit. In illo coepit dimittere. Tum Marcellinus, Noli,' inquit, ex taciturnitate nostra, Lupe, quid aut probemus hoc tempore, aut imprοbemuS, judicare. Ego, quod ad me attinet, idemque arbitror caeteros idcirco taceο, quοd non existimo, cum Pompeius absit, cauSam agri Campani agi convenire. Tum ille se senatUm negavit tenere Racilius surrexit, et de judiciis referre coepit Marcellinum quidem Primum rogavit. Is cum graviter de Clodianis incendiis, trucidationibus Iapidationibus, queStus ESSet, Sententiam dixit, ut ipse judices per praetorem urbanum Sortiretur judicum sortitione facta, comitia haberentur: qui judicia impedivisset, eum contra rempublicam

esse facturum.

Approbata valde sententia, C. Cato contra dixit,

et Cassius, maxima acclamatiοne SenatuS, cum comitia judiciis anteferret Philippus assensit Lentulo. Postea Racilius de privatis me primum sententiam rogavit. Multa feci verba de toto furore latrocinioque P. Clodii eum, tamquam reum, accuSavi, multis et secundis admurmurationibus cuncti Senatus Orationem meam collaudavit satis multi Verbis, noncmehercule indiserte, Severus Antistius GSque judiciorum causam suscepit, antiquiSSimumque Se habiturum dixit Ibatur in eam sententiam. Tum Clois diu rogatus, diem dicendo eximere coepit. Urebat, a Racili se contumaciter inurbaneque VeXatUm. Deinde ejus operae repente a GraecostaSi et gradibus clamorem Satis magnum sustulerunt, pinor in Q. Sextilium et amicos Milonis incitatae. Eo metu injecto, repente, magna querimonia omnium, diSeeMi-

336쪽

2sd AD Q. FRATREM LIB. II. 2.

mus. Habes acta unius diei reliqua, ut arbitrοr, inmenSem Ianuarium rejicientur.

De tribunis plebis longe optimum Racilium habemuS. Videtur etiam Antistius amicus nobis itare: nam Plancius totus noster est. Fac, Si me unam, ut considerate diligenterque naviges de menSe Decembri.

(2. MARCUS Q. FRATRI S.

(Argumcntum Respondet de Lentuli et Sexti

nominibus exigendis, et Pomponianis inde dissolvendiS, aliisque rebus domesticis et de rege Alexandrino reducendo, quid decretum et actum it; et, quale totum negotium Sit, breviter commemorat.)Non occupatione, qua eram sane impeditus, Sed Parvula lippitudine, adductus sum, ut dictarem hanc epistolam, et non ut ad te soleo ipse scriberem. Et primum me tibi excuso in eo ipso, in quo te accuSO. Me enim adlluc nemo rogavit, num quid in Sardiniam vellem te puto Saepe habere, qui, numquid Romam velis, quaerant.

Quod ad me de Lentuli et Sexti nomine scripSisti,

Iocutus sum cum Cincio. Quoquo modo res Se habet, non est facillimas sed habet profecto quiddam Sardinia appositum ad recordationem praeteritae memoriae. Nam, ut ille Gracchus augur, posteaquam iniStam provinciam venit, recordatus est, quid sibi, in Campo Martio comitia consulum habenti, contra RU-

Spicia accidisset sic tu mihi videris in Sardinia deforma Minuciana, et de nominibus Pomponianis, in oti recogitasse. Sed ego adhuc emi nihil Culleonis

auctio facta est Tusculano emtor nemo fuit. Si conditi valde bona fuerit, fortasse non mittam. De aedificatione tua Cyrum urgere non ceSSO. Spero eum in ossicio fore sed omnia sunt tardiora,

337쪽

AD Q. FRATREM. Lin. II. I. U

propter furioso aedilitatis exspectationem. Nam Smitia sine mora futura videntur. Edicta sunt a. d. XICal. Febr. Te tamen sollicitum Sse nolο. Omne genu a nobi cautionis adhibebitur. De rege Alexandrino factum eS SenatuS-conSultUm, cum multitudine eum reduci, periculosum reipublicae videri Reliqua cum esset in Senatu contentio, Lentulusne an Pompeius reduceret obtinere cauSam Lentulus videbatur. In ea re nos et ossicio erga Lentulum mirifice, et voluntati Pompeii praeclare, satiS- fecimus Sed per obtrectatores Lentuli, res calumnia extracta est. ConSecuti sunt dies comitiales, per quo senatus haberi non poterat. Quid futurum sit latrocinio tribunorum, non divino et Sed tamen SuSpicor, per vim rogatiοnem Caninium perlaturum.

In ea re Pompeius quid velit, non dispicio. Fami- Iiares ejus quid cupiant, omnes vident. Creditores

vero regi aperte Pecunias suppeditant contra Lentulum. Sine dubio res a Lentulo remota videtUr esse, cum magno meo dolore quamquam multa fecit, quare, Si fas ESSet, jure ei SuccenSere POSSemUS TU, si ita expedit, velim, quam primum bona et certa tempestate conScendaS, re meque Venias. Innumerabiles enim re sunt, in quibus te quotidie in omni genere desiderem. Tu nostrique valent. XIV Cal.

(3. MARCUS Q. FRATRI S.

(Argi menti m. Quid in senatu sit actum, imprimisque quae in judicio de Milone quem Clodius

de vi accusaverat ad populum acciderint, commemorat et quia Sit exspectatio ejusdem judicii in Quiri-ncilia a Clodio dilati De Sextio de ambitu a Cn. Nerio, et de vi a M. Tullio, postulat et de Senat iS- Ω- Eulto, quo centuriati ci decuitati discedere jubebam

340쪽

Zoo AD Q. FRATREM LIB. II. I.

turet de Bestia, ambitus reo, a se defenso et alia domeStica. Scripsi ad te antea superiora nunc cognOSce, POStea quae sint acta A Q. Febr. legationes in Idus Febr. rejiciebantur. Eo die res confecta non St. A. d. IV Nonas Februarias, Milo affuit ei Pompeius advocatus venit. Dixit Marcellus, a me rogatuS. Honeste discessimus. Producta dies est in IV Id. Febr. Interim, rejectis legationibus in Idus, referebatur de provinciis quaestorum, et de ornandis praetoribus. Sed res multis querelis de re publica interponendis, nulla transacta St. Cato legem promulgavit de imperio Lentuli abrogando vestitum filius mutavit A. d. VIII Id. Febr. Milo affuit:

dixit Pompeius, sive voluit: nam, ut Surrexit, Opemrae Clodiana clamorem Sustulerunt idque ei perpetua oratione contigit, non modo ut acclamatione, Sed ut convicio et maledictis, impediretur. Qui ut peroravit,anam in eo sane fortis fuit; non est deterritus edixit omnia atque interdum etiam Silentio, cum auctoritate peregerat Sed, ut peroravit, Surrexit Clodius. Et tantus clamor a nostris placuerat enim referre gratiam , Ut neque mente, neque lingua, neque

ledicta, versus etiam obscoenissimi, in Clodium et Clodiam dicerentur. Ide, furens et eXSanguiS, inter-rοgabat uos, in clamore ipsο, quis SSet, qui plebem fame necaret. Respondebant operae, Pompeius. Quis Alexandriam ire cuperet. Respondebant, Pompeius. Quem ire vellent. Respondebant, ira Sum. Is aderat tum Miloni antino non amicο. Horae fere nona, quasi signo dato, Clodiani noStro computare coeperunt. Exarsit dolor Urgere illi, ut laco nos moverent. Factus est a nostris impetus fuga opera-