장음표시 사용
431쪽
TanuSiorum capita demebant, Sulla unum Catilinam praefecerat in quibus ille hominem optimum, Q.
Caecilium, Sorori Suae virum, equitem Romanum, nullarum partium, cum semper natura, tum etiam
aetate jam quietum, suis manibus occidit. III. Quid ego nunc dicam petere eum ONSUIatum, qui hominem carisSimum POpulo Romano, M. Marium, inspectante populo Romano, vitibus per totam urbem ceciderit ad bustum egerit; ibi omni cruciatu vivum lacerarit stanti collum gladio suadeXtera Secuerit, cum sinistra capillum ejus a vertice teneret caput sua manu tulerit, cum inter digitos ejus rivi anguinis fluerent: qui postea cum histrionibus et cum gladiatoribus ita vixit, ut alteros libidinis, alteros facinoris adjutores haberet qui nullum in locum tam sanctum ac tam religiOSUm acceS- Sit, in quo non, etsi in aliis culpa non Sset, tamen, EX Sua nequitia, dedecoris suspicionem relinqueret:
qui ex curia Curios et Annios, ab atriis Sapalas et Carvilios, ex equestri ordine Pompilios et Vettios, sibi amiciSSimos comparavit: qui tantum habet audaciae, tantum nequitiae, tantum denique in libidine artis et efficacitatis, ut prope in parentum gremii PraeteX-tatο liberos constuprarit Z Quid ego nunc tibi de Africa, quid de testium dictis, scribam Nota sunt: et ea tu saepius legitο. Sed tamen hoc mihi non praetermittendum videtur, quod primum ex e judicio tam egens discessit, quam quidam judice ejus ante illud judicium fuerunt; deinde tam inVidioSus, ut aliud in eum judicium quotidie flagitetur. Hic se sic habet, ut magis timeat, etiam si quierit, quam ut contemnat, si quid commoverit. Quanto melior tibi fortuna petitionis data est, quam nuper homini novo C. Coeli l Ille cum duobus hominibus ita nobilissimis petebat, ut tamen in iis omnia pluri ESsent, quam ipSa nobilitas; summa ingenia, UmmUS PU-dor, Plurima beneficia, summa ratio ac diligentia petendi. Tamen eorum alterum Coelius, etiam cum multo esset inferior genere, Superior nulla re, Paene
432쪽
Superavit. Quare, si facies ea, quae tibi natura, et Studia quibus Semper usus es, largiuntur, quae temporis tui ratio desiderat, quae potes, quae debeS; non erit dissicile certamen cum iis competitoribuS, qui nequaquam Sunt tam genere inSignes, quam vitii nο-biles. Quis enim reperiri potest tam improbus civis, qui velit uno suffragio duas in rempublicam Sicas destringere IV. Quoniam, quae subsidia novitatis haberes, Et habere POSSES, exposui, nunc de magnitudine petitionis dicendum videtur. Consulatum petis quo Onore, nemo St, quin te dignum arbitretur; sed multi, qui invideant. Petis enim homo ex equestri Ioc Summum locum civitatis atque ita Summum, ut forti viro, diserto, innocenti, multo ille idem hono Plu amplitudinis, quam caeteris, afferat. Noli Putare, OS, qui Sunt eo honore uSi non videre, tu cum idem is adeptus, quid dignitatis habiturus sis. EOS vero, qui, consularibus familiis nati locum majorum consecuti non sunt, Suspicor, tibi nisi qui admodum te amant invidere. Etiam novos homines Praetorios existimo, nisi qui tuo beneficio vincti sunt, nolle abs te se honore superari. dam, in Populo quam multi invidi sint, quam multi consuetudine hοrum annorum ab hominibus novis alienati, venire tibi in mentem certo scio. Esse etiam nonnullos tibi irato ex iis causis quas egisti, necesse est. Iam illud tute circumspicito, quod ad Cn. Pompeii gloriam ctugendam tanto studio te dedisti, num quos tibi Pute ob eam causam esse inimicoS. Quamobrem,
cum et Summum locum civitatis petas, et videas eSse Studia quae tibi adversentur adhibeaS, neceSSeeSt, Omnem rationem, et curam, et laborem, et diligentiam.
V. Ac petitio magistratuum divisa est in duarum rationum diligentiam; quarum altera in amicorum Studiis, altera in populari voluntate, Ponenda rati Amicorum studia beneficiis et ossiciis, et vetustate, et facilitate ac jucunditate naturae, parta ESSE OPortet.
433쪽
Sed hoc nomen amicorum in petitione latius patet, quam in caetera vita. QuiSquis est enim, qui ostendat aliquid in te voluntatis, qui colat, qui domum Ventitet,
is in amicorum numero Si habendus. Sed tamen, qui sunt amici ex causa honeStiοre, cognationis, aut assinitatis, aut sodalitatis, aut alicujus necessitudinis, his carum et jucundum SSe maxime prodest. Deinde, ut quisque S intimuS, ac maXime domesticus, ut is amet, et quam ampliSSimum SSe te cupiat, valde elaborandum est; tum Ut tribules, ut vicini, ut clientes, ut denique liberti, OStrem etiam Servi tui: nam fere omnis Sermo ad forensem famam a domesticis emanat auctoribuS. Denique instituendi sunt cujusque generi amici ad Speciem, homines illustres honore ac nomine; qui etiam Si suffragandi Studia non navant, tamen afferunt petitori aliquid dignitatis: ad jus obtinendum, magiStratuS; ecquibus maxime consules, deinde tribuni plebis et ad conficiendas centurias, homines excellenti gratia Qui abs te tribum, aut centuriam, aut aliquod beneficium,
aut habeant, aut, Ut habeant, Perent, O ProrSUS magnopere et compara, et confirma. Nam per hos annos, homines ambitiοSi vehementer omni studio atque opere laborarunt, ut possent a tribulibus suis ea, quae peterent, impetrare. IIo tu homines, quibuscumque rationibus, ut, canina atque ex illa Summa voluntate, tui StudioSi Sint elaborato. Quod si satis grati homines SSent, haec omnia tibi parata esse debebant, sicut parata Sse confido nam hoc biennio, quatuor Sodalitates civium ad ambitionem graiatiosissimorum tibi obligasti, M. Fundanii, Q. Gadlii,
C. Cornelii, C. Orcinini. Horum in causis ad te de ferendis, quidnam eorum sodales tibi receperint et confirmarint, scio nam interfui. Quare, hoc tibi faciendum est, ut hoc tempore ab iis, quod debent, exigaS, Saepe commonendo, rogando, confirmando, curando ut intelligant, nullum Se unquam aliud tempus habituros referendae gratiae. Profecto homines,
434쪽
et spe reliquorum tuorum ossiciorum, et recentibus beneficiis, ad studium navandum excitabuntur. Et omninο, quoniam e genere amicitiarum petitio tua maxime munita St, quod causarum defensionibus adeptus es; fac ut plane ii omnibus, quos devinctos tenes, descriptum ac diSpoSitum Suum cuique munus sit. Et, quemadmodum nemini illorum molestus nulla in re unquam fuiSti, Sic cura ut intelligant,
omnia te, quae ab illis tibi deberi putaris, ad hoc
VI. Sed, quoniam tribu rebus homines maxime ad benevolentiam atque ad haec suffragandi studia ducuntur, beneficiο, Spe, adjunctione animi, vel voluntate animadvertendum St, quemadmodum cuique
horum generi sit inserviendum. Minimis beneficiis
homines adducuntur, Ut Satis causae putent esse ad
studium suffragationis; nedum ii, quibus saluti fuisti, quos tu habes plurimos, non intelligant, si hoc tuo tempore tibi non Satisfecerint, se probatos nemini unquam fore. Quod cum ita Sit tamen rogandi sunt, atque etiam in hanc opinionem adducendi, ut, qui nobis adhuc obligati fuerint, iis vicissim nos obligari posse videamur. Qui aUtem spe tenentur quod genus hominum multo etiam est diligentius atque ossiciosius , iis fac ut propositum ac paratum auxilium
tuum esse videaturri denique ut spectatorem te uorum ossiciorum esse intelligant diligentem taut videre te plane atque animadvertere, quantum a quoque proficiscatur, appareat Tertium illud genus est studiorum voluntarium, quod agendi gratiiS, accommodandi sermonibus ad ea rationes, Propter qua quiS-que studiosus esse tui videbitur, Significanda erga illos pari voluntate, adducenda amicitia in Spem familiaritatis et consuetudinis, confirmari oportebit. Atque in iis omnibus generibuS, judicato et perpendito, quantum quisque poSSit ut scias, et quemadmodum cuique inservias, et quid a quoque EXSPecto CVPOS-tules. Sunt enim quidam homines in suis vicinitati-
435쪽
hus et municipiis gratiosi sunt diligentes et copiosi;
qui etiam si antea non induerunt huic gratiae, tamen ex tempore elaborare ejus causa, cui debent aut volunt, facile possunt. His hominum generibus Sicinserviendum est, ut ipsi intelligant, te videre, quid a quoque exSpecie ; Sentire, quid accipia tameminiSSe quid acceperis. Sunt autem alii, qui aut nihil PοSSunt, aut etiam odio sunt tribulibus suisa nec habent tantum animi aut facultatis, ut enitantur ex tempore et hos ut internoscas, videto ne spe in ali- qu majore positi , praesidii parum comparetUr. VII. Et, quamquam partis et fundatis amicitiis fretum ac munitum esse oportet, tamen in pSa petitione, amicitiae permultae ac perutiles comparantUr. Nam in caeteri molestiis habet hoc tamen petitio commodi, ut possis honeste quod in caetera vitae non queaS , quoScumque velis, adjungere ad amicitiam; quibuscum si ali tempore agas, ut te utantur, ab- gurde facere videare in petitione autem nisi id agas, et cum multis et diligenter, nullus petitor esse videare. Ego autem tibi hoc confirmo, SSe neminem(nisi aliqua necessitudine competitorum alicui tuorum sit adjunctus , a quo non facile, Si contenderis, impetrare possis, ut Suo beneficio promereatUr Se ut ameS, et sibi ut debeas modo ut intelligat, te magni aestimare, ex animo agereri bene e ponere clare ex eo non brevem et sulffragatoriam, Sed firmam et perpetuam, amicitiam. Nemo erit, mihi crede, in quo modo aliquid virtutis sit, qui hoc tempus sibi oblatum amicitiae tecum constituendae praetermittat; praesertim cum tibi hoc casus afferat, ut ii tecum petant, quorum amicitia aut contemnenda aut fugienda sit; et qui hoc, quod ego te hortor, non modo non ASSequi, Sed ne incipere quidem, possint. Nam quid incipiat Antonius homines adjungere atque invitare ad amicitiam, quos per se suo nomine appellare non possit 8 Mihi quidem stultius nihil videtur, quam exiStimare eum StudiοSum tui, quem non noris. Xi-
436쪽
miam quamdam gloriam et dignitatem, ac rerum geStarum magnitudinem esse portet in eo, quem homines ignoti, nullis suffragantibus meritis, honore assiciant. Ut quidem homo iners, sine ossicio, Sine ingeniο, cum infamia, nullis amicis septus, hominem
Plurimorum studio atque omnium bona existimatione munitum Praecurrat, Sine magna culpa negligentiae fieri non poteSt. VIII. Quamobrem, omnes centurias multi et Varii amicitiis, cura, ut confirmatas habeas. Et Primum, id quod ante oculos est Senatores, EquitES-que Romanos, caeterorum ordinum navo homine et gratiOSOS, complectere. Multi homines urbani industrii, multi libertini in foro gratiosi navique ErSantur quo Per te, quo per commune amico PoteriS,
Summa cura, ut tui cupidi sint, elaboratο, appetito, vilegato summo beneficio te assici, ostendito Deinde habet rationem urbis totius, collegiorum Omnium, Pagorum, vicinitatum. Ex iis principes ad amicitiam tuam Si adjunxeris, per eos reliquam multitudinem facile tenebis. Postea totam Italiam fac ut in animo ac memoria tributim descriptam comprehenSamque habea ; ne quod municipium, coloniam, Praefecturam, locum denique Italin ne quem esse patiare, in quo non habeas firmamenti quod satis esse OSSit. Perquiras etiam et investiges homines ex omni regi
in suis vicinitatibus tibi petant, et tua cauSa UaSicandidati sint Volent te amicum, si suam a te Amicitiam expeti videbunt id ut intelligant, oratione
quae ad eam rationem pertinet, abunde OnSEqUere. Homines municipales ac rusticani, si nomine nobis noti sunt, in amicitia se esse arbitrantur. Si vero etiam praesidii se aliquid sibi constituere putant, non remittunt occasionem promerendi Hos caeteri, et maxime tui competitores, ne norunt quidem tu Et noSti, et facile cognosces sine quo amicitia SSe non Potest. Neque id tamen Satis St, tametSi magnum St,
437쪽
Si non consequatur spes utilitatis atque amicitiae, ne nomenclator Solum, Sed amicus etiam bonus, ESSE videare. Ita, cum et hos ipSos, propter Suam ambitionem, qui apud tribules uos plurimum gratia POS- sunt, tui studiosos in centuriis habebis, et caeterOS,
qui apud aliquam partem tribulium propter municipii, aut civitatis, aut collegii rationem Valent, cupidos tui constitueris, in optima spe esse debebis.ctam equitum centuriae multo facilius mihi diligentia poSSe teneri videntur. Primum, cognoscendi SUnt equites; pauci enim sunt deinde adipiscendi: multo enim facilius illa adolescentulorum aetas ad amicitiam adjungitur Deinde habebis tecum ex juventute Optimum quemque, et studiosissimum humanitatis. Tum Autem, quod equester ordo tuUS St, Sequentur
illi auctoritatem ordinis, si abs te adhibebitur ea diligentia, ut non ordinis solum voluntate, Sed etiam Singulorum amicitiis, eas centurias confirmatas habeas. Iam studia adolescentulorum in Sus tragando, in obeundo, in nuntiando, in aSSectando, iridie et magna et honeSta Sunt. IX. Et, quoniam assectationis menti facta est, id quoque curandum St, ut quotidiana cujUSque generis et ordinis et aetatis utare : nam, ex ea ipSALOPiu,
cοnjectura fieri poterit, quantum sis in pS Campo virium ac facultatis habiturus. Hujus autem rei tres
Parte Sunt una Salutatorum, cum domum Eniunt; altera deductorum tertia assectatorum. In Salutatoribus, qui magis vulgares Sunt, et hac con-Suetudine quae nunc est plures veniunt, hoc Sciendum St, ut hoc ipsum minimum os Picium eorum tibi gratisSimum esse videatur. Qui domum tuam Venient, iis significato, te animadvertere; et eorum umicis, qui illis renuntient, ostendito saepe ipsis dicito.Sic homines saepe, cum obeunt plures OmPetitoreS, et vident unum esse aliquem qui haec officia maxime animadvertat, ei se dedunt deserunt caetero ; minutatim, ex communibus proprii, ex fucoSi firmi,
438쪽
Suffragatores evadunt. Iam illud tenet diligenter si eum, qui tibi promiserit, fucum ut dicitur facere audieris aut senseris, ut te id audisse aut scire dissimules. Si quis tibi se purgare volet, quod SuSpectum Se esse arbitretur, assirmes te de illius voluntate nunquam dubitasse, nec debere dubitare. Is enim, qui se
non putat Satisfacere, amicus esse nullo modo poteSt. Scire autem portet, quo quiSque animo Sit, ut et, quantum cuique confidas, constituere possis. Iam deductorum officium, quo majus est quam Salutatorum, hoc gratius tibi esse significato atque Stendito, et quoad ejus fieri poterit certis temporibus descendito Magnam affert opinionem, magnam dignitatem, quotidiana in deducendo frequentia. Tertia este hoc genere assidua assectatorum copia. In aquo voluntarios habebis, cura ut intelligant, te sibi in perpetuum summo beneficio obligari. Qui autem tibi debent, ab iis plane hoc munus exige qui Per aetatem ac negotium poterunt, ipsi tecum ut assidui Sint qui ipsi sectari non poterunt, neceSSario SUOS in hoc munere constituant. Valde ego te volo, et ad rem Pertinere arbitror, semper cum multitudine eSSE.Praeterea magnam affert laudem et summam dignitatem, Si ii tecum erunt, qui a te defenSi, et qui perte Servati ac judiciis liberati sunt. Haec tu plane abii POStulato, ut, quoniam, nulla impensa, per te alii rem, alii honestatem, alii salutem ac fortunas om-DES, Obtinuerunt, nec aliud ullum tempus futurum Sit, ubi tibi referre gratiam possint, hoc te offici re
X. Et, quoniam in amicorum studiis haec omnis ratio versatur, qui locus in hoc genere caVendus sit, Praetermittendum non videtur Fraudis atque insidiarum et Perfidiae plena Sunt omnia. Non est hujus temporis perpetua illa de hoc genere diSputatio, quibus benevolus et simulator dijudicari possit tantum est hujus temporis admonere Summa tua Virtu EOS-dem homines et simulare tibi Se esse amicos, et invi-
439쪽
nervos atque artu ESSE Sapientiae, non temere credere. ' Et, cum tuorum amicorum Studia constitueris, tum etiam obtrectatorum atque adverSariorum rationes et genera cognoScito Haec tria Sunt Unum, ex
iis quos IaeSisti alterum, qui, Sine caUSa, non amant tertium, qui competitorum valde amici sunt. Quos laesisti, cum contra eo pro amico diceres, his te plane purgat et neceSSitudines commemorato in spem adducit et te, in eorum rebus, Si se in amicitiam eontulerint, pari studio atque ossicio futurum, spondeto. Qui, Sine cauSu, non amant, eo aut beneficio, aut spe, aut Significando tua erga illos Studia futura, delenito, dans operam, ut de illa animi pravitate deducas. Quorum volunta erit ab te, Propter competitorum amicitias, alienior, hi quoque eadem inseris vito ratione, qua Superioribu et et Si probare poteris te in eos ipSos competitore tuo beneVol ESSe ani
XI. Quoniam de amicitiis constituendis satis dictum est, dicendum de illa altera parte Petitionis, quae in populari ratione versatur. Ea desiderat nomenclationem, blanditiam, aSSiduitatem, benignitatem, rumorem, spem in re publica Primum, fac id, quod facis ut homines nori Signissica, ut appareat et
auge, ut quotidie melius fiat. Nihil mihi tam populare neque tam gratum videtur. Deinde id, quod natura non habes induc in animum, ita simulandum ESSe, ut natura facere Videare. Nam comitas tibi non deest ea, quae bono ac suavi homine digna est. Sed opus est magnopere blanditiari quae, etiamsi vitiosa
est et turpis in caetera vita, tamen in petitione est neceSSaria. Tunc enim, cum deteriorem aliquem assentatando facit, improba est; cum amiciorem, non tam vituperanda petitori Ver neceSSaria St, cujus et fronS, et vultus, et Sermo, ad eorum, UOScUmque convenerit, SenSum et voluntatem commUtandus est. Iam assiduitatis nullum est praeceptum Verbumque
440쪽
ipSum docet, quae res Sit Prodest quidem vehementer, nusquam deeSSe Sed tamen hic fructus est assiduitatis, non solum esse Romae atque in foro, Sed ASSidue petere, Saepe EOSdem appellare non commitia tere, Ut quiSquam possit dicere, quid ejus sit, quod consequi possis, Si abs te non Sit rogatum, et valde ac diligenter rogatum Denignitas autem late patet: et est in re familiari quae quamquam ad multitudinem pervenire non potest, tamen ab amicis laudatur, et multitudini grata est. Si in conviviisa quae facito et abs te et ab amicis tuis concelebrentur, et passim, et tributim : Si etiam in opera quam pervulga et coninrunica: Uraque, Ut aditus ad te diurni nocturnique pateant, neque foribus solum pilium tuarum, Sed etiam vultu ac fronte, quae est animi janua quae si Significant, Voluntatem abditam esse ac retruSam, parvi refert Patere ostium Homines enim non modo promitti ibi praesertim line a candidato petant, sed etiam large atque honorifice promitti, volunt. Quare, hoc quidem facile rareeptum est, ut, qUOd acturus Sis, id Significes te studiose ac libenter esse facturum. Illud dissicilius, et magis ad tempus quam ad naturam accommodatum tuam a quod facere non posSis, ut id aut jucunde promittas, aut ingenue Oges es quorum alterum est boni viri, alterum boni petitoris Nam, cum id petitur, quod honeste, aut Sine Utrimento noStro, Promittere non possumuS, quomodo, Si qui roget, ut contra amicum aliquem musam recipiamus belle negandum t ut ostendas neceSsitudinem, demonStres quam moleste feras aliis te id rebus exsarturum ESSE, Per
XII. Audivi hoc dicere quemdam de quibusdam
oratoribus, ad quo causam Suam detuliSSet gratiorem sibi orationem fuisse ejus qui negasset, quam illius qui recepisset. Sic homines fronte et oratione magis, quam PS benericio reque, capiuntur. Verum hoc