장음표시 사용
401쪽
quani videri aut coactus e,se pecuniam dare, aut limbenter dedi se homini nequissimo atque improbiSSimos is nobis ultro et pollicitus est, et dedit, HS XX
e Sua Pecunia et quod mulio carius est se ipsum obtulit et conjunXit. Huic persuadere coepimus, ut imperator in caStris remaneret, remque publicam defenderet. Statuit eundum ibi, quoniam exercitum dimisisset Statim Ver rediturum ad nos confirmavit, legatione SuScepta, nisi preetorum comitia habituri eSSent conSulES. dum illi ita sentienti de re publica magnopere auctor fui, ne differret tempus petitionis suae. Cuju factum Omnibu gratum esse debet, qui modo judicant, hunc Exercitum esse reipublicaea tibi tanto gratiuS, quanto et majore animo gloriaque libertatem noStram defendiS, et dignitatem, si contigerit nostris consiliis LXitus, quem optamuS, perfuncturuS S. Ego etiam, mi Cicero, proprie familiariterque te rogo, ut Etereri umeS, Velisque esse quam amplissimum qui CtSi nulla re deterreri a proposito poteSt, tamen EXcitari tuis laudibus indulgentiaque poterit, quo mugis implexetur ac tueatur judicium suum et et mihi glatissimum erit. Vale.
(Argumentum. Excusat se Bruto, quod matris ejus et sororis precibus, de liberis M. Lepidi, quem hoStem Senatus judicarat, excipienctiS, SatiSi acervinon poSSet. De Antistio liberaliter promittit et Brutum ipsum, ut in Italiam veniat, hortatur. Etsi daturus eram Messalae Corvino continuo lite-TAS, tumen Veterem nostrum ad te in litori meis venire nolui. Maximo in discrimine respublica, Brute, Aerbatur victoresque rursus decertare cogi-
402쪽
mur. Id accidit M. Lepidi scelere et amentia. QUO
tempore cum multa, propter eam curam quam Prore Publica Suscepi, graviter ferrem, tum nihil tuli
graviuS, quam me non posse matris tuae precibuScedere, non sororis: nam tibi quod mihi plurimi est facile me satisfacturum arbitrabar. Nullo enim modo poterat causa Lepidi distingui ab Antonio:
omniumque judicio etiam durior erat, quod, cum honoribus amplis, is a senatu esset Lepidu OrnatuS, tum etiam paucis ante diebus praeclaras literas ad Senatum misisset repente non Solum recepit rem liquias hostium, sed bellum acerrimum terra marique gerit: cujus exitus qui futurus sit, incertum St. Itaque, cum rogamur, ut misericordiam liberis ejus impertiamus, nihil affertur, quominus Summa SVP-plicia, si quod Iupiter omen avertati Pater Puerorum ieerit, Subeunda nobis sint. Nec ver me fugit, quam Sit acerbum, parentium scelera filiorum poenis tui. Sed hoc praeclare legibus comparatum St, ut caritas liberorum amiciores parentes reipublicae redderet. Itaque Lepidus crudeli in liberos, non is, qui Lepidum hostem judicati
Atque ille si Mniis positis, de vi damnatus CSSet quo in judicio certe defensionem non haberet , ERmdem calamitatem subirent liberi, bonis publicatis. Quamquam, quod tua mater et soror deprecatur Pro pueris, id ipsum et multa alia crudeliora nobi omnibus Lepidus, Antonius, et reliqui hostes, denuntiant. Itaque maximam Spem hoc tempore habemus in te, atque exercitu tuo. Cum ad reipublicae Summam, tum ad gloriam et dignitatem tuam VehemEnter Pertinet, te in Italiam ut ante scripsi venire quampriumum. Eget enim vehementer cum viribus tuiS, tum Etiam conSilio, respublica Veterem, Pr du erga te benevolentia singularique Scio, libenter ex tuis literi complexu Sum et Eumque cum tui, tum reipublicae, Studiosissimum amantiSSimumque cognori.
403쪽
Ciceronem meum propediem, ut spero, videbo Tecum enim illum, et te in Italiam celeriter Me venturum confido.
Argumentum. - Liberos Lepidi commendat; sibique ut hoc detur, mat, ne ex lege cum ii agatur. De M. Lepido vereri me cogit reliquorum timore qui si eripuerit se nobis quod velim, temere atque injuriose de illo suspicati sint hοmines , or atque
obsecro te, Cicero, neceSSitudinem nostram, tuamque in me benevolentiam obtestans, sororis meae liberos
obliviscaris esse Lepidi filios meque his in patris
Iocum successisse existimes Hoc si a te impetro, nihil profecto dubitabis pro his suscipere. Aliter alii cum suis vivunt nihil ego possum in Sororis meae liberis facere, quo ponit expleri Voluntas mea aut
officium. Quid vero aut mih tribuere boni possunt(si modo digni sumus, quibus aliquid tribuatur , aut
ego matri ac sorori pueriSque illi praeStaturus sum, si nihil valuerit apud te, reliquumque Senatum, Ontra patrem Lepidum, Brutus avunculus pScribere multa ad te neque possum pro Sollicitudine ac stomacho, neque debeο. Nam, Si, in tantare, tamque necessaria, verbis mihi opus est ad te excitandum et confirmandumet nulla Spe est, facturum te quod volο, et quod oportet. Quare, noli exspectare longas preces Intuere me ipsum, qui hoc vel a Cieerone, cοnjunctiSSim homine, privatim, Vel a consulari, tali viro, remota necessitudine Privata, impetrare debeo. Quid sis facturus, velim mihi quamprimum reScribas. Calend. Quint ex castris.
404쪽
(Λrorum nigrari. - Paucitatem et brevitatem epistolarum Diuti accusat rogat, ut Ciceronem SecUm
retineat; et in Italiam quam primum ut veniat, hortatur. Breves tuae literae breves die, immo nullae. Tribusne versiculis his temporibus Brutus ad me pnihil scripsissem potius. Et requiris meas. Quis unquam ad te tuorum sine meis venit Quae autem epistola non pondus habuit Quae si ad te perlatae non sunt, ne domesticas quidem tuas perlatas arbitror Ciceroni scribis te longiorem daturum epistolam. Lecte id quidemst sed haec quoque debuit esse plenior Ego autem cum ad me de iceronis abs te discessu scripsisses, statim extrusi tabellarios literasque ad iceronem taut etiam si in Italiam venisset, ad te
rediret. Nunt enim mihi jucundius, nihil illi honestius. Quani quam aliquotic ei ScripSeram, Sacerdotum comitia, Ea Summa contention E in alterum annum esse rejocta quod ego Um Ciceronis causa elaboravi, tum Domitii, Catonis, Lentuli, Libulorum et quod ad te etiam scripseram. Sed videlicet, cum illam pusillam epistolam tuum ad me dabas, nondum erat tibi id notum. Quare, omni Studio a te, mi Erute, contendo, Ut Ciceronem meum ne dimittas, tecumque deducas quod ipsum, Si rempublicam, cui susceptus es, respicis tibi jam jamque faciendum est. Renatum enim bellunt St idque non parvo scelere Lepidi. Exercitu autem CaeSaris, qui erat optimus, non modo nihil prodeSt, Sed etiam cogit exercitum tuum flagitari qui Si Italiam attigerit, erit civis nemori quem quidem civem appellari fas sit), qui se non in tua caStra conferat. Et, Brutum praeclare cum Planco conjunctum habemus. Sed non ignoras, quam Sint incerti animi hominum, et infecti partibus; et exitu proeliorum. Quin etiam, si ut
405쪽
AD BRUTUM. Pis T. Ib. IGISpero vicerimus, tamen magnam gubernationem tui consilii, tuaeque auctoritatis, res desiderabit. Subveni
igitur, per eos i idque quamprimum tibique Persuade, nοn te Idibus Martiis, quibus servitutem a tuis civibus depuliSti, plu Prosui, e Patriae, qUam, Si mature veneris, profuturum II Idus Quintiles.
(Argumen Dim Messalam mirifice laudat et reprehensionem nimis in tribuendis honoribus facilitatis, in poenis autem decernendi Severitatis, accurate diluit Urget praeterea reditum in Italiam; et de Lepidi liberis studiuin suum pollicetur. Messalam habes. Quibus igitur literis tam accurate scriptis assequi possum, Subtilius ut explicem, qVae gerantur, quaeque Sint in re publica, quam tibi is exponet, qui et optime omnia novit, et elegantissime expedire et deferre ad te potest y Cave enim existimes, Brute, quamquam non ES DECESSE, eam ad te, quae tibi nota Sunt, scribere sed tamen tantam omnium laudum excellentiam non queo Silentio praeterire cave putes, Probitate, conStantia, cura Studi reipublicae, quidquam illi esse simile; ut eloquentia qua mirabiliter excellit vix in eo locum ad laudandum habere videatur quamquam in hac ipSa, Sapientia plus apparet ita gravi judicio, multuque arte, Se exercuit in verissimo genere dicendi. Tanta autem industria est, tantumque evigilat in studio, ut non maxima ingenio quod in eo Summum est gratia habenda videatur. Sed provehor amore et non enim id propositum est huic epistolae Messalam ut laudem, praesertim ad Brutum, cui et virtus illius non minus quam mihi nota est, et haec ipsa Studia, quae laudo, notiora: quem cum a me dimittens graviter ferrem, hoc le-(EPist. voL. III. 2 I
406쪽
vabar uno, quod ad te, tamquam ad alterum me, proficiscens, et officio fungebatur, et laudem maximam sequebatur. Sed haec hactenus. Venio nunc longo Sane intervallo, ad quamdam epistolam, qua miliij IIIlla tribue I S, Unum repreheniadebas, quod in honoribus decernendiS ESsem niusius, et tamquam prodigus Tu hoc : alius fortasse, quod in animadversione poenaque durior nisi fortasse utrumque tu Quod si ita St, utriusque rei meum judicium tibi cupio esse notiSSimum et neque Solum, ut Solonis dictum usurpem, qui et Sapientissimus fuit ex septem, et legum Scriptor Solu ex epistem. Is rempublicam duabus rebus contineri dixit,pra mi et poena. Si Scilicet triuSque rei modus, sicut reliquarum, et qUMlam in Utroque genere mediocritas sed non tanta de re propoSitum est hoc Ioco disputare. Quid ego autem secutus hoc bello sim in sententiis dicendis, aperire non alienum puto. Post interitum C pSaris, et Vestra memorabiles Uin Martias, rute, quid ego praetermiSSum a vobis, quantamque impendere reipublici tempestatem, dixerim, non es oblitam Magna peStis erat depulsa Per VOS, magna populi Nomani macula deletas vobis vero parta divina gloria: Sed in Strumentum regni delatum ad Lepidum et Antonium ; quorum alter
inconstantior, niter ini purior, Uterque Reem metuisens inimicu otio. His ardentibu perturband a reipublicu bulliditate, quod opponi poSSet praesidium, non habebamus. Erexerat enim e civitas, in retinenda libertate consentiens. Nos tum nimis acres rvos ibit se sapientius exceSSisti Urbe ea, quam liberaratis Itali:e, sua vobis Studia prositenti, remi- Sistis. Itaque, cum teneri Urbem a parricidi viderem, nec te in ea nec CaSSium tuto ESSE POSSE, Eam-
qiae urnii opprissam ab Antonio nilli quoque ipsi esse excedenduam putavi Tetrum enim spectaculum oppressa ab in ipiis civitaS, opitulandi poteState prae
407쪽
AD BRUTUM. Epis T. I 5. IGISed animus idem, qui semper infixus est in patriae
caritate, discessum ab ejus periculis ferre non potuit. Itaque in medio Achaico cursu, cum Etesiarum diebus Auster me in Italiam, quasi dissuasor mei conSilii, retulisset, te vidi Veliae, doluique Vehementer. Cedebas enim, Bruteri cedebas; quoniam Stoici nostri negant, fugere SapientiS. Romam ut veni, statim me obtuli Antonii sceleri atque dementiae et quem cum in me incitaViSSem, Onsilia inire coepi Brutina plane vestri enim haec Sunt propria Sanguinis reipublicae liberandae.
Longa Sunt, quae reStant, Praetereunda et sunt enim de me. Tantum dico, Caesarem hunc adolescentem(per quem adhuc sumus, si verum fateri volumus fluxisSe ex fonte consiliorum meorum. Huic habiti a me honores nulli quidem, Brute, nisi debiti nulli, nisi necessarii. Ut enim primum libertatem revocare coepi-IDUS, cum Se nondum ne Decimi quidem tiruti divina virtus ita commovisset, ut jam id Scire possemus datque Omne praeSidium esset in puero, qui a cervicibus nostris avertisset Antonium a quis honos ei non fuit decernendus P quamquam ego illi tum verborum laudem tribui, eamque modicam. Decrevi etiam imperium quod quamquam videbatur illi aetati honorificum, tamen erat exercitum habenti necessarium: quid enim est sine imperio exercitus P Statuam Philippus decrevit, celeritatem petitionis primo Servius, PoSt majorem etiam Servilius. Nihil tum nimium videbatur. Sedanescio quomodo facilius in timore benigni, quam in victoria grati, reperiuntur. Ego enim, Decim Bruto liberato, cum Iaetissimus ille civitati dies illuxisset, idemque casu Bruti natalis esset, decrevi, ut in fastis, ad eum diem Druti nomen adscriberetur in eoque Sum majorum emplum Secutus, qui hunc honorem mulieri Larentiae tribuerunt, cui vos pontifice ad aram in Velabro facere soletis. Quod ego cum dabam Brutο, notam esse in fratis gratissimae victoriae Sempiternam
408쪽
volebam. Atque illo die cognovi, paulo plures in Se
Eοs per ipsos dies, effudi si ita vis honores in mortuos, Hirtium et Pansam, Aquilam etiam quod quis reprehendit, nisi qui deposit metu, praeteriti periculi fuerit oblitus Accedebat ad beneficii memoriam gratam ratio illa, quae etiam posteri eSSet Salutaris. Exstare enim volebam in crudelissimos hostes monimenta odii publici sempiterna Suspicor
illud minus tibi probari, quod a tuis familiaribus, optimis illis quidem viris, sed in re publica rudibus,
non Probabatur, quod, ut ovanti introire Caesari liceret, decreverim Ego autem sed erro fori Se nec tamen i Sum, ut mea me maxime delectent nihil niihi videor hoc bello sensisse prudentiuS. Cur Utem ita Sit, aperiendum non est, ne magis idcar providus fuiSSe, quam gratus Hoc ipSum nimium et quare, alia videamuS. Decimo Eruto decrevi honoresa decrevi L. Planco. Praeclara illa quidem ingenia quae gloria invitantur ;Sed Sonatus etiam Sapiens, qui, qIin quemqUe re Putat, modo honesta, ad rempublicam juvandam PoSse adduci, hac utitur. At in Lepido reprehendimur ;cui cum statuam in Rostris statuissemus, iidem illam evertimus. Nos illum honore studuimus a furore revocare vicit amentia levissimi hominis nostram Prudentiam et nec tamen tantum in statuenda Lepidi Statua factum est mali, quantum in evertenda boni.Satis multa de honoribus: nunc de poena paUca Unt
dicenda Intellexi enim ex tuis saepe literis, te in iis quos bello devicisti, clementiam tuam velle laudari. Existim equidem nihili te, nisi sapienter. Sed Sceleris poenam praetermittere id enim est, quod vocatur ignoscere), etiam si in caeteris rebus tolerabileeSt, in hoc bello perniciosum puto. Nullum enim bellum civile fuit in nostra republica omnium quae
memoria mea fuerunt, in quo bello non, utracumque Pars vicisset, tamen aliqua forma SSet futura reipu-
409쪽
hlicae Iloc bello victores quam rempublicam simus habituri, non facile assimarim victis certe nulla
Dixi igitur sententias in Antonium, dixi in Lepidum, SeVera et neque tam Ulciscendi causa, quam ut et in praesens celerato cive timore ab impugnanda Patria deterrerem; et in PoSterum, documentum Statuerem, ne quis talem amentiam vellet imitari. Quamquam haec quidem sententia non magis mea
fuit, quam omnium. In qua videtur illud Sse crudele, quod ad liberos, qui nihil meruerunt, poena pervenit. Sed id et antiquum est, et Omnium ciVitatum: siquidem etiam Themistocli liberi eguerunt. Et, si judicio damnatos eadem poena Sequitur civES, qui potuimus leniores esse in hostes Quid autem queri potest quisquam de me, qui, Si ViciSSet, acerbiorem se in me futurum fuisse confiteatur, neceSSeESt Habe rationem mearum Sententiarum, de hoc genere duntaxat honoris et poenae. Nam de caeteri rebus quid senserim, quidque cenSuerim, audiSSe te arbi
Sed haec quidem non ita necessaria illud valde necesSarium, rute, te in Italiam cum exercitu Venire quam primum Summa est exspectatio tui: qui si Italiam attigeris, ad te concursus fiet omnium. Sive enim vicerimus qui quidem pulcherrime viceramus, nisi Lepidus perdere omnia, et perire ipse cum Suis concupivisset), tua nobis auctoritate opus est ad cοllocandum aliquem civitatis Statum: Sive etiam nunc certamen reliquum Si maXima SPES St, cum in auctoritate tua, tum in exercitus tui viribus. Sed propera, per Deos Scis enim, quantum sit in temporibus, quantum in celeritate. Sororis tuae filiis quam diligenter conSulam, Spero te ex matris et ex sororis literis cogniturum et qua incauSa majorem habeo rationem tuae vοluntatis quae
mihi carissima est , quam ut quibusdam videor 2 13
410쪽
constantiae meae. Sed ego nulla in re malo, quam te amando, OnStan et eSSe et videri.
(Argum nitim. - Graviter reprehendit Ciceronis ad Octavium epistolam, qua eum rogarat, ut liberatore Patriae Salvos Vellet.)Particulam literarum tuarum, quas misisti Octavio, legi, missam ab Attico mihi. Studium tuum, curaque de Salute mea, nulla me nova voluptateas fecit. Non solum enim usitatum, sed etiam quotidianum est, aliquid audire de te, quod pro noStradignitate fideliter atque honorifice dixeris aut feceris. At dolore, quantum animo maximum capere OS-Sum, eadem illa pars epistolae, scriptae ad Octavium de
nobis, affecit. Sic enim illi gratias agis de republica; tam suppliciter ac demisse quid scribam pudet
conditionis ac fortunae sed tamen scribendum est commendas OStram Salutem illi, qtu morte qua non perniciosior ut prorsus Prae t feras, non Sublatam dominationem, Sed dominum commutatum
Verba tua recognoscera et aude negare, Servientis adversus regem Sta ESSe preceS. UnUm ni ESSE, quod ab eo postuletur et exspectetur Ut eo ciVES, de quibus viri boni, populusque Romanu bene Existimet, salvos velit Quid F si nolit, non erimus Atqui, non ESSe, quam ESSe per illum, PraeStat. Ego,ntedius fidius, non existimo, tam omne Deo uVer-SOS ESSe a Salute populi Romani, ut Octavius orandus Sit pro Salute cujusquam civis, non dicam pro liberatoribus orbis terrarum et juvat enim magnifice loqui, et certe docet, adverSus ignorantes, quid pro quoque timendum, aut a quoque Petendum sit.