Logologiæ sacræ

11쪽

etum, Marci scisse trici Pet. s. l. Lucae paulici Cora. q. jugia est quae sunt de ipso praeterea singulariter Colossi . I . discipulorum,

quorum unctim mentionem facu Paulus a Tim. , i.&ad Philom v, quo prius nonnulli volunt fuisse e numero Discipulorum qui pedem retulerunt nec amplius cum Christo versabantur Ioli cap. 6, 66, alii vero e numero 7 o. Discipulorum designatorum

Luc. IO I. tanquam qVatuor autorum Evangelicae scripturae, ut dicuntur August de Consensu Evangelistarum Lib. , Cap. 8 editionis Antverpi Is 7 6 Tom. . pag. 226 C:qVi eos,inter aliam lsteria Divina, per figuras quatuor animalium invisione Erechielis, Prophetiae ejus cap I. 3. seq. Johannis Apoc, 4.V. 6.seq. praefiguratos, Sanctas Quadrigas Domini vocat lib. I. capi ,pag. l6I C: seu scriptorum, desita Secundum illos, quorum interim autor primarius est Spicitus patris, qui in illis tam loquentibus quam scribentibus erat Math. o. o.2. Tim. I 6 qviqinsimo direm etiam verba talia eis dictitavit, accomodando se tamen stylo& modo dicendi singulorum, reject is omnibus aliis tam ἀφοις quam νονυμοις, pro Canonicis puriori buit Ecclesia perpetuo, nec plures recepit, quod non invenit plures divino

scripsisse Spiritu, quod ipsum eodem Spiritu autor factum

credimus.

Haec enim sola vera sunt, quia omnia in illis coelestem doctrinam redolent manifeste in illis Divinae sapientiae dispensatio elucet in admirationem rapiunt magis rerum dignitate quam verborurn lenociniis: Vivide assiciunt legentium animos admiranda harmonia cum scriptis Propheticis &ioeteris Apostolicis conveniunt: , ut alia omittamus, ostendunt modum adipiscendi atternam salutem 'eliqua vero omnia quae aliorum nomine circumferuntur vera non sunt, non solum quia illorum scriptores non tales erant, vibus narrantibus credi oporteret, sed etiam quia scrip

tis suis quaedam fallaciter indiderunt, quae catholica atq; Apostolica regula fidei, Tana doctrina condemnat ut loqyitui de iis Augustinus Lib. i. de consensu Evangelistarum capa pag Id O. D.

12쪽

Sicut namq; in populo Iudaico multi Prophetiam pollicebantur, a quidam erant Pseudoprophetae, e quibus, unus fuit Ananias filius Agat, alii vero Prophetae, erat gratia Spiritus sic Sanctilin populo Iudaico discernendi Spiritus, per quam alii inter Pr

phetas recipiebantur, nonnulli quasi ab excellentissimis raperitix reprobabantur ita nunc in . . multi conati sunt scribere Evangelium sed non omnes recepti Orig.Tom. 2, editionis Parisiensis 16io pag, 34 VII. Quatuor autem hi Evangelistae, qui testes sunt Domini, partim oculati auriti simul partim auriti tantum non propter indigentiam claritatis Divinae, sed infirmitatis hunHnae, proptereaq;. plures, quum infirmitas nostra certius credat pluribus quam uni nec omnino diversa dicunt, ne infiξmum, nec omnino eadem, ne superfluum; sed aliqua singulariter narrant, aliqua concorditer,

nulla vero discorditer. nisi apparenter Put certum, sic testimonium: quorum scripta ita legenda ita aestimanda ac si ipsius Christi essent, quandoquidem membra ejus id operata sunt quod dictante capite cognoverunt, dum quicquid ille de suis factis aedictis nos legere voluit, hoc scribendum illis tanquam suis manibus imperavit,in quidem non Philosophis ac mundi sapientibus, sed simplicibus scriptoribus, sanctis tanaenvi a Spiritu Sancto actis,

2. Pet. I, 2I. 2. Timoth. 3, 6.

VIII.

Quotquot igitur quaternarium Evangelistarum numerum, solidum quadratum, quot etiam literarum est nomen Dei, stragrammaton inde dictum non 'quos Origines qyatum fluminibus Paradisi Gen. 2. io se Hieronimus quMuor nnuli quibus, illa d ri, custos tabularum Legis olim circum portata est Exod 1 ii: Alii quatuor extremitatibus in scala acobi, Gen.28,ir, nonnulli quatuor inesta a Petro conspecti.

Act io, r. seq. comparant, non amplectuntur; sed eorum autoritatem vel directe impugnant, vel obliqve in dubium Jocant, contendentes Evangelistas, tanquam homines, in multis errasse, ac stir-

13쪽

diose magistri sui gloriam, consistis narrationibus ornase, abiis omnibus, nos fide cordis Sonfessione oris, tanquam Haereticis,sejungimus ala tuentes omnia quatuor Evangelia esse Θεο ν c', proptereaq; Evangelistas, tanquam Φερρριέ his πν c. . γ' scribentes, in ipso actu scribendi non fuisse ulli er ri obnoxi- , os,quum decuerit omnem falsitatem ab iis abesse, non solum eam quae mentiendo, sed etiam eam quae obliviscendo promitur, ut loquitur August. lib. 2, de Consens Evang.cap. a pag. 78. B. Videatur Impietas Photiniana D. Theodori Thumii,inArticulo de scriptura S pagi IzJeq. IX. Inter haecce quatuor Evangelia postremum quidem estJ hann ordi ne ratione scriptionis primas tamen facile sibi vendi- eaolludi chim se rerum sublimitas, verborum male stas luculenter ostendit.

Scripserunt enim sua Evangelia, secundumTheophilaetum, Commentario in , Evangelistas,editionis Pariensis 6si pag. et, D. Matthaeus quidem suis Iudaeis, sive Hebraeis, Graece tamen potiusquam Hebraice, tanquam lingva omnium tunc temporis notissima, quae etiam in universo Novo T. perinde ut Hebraea in Veteri, est unice authentica fuitq; ita apud seculum prius, prisco Apostolorum tempore, anno ab ascensione Dominia Marcus vero,alias integre Johanne tingrcu Act. r. I 2.2S. IS. 37. quasi Dito digio Matthaei, Latinis, idiomate Graeco, post decem annos se sumpti Christi Lucas porro, qui auctus videtur appellatus Pau-

Rcim ,1 I, quasi Interpres Marci, Graeci sermonis inter --

.e stas eruditissimus, comptior, Graecis praecipue post is annosas umpti Christi. Quibus tandem Iohannes succenturiatus aderat ad extremum, omnem veritatem istam, ne quid deesset gratiae, penitius quoq; prodens, ac concludens, ex abditis& hactenus la- tentibus praeterea,postset annum vel sapotius ab ascenssione Christro quanquam alii aliter haec scriptionis tempora supputent, in eo

interim omnes convenientes, quod ultimus fuerit JOMM

14쪽

Ad sublimitatem autem hujus Evangelii respiciens L ithe rus, appellavit tibia Pulchrum erum&principale Evangeli, im

non quasi reliqua tria nec pulchra, nec vera essent,ut per calumniam interpretatur evardensius ad cap et, lib. 3, Irenaei; sed quia inter coetera priinas obtinet Non secus a Cyryllus Alexandri. nus Tom.q. pag. 8. dicit illi: omnem superare penitus admirationem, si notionum sublimitatem, mentis acumeni jugem aliarumq; aliis succedentium sententiarum illationem respexerimus, proptereaq; praestantissimum esse unde tamen nemo inferre potest coetera sua carere praestantia.

XII. Coeteri namq; tres Evangelistae, tanquam cum Domino homine in terra ambulabant. unde etiam terrestribus animalibus as similantur, ex visionibus Ezechielis: Iohannis, Matthaeus sci Hominiiquod incipiat per Genealogiam ab humanitate Christi. Mariscus Leoni, incipiens a rugini quasi Iohannis Baptistae in deserto; Lucas Bovi quod initium sui Evangelii sumat ab oblatione Zacha. HMe Divinitate ejuspauca dixerunt Iohannem autem, quasi piguerit in terra ambullare, ut propterea. Psilae non immerito comis paretur erexit se non solum super terram super omnem ambiis tum aeris coeli, sed super omnem etiam exercitum Angelorum, omnemq; constitutionem invisibilium potestatum, pervenit ad eum per quem Dista sunt omnia dicendo: In principio erat e bum c. Cui tantae sublimitati principii etiam cetera congrua praedicavit,&de Domini Divinitate, quomodo nullus alius est loquutus,hoc ructabat- quod biberat August. Tra&36,in Iohannem,

Tom, , pag. iis, D. Qui&scripsit Trach. 3 in Epist Iohannis pag. 3 D. reliquos Evangelistas lac nobis quasi pro infantia Ecclosae praebuisse, Iohannem vero solidum cibum pro eadem jam

adultiore.)XIII. Πnie hanni duplicem observant Veteres, ex se o ipsi propositoimisses alteram Haerest, corum pullulantium ac negantium Divinitatem Messiae , ejusq;

15쪽

propterea personae aeternitatem, repressionem Cerinthi vero in primis, quem Ecclesiia vastatorem vocat Cyrillus Hierusolymitanus Catechesi 6 editionis Parisiensis pag. s , B. Ebionis, hoc est, mentis intelligentiae inopis,interprete Eusebi Historiae Ecclesiasticae lib.3, cap.rs.quos,ut ejusdem impietatis Prosessores, in balneo, sive ex condicto, sive praeter spem simul commorantes, Ephesi fugit Iohannes, metuens ne balneum concideret iid quod de Cerintho commemorat Irenaeus ilib.3, cap.3, pag. 17I de Ebio' ne vero Epiphanius Haeresso, editionis pariciora, Tona. I. pag. I48,Iψ'. Alteram. vero eorum quaeacoeteris Evangelistis rate

missa adjectionem mullo vero modo priorum Evangeliorum quod nonnulli fingunt correetionem Quum enim eodem spiritu loquutitat scripserint Evangelistae, impossibile fuit eos dicere aut scribere falsum, ideoq; eorum Evangeliis fuit aliquid

addendum, quo aliae traditiones humanae annihil arentur, quae-tiam, inter alia occasione Lucas suum scripsisse Evangelium statuitur, sed nihil in iis corrigendum. XIV. Ressiriore cavsa ita loquitur Irenaeus, Pater Graecus antiqvissimus lib. 3, adversusHaereses cap. i, pag. IgΑ. Unus&idem Deus&Pater est quia tophetis quidem annunciatus invangelio vero traditus,quem Christiani colimus Hiligimus: toto eorde factorem coeliin terrae credimus,& omnium quae in iis sunt. Hane fidem annuncians Iohannes Domini Discipulus, volens per Evangelii an nunciationem auferre eum qui a Cerintho inseminatus erat hominibus errorem, multo prius ab his qui dicuntur Nicolaitae, qui sunt vulsio ejus,quae falso cognominatur scientia,ut confunderet eos suaderet eos, quoniam unus Deus qui omnia fecit per verbum suum&c. Et Hieronymus in Prologo Matthati Tom. 9 operum, editionis Parisiensis iis r3.Qvum Iohannes erat in Asiavi jam tunc Haereticorum semina pullularent Cerinthi, Ebionis di coeterorum, qui negant Christum in carne venisse, eoactus est

ab omnibus pene tum Asiae Episcopis, multarum Ecclesiarum testationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere,&ad ipsum,

16쪽

nt ita dicam, Dei verbum, non tam audaci quam seliei temeritate

prorumpere.

Epiphanius autem Haeres. r, pag rs hanc occasonem hisce expressit verbis Iisdem illis in locis, in quibus nudum hominem, ex utriusq,sexus conjunctione, factum esse Christum Ebion Ge. rinthus, cum suis, asserere ausi sunt,hoc est in Asi ,ibidem Spiritus Si illum Iohannem velut herbam sanctissimam aut fruticem in orabem extulit, quo serpens abigeretur, tyrannicus Diaboli dominatus everteretur, illic siquidem B. Johannes, assedi jam aetate, praedicare Sancti Spiritus hortatu jubetur,& errantes a via revocat non ut vi necessitate cogeret,sed ut sponte ac volentes induceret, iisdemq; postea Divinum coelestis doctrinae lumen impertire. tur. Et pag. 433 Q . Spiritus Sanctus Iohannem, invitum licet aereligione quadam ex animi moderatione defugientem, adscribendum Evangelium impulit, affect a jam aetate, utpote qui jamj annos excesserat,postquam a Pathmo insula reversus est, quod qui, dem Claudio Imperante contigit; nonnullis interjectis Quid

erratis 'quo vos convertitis quos anfractus quaeritis, tu Cerinthetu Marcio vosq; coeter, Non ita se res habet ut creditis, Christus invidem secundum carnem natus est,neq; hoc obscurum est, ultro id confiteor, Verbum caro factum est: verum ne ab eo solum tempore,quo caro factum est, idem fuisse putatote. X VI. Ut nihil heie dicamus de Chrysostomo qui Homilia 3 vel . secundum Graecum codicem, in Iohan.pair statuere videtur, I hannem hoc suum scripsisse Evangelium non necessitate ortae jam

Haeresis, sed divinatione aut metu aliquando oriturae, qualis p stea fuit Pauli Samosatent, ut haberent Catholici, quo eam cum nasceretur refutarent: Sicut nec de Alphonso Salmerone quiTom. x,in N. T. pag. I latius hanc causam extendens, statuit donatum

fuisse Iohanni,Mediatoris familiario dilecto discipulo, describere

rationem basin reconciliationisin mediationis in DeitateUerbi consistentem, tum ut occurreret sui temporis Haeresibus,Ebionis

Cerentii, Nerinthi, tam ut praterito Iudaeorum error qui Christum

17쪽

llum hominem tantum esse putabant Iob re, repugnaret tum deniq; ut futuris Arti&Sabestii perversis&perniciosis dogmatibus contradiceret, allogianos,stultos& brutos hominesVerbo carentes. sine ulla causa aut ratione Evangelium Iohannis scriptum non recipientes, prima sententia confutaret atq; jugularet. ΣvII. Posteriorem autem causam annotavit Eusebius lib. 3 Historiae Ecclesiastjcae cap. 8, in haec prorumpens verba: Johannem tradunt iisq; ad ultimum pene suae vitae tempus, absq; ullius scripturae indiciis, Evangelium praedicasse, sed quum trium Evangeliorum motitia etiam ad ipsum pervenisset, probasse quidem dicitur fidem&veritatem dictorum, deesse tamen vidit aliqua, ea maxime, quae primo praedicationis suae tempore Dominus gessserat αNon,inquit, ergo immerito Servatoris nostri stirpis secundum cadicem genealogiam, utpote a Matthaeo Luca accurate conscriptam silentio praetermisit,in ab ejus divinitate coepit exordium,perinde acsi illa fuissent sibi, tanquam multo acutius illa intuenti,aspiritu S adscribendum reservata. XVIII. A prima occasione,tali se. Theologia, seu Divinitatis Christi

de sensione, cognominatus est Johannes, a Graecis nonnullis Patrihusin aliis, Theoloetus,quo honorario etiam titulo in inscriptione

Apocalypseos suae venit, quod cognomen ipse solus ex Apostolis,&ex Patribus unus Narianetenus est consequutus, quia uterq; pro DivinitateFistit, licet contra div ersos Haereticos pugnavit: sicut ad secundam causam respicientes Arabes vocarunt eum Consummatorem Evangelii, quod non tantum tria illa scripta Evangelia a probarit unice,sedin quartum adjunxerit, inprimis ob doctrinam adeo tunc necessariam deipa HΛογου Deitate, ae acta Domini anno I. officii in Iudaea, alias minus palam facta; praeter ea quibus

interfuerat cum aliis, in Coenain post eam,memor maxime tantarum rerum, per Spiritum tanti Magistri; ista quae contigerunt, quando post solus ferme adfuit cum etro ad mortem capto Domino rivia resurrectione ipsum quoq; respexit praeciniens fami- a liariter s

18쪽

liathecisi quid vero ex dictis ab aliis Evangelistis e petit, id facit praecipuE ut quasdam circumstantias ab iis praetermissas suppleat. Atq, ita sunt a dilecto Iohanne, Sole illo Evangelii, ae praeci

puo Divinorum secretorum Interprete, proptereaq, inter qVatu

o Evangelistas eminentissimo, ceu altero Esdra,haralipora Evangelica, pro memoria & renovatione verae Theolo iae, nobis i ES Domini,seuNovi Testamenti ut inde quasi sen'nCatholicus, pro integra prorsus harmonia concinnanda ex singulis, 2 liatione: omnium quasi membrorum corporis Evangratici, hoc ultimum Evangestum litetis consignatum divinitus haberi merito debeat. Absolvitur vero Divinum hocce Evangelium,praemissoTit

.i R. imminutionis seu diminutionis, tum βελπωπως ea provectionisi m*ii ' Vi

In statu ελαύω- erat Messias κ κει- ropheta, πεινω-Sace os . vi Sinc de propheticoeju M agit Evangelista,tum ut inchoato, per acta Anni primi cap. v. ad verium iis secundi Anni, inde capite quinto tum conspleto pera saAnni tertii cap. s.7.8. Sinerdotatis autem acta considerat,tum PraeparatoriaSacrificii ad oblationem,eaq; vel Remotiora Agni jam praeparati cap. 9. io &H. ad 647; vel Dib j deliberatis se insidiis.ad traditionem, inde cap.ra adtios sic eo etiam jam vendito&qe tradito&e inde&eap. I3 I . u. I6.I7. tum Exequut , ipso captivo 'radit , ac in cruce mortuo tandemq; sepulto,e.i8. I'. XXII, ,

19쪽

declaratus est Christi s Victor, Rex&Triumphator gloriosissime, per descensum ad inferos, resurrectionem, d a resurrectione: de quo ejus ossicio agit Evangelista cap. 2o. cum conclusione priorum omnium de tali Domino nostio, pro scopo principali, imo unico, illorum , in fine utriusq; capitis compendiosissima.

Ex hoc divinis imo Di 'ini Iohannis Evangelio constitui muri. Divina adjuti gratia, pro Disputationibus, inprimis ordinariis, dis . sertationes nonnullas Theologicas, de selectis quibusdam me-matibus, proponere. Id vero ut ordine fiat, ordiamur ab ipso Prooemio hujus Evangelii, quod omnibus ver Christianis & religiosis

hominibus summe salutiferum, omniq; cum veneratione acceptandum, ac cordibus illorum potius inscribendum salutariter,

quam chartae inscriptum collis alligandum superstitiose: Haereticis, autem formidabile herribile: Philosophis verisin paganis. quibus illud viderellicuit, admirandum stupendum est Quicquid

tandemEnjedino, qui, in Explicationibus locorum, illud immerito sc blaspheme accusando Perplexitatis, Obscuritatis, Ανια ρη- Πας, genuinumq; sensum impie pervertendo, haut parum eidem detrahit, sicut ea fuse pertractat D. Theodorus Thummius lib. i. cato a pag. r. ad 83.: ante illum D. Balthasar Meisnerus, Theologus quonda mitte bergensis celeberrimus, in Logologia sua sacrα cap. et a Thes ro ad sa eum suis sociis Photinianis,Fausto socino inprimis ipsi infaustissimo, in Explicatione primae partis primi capitis Iohannis,edita Ra coviae in octavo ΙεI 8.&prius in Responfione ad libellum Iacobi ut echi absq; autoris nomine edita ibidem Polonice primum deinde Latine i 97.&post cum Av-

toris nomine Ioa . a pag. 299. ad pag. 3Ir. Et Valentino Smalcio in Resutatione quarti loci cap. 26. novorum Monstrorum Novi Arianismi Martini Smiglecua pag. ar'. ad 2 o. edita Raco viae in quarto,idi . sicut anRefutatione libelli ejusdem, cui titulus,Ue bum caro factum,edita ibidem anno proxime sequente Ioi . ali isque cum illis Ariania antibus visum fuerit.

XXIV. Egit autem Johannes in sublimi hoc Exordio Di i. Lis de

20쪽

Ad 1.ut I. aeterno incomparassone addicentem, v. I.&a. MII. in tempore in comparatione ad ea quae dicta sunt considerato,versibus sequentibus; unde etiam Λογολογα hanc nostram sacram, sic dictam ab eodemΛ ω, totidem Disputationibus expeditam dabimus, priori hac deΛώγω ab aeterno, posteriori vero de eodem in tempore considerat , ipse Λωθω, nos illuminante, ac momnem veritatem ducente, acturi brevis me simplicissime. XXV.

Iohannes igitur Evangelista, descripturus historiam Iesu Christi Domini nostri, qui Deus simul: homo est in una

Divina ratione historiae id postulante, alte. a prima origine sumpto exordio, prius Divinae &deinde humanae naturae originem declarat. Nec poterat certe Iohannes scripturus, ut modo ex antiquissimis Patribus historia Ecclesiastica vidimus, contra Cerinthum Ibionem c qui Divinitatem Christo detrahentes, ante Mariam negabant illum extitisse,aliunde commodius incipere,quam ab hoc principio,quo, acu statim rem tangens,primo

Adversarios, quos proprio nomine appellare non dignatus est,

verbo iugulat.

XXVI. QVin & Johannes hoc modo incipere voluit, ut ostenderet convenientiam Veteris NoviTestamenti, quod sint ab eodem autores, quum simile sit principium hujus Evangelii, quod ultimum

esse scriptum Biblicum statuitur communiter,principio totIussacrosanctae Scripturae,&primi libri Biblici Genes eos. Quemadmodum enim Moses Gen. i. i. a principio incipit, sic doli.Wi.Moses verbo Dei rerum hanc universitatem creatam narrat V.ῖ. 6. I 2O, et . idem facit Iohannes'. 3. Moses facit mentionem lucii tenebrarum v. . s. similiter: Iohannes, 4 F.

XXVII. Utu autem ab eadem voce Iohannes Mosesq initium secerunt, longissimo tamen inter se distant intervallo. Quum Moses ab iis coeperit qua coeperunt. ab iis initium duxerit quae habent initium: ab illis, exorsus sit quae nihilo Divina potentia prodierunt Iohannes vero abis ccepit, ovi nunquam coepit ab eo sumpsit