장음표시 사용
81쪽
possit non inconvenienter Sum quod eram, nec eram quod sum, jam dicor utrumqi- , CVI. Modus igitur Incarnationis in eo consistit, quod I ογί heic dicatur factus caro, conspicuus factus in carne .Timoth.
16. venisse in earnem. Iucili. . r. 'videm assumendo semen Abrahae. Heb. a. i6. sive communicando carne& sanguine in .star puerorum Hebr. . I . ita,ut nunc tota plenitudo Deitatis
in Christo habitet corporaliter Col. a. q. Quae loca omnia&singula evidentissime demonstrant Socinianos blasphemo ore dc animo docem: ac statuer doctrinam de fili Dei Incarnatione,esse purum putum hominum superstitiosorum figmentum ,, ac dogma in Christiana Religione ferme monstrosissimum , opinionemq; indignam,quae in Claristi Ecclesia locum habeati CVII. Neq; enim ex sententia Photinianorum ,εγε heic significat fuit, infirmitates Massilistiones, quasi Iohannes nihil aliud hisce verbis dixistat, quam Λογγ , postquam re pudiatus, potiori parte mundi fuisset, misi e filictum , mortem acerbam sustinuisse Quum verbi ἐγ-ετο nativa ordinaria significatio sit fieri arissime vero idem sit quod esse, tum demum hunc habeat sensum,quando textus evidentia cogit, semperq; tunc praesupponat m fieri ut loli I. . . Luc.
CVlII. Atq; sic Spiritus Dei hoc brevi aphorismo, per Evatsed gelistam,totum Incarnationis mysterium expressit, prudeter ad
eo temperans verba,ut simul unitatem Personae Christi,&cum ea differentiam naturarum ostenderet. Unde Augustin ,Lib.
Is de Trinitate cap. q. inum lego,inquit, Verbum caro factum est, inVerbo intelligo verum Dei filium,inCarne agnosco verum hominis filium,&utrumq; simul in una persona Deil hominis ineffabili gratiae largitate conjunctum . CIX. Ita autem necessum fuit Mediatorem verum esse Deum, tum propter magnitudinem mali , quo premebatur natura humana,quae cernebatur in peccati gravitate cujus reatus infinitus,
propter infinitum bonum offensum: in infinitae irae Divina Iu- sticia:inpotentia mortis,quae major quam ut ab ulla creatura su '
82쪽
perari potuerit:&ta fidem in mandelissima Diaboli Tyranni Je;
tum etiam propter impotentiamin infirmitatem creaturae ad restituenda bona per peccata amissa, sapientiam c. absconditam
a Principibus hujus seculi, quae est scientia salutis in remissionem peccatorum per viscera misericordiae dei nostri Justitiam perfectam. qua liberaretur genus humanum ab injustitiain peccato, imputata Iustitia Christi, ac donaretur Ornaretur plena in Christo Legis divinae ob aedientia: Sanctificationem & Redemptionem quae omnia Ingula ad reparationem imaginis Dei requiruntur teste paulo I. Cor. I. lo. CX. Sed & oportuit Mediatorem esse hominem , requirento hoc Iustitia Dei, quo inobaedientia in carne nostra commis, , in eadem puniretur restitutione imaginis Dei amisiae per peccatum,quae fieri debebat per naturalem imaginem Dei: 3. adoptionis ratione,quum voluerit nobis naturae societate ungi, Pater noster fieri, ut nos ipsius membra effecti, fili j Dei fiere. mus ac tandem A. resurrectionis certitudine,vi efficacia, quae in hoc sita,quod Mediator noster sit Homo. CXI. Hae autem duae naturae unam tantum constituere debebant personam , tum ut Deum .homines unum faceret , tum ut quadam necessitate utriq; parti unctus esset tum etiam ut opera Redemptionis in humana natura peracta, essent sussi ciens pretium pro peccatis,quibus infinitum bonum erat offensum. Et ex hac unione personali, quae ab omnibus aliis unionis modis differt in infinitum idiomatum profluit communicatio realissima . CXII. Huic propositioni, qua magnum Incarnationis myste, rrium tribus verbis exposuit Iohannes , tres alia subjungit
Propositiones r Et quidem primam hanes ης -- νωπνὰν quam alij reserunt ad ipsam carnem Christi, in qua volunt Λονον habitasse , veluti in tabernaculo quodam , ut ita νηιών idem sit, quod in carne ejusdem naturae eum nostra, reclamante interim genuina significatione verbi ἐαηνω- quo significatur temporaria commoratio, quum contra Λογγ non
83쪽
sicut naturae humanae copulatus, quas eam dimisurus aliquando esseti sed veluti perpetuo in ea mansurus. CXu L. Alii exponunt illam Propositionem spiritualiter de . habitatione perfidem&gratiam juxta illud Eph. I V. 7. quam expositionem dissicilem reddit contextus,agens de Incarnation qua AOP visibilis' corporalis factus est. Omniumerco commodissime videtur hic locus accipi de coversatione in
exinatione: humiliatione Λογου inter homines,qVae Phil. 2.v.I. describitur. ut in nobis,idemst quod internos juxta praedictionem Baruch LV. 38.&Zachar. 2. V. Io. quae significatio pronominis occurrit etiam Luc. a. v. 26. Act. 29. 8. II. CXIV proponit igitur nobis Verbum, ιηνοω,qVod λοχη sescendit, commorationis in terris brevitatem' cominorantis
statum uemadmodum enim ij qui in tabernaculis abi,
tant, vel peregrinantur cum Patriarchi Hebr. I v. 38. vel milite, sunt ita lilius Dei qui exiverat a Patreo venerat in mundum,iterum relinquebat mundum,Vadens ad patrem Iohan Id. i . Et non modo intercedit pro nobis Rom. . vers 3 . sed&umbraculo protegit nos Apoc 7. v. s. fine scilicet Λογου carnati&oificio existent destruere opera Diaboli I. Johan. 3. v. . conterere caput serpentis Genes. 3. V as quo per apsum nos simus plusquam victores in omnibus adversualibus Rom. crucifigentes carnem nostram cum affectibus&cupiditatibus Gal. 3. v. q. vincentes mundum l. Johan. 3, . usq; dum Deus Pater contriverit Satanam sub pedibus nostris Rom.
CXU Ita ergo haec propositio humanitatis Christi est asse
tio ex eo quod habitavit, aquam hospes aut peregrinus,ad tem-vus inter homines, ut alius homo humano more Ivens. Nonienim elegit Deus solitariamin ab oculis hominum remotam visitam ut Iohan. Baptista sed inter homines habitaVit, seu, uti Budaeus vertit, habuit inter Apostolos habitaculum,fuit meon.
tubernio cum illis, monstrans ita se verum minem, non vero, ex sententi Manichaei,φῶἔσμα esse:ut sic huc pertineat histo
84쪽
tia vitae Clitisti ab eius nativitate,facta in temporis plenitudine,
ad mortem usq; cruciS.CXV l. 'erinde vero ut prima illa propositione veram humanitatem Christi ab humanae naturae proprietatibus adstruit
vangelista, ita secunda quae haec est Boeotέα τί δοξαν
dunt Interpretes communiter pro connexione commodiore antecedentis Ι'ropositionis cum proxima sequente veram divinitatem a gloria virtutis, quae in Christo conspiciebatur, quasi ante Oculos ponit.
CXVlL Viderunt enim Apostoli diligenter, quasi fixis oculis inspexeruntvi considerarunt,attente considerate viderunt, diligentervi perspicue contemplati sunt ac spectarunt, Chaec enim est emphasis verbi λαοιχα yceu fide praediti, prae coeteris ludatis,Scribis tharisaeis fide destitutis, non essentiam Λογου incarnati, quum illam nemo videre postat, sed gloriam divinitatis ejus, in tot signis ac doctrina adeo potenti. l. Ioli I.
CXVIII. Δοξα namq; quam vocem Lutherus in Postilla Eeclesiastica pag. 7o mavult Majestatem aut magnificentiam . quam gloriam vertere hoc loco non solum late sparsam famam significat,in nominis celebritatem, sed etiam ista unde talis fama spargitur, desquorum causa quis celebratur: ut ita quod Evangelista heic posuit: Vidimus gloriam ejus. perinde sit ac si dixis et, vidimus Majestatem ejus in tot admirandis signis, mirificam dignitatem in sapientissima simul ac potentis ima doctrina, tot magnifica facinora ejus, vitam quae omnes dignitatis numeros implevit denotante sic gloria totum illud, quo Christus in hoc seculo suam comprobavit divinitatem, se Dei filium esse mundo ostendit.
CXIX. Conspiciebatur igitur haec gloria Christi ab Apostolis
credentibus, praecipue in hisce, videlicet in divina doctrina, in sanctitate vitae, in beneficentia in miraculis, intestimonio Patris quum baptizaretur a Iohannae Baptista Matth. s. 7. colloque
85쪽
loqueretur iri monte clima ost alia, praesentibus Iohanne Evangelista: Petro Luc. 9. 3o. quo Evangelistam praecipue respicere contendunt nonnullio in resurrectione a mortuis aicensione ad coelum, ac visit bili tandem donatione Spiritus Sancti. Conferantur loca Joh et Ii.4 6 68. 7 46. II. . CXX. Dicit a. gloriam ejus i. e. in eo terminatam Sc quiescen . tem; nam quum Deus sit, sicut omnium est principium, ita etiam ultimus est linis Nostra a QAngelorum gloria haud debet in nobis terminari, sed ad Deum omnis boni datorem' causam
CXX l. Non fuit v. haec gloria, haec magnis centia majestas vulgaris&communis,sed singularis,sc. δοξαώς μονογενῆς 6, Παπο In quibus verbis ἰς non est improprietatis sed verae approbationis nota, quum non militudinem denotet, quasi alius sit unigenitus, cui similis sit hic in gloria, sed veritatem,perinde ut Matth i ,s. Cor. 4. i. passim alibi, ut ita sensus sit: Vidimus talem gloriam, talem Majestatem magnificentiam, qualem Filium Dei habere decet, nempe non communem cum ulla creaturarum sive invisibilium sive visibilium, sed propriam solius Dei,& proinde incommunicabilem cum ullo,qui non est
CXXII. Quanquam n in prophetis rapostolis aliisq; magnam Deus nominis sui gloriam, miraculorum4 doctrinae luce declaratam ostenderit Christi tamen miracula, quae verbo, ut Dominus in proprio nomine,non V.prece interveniente,in alien nomine,ut servus,perfecit,&doctrina, quae authoritatem Domini non Ministri aut servi referebat, cum testimonio paterno, resurrectione mortuis, propria virtute peracta, ascensione ad
coelos,& missione visibili Spiritus sancti , certissima sunt Divinitatis testimonia , quae testantur ipsum esse unigenitum a
CXXIII. Vocatur autem Λόγγ μονογνης unigenitus, seu ut quidam vertit soligenitus, indicante hoc ipsa etiam vocis compositae natura, quod solus sit ex patris substantia genitus,juxta dictum
86쪽
ctum Hebr. r. v. s. dc pronide μοία γ& aequalis ne patri,
Iohan s. v. 8. unde differentia fluit inter ipsum unigenitum , qui est naturain per aeternam generationem filius Dei, nos credentes multigenitos ut ita loquamur qui ex gratia: per adoptionem filij Dei sumus sup v. Ir. CXXi V. Sed & innuere hac voce voluit Evangelista, tantam hujus unigeniti, quantam Patris, esse gloriam quum quaecunq; habet Pater, ejus, ceu talis fili unigeniti, sint Iohan. I 6 ver i s. idq; secundum divinitatem per naturam' generationem, . ternam, secundum humanitatem vero per gratiam unio
CXXV. Non enim statuendum est, cum Arianis, unigenitum Christum dici a patre, vel quod solus a patre sit creatus, coetera omnia a Patre per ipsum, quum hac ratione Soli creatus dicendus esset vel ob excellentiam tantum , quasi esset creatur Gomnium suprema, qua ratione, tanquam non excedens esse de statum creaturarum, Uni creatus diceretura vel quod ipse sit latus nuncius desAngelus consiliorum Dei, quo respectu Uni angelus, vel aliqua simili voce appellandus esset vel quod scius ipse inter creaturas creator sit quod esset non unigenitum sed uni creatorem dici essed simpliciter credendum illum unigenitum dici, quod sit ejusdem substantiae cum Patre,quum unigeniti nomen non solum unitatem ted ortum simul indicet,quorum neutrum creaturae convenit, generatione scilicet propria & vera non existente,nisi qui generatur ejusdem sit substantiae specificae cum genitore,quae tamen generatio talis filis, non constabat materia dc carne , inde etiam Λογον illum hactenus voca
CXXVI. Accidunt enim generationi semen foemina,tempus, mutatio,quae desectum corporis conseqVuntur , ac proinde uDeo quam longissime absunt satis vero est ad productionem
similis ei quo ad labstantiam& vi productionis quo modo, imo sublimiori etiam , vox generationis in hoc negotio
87쪽
observante cymiles Athan st j dieitur primogenitus semper vocaliqua, quae
creaturarum . aethi o Christus omnis cre/'
nomina retineant conitructio ς γ',
88쪽
ut ita sensus sit: vidimus gloriam ejus gloriam quasi unigeniti a Patre,id est Patris, aut ejus qui unus a Patre genitus sit. CXXX. Nec vero hac Propositione sola extraordinaria gloriae Divinimanifestatio in statu servili Christi,quando misitis fuit in similitudine carnis peccati, Rom. 8. v. 3. frater in similitudi. ne hominum, habitu inventus ut homo phili p. a. v. 7. as imilatus per omnia fratribus,Hebr. 2. v. II. describitur sed etiam manifestationis certitudo,testimonio Apostolorum eum videntium comprobatur ipsa gloria quaein quanta fuerit do
CXXXI. Non est autem putantum quod omnem unigeniti gloriam credentes inhumanae salutis dispensatione viderin , quum illa sit infinita sed tantam viderunt,quanta ad salutis nostrae dispensationem conducit, perinde ut nec omnia dicta facta Christi interris viventis inliteras sunt relata, sed tantunia necessaria ad fidem in Christum, vitam aeternam, Johan.
CXXXII. Vidimus igitur in hac propositione non ad solam corporis visionem referendum namo Iudaei sic Christi gloriam viderunt ac nihil minus quam gloriam fili Dunigeniti arbitrati sunt θ sed magis ad agnitionem cordis credentis. Nam soli fide. te, ut Apostoli pauci ali in Nov. Testamento visis tot signis,
atq; auditatam eximia Doctrina, gloriam hanc unigeniti fili j Dei agnoverunt. Impi vero, qui fide destituebantur, solam mundi pompam morabantur, unde etiam hanc unigeniti majesta
tem animadvertere haut potuerunt.
CXXXIII. Atq; ita expressitheic Evangelista, quid ille Λογγsit,de quo tam ipse insuperioribus. quam Moses Cap. I. Gen. loquutus est,nempe unigenitus Dei Filius, qui omnem patris gloriam majestatem aequalem cum ipso habet quare Municus ac unigenitus dicitur, quod reliquis filiis Dei qui non sunt natura, les Dei fili j, separetur,omnium excellentiis mus primogenitus : quae verba sunt Lutheri in postili Ecclesiastica
89쪽
CXXX lv. Ultima alitem hujus prooemi propositio hae e est: Πλήρης χἀ ς,6 ἀληθs; . quae verba nonnulli referunt ad Iohannem Baptiὶ connectunt cum sequentibus hoc modo: Πλεεης χά&JO- Ἀληθμας οὐάννης μιαρτυρε uis, nor
conssiderantes illa quae sequuntur vers. 6. Qi7 ubi plenitudo cum gratia ieritate ipsi Christo tribuitur' nec observantes nullum ulli bi purum hominem plenum gratiae & veritatis appellari. CXXXV. Alij vero rectius, reserunt haec verba ad Λογον , vellegentes hunc in modum 'Λογ' αρξεγένετο --εσχηνα σεν
parenthesi includentes, ut ita aperiat haec propositio, quae bona attulerit Λογγ factus caro, secum in mundum, nempe gratiam&veritate, vel etiam statuentes Hebraismum esse,&ellipsin verbi substanti vi hoc modo : Plenus erat gratia& veritate, quasi haec verba rationem gloriae perspectae redderent. Non anulli, sequentes bina exemplaria graeca manu scripta, teste B eZa in annotationibus, legunt πλέρη in accusativo referentes illam Vocem,vel in Masculino genere ad ἐθεα ιε, hoc modo vidimus eum plenum gratiar veritatis vel ad δοξαν in Remini. no legentes ita LVidimus gloriam plenam gratiae' veritatis. Nec desunt qui,praeter lectionem Graecam omnium tam manu
scriptorum, quam typis expressorum , quae quidem hodie circumferuntur aegunt pleni in Genitivo, quasi ita sonarent verba: Unigeniti a Patre, pleni gratiae&veritatis inae tamen e stiones omnes insensu nihil mutant, dum singulae ad Λογν caro factum πλήρης referunt.
ρης, id intelligendum secundum eandem naturam, quae in tem pore accipere, cin qua videri potuit, secundum eam enim , quae dare tantum potest, est ipse αν το πλήρωμα lης Θεοτητρο
CXXXul I. Quid vero per voces Gratiae Ieritatis hoc loco
90쪽
veniat intelli gendum, ex anthi thesi Mosis, seu Legis, ei Chrim
se Evangelij, quae inculcatur vers. 7. minime obscurum esse potest. Legiis . morali, quae est ministerium peccati, iraticiua ortis Rom. 4. IJ lLCOr. 3. d. opponi rur Gratia Christi, cum, factus sit nobis a Deo Patre Iustitia, cujus imputatione crisaei gratiam justificamur, id est grati&accepta ipsi reddimur adv:- tam aeternam Legi autem Ceremoniali opponitur Veritas. Christi, dum omnia quae in Lege praefigurata fuerunt in Eristo sint implata. CXXXVllL Toletus vero statuit hosce duos affectus respondere duobus susperius explicatis , ita scilicet auci ta ut Gratia ad Vitam, Veritas ad Lucem reseratur: quum Christus,
plenus fuerit gratiae, quia nos Patri gratos fecit Eph. s. nobis uel in peccatis mortuis vitam restituit Veritatis vero quia viam,
salutis docuit, Sc secreta divinitatis aperuit infra v. 18. LXXXIX. Lutherus autem, in Postilia Ecclesiastica,hasce voces, quas scriptura saepius conjungit, ita exponit, ut Gratia significet omnia Christi Deo grata .accepta esse : Veritas vero cuncta solidari perfecta absq; omni suco falsiq; specie; quo intelligamus nihil esse omnium in Christo, quod non gratum Patri& verum existat. Contrarium autem dicitὰ inveniri in hominibus, qui carent fide nempe nihil nisi indjgnationem: falsitatem,ita ut omnia eorum,talium, secus quam statuunt a pistae, Pelagiani, ingrata Deo atq; fucata existant. Iuxta dictum psa
IIJ II. Omnis homo mendax.CXL. Augustinus tanJemperGratiam,Scientiam per Veritatem,Sapientiam intelligit, cujus utriusq; Christus nobis fuit causa Sapientiam vocat rerum cognitionem ad divinitatem cientiam vero notitiam eorum, quae ad humanitatem spectant M.
CXLI. Neq; est existimandum cum Theophylacto, Christum tantum dici ab Evangelista gratia plenum, quod plurimum haberet indicendo gratiae, juxta dicta. psalm. S.V. . LUC. q. Vers 22.
Iohan. q. v. 46 Verum etiam qyod plenus fuerit omni illa gratia