장음표시 사용
61쪽
tum' ex hisce in quibus soli Deo converso nostra asscribitur Egecla
II. I9. 6. 26. XL. progressum autem faeturus Iohannes a Vet Testam ad Novum. quod rivo modo Filius Dei, juxta promissiones in carne manifes a tus, opus Redemptionis perfecerit, proponit hoc suo proce mi talis inchoatae manifestationis et mmν praemissam, tum de IC hanne praecus Ormium de ipso AOγω carnato; cujus εκθε acu he
rius praeparatoria exponitur in sequentibus hujus C apitis ad finem. XLI. De Johannei Baptista, qui sicut vox verbum, O Lucifer Solem praecedit, praecessit Christum Salvatorem,acturus Johannes Evangelista, describit ejus tum Personam tum stactum. XLi I. Persona qui de hisce v. 6. Verbis: ἐγιε αυρροουπροά ςαλ- ριενος πυSεῖ, ονομα iωάννης. Ad quae Verba primo annota' vit Cyrillus Evangelistam, dum de Λογιω olvitur, usum esse Verbo substanti vota; dum v. de Johanne agit, verbo ελωτο, qVOd quanquam pro substantivo aliquando sumatur significat tamen ut plurimum ejus rei, cui tribuitur factionem. Quanquam Chrysostomus existimet hoc Verbum heic loci non significare factum esse, de eo quod non fuit, sed cum voce mmλμιεν di conjungendam hoc modo: fuit misi is vel factus est missus. XLID. Alii volunt hoc Verbo indicari Iohannis ossicium ad horam fuisse Ic ita cessasse, ad modum Luciferi permanentis ad Solis exortum,& vocis, verbum ad audientem deferentis ac ita cessantis;
unde de Christo Te dicit ipse Iohannes Baptista cap. l. v.ὶo illum
ΣLlV. r. Vocat Evangelista Johannem ιιόθρωπιν sine articulo, ut sciamus illum purum fuisse hominem, non autem vel Christit,ipso humiliter id fatente Ioh icio, vel Angelum, ratione personae maturae, qui assumpto corpore, quo anima fuit antiquior, testimonium de Christo perhiberet; ut docuit Origenes, quum fuerit filiusZacha riae ali Zabetae Luc. i. quamvis recte Angelus ab ossicio vocetur ad alach. . . I. XLV. Fuit igitur Iohannes Homo,non terribilis Angelus habens naturalem convenientiam ad populum, ad quem mittebatur, ad Christum, ac ita participans cum utrisq; , aptus erat,ut esset via Christi ad populum&populi ad Christum juxta Prophetias Esa. O. . Malach. s. i. XLVI. Ta-
62쪽
XLVI. Talem hominem Evangelista ἰαππαλμενον vocat et oεgtanquam Apostolum Apostolorum, non ab aliquo loco , in quo fuerat Iohannes Angelus: vel anima etiam ejus antequam in hunc
mundum veniret,ut exist imavit OrigenesIed quod non se ingesserit, aut proprio suo arbitratu sumpserit sibi aut horitatem docendi, verum missus fuerit a Deo Rom. o. ii supra naturae modum aretibus senibtis sterilibus datus,habens divinam eamq; immediat vocationem, ac institutus singulariter a tali Domino Ioh. i. R. talis
tantus Nuncius an nunciaturus rem adeo utilem, ac salutareti.
eamq; tam diu expectatamin expetitam Luc. io. 2 . Christum nem. pe omnium Salvatorem cujus etiam praecursor immediatus fuit, qui expectavit ut videret Christum, quem alterius seculi hominibus an nunciaret,& monstraret, quae felicitas Prophetis in Vet. Test. nocontigit, qui etiam dicebantur mitti, sicut rapostoli post illos, quando iis injungebatur, ut quia Deo edocti erant,populis annun.
XLVII. Missus igitur venit Iohannes a Deo primum in uterum. Matris Luc. I. v 26. Deinde in mundum, . 37. inde in desertum,ubi ab infantia vixit v. go. tandem potissimum inludaeam,ut praedicaset ac baptizaret Luca, a,l. Matth. ΣLVIII. Quemadmodum a Iohannes ultro non venit, sed a Deo missus est,ita Evangelium de Luce Christo non venit ex se, neq; ab humano ingenio, sed necesse est, ut Deus illud mittat per verbisui auditum Matth. II, 2 ,27. Iolio, it. I. Cor. 2, 6. 7. seq. Eph. l. q. Ut propterea humanae traditiones heic nihil valeant inicquid enim homines docent, illud hanc Lucem,quae Christus est, nunquam 'stendit,imo impedit potius : Quod, Christum ostendit, id est i Deo verissime Lobservante Luthero in Postilia Ecclesiastica ad haec
XLIX. Tandem meminit Evangelista nominis hujus Legati di, cendo: ονομα αHIωάννης, quod nomen ipsi non ab hominibus datum, sed a Deo ipso per Angelum impositum,etiam ante conceptionem Luc. I. 3. descendens a Tn nr gratia affecit, gratiosus fuit, significat gratiamin favorem Dei, qua non modo ipse gratio se a Deo datus parentibus,plenus erat ab utero gratia sci data ipsi in
63쪽
missione Dei, aptum idoneum ipsum Tacientis ad munus, quod obire debebat, a Cor. 3. 6. Sed cillum qui gratiae auctor est, praedicare veniebat, an nunciaturus sc cessationem maledictionis Legis
Mosaicae, quae jugum erat, quod portari non potuit Aef. i . o. Gal. . s. iis gratiam Evangeli j, quae jugum Christi suave est, Matth. II. 29. so ac ostensurus Christum, Agnum mundi peccata tollentem, Joh. 2'. ia.& misericordiam praestantem, de cujus plenitudine deri vati in genus humanum gratia debebat Joh. i. I 6 inae etiam praedicatio Evangeli j nullis nostiis meritis, sed ex gratia favore Dei contingit, nihil aliud quam gratiamin favorem Dei producens.
Ossicium vero Iohannis Baptistae quod concernit, illud describitiir sequentibus verbis Lύτλη λθεν εἰς χαρτν,αν ἔνια μαρτν-LI. in anquam enim omnes prophetae in et Testam testimonium, rhibuerint Christo Mes iae, remissionem peccatorum acci pere per nomen ejus omnes, qui credunt in eum, testea' etro Act. IO v. i. Hisce tamen omnibus testimonio suo antecellitJohannes,quo inter Novi Test. patres nullus neq; prius,neq; excellentius testatur de Luce i. e Christo est a)non ventura,sed quae jam venerat, dum dicit,Ecce Agnus Dei qui tollitie ecata mundi,mfv. 29. 36.
Ll Erat autem hic Testis instructus omnibus requisitis testis fide digni Sesentia se. Divina Luc. 3,adoli. r. 3b existens propheta Domi-nj in plus quam Propheta Matth. I. 9. Fidelitatς. quandoquidem
proVeritate quam libere Herodi loquebatur,dum ipsum arguebat, mortem stabili Matth. Iq. q. Marc. 6 7 Luc. 3.i9. Vitiaq; Pharisae orum Scribarum eadem constantia reprehendit Matth. 3 7 seq. ac tandem Iaho ta:e quae tanta fuit apud Omnes Iudaeos ut non
stilum habuerint illum pro Propheta Matth. Mai. o. sed cpro Christo ipso, infra v. q. Luc. I S. Lli I. Hoc teu Testimordiar ' ibat . qui Sol est Ecclesiae clarissimus ilicidissimus Esa 6 o. o. a Iach. ro. qviq; Testimonium ab hominibus non accipit, Ioli I . Neo necessari im illud fuit, quas Christi Testii nonium de se ipso mini me suffecisset , nisi Iohannis testimo otum accessis et operibus Christi ex stentibus susticientis inmo testimonio ad pro C han-
64쪽
bandum ipsum esse Filium Dei&Messam, Iob.s,36. cIOAS. dci l.
Ii cis . et essed propter coecos credere nolentes homines, ac inprimis Iudaeos, indigere hoc testimonio voluit, necessarium linit Joh. s. loquia praedictum erat talem testem praecessurum Christit.
LIV. inum enim primus Christi adventus in paupertate' abje.ctione, non in splendore & Majestate fuerit, quod Zach. q. q. praedictum erat exinanitio vero illa,&humiliatio, humilisq; status Christi,occasio fuit mundo cludatis non agnoscendi illii in pro Messia: ideo ilhi praevidens Deus voluit eos, non tantum per Prophetas&scripturam ongo tempore prius, hujus humilitatis pnae
monere Esa. l. r. l. cujus etiam propterea multas descripsit circum stantias: sed hestem quendam maximum inter genitos e mulieri. bus Mattho I ri ex gente Iudaeoru ac numero eorum qui credituri
erantia ipso autem Domino antea praedictum, qui sua voce Vigito Christum signaret,adhibuit, quo Testimoniorum es et abundantia ut ali ob unum, alij ob aliud crederent, nullamq, homines conquerendi vel se excusandi causam haberent. m. Et quod ita Iohannis promissi missi a Deo, ac venientis propterea testimonio Christus sui causa non indiguerit sed respectu nostri opus fuerit tali testimonio inaud obscure indicat Evage lista ,subiungendo ej isdem finem, qui fuit hic, ut omnes crederent per illum in quo fine verba et nonnulli referunt ad Lucem ipsam, ut omnes crederent per ipsam , non autem per Johannem qui fidem dare non poterat: qua phrasi necis abhorruit Petrusia. pisto. ri quod Johannes non venerat ut omnes, sed soli Iudaei,
quibus praedicati rus erat, per eum crederent: Viam tamen in agis, ad rem faciat,ut δὶα Iad Iohannem ejusq; Testimonium ac ministerium, de quo heiciermo est referatur praecipue, qui quanquam,
solis ludatis, non secus ac Christus ordinarie praedicavit, quod Iudaeis promisius fuerat Messias, Mad illos missi, Matth 3. a pecquos alite Gentes erant crediturae ad se item Joh. q. 22. voluit tamen ut omnes tuo Testimonio in Christum crederent, quamvis no omnes, ne quidem Iudaei, sua culpa crediderint, unde etiam testaturus dicit: Ecce Agnus Dei qui tollit peccata non udatorum' sed Mundi
65쪽
Mundi v et q. 36. ut taceamus nostrum Evangelistam, ubi Christum intelligit Verbo credendi addere praepositionem c Hr, aut , non stilo LV l. Et hane sententiam confirmat Nonnus, qui habet heic, per unicam praeconi j vocem,scut: Syriaca interpretatio, qua significanter heic loquitur, dum inquit ut per manu ejus,i .e praeconium de Christi Persona&ossici O,fidem in eum conciperent servarentur ris 3 . qua ratione hoc singulare testimonium a. ptistae Apostolorum Act. i. 8 sicut& periculari instructione, qua continetur summa largument uiri illius Testimoni j, quod Christo perhibere debebat, praedicando poenitentiam is emissionem peccatorum ejus nomine Luc. q. 7. a Communi vulgari aliorum testificatione veritatis in rebus quibuscunq; dubiis hei distinguitur, conferantur loca infra T. v. O Rom. O. 17. I. On . S. LVII Quum v. maxima pars Iudaeorum,videntes singularem Iohannis Baptistae victum tam ictum, Matth. q. Marc. 6. totiusq; vitae sanctitatem&morum gravitatem Matth. II. 8 habuerunt ipsum pro Messia,Luc. 3. is atq; ita esu vel praeferebant vel aequabat,
infra, , Quo hanc prae conceptam opinionem ex eorum animis averruncaret Iohannes Evangelista,&ne quis putaret Johannem Christo majorem, quod testimonium de eo perhiberet, amplificat
quibus verbis non aegatur, Iohannem fuisse talem lucem , qua les dicuntur Apostoli, Matth. 3. v.' q. christiani regenerati, Eph. . 8. sc participatione sive per gratiam ac ita illuminatam ac illuminantem docendo&vivendo tantum, lucem nempe Mundi inter mundanos Matth. .i . 33. 6. lucem in Domino per participationem&gratiam Eph. 3. 6. sed denegatur Iohanni Lux substantialis, increata, immensa, quae sua natura est lux,&quidem illuminas cre
ando novam lucem in hominibus. Tale enim et φως inice erat Λιγγ Messias, dequa Luce sermo fuit Apostolo in praecedenti. bus cicut proxime etiam sequentibus,quae ubiq; - φῶς cum Articulo vocatur.
66쪽
LVIII. Erat igitur Iohannes Lucerna ardens& lucens Ioli S.;y. sed ardore cluce ipsius Lucis Messiat, atq; ita nianus quid quam lux ipsa: inter quem&Christum hoc erat discriminis, imo majus etiam, quod inter Solem, seipso,&Luna, non nisi ex Sole, lumen habente: quod inter Monte, qui Solis radij primus illustrari incipit, in quo, qui oculis sunt faucijs Solis lumen cernere possunt, inter lumen Solis in sole ipso oriente, quod tales oculi non admittunt: imo quod
inter Dominum& Servum: Regem Regis Prie conem Sponsam&amicum Spons Lucem&praeviam quandum Lucis emicationem seu Auroram. LIX. Hac occassione digreditur Evangelista, vel potius regredi tur ad Messiae contemplationem; etiam ante incarnationem, primo Generaliter dicendo v. 9. sc Λογ' juxta contextum svan quam Ambrosii is hoc tribuat Patri, Georgius agi anzenus toti Trinitati, quod illuminatio sit opus ad extra omniti ne tribus per
κοσμιον;Vocans ita Λαγοντο φως τι άληθινον in se, per se,& sua natura seu es entia, non participationes, gratia leneficio alterius , praequa Luce omnes homines tenebrae sunt Eph. s. v. 8. mendacium psalm IIJ V l ROm. eatenus tantum lucentes& Veraces, qVatenus de luce hac vera aliquid participant, quae lux origo, caula fons est omnis splendoris, tota fulgens, tota splendens. LX. Quanquam autem verum opponaturaliquando falso mcdacio Eph. q. et . aliquando figurae typo Joh L Cor. , Daliquando ei quod non est per se naturale i. Joh .ro, infra. 5. Et quanquam Christus sit vera Lux, nsi falsa aut mendax, qualis 'hilosophorum illa naturae seu rationis Lux, quam se habere actitant, quae multis est erroribus mixta Mendaci j Ierem. Io, I . I. II. Rom. I. 22 non etiam mendax& transfigurata lux, qualis Doem Onum est, transfigurantium se in Angelum lucis, a Cor ii. q. Maereticorum, qVi cogitationes&somnia sua scripturarum sententiis colorare&illustrare Conantur ad exemplum Diaboli, Matth . 6. nec typica aut figurata imbratilis, post manifestationem in carne, qualis illa fuit legis Mosaicae, quam Christus, qui Veritas est,implevit,&Prophetarum tenebrasi ustulit; Videtur tamen quoad li
67쪽
teramEvangelista heic loqui de vera Liace,ut opponitur derivatae M creatae Luci, lucesc per naturamin esse tu iam, quum neget Johannem Lucem Laisie, qui non fuit lux falsa aut typica; sed tantum participata de de hac Luce utatur verbo LJaeternitatem indicante. LX l. incitur autem Λογγ Lux, non quod pater: Spiritus fian. eius non situ Lux, quum lux absolute de Deo dicatur, i Joh. i. s. a. Tim. 6.i6. de Spiritu sancto cante Ecclesia Veni lumen cordium .sed quemadmodum imago 2 Cor. q. q. Col. I. l . sit militudo dc splendor Heba.3 Λογω attribuuntur, 'via per illum fit omnis manifestatio allum uiatio: id quod inculcat porro Evangelistata, dum dicit Ossicii Messiae acticinum finem fuista, illuminare omnem hominem siste etiam Johun nem qui homo erat νἐρχόμβνον ις τὸν Quae verba varii varie interpretantur. Sunt qui statuunti χοαυον recti Casus esse Generis Neutrius ac reserendum, non ad αι cism proximum substantivum, sed ad remotius m φῶς c. inprimis , quod non habeat Graeue praefixum Articulii meti , quasi haec esset sententia. τὸ φῶς ἐξ cis ον per incarnationem' via κοσμιον, φω nos. ιτα ανθοὶ πιν aliis contra contendentibus illud δε ccusativi Casus esie,& Generis Masculini, ac respicere proximum αυθρωπον, quae etiam verisimilior Vide ἰur Opinio,propter Verbum .substanti vulί. quod indicat sermonem heic esse de Luce aeterna Λογα aeterno, qui non tantum Venitns in mundum per incarnatio nem; verum etiam antequam tali modo Veniret, haud paucos ho minum illuminavit,inde ab mitio mundi id quod etiam sequen
LX1L Homo vero dicitur venire in mundum i. e. orbem terraru non, Ecclesiam ut Origenes vult, in qua significatione vix occurarit illa vox in sacris literis non quod anima humana sit antiquior corpore Creatas initio a Deo, atq; ita alicubi antequam in codipora venit sed quod nascaturin per nativitatem ingrediatur inta mundum Ioh. 8. v. 33 ac ita a non esse ad esse producatur. LXIlI. Tales autem homines ita venientes in mundum, post lapsum, destituuntur gloria Dei. Rom. p. 23. sunt tenebrae Eph 1 8. sive sedent in tenebris Matth. . io unde etiam egent illuminatione, ovam accipiunt a Luce Christo, qui illumina eos non tam luce
68쪽
sensibili best ijs communi cum hominibus Gen. I. l. vel rationis seu intillectus agentis Matth. 6 23. Luc. D. 33. quae tae essentia hominis adhuc illuminandi existens, qua peccatores minime lint destituti, non eo pervenit, ut Christum ostendat, quanquam illa lumina Christo Luce creata a Patre luminum ad nos deriventur; quam luce Gratia: Fidei, lumine sc .supernaturali, homini viatori necessario ad promovenda in sua alii tem, de quo Eph. F. l . Luc. I. 29cin quo lumine continetur bonus rationis naturalis usus, dum illo veluti Duce& praeceptore homines proficiunt etiam facilius in scientijs , artibus bonisque moribus , seu virtutum ossicijs: neq; hoc tantum,verum etiam in hoc lumine,ceu in semine, gloriae lumen continetur,deri vo agitur Ps. 36. I . Ol. I. a.
LX lv. illumina igitur hac luce Λογα hominem&illuminavit
ab initio,illuminabitq; ad usiimum finem mundi, ceu Deus verus, semperi ubiq; praesentissimus, qui non mutatur Mal.3. 6. idem hodie heri in secula Hebri l. contra ignorantiae tenebras, revela otione verbi,quod est lucerna pedibus nostris, clumen semitis nostris psal sq. io imo lychnus splendens in obscuro loco. 2. Pet. 9. illustratione Spiritus ad vera agnitionem Dei Ioh. a. i5 contra Peccati tenebras imputatione sustitiae, remissione peccatorum,&inchoata in hae vita renovatione contra tenebras irae Dei, Gratia, reconciliatione, Madoptione faciem Dei supra nos illustras. Num.
6. I S. contra tenebras miseriarum, consolatione, mitigatione cliberationi; contra tenebras exteriores mortis damnationis vita&salute aeterna II. Tim. Mo. Quae beneficia illuminationis solius Christi propria sunt. LXV. Et tali ratione illuminat Λογ omnem hominem, tu quod nisi per Λιγον illuminetur nemo qui illuminatur , tum quod ad ipsum attinet,qui iussiciens est, Deus se infinitus,ad omnes t. luminandum,&vult etiam voluntate seria antecedente, omnes illuaminam; qui autem non ilin minati manent, propria hoc participat voluntate. Non vero hoc sensi dicitur illuminare omnem hominem, quasi ex absoluto decreto, ex quolibet hominum genere nonnullos illuminet quum haec violenta interpretatio multum detra.
hat bonitati misericordiae gloriae Dei ac Messiae,qui inscripturis
69쪽
celebratur nostrae salutis sitientissimus. Ezech. Is 23. 33. 1ro
LXVI. Atq; ita non confirmat hoc dictum Ana baptis rum err rem, male, ex consilio voluntate Dei, hominum obpedientiam cocludentium, dum statuunt omnes homines etiam imp ijssimos an demialutem consequuturos esse, contra manifesta dicta scripturae Matth. . Is.lq.&2 6l nec condemnat infantes credentium existinctos mitero matris, quum loquatur tantum de ordinario illuminationis modo, non excluso modo extraordinario, quo etiam Io ac potest facere supra ea quae possis mus cogitare aut petere, summa cum exuperantia Eph. I. O. 'LXVll. Hinc progreditur Evangelista&considerat Λόγοι specia, liter tum ante electum populum Iudaicum in peculium tum post etiam in et Testamento. LXVIII. De γtis ante electum populum Iudaicum,per Promi Dsionem factam Abrahamo Gen. 22. 8. tres ponit Propositiones sequentes V. IO, , τῶ κοσικω G, 'πὶ κοσμίγὸι- κήοκοσα Dcwτονάκ'γνω inas nonnulli referunt ad Λόγον factum earnem&natum ex Maria, qui tamen erat Creator mundi , ita verus Deus& verus Homo in una indivisa Persona, quem homines inmundo ante annum aetatis trigesimum talem non cognoverunt, agnitu nepe,divina revelatione Muggestione, paucis, Josepho sci, Mati. I. 2Ο. Maria matre, Luc. i. Jo seq. Elizabetha v. i. se Zacharia v. 75. Simeone Luc. a. 2s. ωAnna v. ἶ6. QVanquam videantiu commodius referri ad Λογν ante mcarnationem, in toto mundo' quidem tam antri quam post diluvium, usq; ad Electionem populi ludaici,quod etiam& cum praecedentibus, qVae de Luce an iste incarnationem agunt,&sequentibus, in quibus primum decim
carnatione Λογου agitur, magas consonare videtur. LXI X. Sententia guur horum verborum simplicissima haec est quod licet ογ fuerit apud Patrem ante incarnationem, Potuerit tame,ceu lux vera, illuminare omnem venientem in hunc mundum, quum etiam fuerit inmundo in ipsa creatione,& post perpetuo,non tantum tanqVam ejus eonservator sed principaliter,ut verusin unicus Μεατης ac Redemptor humani Seneris.
70쪽
LXX. Erat autem talis Λογγ in mundo non circumscriptive uti
corpora nec definitive, ut Angeli sed repletive, ut verus Deus, qui ubiq; est per essentiam, potentiam,&praesentiam Jerem 23. 2 . PLI 3'. 8. Erat in mundo sicut exemplar,in rebus ab ipso exemplari prodixistis, sicut causa in effecistis, idea in ideatis: quemadmodum ars in artificialibus elucet, ita Deus& Λογ inmundo, quem fecit,
quem conservat, quem regit quem gubernat, omnibus rerum formis cooperando Romo I92 Nam Mundus per Λογν factus et ,
etiam juxta priora v. 3. quae heic Evangelista plenius & planius explicat. LXXI. Imo AOγ' erat ab origine mundi Mεσιν generis humani Apoc. s. 8 in quo electi sumus ante jacta mundi fundamenta Eph. i. q. Quanquam mundus i. e. homines, propter vos mundus&omnia quae sunt in mundo creata primitus , ipsi autem propter Creatorem unice, magis diligentes Creaturam, quam Creato. rem, illum non cognoverunt, quem,tanquam promisium protoplastis, facile cognoscere potuissent, si modo fidem isti promissioni adhibuissent,& non ex alto eam sprevissent. LXXII. Mundus igitur i. e. Homines viventes in mundo invi demisere mundani, carnales,m creduli, ac no regeniti, non cognoscunt Λογον Ut ut enim habeant tales etiam homines aliquam cognitionem Dei, docente Apostolo Rom. I. I'.2o. non habuerunt tameunquam sicut nec hodieq; habent talem ejus notitiam, quam gustus: amor ejus consequitur, affectum sic cum effectu, ad cognitionem sui Creatoris ac benefactoris cum debita reverentia Tubject ione, sive receptione agniti Domini siuiti talem enim notitiam
ex Idiotismo Hebraeorum designat verbum εγνω, quae etiam Vera est cognitio; conferantur loca Matth. 7. 23 infra. Io I . I. IOh.ῖ A. LXXIII. Ad haec non cognoverunt, nec hodie cognoscunt tales
Λογον siti ratione Λογου, quatenus est secunda Persona Trinitatis, Municus Mediator Dei Hominum rivum haec cognitio ab origi ne mundi fuerit solorum fidelium, qui promis ionibus, verbo Dei fidem habuerunt: qualium exiguus numerus admodum fuit in primo mundo, quod, praeter alia, ex poena etiam quamlusto judicio
illi inflixit Deus, diluviosc., facile est colligere Gen 6. 7. LXXIV. Neq;