장음표시 사용
71쪽
LXXIV. Neq; tamen ita solum erat Λογγ in mundo primo ante diluvium,&m toto etiam mundo post diluvium sed peculiaritervenit ad populum Israeliticum, quem adventum hisce describit Evangelista Verbis ver ii εἰς 'nis θε, κολοι διρι- τον ψοταρε LXXV. Utut enim non desint, qui putant verba haec intelligenda, vel de Christo in ministerio suo post annum so aetatis, veniente ad Judaeos, praedicando,miracula faciendo, per discipulos baptirando c. quem tamen Iudaei non exceperunt: vel de Christo veniente per incarnationem εις τα vibi e inmundum - ἰδίους
homines non excepisse eum commodissime tamen haec accipi hoc loco videntur depopulo Israelitico in Veteri Test.. quum incarnatio demum sequatur v. q.
LXXVI. is namq; populus erat peculium Dei prae omnibus aliis
populis Exod i'. v. populus peculiaris Deut. 7. 6. I . . item cap. 16.18, ad quem venit in Vet Testameto,suam praesentiam, ceu veri Dei, qui nusquam abest, signo singulari gratiae manifestans s. I 7. I9.2O. Exod.2 2I.22.2b Deut. . 6. 8. imo venit ad illos, ceu Verus Messias, per Mosen, Aronem, Jostiam,& alios suos typos, sicut&per sacrificia,aliisq; innumeris modis Heb. I. vi tamen populus non recepit eum, id quod Historia et Testamenti ab umde testatur,&qua de re passim conqueritur Deus per Prophetas Esa. I.2.3.vi cap . . Ierem. 2. F. Ezech. 6. II. Oseaea. q. Amos. . .
cap. 3. I. Mich. s. c. LX VII. Mundus igitur mundani ύκεγνω non cognoverunt Λο ν ,sed ιδι Τιύ-ρέλαβον αυ- non receperunt eum, & in justo
aestimio habuerunt ut horum major, quam illorum ingratitudo manifestaretur. Tristis enim est coecitas natiua lapsae, quod natalibus viribus rationis non possit Christum agnoscere apud Iudaeos autem coecitati huic adiuncta erat extrema malitia, quod Spiritui sancto tam contumaciter restiterint, volenti ipsos verbo dato peculiariter illuminare.
LXXTblI. Perinde autem ut hanc digressionem seu regrellionem generaliter inchoavit Evangelista,ita similiter eandem concludit, docens nullis temporibus Christum Messiae ossicium frustra susti-D uiue
72쪽
nuisse, sed semper in vetitos fuisse nonnulsos, qui, non contumaci-Ite S iritu sancto rei istentes, ipsum acceperunt, atq; ita fili j Dei ad optivi,per fidem in filium Dei naturalem, saeti sunt v. . hisce ver. bis όα ελαβον ν εδωκεν ἀυτοῖς εξουσrra τεκνα Θελγενεβῖ , τοῖς mςευκm si τό ονομα ουν g. LXXIX. Quibus verbis ostenditur divinae misericordiae largitas in voces h οι, quotquot, i c. ante post diluvium,& ante4 post electum populum Israeliticum, quotquot sive Judaei, sive gentes,sive masculi, sive foeminat, sive liberi sive servi offertur namq; beneficium Christi omnibus, estq; Fides Catholica, dum ab ea nulla aetas, nulla natio, nullus sexu , nulla conditio excluditur aut repellitur: Quum non sit personarum acceptor Deus, sed in quavis gente a c. ceptus ei sit quivis, qui eum timet& operam dat Iustitiae, Act. IO.3 a
31. Conserantur loca Rom. o. II. I2. Gal. . 28.
LXXX. Quotquot igitur ἔλαβον αυτόν, acceperunt illum, ita pro missum tam mundo generaliter, quam populo Judaico si ecialiter incarnandum, hodieq; accipiunt incarnatum non res stentes Spiritui sancto contumaciter,sed agnoscentes illum pro vero Messia,& sic eredentes in nomen ejus hue in ipsum juxta nomen, quod tribuit ipsi praedicatio Evangelij, seu in ipsum Fi Ilium Dei talem, qualis nominatur in praedicatione Evangelii, tam . quam Nov. Test, iis dedit potestatem filios Dei fieri. LXXXI. Praedicatur vero Christus in Evangelio, primum verus Deus, unde fides confirmatur de ipsius divina potentia, secundo praedicatur verus Homo, unde amor ipsius erga consortes ejusdem naturae dignoscitur Tertio praedicatur unus Christus, seu una per-sbna, unde inaestimabile pretium omnium actionum in ipsius sanctissima humanitate concluditur. Postremo praedicatur Servator,
Rex, Mediator seu Sacerdos, qui sua victima satisfecit pro peccatis totius mundi. LXXXII. Quotquot in tale nomen Λογου credunt ac firma in illud fidueia recumbunt, ijs dedit ξου siet τεκνα Θεῖ γενερ , . honorem& libertatem filiorum Dei, ita ut& sint fili Dei in Ecclesia militante, de qua heici utpote in cujus statu est fides proprie l. Cor. s. v. 7. Heb. I i. i. ex profesta loquitu Evangelista,&mansuri sint tales in
73쪽
Ecclesia triumphante,ubi consequens tomplementum sidet, quod scierant tales,&ad quod aspirant, consequuntur. LXXX lil. Quum enim verbum Drae aliquando esse,aliquando fieri significat, Sadoptio nostra pro statu militantis vel triumphanti Ecclesiae considerari possit Gai 3. 26 I. Joh. . . Rom. 8. 23. Inde fit , ut alii de illo alij de hoc statu dictum Evangelistae intelligant. Hinc Hunnius respicit, inquit,Iohannes, verbo fieri,ad consum. matum beneficium filiorum Dei in vita beata, ubi demum vere revelabuntur fili Dei quando nimirum credentes, adhaereditatem coelestem re ipsa possidendam vocabuntur, quam nunc spe expectamus Ratione hujus revelationis, quae demum futura in novise simo die dicuntur credentes habere potestatem filios Dei fieri: Res enim dicitur fieri, quum incipit innotescere. Quamdiu namq; hanc vitam agimus,nondum apparet nos esse filios Dei, dum ob multo plices aerumnas hujus vitae,gloria illa filiorum Dei non est tam per
LXXXIV. Significat autem εο m non tantum facultatem au-qvid, vel faciundi,vel acquirendi, verum etiam dignitatem praee minentiam,excellentiam, authoritatem: us aliquod, Matth.7. 29. Apoc. r. ia Rom.is. I. unde Syrus eam vocem vertit persaliam qua dignitas&praee minentia eorum con notatur,qui dominationi alicui sunt praefecti; ut propterea hujus vocis hoc in loco sensus non
sit,uel Christum facere credentibus potestatem, ut si libuerit, viri by liberi arbitrii essiciantur filij Dei; ut volunt pelagiani vel nos per
fidem accipere potestatem,ut fiamus filiiDei; per charitatem autefieri,ut somniant Semipelagiani cum Pontifici js: sed quod illis,quibus natu illoc jus non competebat, qui servi peccati, icena adni ortem Rom. o. r. hostes Deio mancipia Diaboli ac inferni quinatura fili irae, Eph. a. s. quod in quam talibus,si Christum accipiat
det gratis sine ullo merita hanc praeeminentiam excellentiam, usoc dignitatem,ut credendo,non tantum in familiam ejiis adsciscan. tur sed ad optentur in filios Dei,ejusq, haeredes, ac fili cohaeredes ad vitam aeterna rei efficiantur Rom. 8. II.
L X X XV. Ali accipientes vocem dim ας in prima significatione, statuunt Evangelistam ita loquutum esse ad distinctionem nostrae a
74쪽
stiationis per adoptionem, Munigeniti per generationem nostriettim potestatis liberae gratiae est: illius naturae proprietatis nostra filiatio gratis nobis data est a Λογω; non autem illam habemus a nobismetipsiri. Dedit ille, quod habebat acceptivus, nos, quod
natura non habuimus, ibi usq; ille dare nobis potuit,ut siliressemus Dei, qui solus naturalis est filius. LXXXVI. Hunnius hei observat diverso respectu, ολ ira ID mul esse cum fide, eadem posterius quiddam, ita ut tempore sint
simul, dum quam primum homo incipiat credere, sit filius Dei. ordine autem habeantie sicut prius&posterius, quum fides in Chri stum sit causa adoptionis. LXXXVII Ut autem monstret Evangelista non ex humana generatione aut humano more modove, sed Divina Generation hanc tiοθε nis& adoptionem inflios Dei perfici, simulq; indicet
majorem hujus, quam illius dignitatem est e, illa κόαein nν exponit v. is tali verborum forma ἐξαλάτων, sia θλήμα- Qva antithesi summatim nihil aliud dieitur, quam ex homine non nasci credentes,sed ex Deo, quod celebre illud veteris Ecclesiae dictum testatur: Fiunt,non nascuntur Christiani. LXXXVII l. Alias varie hujus antitheseci, prioris membri tria incisa Huerpretantur varij. evi enim verba haec proprie accipiunt, volunt primo inciso contineri id, quod est commune omni oeneralloni,quae fit exi angVin cujus potior pars est se me, ac pluraliter dici ξοαμα-ν, vj ad prQCreationem prolis mas foemina c5. currunte nisi forte Hebraismussit, quum Hebraei,ubi de uno an tum sanguine sermo est, zς' dicant Exod. ret 2 3. II. Reg. . v. 7. II vero. quod est proprium illegitjmae. LI. quod est leguima ge
LXXXIX. Qui vero improprie illa accipiunda existimant, nonu. nam fovent sententiam Alisnamq; per languinem intestigiint digia uatem seu nobilitatem generis majorum. ut Iudaei, qui suam originem lactabant,quam ab Abrahamo longa secie, propa alione refelebant; Per voluntatem carnis, institutum sive propositum plebeiorum e per voluntatem, viri potentum Alisper sanguine
75쪽
naturam, per voluntatem electionem dc liberum arbitrium homi rumputant denotari qui aut secundum statum Mordinem distin. elissimi,ut modo de plebeis Meroibus dictum est, aut secundum sexum,ut carnis Voce foemina;viri vero maritus intelligatur. XC Ab putant primo inciso excludi renascendi illa vim quam Judaei, carnis ductum sequentes, olim se habere putabant per san guinem animalium in sacrifici js fusum atq; oblatum. Contra quod Paulus Heb. o. Non potest sanguis hircorum: taurorum pec cata auferre. Secundo vero gloriam Judaeorum se semen Abrahae filios Israel jactantium, seq, solos a Deo dilectos putantiumrreliquos vero ut immundos ac despectos coram Deo, contemnentium; qui ita ex voluntate carnis judicium ferebant non animad
vertentes verum Israelitam solum eum esse, in quo dolus non esset Joh i 7 Rom. 2,29. Tertium Vero propter Proselytos additum, qui non erant secundum carnem fili Abrahat; fiebant autem& pertinebant ad populum illum judicio sacerdotum, ad quos pertinebat med ij sanguinibus eos recipere, qVia Oportebat eos circuincidi. XCI. Alij primo inciso excludunt generationem naturalem; secundo rejiciunt generationem eorum,qui in carne gloriabantuzo,
quod essent fili DAbrahaei Tertio, proscribunt tum proselytos, tum filios vi a divitibus& principibus ad Optabatur,tum eos, quos gentes ob insignes virtutes ac sapientiam in Heroum& filiorum Dei numerum recipiebant. Alij putant ultimum membrum duorum praecedentium explicatione continere, quasi quod dixerat, non exsanguine,neq; e voluntate eaxnis, i. e. non ex carnes sanguinetis
explicaret Evangelista dicens neqi ex voluntate viri quum vir nihil aliud sit quam caro&sanguis,quae duo nomina quando copulantur mortalem fragilem hominis conditionem solent deno lare Matth. 16 II. l. Cor. bi. o. Gal. I. 6. Eph. ir. iXCII. No in ulli volunt sanguinis filios vocari. qui natura sunt fili j ut ii dat Abrahae per voluntatem autem carnis intelligunt ea salem successionem&assinitatem,quando juxta legem demortui fratris' propinqui uxore quis dueebat ad excitandia illi' semen: ac per 3 oluntatem viri nativitatem,quae est ex adoptione,dum sibi
76쪽
qvis haeredem alienum In familiamri nomen adis pinu ut sit sensus: sive quis filius Abraham fuerit natura,sve assinitate. sve ad os
tione, nihil tamen pro delii ex Deo ut nascatur oportet.
XCHI Nec desunt qui contendunt Evangelistam respicere ad
prasinIudaeorum de triplici nativitate carnali gloriantium: Quaru Prima erat exsanguinibus cluc dessent ex semine Abrahae. ad que,
originem suam, ordine longo Genealogiam contexentes, extendebantIOh. 8.J3.39. Rom. V. 6.r. 8: Secunda erat voluntas propria carnis
aut liberi arbitrij, qua putabant se, esse filios Dei est modo externam Legis literam implerent. Luc. 38. Rom. q. I. Ebr. 9. IO. Tertia erat, qua ipsi majorum suorum& praestantium virorum ordinesvi ordianum Regulas Traditiones amplectentes, easq; summo conatu implere annuentes, filios Dei fore se arbitrabantur.
XCIV. Memmingius v. haec ita exponit : Non fiunt fili Dei exsanguinibus juxta communem legem nascentium communi iaturali more, ex semine maris& foeminae notante Evangelista pluralitate sanguinis semen carnales, reatum Rom. S. v. n. Ps. siab. neq; ex voluntate carnis seu propagationis, . qui pr tendunt praerogativam carnis seu propagationis ex sanctis parentibus secundum carnem Rom. q. 8 neq; propter dignitatem. nobilitatem merita Homo enim ii ita opponuntur Ps. 9 et ut quemadmodum homo humilemo obscurum, ita vir magnum, antecellentem aliis sapientii potentia,justitia,& authoritate denotet. Unde Paulus Rom. q. 6. non est volentis neq; currentis, scilicet secundum sapientiam potentiam,dignitatem,&merita extra Chri
XCV. Lutherus autem tam in postilia Eccles asti ea pag. i66. quam Tomo L flebiensi fol. r6. videtur hanc approbare expositionem, ut ex sanguine dicantur,qui vel natura, vel amnitate ad familiam attinent: excarnis voluntate cognati, alieni a sanguine, sicut adoptati. ex voluntate viri, spirituales pueri, sicut discipuli Praeceptoris sunt, quum viri nominentur inscripturis , qui docendi ossicio funguntur; ita ut prima filiatio jaternitas sit naturae, secunda adoptionis' tertia honoris. Qui tamen heic jus facit sentiendi quidvis cuivis modo prorsus damnet naturam, cum perspicacia ingenij, voluntatis arbitrio, omnibusq; quae sunt extra fidem, ac attollat
77쪽
XCVI. Remotis ita illis generationibus quibus filij Dei nonge
nerantur, ponit Evangelistia, eram generatione, dum dicit εω Θεἶ ἐγηννήθη - non dixit a Deo, quasi causa exterius movente: nee de Deo,quia eiusmodi Praepossitio materialem causam ut plurimuincludit, vel essicientiam ad consubstantialitatem denotat, sed ex Deo nati stini, nempe per fidem ita ut Deus sit causa procreans filiorum Dei quum fides perquam credentes unice sunt filij Dei Gai .r stapsus opus oh. o. 29.&donum sive hix di mi Phili p.
I. et Regenerantur enim ex semine incorruptibili, per sermonem Dei viventem manentem in aeternum. l. Pet. & purificamur per lavacrum regenerationis &renovationis in Spiritu sancto; Tit. 3. 3.
inod propagationis genus solius Ecclesiae Dei est, i. e. omni lim qui audiunt amplectuntur Evangelium, seu recipiunt Christum e redunt in nomen ejus lis enim blis confertur hic honor, ut sint&vocentur fili Dei ii quidem qui credunt arcano quodam modo nascuntur fili Dei. Joh. 3. 8. XCVi I. Sed leic observarunt Toletus la radius Athana sucum Tertulliano legis haec verba in singulari hoc modo in non exsanguine.neq; ex voluntate carnis, neq; ex voluntate viri, sed ex Deo natus est,ac ad Christum retulisie,cui etiam eongruunt simplieiter secundum divinam generationem, secundum humanam etiam, si nomine sanguinis intelligatur semen viri, quum non ex semine viri, sed sanguine Virginis efformatum sit ejus corpus, conce. pio sc eo non ex voluntate viri, sed ex Spiritu sancto,cui tamen lectioni, communis,non injuria, videtur praeferenda. XCVIII. Hae digressione seu regressione potius ita expedita, redit Evangelista ad Nov. Test. quidem Λογον in illo incarnatum :Quanquam iij, qui proxime procedentia etiam ad Tempora Novi
Testament referenda censent,haec ita cum prioribus connectunt, ut vel heic explicetur,quomodo Venerit Λογγ inpropria, nempὸ humanitatem assumendo vel causa superioris sententiae heic redi. datur existentem particula non copulativa, sed, more Hebraeorum, causali fieri se credentes homines filios Dei, quia Λογ Jactu est homo ; si enim ille filius hominis factus non es et, nee filij Dei nos fieri potuissemus, quae sententia est Chrysostomi&Theo
78쪽
phylacti vel etiam hoc admiratione majori digmam di 'times ta
adtollendam Lectori admirationem. Dixerat enim homines,qui
Christum fide accepissent, filios Dei factos filisse, quod admirabile&pene incredibile Leetori videri poterat dicit nunc, quod miruto videtur admirabilius, Deum filium hominis factum esse, ut illud jam Lector quod antea mirabatur,mirari desinat: ut vult cum Augustino Euthymius.
XCIX. Maldonatus vero existimat haec verba cum versu quarto immediate conjungenda es , hoc modo calet in ' ὐ--Λο- αρξεγένευ intermedia autem per anticipationem: veluti parenthesin,occasione unius Verbi, vitae, diecta esse; Qua sententia de cohaerentia textus multae quaestiones curiosiae deciduntur, kobjectionibus Haereticorum speciosissimis, omnis color adimitur,caalumniatq; Iuliani Aposta tardi Enjedini una,de ακολο&o totius hujus Prooemii occurritur, ut placet Tarnovici ad haec verba. Alphonsus autem Salmeron statuit Evangelistam,confirmata jam in prioribus DivinitateVerbi quae radix est Mediationis Reconciliationis nostrae cum Deo,alteram jam naturam pariter ostendere, nem p Humanam, voce carnis significatam. C. De incarnatione igitur tribus se verbis expeditEvangelista, RI hisce nimiru: ο Λογγαρὶς ἐγώ : In quibus etiam tria veniunt consideranda. I. incarnationis Subjectum, quis sic carnem assumpserit. I. incarnationis Terminus, quid nimirum Λογγ assumpserit incarnationis Modus quomodo sc assumptio carnis nostrae
CI IncarnationisSubjectnm est Λογγ. qua voce secundam per.
nam Trinitatis,unigenitum Dei Patris filium denotari, ex priore Disputatione patet ac ex proxime etia sequentibus liquet. Uttat autescriptura nullibi causa assignet, quare secunda persona Trinitatis, no vero prima vel tertia persona carne assumpserit: sancti tam ela. tres pie hac de re dis erunt, statuentes i. unam tantum Personam incarnatam,tam quia ad finem manifestandae gloriae Det 'nostraeq;
utilitatis ac salutis promovendar,uni personae uniri carnem satis Orat, quavis persona eodem Deo existente tum quia confusio fuisset si plures Personae essent unus homo. Et a magna Sapientia in
79쪽
non ita quadraret aliarum perlonarum proprietatibus, esse filios Mariae,sicut secundae personae seu Λόγω,qui quum genitus sit a Deo
aeterno verus Deus magis debuit gigni - Π m qmpQ
homo,qvim no genitus Pater,vel procedens a patre&Filio Spi litus
sanctu,' tum ut Mediatio inter Deum & homines magis it con
veniebat persona quae media erat inter Divinas Personasi turn quia λο, per quem omnia creaverat Deus,nova creati maxime rompetebat: tum quia conveniebat, ut homo, qui restituendus erat ad imaginem Dei,restitueretur per eam persona,quae est imago&character oestri πως Dei tum deniq; quia convenientissimum erat,ut per eum adoptionem filiorum consequeremur,qui naturaeis
ro pars e corporis mollis: rubicunda, ex sanguine mediocriter resiccato genita &fibras mulauiorum complectens, definiente Laurentio tib .Hist Anatomi cap. 3. quo sensi accipitur illa Genes. 2.2I.&9. q. o. I9. Exod. q. 9.&c. Nec sola caro synech dochi. ca,sive solum corpus humanum,in quasignificatione adhibetur l. 38. φ Rom.IJ.Iq. II. Cor. 7. Nec sola caro Metaphoraca sv antum carnalisi fragilis conditio hominis,seu vilis cibiectus status,uti fit Gen 6. 3. Esa. o. 6. Ierem. in . I. Cor 7 l8. 'Peti δε- Phil ci Multo minus hic accommodari possunt illa significata vocis carnis quibus sumitur passim in scripturis in pejorem partem; sed per carnem here intestigitur totus Homo corpore' anima
Luc. 7 6 Rom.3.ro. quo etiam sensu Paulus ait Christum factum ess e ex patribus secundum carnem Rom. I ct cap. 9. s. Aut qVo modo Petrus dixit i Epist. . . Christum patam ese in carne. Conferantur loca. Iob. 6. I. I. Tim. 3. J6. Hebr. Io.eto. I. pet. 3.I8.uem Jol. r. δόχ. Ioh. v. 7. Haec quippe est caro illa,quae vocatur semen mlieris Gen. I . semen Abrahae,Gen. rM8. Germen Davidis.Ierem
80쪽
CIII. Voluit autem Evangelista hoc loco voeabulo Carnis potiusquam hominis uti. i. ut olienderet Λογον non Personam Hominis sed naturam aisumpsiste, eamq; integram constantem vero corpore&Vera anima, tam rationali Luc. a. 2 quam sensu tua Matth et s. ε .4 vegetativa Apoc. I. contra Apollinarem & Arium . . ut indicaret non phantasma fuisse illud assumptum fed veram substantiam huiDanae naturae, Luc. 24.3o contra Marcionitas manicha
os .ut immensam illam fili j Dei gratiam aliquo modo ostenderet, ad quam miseramin abjectam conditionem Filius Dei solio divinae Majestatis propter nos descenderit. Quaquam enim potuisset de novo sibi,quam assumeret, creare humanam naturam, feliciorem&praestantiorem, quam in Adamo ante lapsum fuit, vosuit tamen noli ram naturam nobis consubstantialem, quae propter fragilitate, miserias a firmitates,quibus post lapsum onerata est, caro appellatur, ex Maria si ximere,una cum infirmitatibus illis, sed sine pee. cato,ut hoc modo ex illis miser ij naturam nostram liberaret&nos ad aeternam gloriam perduceret. CIV. Nominat igitur carnem,ut ad nostram miseram hanc naturam beneficia incarnationis sit Dei pertinere non dubitemus, atq; ideo non erubescit nos,qVantumvis miseri,i.e caro sumus, fratres appellare Heb. g. H. qui ad ipse factus est earo.
CV. Modus tandem Incarnationis exprimitur verbo ἐγίετο, quod secundum naturamin conditionem unionis duarum naturarum
hypostaticae, sive Incarnationis τὼ Λογκ intelligendum est. Non enim ΛογΦ m carne conversus est,nec caro in Ae γ mutata, quasi Inearnatio facta fuisset ε ι.ει, αδελιώσει 'ς σνγ et,.ει, ut somniavit Euthychesmec ex carne Ἀογι una tantum tertia quadam substantia conflata est,ex sententia Apollinaris: nec Λογα est . 5-junctus carni. invento homini virtutibus praedito se adjunxit, eo modo prat sentiae quo Deus etiam aliis sanctis inhabitat, juxta ex plicationem Ebionis&Cerynthi nec admittenda hete nudatae mmς, θεεις μανυμιία, ομο ιμιίαὰ δοκια mi βουλια, ullia. veri xioma Nestorianum .sed Λογ manens quod erat, factus est quod non erat,nobis in principio, ut propterea de se Λογγ dicere