장음표시 사용
41쪽
Quaest. Mors. Canon. Centur. II.
remessium , ut eum luerifaciant.
S T quis damnatus ad carceres 1 suis praelatis per decennium, & commisit talia delicta, quaesumciunt pro incorrigibilitate , &est etiam probatus perannum in ieiunijs, ct poenitent ijs ; & nihilominus persistit in sua incorrigibilitate, quaeritur, an possit ethci a religione nondum completo decennio carceris. Et negative respondendum est , sed ego expectandum , quod sit completum decennium carceris destinati , & tunc poterit.eijci, si perseuerauerit in sua incorrigibilitate. Ratio autem est. quia causi finalis, cessante causa finali legis cessat etiam dispositio legis. l. In omni. F. De adoptionib. Sel. Quod dictum.1 Depari ii. & n. F. Ad Syllan. & l. Si marisui. s. Scri . 1. Ad lex. Iul.De adult. &L Adigere. s. Dom- sui. De iis patron. & Cap. Est Christus. De iuretiar. Quod insuper cons r. Ex eodem Decreto S. Congregationis tenentur Superiores nil intentatum relinquere, ut lucrentur animas fratrum suorum iere in prosundum malorum deIapsas, antequam grauissimum,atque extremum e pulsilonis remedium experiantur . Hoc autem non praestarent, si eiicerent, qui carceri per aliquod tempus addicti sunt; si quidem poenae continuatio posset eos ad poenitentiam reducere. & ideo superiores no adhiberent hoc remedium, quod de iustitia est debitum. 4 Denique cum non debeat quis ex delicto reportare commodum Cap. I. Deposula . pravit.& Cap.Sedes lasolica De rescriptis, non possunt elici antequam poena carceris sit expleta, alias ex sit a in corrigibilitate, & pervicacia reportarent commodum, nempe relaxationem poenae carceris iis debitae. ir
ob quam concessa est Regularibus facultas ehciendi in corrigibiles, est, ne tales incorrigibiles sua conuersatione scandalo sint, & cceteros inficiant, & peridant , ut clarὰ habetur ex Cap. n. f.Por--.. De Liatu Regesar. & ex Cap. Ecce a rem . & Cap. Resecandae. & Cap. Corripiatur. a . -& ex Decreto S. Congregationis De A Hatis. ct eiectis , edito sustu Urbani VIII. die ar. Septemb. I 62q. s. Adhaee. ibi. Ne eontagione pesistra plurimos perdat Ianquam pecus morbida, ac membrum putre esset tandem pos t. Quam diu autem detinetur in carcere cessat haec ratio, quia cum non conuertetur cum coeteris,lion potest ipsos inscereo;
ct proinde cessat etiam dispositio legis concedentis facultatem eiiciendi, quia
A quonam Monasseris sit abndustula is inhabilis adseruitia religionis, .
. mel ratione in .mitatis, et1A ratio ne i
i R ligiosus inbabilis adseruitia a quo alem
a Pras O HI eontractus , quo prosit ni ac- estatur in iktim a Monaseris. a Profitens transfert in Mona Lieriam omnia sua bona, er iura. 2 Fauit superiores dominos sua voluntatis . 3 Tradit se in poterialem religionis , di flaquodammo feruus. a D ns seruitio talerius tenetur Hunia
4 Religiosus debet ali a Monasseris, cata inferuit. 4 Fantitatis commodatus esitur a commoda. rario. s Cessante ea a,Ob qua uni debita alimrax.ta, cessant etiam ahmenta. 6 2uomodosentiens commodum ribeat etiam sntire incommodum. 6 Valet, quando commodum , ct incommodum sunt Hex eaim radice ..7 Cesiante grauamim ribet cessare comm dum, quod uio ravamine.
42쪽
A quonam Monasterio Sc. Quaest. ii
. t An Salariumsis Abitum se xo aegrotanti.
. , 'T Esp. Esse alendum ab illo
Monasterio, cuius nomi- ne emisit professio inertia,& cuius sitius est filius in emissione professionis loquendo de iure commu- is, &seclusis specialibus Constitutioni- bus, & Decretis Religionum, utpote , quia tale onus suscipit, quando ipsi tani quam filius incorporatur iuxta doctrinam Castrens. Co Z. 76. num. I. v I. I. Surdi De aliment. Tit. I. quaeH.7 s. num. I.
a. Ratio autem est , . quia Proserio est quidam cotractus mutuus inter prΟ- , stentem, &Mohasterium, cuius nomi, ne profitetur, ita vi acceptetur in suum
ab ipse Monasterio, cap. -&Cap. Ad Apostilicam. be Eegularis. ibi Ab-l bate per se, tel per alium professi nem reciat plerite . Et per huiusmodi contractum i transferuntur omnia iura profitentis ini Monasterium, ut notant Bald. in Cap. In praesentia. De probat. Butri & Io. Andr. Hid. Ias in Anthent. Instrin. C. De Sacro- senes. Tecles & Monasterium acquirit iusis omnia bona ipsius, ut desumitur ex diista Auth. I, gressi ; itaut censeantur alisnata in ipsum, vi notat lacibia. n. 2. η. Bald. in d AL Cat. in praesentia; quia nimirum transfert suam voluntatem in Superiores , cuius ipses constituit dominos , S consequenter etiam eorum omnium, quae consequuntur voluntatem, qualia sunt iura, & dominia. Et ideo in virtute talis contractus Monasterium contrahit obligationem alendi profitcntem, ut persenam suam ,&sibi
3 Quod amplius confirmatur. Pr stetis in virtute professionis tradit se ipsum in potestatem Monasteri j, cuius no-m ne acceptatur professio , ut notant Glossi, in Cap. Vt lex. verbo, Professo. 27. tuarii. Σr. Atlas in Cap. au ad te. n. s. . de cleri coni g. ciruus Archidiacon. αessicitur, quodammodo seruus illius . Vnusquisque autem tenetur alere eos, quos recipit in suam potestatem,& quorum opera potest ad I bitum uti, ut constat inseruis, &habetur ex LCumptares. S. Cum tutor. De adminiH. tuti & l. In rebus. s. Possunt. . Commod. & l. penuit. F. De oper. liberi. dc l. unica. s. Sed scimus . C. De latina liber. tollen. & l. Item erui. influe . f. De essit. & L Diuortio. Soluto matrimonio. Quia, cum acquiratius in persenam, acquiritetia debitum quod trahit secum exigentia personae.
Et quamuis , quando Religiosus destinatur ad alia Monasteria, quorum non est filius , ut iis inseruiat, debeat ali1 Monasterio, cui actu inseruit, hoc t men habet locum pro illo solum tempore, quo inseruit, quia se habet tanquam
seruus commodatus, cui commodatarius pro tempore commodationis debet prouidere de alimentis. l. In rebus. S. post funi. 1. Commod. &docent Alexan. t et nil. Si cum dotem. s. Sin autem in laetiss. n. 6. , F. soluto mari imon. Felin. in C . Eoc rescripto. in e . De iureiur. Surdus De alimen. tit. I. quae . 66. num. q. Et ideo cessante commodatione cessat etiam a
obligatio alendi , de subintrat obliguio, Monasterii, cuius est filius.1 Quod insuper ex eo deducitur, quod alimenta debentur religioso i tali Monasterio intuitu seruiiij, quod prae-
stat. Cessante autem causa, ob quania sunt debita alimenta , cessant quoquo ipsa aliment . argum. l. Seis amico. init. . De annu. Di & notant Socin. ConM.
68. num. I. vol. I. Dec. Consit. 6r i. initi
Quia generaliter cessante causa cessat etiam esse ius L Adigere. g. eamuis . F. De iurepatronai. & l. Si parer. 1. De haer dib. innit. 6c l. Generaliter. Q. De Episcop. LO Cler. & Cap. Magnae. insine. De voto.&Cap. Cum cessante. De appellat. Et ideo cum cesset finis, ob quem alitur religiosus, qu indo non inseruit Monasterio , cuius non est silus, debent etia cessare alimenta.
6 Neque obstat regula , quod qui
sentit comni odium , debeat sentire, &incommodum. Cap. Qui sentit. De res.
43쪽
Quaest. Mors. Canon. Centur.II.
1 . in s. de proinde Monasterium teneriacere religiosum , qui, dum ipsi inseruiebat, fictus est inhabilis; quia, si sei sit commodum seruitii, debet etiam sen tire incommodum ipsum alendi, quando iactus est in habilis. Nam res p. quod dicta re la solum habet locum de incommodo, quod est annexum commodo , quod percipitur, ut declaratur in L etetrica. LPro fecundo. C. De Caduc. tinem ibi. Neque enim ferendus eII ii, qui lucrum quidem amplectittir, onus antem ei annexum contemnit. In casu autem nostro onus alendi religiosem inhabilem non est annexum seruitio exhibito in tem
ore praeterito, imo est separatum, cum oc sit de praesenti, & struitium sit iam transactum; S ideo solum onus alendi est annexum seruitio, quod de pnaesenti exhibetur, & proinde, dum quis timseruit, debet ali, quia ex eodem capite
prouenit commodum, de incommodit. Unde regula habet locum,quando commodum , & incommodum proueniunt ex eadem radice, ut notant Doctores indi I. I. Unicam. C. De caduc. solio. & ι GaI. Secundum naturam. J. De reg. iur. &iu Cap. Qisntis. De rei iuri in 6. Sumdus Co .rso . num. 83. Grat an .um. s. Discep. Forens. c. p. 9 I9. num. 3s. 7 Imo cum debeat cessare commodum cessante gravamine, quando gratiam en est caula commodi. l. Eum qcii. init. e. De iureiur. Bart. ibid. in Sum. Iasnum. I. cum in religioso facto inhabili cesset gravamen struitis, quod praestabat Monasterio , debet etiam cessa Commodum, quod ex tali gravamine reportabat; praesertim quia onere cecsante, debet etiam cessare emolumentum. l. Sed si hae lege. F. Liberos F. De inius vocan. ubi Angel. &alij. & notat
etiam Decius . in L Secundum naturam M.
Num. I. . De rei tar. ex sententia GlossBaldi, & aliorum . 8 Quod si hoc non esset veruta , sequeretur , quod dominus teneretur alere famulum conductum, etiam si vel
ob infirmitatem , vel ob aliquod delictum fieret inhabilis ad continuandum seruitium, si quidem tempore praeterito sensit commodum seruith: unde 'beret sentire incommodum alimenta di. & tamen communis sententia docet, quod neque tenetur re salarium s mulo aegrotanti ad temp*s. & habetur exl. Si viro. S. Item cum quodam . U. L cati. & I. Si pecuniam. init. U. De condis. caii. Zat. de eam tradunt ossint 'en C. De condit. ob ea . & in L I. s. Diuus.1. De mari cognt. Francus' in C '. g. Qui vero . De c r. non residen Lin 6. Imola in cap. 3. num. o. De Dear. Ancharan.& Anton. ibid. Bar. in Li. L Diti: R . Devar. cogni. de in L Si Cno. Item cum q*idam . . Locati. & in I. Operae. F. De vi
fru Lleg. ubi Dinus. Oldrad'. Iacobui De Arena. Alber. qui etiam idem tria in L . g. Styc inhaeredi. A. De IIaius
quaesi. 48. F. De O . asses Sylvester
verbo . Familia. num. 2. Couarum Variar. cap.r3. num.8. ubi etiam respon
det ad opposita. ian: quando Gnerale capitulum gularium deputat iudices pro causis subditorum , sententia habeant mim ligis, si approbentur ab eodem Capitulo . at p. s V M M A.
44쪽
autem est, quia lex est regula directiva communitatis sundata in iurisdiei onali potestate principis, non potest autem, Princeps ponere regulam ordinatiuatu
rsirmati vh videtur r sl dendium, quia tales iudices procedunt in causis nomine Capiti li Gene alis; unde censentur sententiae latae ab ipse Capitulo, quod cum habeat pote- statem condendi leges, ipsae quoque ha- bebunt iiii letis, quia sententia Principis habet vim legis, ut docent GloK. in
' alios citat. & proinde solet allegari ad
decisionem causarum. l. '. C. Deleg ιιι.
vbi Doctores. Qi od praesertim verum communitatis, nisi discutiat id, in quo regulanda est, & habeat certam scientiam, alias imprudenter procederet. In casu autem praesenti Capitulum Generale non discutit per se ipsum causas, nec habet certam scientiam illarum ; sed solum iudicat per iudices deputatos, ct ideo tales sententiae non pomini habere
vim legis. 3 Quod adeo verum est, ut et arx si Princeps per seipsum sententiam serat, si tamen ipse causia non examinet, sed
eat talis sententia vim legis. Ab ipso
est, quando accedit coiirmatio Capituli General s, quae facit, quod tales senten- namque appellari potest l. i. t Man: iae sint ipsius Capituli iuxta tex. Cap. do oppellandtins . octap. siduum. F. SLS Hisucae Depraeben.Di ο ubi. Ponis x quidem. a. ρ ZIZ. f. & docent Roman, beti, Illa nostra secimus, quibus aucto- Consi Er I. num. io . Socin. sen.Co . I9s
a At non habere vim legis, tenendum omnino est. Quia tunc solum sententia Principis hahec vim legis, quando ipse causa discussa, de ex certa scientia eam profert, ut clare dicitur in I Gn. C.
Delet A ibi. Si Imperialis maieHas case m cognitiona ter examinauerit, Oparissis comminus consituris sententiam dia erit, omnes omnino iudices, qui sub πο- Ibo imperio nisiancifax cesse legem.O GEc idem etiam habeturex l. r. f. De cir ID. Princi'. &cum hac limitatione tradunt Doctores , sententiam Principis habere vim legis Ias. in Li . . De con fit. r in p. ubi & alij Doctores, sicut &in mram. . in. C. De te m. Felin. M ,
legis, non posset ab ipsa appellari. Quia
Mege communi non datur appellatio. l. Si res. g. Item s. s. De appetrat. r. l. &Cap. Consul it. De a pelta . 4 Accedit etiam, quost sententia Principis non habet vim legis, nisi sit lata ex voluntate, di potestate stabiliendi tui commune, ut docent Suare et lib. a. De
45쪽
iaest, Moral. Canon. Centur. 1 L
enim sententia habeat vim legis, debet participare conditiones intrinsecas, de: essentiales legis, atque adeo debet procedere ex potessare testativa, &esse
lata pro communitate in ordine ad bonum publicum , unde debet procedere ex intentione Principis regulativa communitatis . hoc autem non conuenit de se sententiae, quia de se non respicit totam communitatem, cum ordinetur solum ad componendas priuatas diisseren-xias partium; & proinde Princeps eam serendo non exercet muniti Principis regentis totam Rempublicam, sed potius munus iudicis administrantis iusti tiam priuatis personis . Vnde, ut sententia ipsius habeat vim legis, debet eleuari, ut sit regula publica communitatis, quod sit per intentionem eiusdem Principis eam ordinantis ad regendam communitatem . Non constat autem, quod
Capitula Generalia religionum habeant huiusmodi intentionem, ut nimirum sententiae latae a iudicibit, deputatis sint regula publica pro tota religione. Vnde non obstante , quod sententiae Consili j
Neapolitani emanet nomine regis, vita-
me habeant vim legis, statutu est speciali
fragmatica, quod habeant talem vim, quae est 38. Regiar. pra mari Ti L e cloci.Con sibi, ut resert Merol. citos.
Neque iuuat, quod sententiae late ii iudicibus deputatis postea cofirmentur a Capitulo Generali, quia cum talis confirmatio fiat absque causis examinatione, est tantum in forma communi, ct ideo approbat tantum, quod gestum
est, non vero tribuit vim nouam, nec facit, quod sententia, quae antea notὶ habebat vim legis, illam de nouo acquirat , cum haec sit natura confirmationis informa communi, ut non det aliquid de nouo. Cap. die sit. De con es. i praeben . Cap. parte. De priuile Cap. cum delicta. g. Mi i itur. de Ca fixam reta a. De courriet tisi, inut. eap. In est dilectos Creterum. L Fide frumen. 'Cap. In tantiam . De H dig. d. p. 'dum . horae ' De decim et io Neque obstat tex. Cap. Si luesti sitae. De praebcn . in s. Quia ibi Pon lis ex solum intendit, quod illa censeantur effecta sua propria, quae sibi assumit,& de ipsis plene insormatus propria auctoritate de nouo disponit. ibi enim est sermo de mandato Legati super proui- sione facienda in filiorem alicuius, & ait Pontifex , quod si stante mandato Legati ipse plene informatus confirmat mandatum , committens ijsdem , vel aliis exequiatoribus, ut in tali prouisio ne auctoritate Apostolica procedant, tale mandatum fit Apostolicum, ut clarε ex ipso tex. desumitur; ita enim habet . No Oe to imo m plena de his fa Ia ra iisne, quod ab istis legato D tam extitit ,
ratum, d gramm ho ntes, i aucto ita eloHolica confirmamus, ct ei iam e e- qutitoribus, alijs nobis mi Ettori in maritis, et i in huiusmodi prauis nil nego cis acictoritate no a procedant, iuxta ipsi
legati continentiam lis Ierarum . Centim es
quod cum ipsa proci in i iis legati pos m-
pertitam a nobis auctoritatem nostra cen-yea: r essecta o omnibus , quibus pos ira
mandamus Oc. Ex quibus constat, quoaut confirmatum e faciatur ipsius confirmantis, requiritur duplex conditio prima, quod confirmans procedat cur plena insor natione negocij; altera, quo
tibi assumat negociiun, ct de ipso dispo
Dat propria a 'ritate , atque adeo ita ciat nouam dispositionem super ipso . Unde iii dicto tex. non est. sermo de pii .ra confirmatione, sed de noua dispotii
tione, e qua remaneat confirmatum,
quod est dispositum binferiori, ut clare desumitur ex illis verbis, Ut in hol f in
pro si nil negocio auctoritate no Ira
46쪽
An iudeae possit praeterita d c. Quaest. II 8.
iudex possit pirat rita iudicarι IA
. cundum legem , mri constuetudinem
post rius introductam. U. II 8.
i Sententia circa pratιrita efferenda sec-dum Legem declarativam subsequi
I Declarario legis cmstar emasasse Amia eum Iege. a Sententia circapraeterita non inferenda secundum legem subsequatam de noxo dissonentem. a Lix loquitur pre iudicem , qui e Ita tam
et Sententia non potui proferre in flecis ,
quo lex non decernit in communi. a Lm de nouo disponens non extenditur a praeterita.
4 Ixx regula agendorum, propter honeyu
3 Res insem ex causa praeterita itid canda s cundum quas leges determinanda. s suis babet Un ex causa, non sub pit non
subsistinie causa. i Issicultas procedit, silex, aut consiletudo introd eia in posteriori tempo
1 e ad factum, de quo est sententia seren-Ea, sit inductiva noui iuris, non autem declarativa antiqui ; nam si sit declarativa, certum est, quod iudex debet secundum ipsim proferre sententiatio , quia renotrahitur ad tempus,in quo antiquum ius declaratum conditum suit, tacensetur simul cum ipso emanasse, ut notant, Abbas in Cap. . num. 8. De
CV. Iq7. ncim. 2. Neque enim aliquid de nouo ponit, sed enunciat, quid in veteri iure stati itum sit: unde in Authent. De Ause ante dor. in trum. natis. I. & Au-rhen. Derop. mulier. habetur, quod declaratio , facit, quod lex cum tali sensu emanarit. ibi. Taqua silex nos Ira ab initio cum tali interpretatione promulgata fuisset. et Si ergo lex, aut consuetudo sit inductiva noui iuris, non poterit iudex secundum ipsam de praeteritis iudicar ;sed debebit iudicare secundum leges, quae tunc vigebant. Ratio est, quia iudex tanquam exequiitor legum,& per quem leges loquuntur, ut proinde dicatur ii stum animatum ab Arist. s.DAcas. . debet secundum leges iudicare, & ideo potestas ipsius coarctata est ad terminos legum, ita ut non se extendat ultra splaceram ipsarum . Vnde cum sententia sit iudicium, quo materiae particulari adiplicatur, quod incommuni leges pr.escribunt, non potest per sententiai proferre in particulari, quod leges non proferunt in communi; nec facere,quod sententia loquatur circa ea, de quibus leges non loquuntur, quia esset extendere leges ad id, ad quod non se extendunt .
3 Cum ergo lex inductiva noui iuris non se extendat ad praeterita, sed tantutrahatitu ad sutura. l. Leges. C. De legibus.& Authent. De nuptis. init. S. Duo igitur. circa . Collat. q. & Authent. De haereae ab intest.S. . COCI. 9.& Cap. CognosceN-tes. 6c Cap. 9 . De consit. explicant Me
47쪽
o nuxst. Mors. Canon. Centurin
tem flus condit. num.7. Tusch. Littera. L. Conclus: 6q. n. i-6. Suareet lib. 3. Delei communiter nesue etiam sententia circa praeterita ferri potest sicuti dum leges , aut consuetudis ea, quae postea superuenerunt, quia esset extendere legem ad praeterita, & sicere,quod loquatur de praeteritis,cum tamen de ipsis non loquatur, sed de selis futuris. 4 God amplius declaratur. Cum
lex sit regula, de mensura agendorum, ut ait D. Th. I.χ. qtiae t. 9 o. ar. I. Ssit propter honestatem conseruandam. Capci odiro.3 3. q. 3. debent Omnia regii l. bri secundum leges,quae pro ipss sunt positae, non autem secundam eas, quae pro ipsis non sunt positae; quia lex non debet extendi ultra intentione legislatoris, extra cuius
terminos non habet vim. Cu ergo omnis lex inductiva noui iuris sit latum posita pro futuris, & non pro praeteritis,debent praeterita regulari secundum leges, quae illis correspondent, di non secundum subsequentes, atque adeo sententia,quae inducit regulam ex legibus, non potest circa praeterita procedere ex legi-Dus,quae sunt subsequutae.1 Et hoc habet locum, etiam si res, de qua est serenda sentcntia sit praesens,&habeat tractum successivum, si tamen iudicanda sit ex causa praeterita, Sc anteriori ad legem. vel consuetudinem donouo inductam. Quia tunc, sicuti est retulanda secundum causim, quam habet de praeterito, utpote, quia non secundum se pure, sed vi vestita illa caua iudicari dedet, ita debet iudicari secundum le- es, quae respiciunt illud tempus, non , secundum ius nouum subsequens: nam est iudicandum secsidum illam causari, quae est abselute prae*rita, itaut si non esset talis causa, locum non haberet iudicium. Quod enim est ex aliqua cause, si causa nou ponitur, nec ipsum subsistit.
I i F. De conis: EI. cau. data. Et proiiad legem subsequentem non extendi ad praesentia, quae sunt connexa cum praeteritis dixit Rota Decis. 8 ι 3. num a. par. 3.
iudex imperite tu stans teneatur au
resarciendum damnum, si pari non appellu . QU. ix s.
ghgentia tenetur resfarcire damnunta partistis. P.
3 Iu ex in fra conseientia non tenetur m-que ex oui eulpa rasa ei re damnum a
pariis G . 3 2uomodo eensatum se obligare ad recte is
. dicandum. i6 In μ' extemis iussiae .x Ioi culpara enim
resarcire damnum partis isse ias, O
Insero externo iudex tenetur res e re partem tisam, etiamsnon appetiat. 6 Inso constentia non tenetur, pars cognoscens se Mam murum bal/t evre ιὸ sententiam, aut expresὸ renuariarappellationi. 6 Ius r.ntinciarum extis grais r. 7 Se uis pari laesa non cognoscatgra meo. 7 Nemo censetur renuntiare iuri, quod igno. at Abi competere. 7 Renunciatio non ve fatur circa incognita.
inuesti anda veritate pro -- dit, asserendum est, quod de imperitia dicitur. Et quidem teneri ai solute ad resarciendum damnum. quar do iudex ex imperitia, vel negligenti culpabdi mala iudicat, docent coin muniter . Gloss. in I. n. verbo, De ea re. e.
48쪽
An judex imperite&c. Quaest. II '. 4 I
quae quos ex delici nisi c. init. E l. . . De
2 Ratio est, quia cum teneatur quisique munus suum recte exercere, & sicut exigit finis ipsius, tenetur etian. scire, quae necessaria iunt pro recta administratione,&quae communiter coeteri eiusdem status sciunt, & proinde debet adhibere debitam diligentiam, ut
cum necessaria cognitione procedat in eo administrando, ut communiter docent D.Th. I. a. quaen. 76. art.2. Rodri queZ tom. 3. Regulari quaeIB. 6q. . r. i. c, 2. Campani l. in Diuer. δεια can. R Dbα7. cap. q. num. Iq. Garrias Den tibi. Glossq. num. χ8. Maranta De ordine iussiciar. par.3.n .io 3. Nauar is cap. Cum csintingat. in ii. causa nullis. De , or p. Villatob. par. 1. 4um. tras. 3. difful. 3 o. num. 2. Unde cum iudex ne oligenter procedit, aut cum imperitia in-
austὰ agit, quia facit contra id, ad quodecuetur ex iustitia, tenetur resarci damnum, quod causat. 3 Haec tamen obligatio in foro conscientiae non oritur ex culpa leuistam , ut communiter docent contra GloK. in cap. Constiti Uri. r. quae . s. 5 Adrian. in A. trarit. De res lirtit. II. Vnum in soroanimae. Nec ex culpa leui, ut contra AZOr.par.3. lib. 13. cap. 23. ver. Dubiunia
quintum, sic ah os docent mox citandi. Sed tantum ex culpa lata, ut tradunti Sylvester eterbo. Restitutio 2. quaest. 17.
sequent. August. Morta par. I. Empori
O 1. Ortia Cap. 8. Sum. num. 3. Dianaia r. z. tra Li . Rest. 9. Quia nimirum
obligatio restituendi non oritur in iudice, nisi ex delicto laesae iustitiae. ideo autem laedit iustitiam in iudicando, quia iacit contra obli rationem, quam culmo munere assumpnt, administiandi iustitiam, de ideo non habet locum laesio iustitiae, nisi violetur obligatio. Quia autem non assumpsit obligationem, nisi ut humano modo implendam, non censetur se obligasse t1m stricte, ut voluerit in administratione sui muneris excludere leuem culpam negligentiae, nam tria moralibus, quae humano modo se habent, utpote desectibilia, habent annexas culpas , dc negligentias leues, dc regulariter est adeo dissicile excludere leucs culpas in exercendo officio iudicis, ut habeatur pro impossibili. Et ideo, licet iudex procedat cum culpa leui, non iacit contra obligationem assum piam , nec contrahit obligationem resarciendi damnum partis laetae. In sero tam en exteriori ex culpa quoque leui contrahit obligatione resarciendi damnum ; sed cum hoc disscrimine ; nam si culpa sit lata, debet totum damnum in solidum resarcire ; si 'vero si leuis, debet resarcire in parte arbitrio iudicis. ut docent Glossi in I. A.
n. 3. 1. Quod quisue ser. Bossus
mode procedit ab interno, Cap. . II. quaesi. q. ibi rare fori inod non iure poli, dc Cap. Tua. De on ib. dc notat inter coeteros Nauar. Cap. 17. Manual. num. I 77.
dc ideo non raro in sero externo praesu-
49쪽
ψε Quaest. Mors. Canon. Centur. II
mltur debitum, quod in sero conscientiae non est debitum, ut in casu nqstro, in quo praesumitur, quod debeat iii lex resarcire etiam ex leui culpa, didici, Instit. De obliga quae quoslex dehcton sininit. F. De et ar. O extraordim cognit.
ue Dissicultas autem est, an teneatur resarcire damnum, si pars laesa potensa ellare, non appellet. Et assirmative respondent Bald cum Innocenti in leo Obseruare. g. Proscisci. ρ GL 28. F. DO
c. Proconsul. Calcaneus Consit. I. ver. Ex quibus omnibus. Barbati a Consi. Iet. q. Decius in Cap. Sπὸ num. Io. D
appellat. Marsit. Sing. 6 6. Angel. ini. q. insine. 1. De damno insec. Alexan. ibid. Menoch. De arbitri lib. 2. Centur. q. casu 330 qui loquuntur quo ad serum exterius . Gae tamen doctrina limitatur 1 Baldo, Decio, &Menochio, ut locum non hiueat, si pars laesa expressὰ ratam habuit sententiam; aut si expresse renunciauit appellationi, nam tunc non
6 Verum in foro conscientiae cunia distinctione procedendum est. Vel enim pars laesa cognouit iniustitiam sententiae,
es nihilominus ratam habuit, aut renunclauit appellationi, & tunc iudex non tenetur ad damnum resarciendum,nam per huiusmodi ratificationem, aut eX- pressam reminciationem appellationis
censetur condonasse iudici debitu noresarciendi,&renunciasse iuri proprio, quod habebat ad exigendam compensationem, unde extinguitur obligatio iii dicis. quia ius renuiaciatum censetur extinctum, ita vi non detur amplius regressus ad ipsum. Laseritur. F. Si ve Zita. F. De editis. edicto. & l. Si maritus. Si negauerit. V. De adiast. Unde extincto iure partis laesae extinguitur etian obligatio i udicis illius iuris correlativata. l. Filio. F. Matri. . De adymen. legat. 6 Si vero pars laesa non cognouit propriam laesiostem, sed putauit senten. tiana iudicis recte procedere, non obstante quod illam ratam habuerit, aut expresse renunciauerit appellationi, adhuc tenetur iudex resarcire damnum , quia per hoc pars laesa non censetur renunciare iuri proprio, quod habet ad compensationem damni; unde nec extin uitur obligatio iudicis Neque enim quis censetur renaciare iuri, quod ignorat sibi competere. i. Mater. C. De ino cites iam. de l. legitimam. 6. De petit haereae
del. In repudianda . . De acquiri haereae & notant Bart. in dict. l. Mater. C. De in P. ie Iram. Ias &coeter ibidem Socin. sen. Consi. 2sq. veri Circa secundum . lib. 2.
Curi. Sen. si q3. ver. Iuramentum. Crauet. Const. 2 7. num. 2. Menoch. C et La 2 3. num. o. Alexan. Co f. I93. num. I. lib. 6. Neque enim voluntas
potest serri in incognitum , ct ideo
non potest velle renunciare iuri, modignoratur . Quare renunciatio non
trahitur ad incognita. l. i cum Iutor bui . . De transae L & l. Si decenis. C. Detra Oct.
M princeps post legitimare re issum
i ramisimus legitis natur per pras onm in
religione approbata. I Non tamen perfecte, cum remaneat inea κdi nitatum.
x An legitimetur in ordine ad successionem in bonis paternis. t Legitimarus p r oblationem Curiae Priscuetis ii capax suce Anis.
3 Legitimatio per profr onem in religion non dat Pectasia Iriuiletia legitima
Princeps Iairui potui legitimare refigi um adfueredendum ere. Arrilio: capax successionii. Monasterium succedit in iura Monaebio Prine n eur possit Iegitimare. Actus sentimandi spriuilegiativus, e fa-
Morasilis, nee regu rit subiretionem in I viti mando.
50쪽
An princeps ponit e c. Quaest. II 4. 43
Mors ciuicii quando aequiparotis naturas, erceniar a perutione mortis.' ν Ficitiis non habit Αιum, nisi in casibus a iure cxpressit.
1 E R pro sessionem in religione approbata illegitimi
censentur legitimari,ut docent Bald. in L I. ver. Iuxta hoc qtiaro. C. De Sacrofanes.Eccles. Guliel. De Cun. ibid. Dec. Atillent. Ingress. C. De Sacrofanes. EG .Felim. in p. Ex tuae, num. 3. D Simonia. Roman. Authent. Similiter. n. II.
C. Ad le'. Falciae Alexan. Consi. 3 sIq--l. 3. Franciscus De ponte Consi. . 17.
De liber. Opes . Paleot. De nothis, O Q. cap.qs. & alij, num. se tienti citandi. Quia cum in professione persena se dedicet Deo , abstergitur macula illegiti initatis per acquisitionem gradus, i suo constituuntur, qui diuinis obsequi jssunt mancipati . Haec tamen legitimatio non est persecta; nam adhuc relinquit inhabiles ad Praelaturas, & digni eates. ut habetur ex Cap. i. De se praei-
et Et quamuis non pauci doceant, ut Bald. in I. I. ntim. in Ane. C. De S er anct. Eccles Felin. in Cap. Cum d putati . num. 3. De M. Ias in L Filiti aminas. num. 3. s. De liber. posb. Paleot.
inrt. 3. ct 3 r. Gregorius Lopea l. a.
tis. 6. par. I. Maria Desucces. rem. I. par. I. rarii. I 8. art. S. num. 32. Io. Francis 1 onte Co's. I F. . I. Duennas Reg. 3 66.
Emit. 3. alios citans. Quod legitimati per professionem succedere pollini in bonis paternis, hoc tamen non admittitur, neque est in usu . Neque obstat , quod legitimus per oblationem Curiae Principis terreni legitimetur cu habilitate adsiccedendum in bonis paternis, qui neque talis legitimatio est amplius iii usu, ct quando erat in usu, sacult3s suc- cedendi in bonis paternis non erat ex vitalis legitimationis, sed ex speciali beiih-ficio Principis in remunerationem talis
3 Vnde ex legitimatione per pro sionem non haberi ius ad succedendum in bonis paternis, docent Palud. ln4.
gitimatio est quaedam generalis legitimatio , & proinde non continet speci lia priuilegia legitimationis, & habilit tes , quae indigent speciali forma legitium attonis , ut censeantur concessae , ut constat de habilitate ad dignitates, quae non conceditur per talem legitimationem Cap. r. De Filiis praeibiteror.
4 Hac autem doctrina supposita difficultas est, an Princeps Laicus possit legitimare religiosum ad ellectum sec. cedendi. Et pro parte negativa facit, quod religiosus est mortuus ciuiliter,&mors ciuilis aequiparatur naturali, &ca mutet omnino statum , & desinat esse , siti iuris, citransferatur in alterius po testatem, censetur. capite minutus, ut ait Gloss. Auth. De monachis. g. Si quis
aurem. ver Iliad. Verbo. Volueris. Innc .cent. in Cap. In praesentia. num. 7. De pro, bat. II ostiens ibid. num. II. Vnde nota
est capax ciuilis habilitationis, quia sohabet tanquam si non esset .s Sed tenendum est, quod Prin ceps laicus possit legitimare lς eligiosum ad effectum succedendi, si Monaster uni
sit capax successionis . Ita etiam docet Ripoli. De regal. cap. 22. nom.7s. Dixi, si Monasterium sit capax bonorum . quia cum profitens se tradat in potestateria
religionis, & in ipsam transferat omnia iura, ita ut Monasterium succedat in iura prostentis,&quicquid Monachus acquirit, Monasterio acquirat, F. Si qui mulier. Authent. De sanctis. Episcop. de S. Illud quoque . Authent. De monach. &Authent. Ingressi . C. De Sacrosanctis os de Cap. Si qua mulier. & Cap. auia ingrcssienti biu: I9. quis. 3. Si Mo