장음표시 사용
131쪽
VIII. Praecepi. Decal. D b. I.
cis si autem venderetur reliquia,
aut agnus nude , tamquam reliquia aut agnus , non eXcusaretur
a Simonia . Item munus aliquod tribuere ad excitandas personas ad exercitium operum spiritualium in Sanctorum non solum non est peccatum aliquod, sed res Iaude digna, meritoriae quando tamen qui munus tribuit, non intelligat esse in lutionem , aut praemium, sed tantum ex liberalitate in ita similiter credit qui illud recipit . Panormitanus in eas uisimo de Resequiis, S ueneratione an rum , Silvester verbo MLiquiae , Suare Iib. q. cos. q. num. 24. Layman Iib. 4.
monia disint. I. quaes. . num. 8.Filluccius traH.4s.cap. 3 qu a. alii communiter.
Pro peccato praedicto Simoniae aliquae sunt imposita poenae, sed
specialiter tres. Prima est excommunicatio Papae reservata Layma Ioco cit. q.depaenis Simoniae. Secunda renunciatio beneficii obtenti, cum sit nulla ipsius collatio ex Bulla Sixti V. Tertia obligatio restitutionis fructuiim receptorum beneficii male collati. acceptati , faciendae Ecclesiae loci die hi beneficii, aut pauperibus ex cap.η quis neque primo quaest. i. extra vaganticum detestabile de Simonia. De octato Praecepto
cap. 2o bis verbis . Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium . Quo praecepto a serunt communiter Sacri Doct
res, Interpretes , quod prohibeatur non solum mendacium, Sciuramentum falsiam, sed quaelibet laesio famae, honoris proximitam in ac tis judicialibus, hoc est accus ad aliquem apud iudicem, aut Superiorem de aliquo delicis innocentem . Aut ex opposito interrogatus aliquis a dicitis iudicibus, aut Superioribus super aliquo delicto , non revelando verum et quam extra dic tum judicium cum damno dicti proximi proferre mendacia, falsum jurare aut aliquod secretum revelare sibimet a die to proximo di estum,' alia similia , Bona cin. di ut io. olet Iib. s. v. SS& alii communiter. Itaque e Xaminabimus hic sequentia dubia. erit igitur.
Quid, S uors mendacia. SAnctus Patriarcha meus Augustinus Iib. I. contra meu dacium cap. a. describendo mendacium dicit, esse dictum falsum
132쪽
luntate fallendi audientem ris eodem modo loquitur cap. 22. Enchiridion. Itaque duo necessario requiruntur ad mendacium. Prima est voluntas dicendi falsum: alia dicere falsum hoc est dicererem contrariam illi, quam aliquis habet in mente. Unde potest dari casus . quod aliquis dicat verum,untando se dicere falsum. Aut ex opposito dicat falsum existimando dicere verum est quando in mente concipit rem prout vere est in se, cita illam dicit v. g. putat quod cras non sit festum ' dicit, cras non est festum, cum revera cras sit festum:
hic talis putat dicere verum, sed dicit salsum . Si vero ex opposito dicat cras non in festum , cui revera non sit sestum, putando vere esse sustum . dicit verum Putando dicere salsum . Si igitur aliquis dicit falsum putando dicere verum , hic non dicit mendacium sed tantum quando putat dicere falsum , quamvis dicat verum . Et ratio est , qui prout comuniter dicunt Auctores tam Τheologi , quam Canonistae cum sipracitato Patri arcae meo; mcndacium proprie. M vere tantum est, quando illud , quod aliquis dicit, non est illi confirme, quod habet in mente , immo contrariuillud asserendo animo,& intentione audientem decipiendi .Eκopposito vero si aliquis dicit falsum. putando dicere verum hic talis proprie non dicit mendacium quia quamvis illud, quod dicit
falsum sit nihilominus quia noti
putat falsum sed verum, non dicit falsum, seu mendacium,cum non habeat in mente se velle decipere audientem, prout habetur ex eodem Sancto atre Augustino ibidem cap. 8. Enebiridion Quod cognoscitur ex eo quod
fassitur etiam ipse dum alii a
luntur putando dicere verum dum non dicitur vere Sempronium fallere Titium , quando Sempronius per id, per quod fallit Titium, fallitur etiam ipse Quod est idem ac diceres, quan
do Sempronius non habet intentionem fallcndi Titium, quamvis Titius fallatur L Sempronio Bonacc. tom. 2. di put Io quast r-
Mendacium igitur supradiciu quam vis.de se considerat absque circumstantiis sit peccatum veniale excepto tamen mendaci dicto In rebus ad Sanctam Fidem ciancernentibus, quod de sui natura est peccatum gravissimum: Propter damnum, quod ex eo h nori divino provenit nihilominus ex circumstantiis saepe si pius fit grave rima circumstantia quae reddit peccatum grave , est juramentum; de qua circumstantia , quia jam sufficienter die tum fuit supra dub i secundi praecepti DeeaAgi , hic omittitur. Secunda est hesio, aut detrimentum notabile vitae, sive famae siue rerum proximi, Propter has circumstantias, aut alias, quae semper reducuntur mendacium, quod de sui
133쪽
natura est culpa levis , fit gravis, ut diximus. Clavi Regia ib.
II cap. 2. Lessius Iib. 2. cap. 47. AZOr. . pari. Ita I 3. cap. I. S
Mendacium dividitur triplici. ter . Primo dicitur mendacium iocosum Secundo officiosum tractertio Perniciosum silvesterbo mendacium quaest. I. Navarr. cap. IS. Duo prima pertinent ad mendacium leve, qui iocosum Committitur, quando dicitur per iocum in delectationem : officio- sim vero quando dicitur in beneficium proximi, ut habet Divus Pater Augustinus cap. I 8 Enchiaridion, alii cum illoci unde quia ex illo nullum damnum provenit non mutat suam conditi
nem culpa venialis. Tertio vero est culpa mortalis , quae commi titur, cum tale mendacium dicitur in damnum notabile sive Dei, sive proximi, ex quo nomen sumit pernietosiri, hoc tertium
proprie illud est , quod prohibetur in praesenti praecepto. Ita Ca-jetanus Layman. Bonacin cum citatis supra, omnibus coin
Advertendum tamen est, quod Doctores graves non sine magno fundamento asserunt med actum, quamvis non perniciosum multoties fieri culpam gravem ratione persenae illud proserentis , quae cum sit auctoritatis. in notabili conceptu apud populum , X
ωconsequeter ratione dicti candali etiam ipsum fit culpa mortalis, ut habetur ex D.Ρ. Augustino in Epist ad Hieronymum. Et ratio est , quia videns vulgus,
quod ille talis, qui apud ipsum
est in magno conceptuis existimatione, dicit falsum, motivum sumet non habendi amplius illi fidem etiam in rebus praemurofis,
rum , a quibus provenit maxima. fidelibus salus aeterna , ac etiam aliquando vita temporalis hoc .Provenit, quando v. g. cum sit positum aliquod praeceptum sive lex poenam vitae imponens transigretari. si promulganti fides non praestetur, potest simple obis tiones supradictas illud praeceptu
non credere in sic perire Ex hoe motivo valde considerabili debent Superiores omnes cujusque generis , sive Religiofi, sive Curati, sive alii similis auctoritatis, existimationis , ut docent, admonent Sane hi Patres, Doctores, abstinere te a mendaciis etiam iocrisis praecipue in praese
Notandum etiam est , quod in nullo casu possumus uti mendiscio, neque dicere falsum quamvis possimus in aliquibus veritatem aperire quia falsum dicere
semper de sui natura est peccatu, unde dici nequit sine macula culpae gravis, aut levis, ut fuit dictum ex cap. ne quis arbitretnra. 2 quae a &modiores apud a Bo-
134쪽
aa VIII. Praecept Deca Dub. II.
lanacinam quaest. l. punta a. n. l. malum , intelligitur famae noeeis Operire autem veritatem prout re, illam tollere, Solon et . a. in multis locis Sacrae Scripturae quaest. 62. art. 2. Molina tract. q. exemplum habemus, quod fuit a d oui I num. 4. Petrus Navarr. Sanctis Patribus aperta verbis ib. 2. cap. . num.6 Rebellius lib. -quivocis . ut habetur in D. P. . de resilui ne quaest. t. Clavis Augustino de mendacio cap. Id. Reg. lib. II cap. 3. num. FiliuCC. D. Thoma a. a. quaest. Ilo tru T. O. cap. q. quin I.
N. et, qui falsum non dicebant 87. Soraci si , , , quali ι
sed operiebant verum , in aliqui num. 226. us casibus non solum non est Duo sunt modi, quibus tolt, culpa, sed virtus, ut accidit pro tu fama alterius . Primus, qua Hesensione honoris, Qvita sive do tollitur interne temere juditpropriae, sive sui proximi inca cando de nostro proximo ; undes tamen , quod non obligetur dicitur judicium temerari uinci aliquis interrogatus de veritate Hoc est tantum culpa mortalis, a judicio servato iuris ordines, quando est verum ac proprium quia in tali casu cellari ullo modo judicium temerarium : hoc est a-aron potest dicta veritas sine cui ctus verus , di deliberatus cumpa mortali Navarr. Sanche plena advertentia, per quem associ P. IIor. Itb.6. cap. 3 dis I9. veranter dicκ cur maic res est vel Sot Bonacin in alii: Nunquam non est ita quia si non habet i tamen licet uti amphybologiis, terne consensum cum dicta deter- seu restrichione mentali minatione ad unam ex duabus partibus, hoc est ad amrmativam
D UNIUM II. aut ad negativam sed inclinet
liuotaplieiter Loedi possis ad aliam non est iudicium , sed
fama a terius dubitatio . Si vero inclinet ad unam partein,sed cum aliqua Br-AD intelligentiam dicendo midines, aut timores, ex eo quod
rum in hoc secundo dubio, non sit fundamentum sumciens, aiecesse est examinare quid siti totum pro adhaesione cum pem an . Haec igitur est plurimorum secta deliberatione ad affirmati-gonceptus vitae,in morum alicu vam , aut ad negativam cest sim-jus per nae, qui . si bonus sit, dis plex suspicio. Itaque ut sit verum citur bona sema si malus , mala judicium , necessario requiritur fama dicitur. Ille ergo qui au quod sit actus intelledius , persam dat conceptum mutandi quem non dubitando neque su- num personae morum rectorum , spicando, ratione, Iundamenia vitae laudabilis in conceptum to apud ipsummet judicatem cer
135쪽
VIII. Praecept Decal. Dub. II. Ias
io ' firmo quamvis in se falso, amato aliquis dicit rem aliquam
& in lassicienti aifirmat malum, quae notabile praejudicium affert aut negat bonum proximi sui ita, conceptui bono, quem ille habet ut si paratus etiam ad illud assir apud alios vocando illum furem, mandum cum juramento, si neces aut alio modo illi improperando. sitas occurret. Quod bonum aut Itaque in hoc differt detracti, malum, ut sit materia sussiciens contumelia,quod utraque famam ad culpam mortalem, debet esse denigret cum hac differetia, quod notabiles quia assirmare malum illa eum denigrat in occulto , hoc leve hoc est quod non affert no est absente eodem infamat, haretabile praejudicium proximo, aut autem in illius praesentia . Unde negare bonum parvae, aut nullius contumelia majus peccatum est, considerationis , hoc est parvae quam detractio , sicuti rapina, utilitati sit eidem proximo se quam furtum . Ita D. Thomas culpa venialis , non mortalis , a. a. quaes. 73. ara I. cum illo
quamvis sit verum, proprium omnes.
judicium. Hoc modo tollitur non Advertendum tamen, quod re- externe , sed interne proximo suo serre impersed tiones in desectus fama quia illi fit injuria tollendo notabiles proximi dico notabi- eidem jus , quod habet a natura , ei, qui aut dixi, per leves non ut nemo praejudicium aliquod vis tollitur fama illi, ad quem pertae , rebus, aut bonae famae suae, tinet eundem corrigere, aut illi, cum huic fama notabiliter praeju qui potest aliquo modo opportu dicetur sinistro judicio . . Tho num remedium dare ex puro Ze- a 2 2 quaest.6O. art. 3. Molina , fine correctionis , salutis
diripui. g. num. Petras animae alterius , aut propriae non Navarrus Lib. 2. cap. q. rum--s est detractio, immo potius conser- Caicianus a. a. quas. 6O. art. 3. Vatio famae dum hoc totum fit ad Reginald Iib. 24. num. 24. Clavis tollendum conceptum malu cau- Regia lib. I a cap.3.num II. Ban fatum , aut causandum apud hones . a quaest 6O concussi. a. Fia mines ratione desectuum qui re-llucc tract. o. cap. I.num. IT. Bo seruntari quando tamen hoc fiat nacin Malii communiter juxta regulas raternae correc io-
Secundus modus est per detra nis Evangelica in illis casibus, inestionem, quae consistit in occul quibus requirituro sicut etiamta in injusta laesione famae, aut nullum damnum assertur eidem propriae, aut aliorum , ut defini famae, quando fit sermocinatio su-tur communiter a Caustis . Con pra defectum cum personis contumelia vero ex opposito defini sciis eiusdem desectus . Bonacin-tur mani sella ejusdem laesi fac a de restitutione in genere dissipui. 2- uerbis in est , quando eodem in quasi A.paues. I. uum. 3. Petrus
136쪽
ia VIII. Praecepi. Decal. Dub. II.
Navarrus Iib. 2. cap. 4 num. 28 I. io amplificado delictum verum Dixi quod detractio. Se eontu quamvis notum: quarto interprε-
melia est aliqua laesio famae etiam tando opus de se honum , quod propriae r quia manifestare pro sit fac tum cum fine malo v. g. si prias culpas, aut desectus, quan dicatur de aliquo qui ad Eecle-do non fiat cum sandio &redio am pergit pro indulgentia reci- sine personae, ad quam pertineat pienda , quod fuit ad illam , ut
illos punire aut illos tollere me furtum saceret quinto negandodio Sacramento poenitentiae , est opus bonum , quod vere fuit sa- similiter culpa gravis, si sint cui dium,ac si non esset fae tum sextopae, aut desectus notabiles. Quia minuendo verbis, aut signis opusu praeiudicium illatum famae alte bonum e septimo tacendo bonum rius est peccatum,mMus erit illa factum illi, cui tenetur idem ho- tum propriae: nam quilibet prius num manifestare . si de illo intem
tenetur curare de proprio hono rogetur denique manifestan- nomine , aut conceptu , postea do aliquam persectionem ' bo- vero de illo sui proximi Caieta nam alicujus qualitatem tali monus a. a. quas. 3. ara et is an do, ut potius illa laus accusetiumma erbo detraino. Valentia malum conceptum, quam bonum rom. 3.d put.s quaes. I . Turian in audiente v. g. Sempronius ha-d put sq. dub. I. contra Navar betur ab aliquo in conceptu perrum, Bonacinam , Sotum , Le sonae valde abstinentisin perfecte: desmam in alios, qui volunt non vitae squeritur Titius a Publio, si esse mortale ex genere suo vere Scmpronius talis sit, qualis
Semper igitur detractio est refertur Titius respondet, ita culpa gravis , quando illa sit ma esse, sed tali modo quod Publiusteria sufficiens r hoc est quando ratione magnae fidei, quam praesit de desectu notabili, cum de stat attestationi ipsius credithita advertentia , ut diximus suo quod Sempronius sit hypocrita rloco . Nec susscit dicere , hoc dum ex infirmatione in relatio-aron dico ad famam tollendam, ut ne dicti Titii putat non esse,
eximatur aliquis a peccato quia ram , sed falsam totam illam b quando vere ex illo dicto prove nitatem o persec tionem abomni in lamia , culpa committitur, ibus existimatam Sempronii Doctores communiter . Unda Titius peccat mortaliter Angelicus Doctor et a quaest non reserendo fideliter, cum 73. ιπt. I. ad tertium docet, quod ardore vitam is persectionem
detractio pluribus modis fieri po Sempronii si vere illi constet. test. Primo exponendo eliditam totum sit esse dictum Sempro- falsum secundo revelando deli nium personam optimis , sanc tum verum, sed ignoratum ter clis moribus ornatam ut suppo
137쪽
no. Ita cum D. 'Thoma, San eius defunctus erat bonae famaeem Patres, Moctores commu apuc illum , apud quem infamaniter . tur; non tantum ratione damni
Et quia nos diximus. quod de defuncto causati per dictam retrat io,&contumelia semper cui velationem , sed etiam ratione paegraves sunt, nisi excuset levia illius consanguineis , affinibus,tas materiae . in advertentia , aut ac etiam complicibus causati . ignorantia inculpabilisci, hoc quando sit tale delictum revela- quia sere semper per illas gravi tum , ut secum asserat necessario ter offenditur proximus moide notitiam de complicibus in e het intelligi hoc verificari in illis dem deliEto. Petrus Navarr.loco casibus , in quibus quamvis ali- cit num. 3s I Rebell. Iib.4. cap. s. quis manifestet delicium grave um.s Claris Reg. AAi . cap. I. secundum se . non inseri tamen num. I 3. Filiucc traΠ 4 o num praejudicium saltem notabile per I 33. AZor , part Iib. 3. cap. q. sona, crius dicitur esse proprium: dub G Molina , Bonacin Sal quando in dicta persena illud de nius. alii .lictum , quamvis grave leve ap Manisestare culpas leves,quam. paret, non causando conceptum vis non sit culpa gravis secun- magis malum ejusdem personam dum se nihilominus saepe ex cir- apud illum , cui illud manifestat; cumstat iis potest fieri culpa mor- cum jam sit in tali vituperit con talisci quia considerata persona ceptu apud illum perina, de qua de qua dicitur, cilla eui dicitur: sit sermo, ut non possit augeri . . fi haec per auditum similium dese- Unde v. g. dicere de Iatrone, & tuum sermare potes ' in mente aggressbre famose, quod commi conceptum malum notabiliter il- serit furtum sacrilegum, non est liui; est culpa gravis illos dese- illius famam tollere: sed de ali citus revelare . hamobrem de quo, qui non sit latro ita enor aliqua per na auctoritatis . mis manifestare enormia in gra magnae existimationis dicere .vissima delicta , . quia auget ma-- quod sit assueta mentiri, est cullum conceptum , non eximitur aes a gravisci quias inseri notabile culpa gravi qui illum manisestat praejudicium eidem personae tol- ratione augumenti coceptus a lendo ipsi. bonam famam, Immbli, in quo illum ponit . Salonius cum .supra: dixerimus , quod isti
2. a. quaest 62. art. 2, controv. 2. de semis , quamvis ex sua natura& Bonacin Deoi racit. suus.2. . eves in personis simili lim qualinum. I. latum sunt graves ex circumstan-Item manifestare delictum gra- tia scandaliquod causant ac
ve alicujus personae emortuae eae etiam per alias i sequitur quod etiam culpa gravis, quando di- dicere similes desectus de talibus.
138쪽
per uis , cum sint graves ex supradictis circumstantiis notabile detrimentum affert personae, de qua dicuntur. Unde generaliter
loquendo unica erit o infallis bilis regula quod manifestare delicta gravia . gravis culpa sit
Idem , quod dicitur de desectiabus moralibus , qui sunt peccata, dieitur etiam de desectibus naturalibus , quare manifestatio dictarum impersectionum, ut V. g. esse vinolentum in crapulis mente captum, cibosum c. quando afferre possit grave detrimentum personae, cujus sunt, eas revelare, quamvis de sui natura non sit culpa gravis . sed levis , fit peccatum mortale ratione detrimenti, quod causat. Navarrris loc cit. num. 3O Reginald num. 9.clavis Regia num. . FiliucC.quaest.&num. 97 Lessius, Molina. Bon
cina in alii. Denique notandum is observandum, quod supradicta doEtrina debet applicari etiam pro locis publicis videlicet pro Religionibus, Civitatibus, Collegiis, Conventihus in similibus Hoeest quod cum manifestatur aliquis desectus ex notitia cujus provenire possit notabile praeiudi cium dictis locis . semper est culpa gravis. Si vero ex opposito praejudicium leve proveniat, erit
tantum culpa levisci de quo non potest dari certa , in fallibilis regula pro omni casu in particulari dum ex una circumstantia mutato in gravem leve desectu mutatur pariter culpa . Petrus Navarr ibidem num 3so Regi natu num. 84. Clavis Reg. ih. ii
3. cap.4 dub. 9. alii apud Bonacin de restitutione in genere dissipui. 2 qu s. . punct. . num. LO. Unde Consessarius debet esse valde circumspestus in interrogati
nibus harum materiarum in poenitens in reserendo examinando propriam conscientiam.
Quoad obligationem restitutionis famae est regula in alterabilis, quod in omnihus illis casibus in quibus sui praejudicatum notabiliter eidem famae , tenetur quilibet ad illam restituendam dicendo illis , cum quibus eam abstulit, quod totum iEtum de tali suit sua inventio , ut ille infamaretur propter suos malos Mnes , si vere fuit mendacium t
tum, quod dixit. Aut invenire aliquem modum de consilio Confessarii, sive alterius viri prudentis ad tollendum malum conceptum causatum ex revelatione desectus absque mendacio dicendo non esse verum hoc , quod dixit, si vere illud , quod dixit verum non sit, cum in nullo casu licitum sit mendacium ut diximus.
Et hoc intelligendum est tam deio famatis viventibus, quam defunctis Salonius 2. a. quaes. 62.
139쪽
VIII. Praecept Decal. Dub. II. 29
art. a. controv. g. conclus. 2. Cla Vere malum coceptnm in audienvis Regia lib. i. cap. 3. num 27. te sive fuerit ratione detractoris,
Turrianus dissipui. 5 3 dab. i. Fi Cum non esset persona fide digna liucc Regina id Molin Bonaci n. aut quia personae,quae audierunt, alii erant optima conscientiae , quae Dantur tamen aliqui casus, in sere semper interpretari solent in quibus non tenetur ille , qui ali bonam partem quamlibet proxi- quem infamavit ad restitiuionem mi actionem , inuando hoc non Primus est , quando est certus , possint faceres, saltem excusant
quod malus conceptus in omni intentionem aut totum tribuunthus in per omnia deperditus sit in adVertentiae, per quam quaeliqui easus difficillimus est; quia et culpa excusatur sive priva- non sufficit, quod ille talis , qui ioni divina gratiae, aut supra na- infamavit, ita iudicet, sed neces turalis auxilii, quod est certius, se est , quod sibi notum sit, quod indubitatum , ut admonent
vere penitus evanuit distus con Sanet Patres, sine quo nemo be-ceptus malus ad hoc ut ad di ne operatur, immo quilibet labi-ctam restitutionem non teneatur tur. A quo sapiens, trudens Rebeii Ah. q. cap. q. num. 23. fundamentum sumit in similibus Lessius Ah.2.cap. i. dub. I 8.num casibus recte judicandide illo, de Ino. Clavis Regia Ith. ii cap quo fit detractio. scandalum num.29. Valentia tom. 3.dissipat.s aut admirationem detractoris quaest.6. punct.s. Petrus Navarrus Valentia , Petrus , Navarrus Iib. 2. cap. q. num. 23. Filiuccius lavis Regia, Turrianus . alii tras. 32. num. 249. alii cum Bonacina quaest. . punes a Secundus, quando aliquis alii timi vi Io.
infamando vicissim ab illo in is inartus quando persona osmatus sit; quando tamen infamia os per detractionem condonat si aequalis: quia si illa, cum qua satisfactionem , ad quam tenetur
ipse infamavit alium est major detractor, protestando quod recu illa , cum qua fuit ipsemet inta sat restitutionem suae propria famatus . non est immunis a dicta mae, excepto tamen casu, in quo obligatione. Emanuel a verbo per propriam detractionem non restitutio num 32. Salonius a. a. provenerit etiam illam aliorum quaest. 62. art. a. controvers. 3. quia in simili casu non sufficios concluget Aragon ibidem dub. 9. la ipsius condonatio, sed requiri-Lessius lib. a. cap. m. dub as tur etiam illa aliorum infamato- alii contra Navarrum , Turria riam . Vide Aragonium Poco cit. num Aetorium in alios . Salonium ibidem contris a 3 Pe- Tertius quando detractio non trum Navarr. Iib. 2. cap. q. r. 38 S. suit efiicax, hoc est non causavit Lessium ab et . .
140쪽
Assignantur ab aliquibus Doctoribus, praecipue a Bonacina de resit in genere dira. a. quas. 4. panes uis alii casus sed quia redueuntur ad hos praedictos , aut ruta continent in se magnam di Dcultatem a me non exponuntur:
cum sicuti restitutio rerum requirit multas coditiones ad eximendum aliquem ab obligatione illius ita pariter restitutio honoris in famae. Neque est lassiciens motivum ad se eximendum a di-dia obligatione aliquid incommodum, aut damnum, quod possit ex illa detractori evenire, quia non desunt modi restituendi supradictam famam sine proprio praejudicio saltem notabili. quamobrem in similibus casibus optima erit resolutio, ut dixi, nihil decernere absque consilio Conses.sarii aut dire thoris spiritualis.
INtelligetur bene resolvetur id , quod in hoc dubio quaeritur . si bene percipiatur quot modis committi possit alicui aliquid sub secreto . Primo dicitur, potest aliquid committi sub experta
Prcecepto, quod non reveletur e
Secundo sub tacito praecepro quando talibus verbis,in circumstantiis committitur, ut possit facile intelligi, quod ille, qui committit, non vult ut reveletur e
Tertio quando sine praecepto neque tacito, neque expreta eadem gravitas, necessitas rei commissae secum seri secreti obligationem , ita octores commu
In omnibus supradictis casibus revelari nequit secretum , hoc estres secreto commissa absque culpa gravi Silvester verbo iecretumnum. I. Emanuel Sa eodem verbo Reginaldus,in alii. Immo
si proveniat a diesta revelatione damnum notabile personae honori, famae , aut rebus illius , qui commisit, ultra culpam tenetur qui revelavit ad restitutionem totius. Sicuti pariter tenetur ad restitutionem rei, compensationem damni, quod provenit a detractione ultra culpam ipsam
Sunt tamen aliqui casus . in quibus potest revelari secretum etiam cum jurameto commissum excepto tamen semper secreto, sigillo Confessionis , ut asserunt Doctores omnes cum Sanctis Patribus, Gonciliis. Duo tamen sunt principales. timus est adesitandum aliquod grave damnupublieum, cum necesse sit publicum bonum , cutilitatem partiaculari praeferri. Unde si occurrat casus , quod non manifestando il-