Oratio de pace, alma humanitatis nutrice Isaac Valckenaer

61쪽

o I quam inter Os hac etiam die com scantem contemplari licet. Nos igitur Auditore. cum in id te poris aetas nostra inciderit, quo discussis belli nebulis, serena Pacis lux refulsit, de tam ingenti bono nobis gratulemur, Deoque gratias agamus maxima. tum id ad ejus honorem, gloriam conVe

tamus. Nam ut maris caelique temperiem turbines tempestatesque commen'

dant ita ad augendam Pacis hujus gratiam, calamitosissimi illius belli tantum tumultum praecessisse putemus. Qiuod si ergo vobis probatum existimetis, quod intenderam, Pacem esse nutricem Humanitatis , in hujus quaeso studia

dum haec alcedonia atque malaciae excipiunt rabidas bellorum procellaS, into animo , mente , cogitatione Omnibusque viribus incumbite tum liberos vestros , carissima illa pignora cons

crare

62쪽

ISAAC VALCKENAE Rcrare iis artibus, quarum tantam idetis esse praestantiam di Utilitatem, ne in bitetis. Intellexistis, in quanto pretio, di veneratione mihi isit Humanitas pro eo animo bene de prole vestra me reri non defatigabor Spem de me Cinformatione mea conceptam, Ut adimpleam, manibus pedibusque obnixe faciam Omnia. verum licet omnis me laodie inlaudanda BO aces, O Humanitate, quam utramque animo meo carissimam perpetuo habui, versata sit rati, tamen ne credatis inepta me facilitate di indula gentia vestros tractaturum liberos. Quoc idem malo rei Scholasticae nihil pejus, nihil fieri potest damnosius Lenime esse, ac mansuet ingeni norunt, quotquot me norunt: non ita nihilominus , ut in vitiis discipulorum conniueam , poenasque aVerser, quas adole

63쪽

scenti utiles nonnunquam esse , atque neces artas monet ratio, monet de ipsa su prema Sapientia Prudentissimum equidem magnanimi paminondae dictum cstri paritur Pax esto. Nam uti nos tot jam annos, quod sapientiae est, P cis caussa bellum gessimus labores spe otii sustinuimus ita certe nec PaX, nec Humanitas in Scholis, hac juVentimiis praVitate, sine poenis SI castigatio nibus Conservari potest. Neque ab hoc sensu alienos esse vos, LeOVardienseS, non leviter adumbratum , sed expres sum signum mihi fuit illa, quam ante triduum anuae alicui in hac Curia praescriptam legi, nec sine Voluptate legi sententiam quippe quae talis est, ut illa non symbolum modo Civitatis vestrae videatur contineres sed etiam memoria dignam Reipublicae capessen, dae, atque Scholae administrandae aucto' ritatem

64쪽

ue ISAAC VALCRENAE Rritatem disciplinamque praescribere Etenim, cum VOS ita statueritis rem gerendam esse: PACE ΕΤ JUSTia i , fieri non potest, quin divinior aliqua mens os agi taVerit. Nam, ut coelestis beneficii est, siquando Pax S Justitia se invicem an plexentur ita Pax eleganter a Pindaro Vocatur justitiae μοτμπο , id est, iisdem

moribus praedita, di alibi, tranquillitas justitiae filia.

In Schola autem, quae parVae ciVit,

iis instar est, justitiam quoque serVan' dam esse 5 ut praemia bonis, ita poemnas malis distribuendas esse, quis non videt Id certe judicavit inclytus atque eruditus ille Frisius, igitus Luichemus ab Ait , qui ad Carolum V. Imper, torem scripsisse legitur , omnibus non tantum judiciis, tribunalibus & curiis:

sed a Scholis appingendum esse hunc Virgilii versum.

65쪽

Difeste justitiam moniti, o non temnere divos.

Dum nimis, credite mihi, frenum laxatur juventuti , plus satis alioquin ferocienti via sternitur ad interitum expeditissima. Auriga nimium remittens nabenas, d equos, di semet ipsum ae di ac corrumpit. Ut enim e discipli nae 1nu Omnes manant triumphi, tesse Valerio Maximo sic e laxioris disciplinae sinu,Omnes manant calamitates ac inibserite. Quod remissior a postuletur, de peccata discipulorum impunita ibmittantur, Vel parentum ac propinquorum precibus condonentur ilicet, actum est de Schola vestra nec ipsa,si cupiat, Salus cana servare possiit Atque haec pestis est,quae tot egregias Scholas & Academi as perdidit tot bonos praeceptore inuti les , suaeque Spartae ineptos reddidit. Unicum exemplum sit chola Beryti ensis , quae olim audiebat legum nim a triX,

66쪽

3 ISAAC VALCRENAE Rtrix, totius Phoeniciae phoenix, orbis Ro--4ni musarum justitiae tribunal augustis simum sed nimia indulgentia in omnes celiis c injustitiam , in nequitiamin effrenem degeneraVit petulantiam . at quo ita inopinatum sibi concitavit exibitum. Necessariae itaque disciplinae di animadversioni liberos vestros ne subducatis rimo eam aegre ne feratis sed ultro probetis ac laudetis. Ita Min liberos vestros in Scholam vestram optume consuletis nobis muneris nostri partes non reddetis acerbas, vel inutileS. Vobis autem , Nobilissimi An plissimi hujus Urbis Proceres, non habendas, nec agendas tantum sed ref rendas immortaleis a me esse gratias

quid ego profitear Quis enim , vel

me tacente , id non videt me misi rum Ver , ii Vel tralaticiis, vel multa

cura

67쪽

cura exquisitis gratiarum agendarum formulis, digne, plene ac legitime pro tanto munere satisfieri Vobis a me posse existimem Ab inani verborum appa ratu candorem vestrum modestiam abhorrere persuasum habeo. Unum Vobis in votis , unum esse in deliciis perspexisse mihi videor vestri scilicet Gymnasii salutis procurandae studium d ratio. Haec ego sequar: his mihi prius nec antiquius nihil quicquam erit. Adversari s quidem graVes, easque plurres mihi constitutas video meritorum Vestrorum in me magnitudinem Urbis Gymnasiique decus ac celebritatem CX spectationem incredibilem facultatum S copiarum mearum tenuitatem. Quae cuncta nulla , nisi una re superari a me

posse confido si quicquid in me est

vel notitiae , vel dexteritatis , id incommodum juventutis vestrae sedulo

68쪽

1 ISAAC VALCRENAE Rconseram ac notabilis ad id ut fiat accessio, nihil reliqui faciam. Neque ero , ReVerendi atque Friditissimi Viri , quibus juxta me Scholarum cura mandata est , id mihi negligendum putabo , ut me favore, amicitia vestra dignum praestem. Vos quicquid ejus est, mihi ne denegetis, pro

cor etiam atque etiam. Ego quantum in me est , omnibus Humanitatis Osiciis, auctoritati obsecundando consiliis salubribus morem gerendo, Vos colam, venerabor ac suspiciam.

Vos quoque, Collecae Doctissimi di Vigilantissimi , non salutatos dimittere Vetat arctissima illa , quae interno intercedat, Oportet, necessitudo; cujus sancta jura inviolata ut serVemUS, vos rogo obtes r. Pacis studiosum me esse , amantem Humanitatis, cum praesens haec oratio tum vel in

69쪽

iinprimis hactenus exactae , C in poesterum exigendae , Vitae meae cursus ac ratio Vobis declarent, Volo. Sortis conditionem experti nostrae , ad continendam proterVam juVentutem aucto

ritate novistis nihil esse aptius, nihil effi

cacius. Haec ero Vilescat, necesse est,

di intereat, ubi Collega Collegam vel

calumniis ac maledictis clanculum ino det, vel conviciis palam insectatur. Tandem ut vela contraham , quid reliquum est , nisi ut O , praestantis simi Adolescentes , carissima mihi , pila, binpellem Brevibus tamen id conficere annitarci tantas enim ipsius Humanitatis dotes esseri illecebras existimo , ut nullis ego indigeam Verborum lenociniis, Vel mellitis globulis, ad Vos inflamandos atque Xhortandos. Quaecunque namque in hac Vita suavia, vel expetenda sunt hominibus , ea in Vos

70쪽

16 ISAAC VALCRENA ERVos abunde conferet haec ipsa Hum nitas, Virtutis fautriX, pietatis procreatrix Ejus studia, ut praeclare Cicero:

adolescentiam alunt, senectutem obiscitant secumdas res ornant, adversiis perfugium ac solatitimp bent: deoctant domi , non impediunt foris p rnoctant nobiscum, peregrinantur, rusticantur.

Hoc erat, quare Minerva , ut est in fabulis judice ipso Jove merito sapiens diceretur, o sapientiae praeses quod olivam legisset , quae sua in tutelaefasci, caeteris iis steriles sumentibus ta

Quod si ulla tempora sedulam hujus

Humanitatis curam postulant, nae eam requirit haec dies in turbis quippe ac discordui , ut docet Tacitus , pessimo cuique plurima vis Pax, quies bonis artibus indigent. Alacri itaque animo graduque contendatis ad amoenum eruditionis Verticem; quo facile pervenietis , comites vobis sit ad-