Oratio de pace, alma humanitatis nutrice Isaac Valckenaer

41쪽

fere gentes Pacis , lenitatis , otii, rerumque florentium symbolum fuit. sacris , instinctu inflatuque divino prolatis Oraculis cuivis id ad oculum patere potest. Quare flamines ant,quitus , Omnesque rei sacrae operaim tes praeterea qui Veniae rogandae, aut pacis petendae gratia Oratores mittebantur Vel olea coronati erant , Vel ra' mos ex ea arbore , vittis interdum Obligatos manu praetendebant inprimis autem supplices , ut inviolabiles

haberentur.

Jam vero pacifera illa oliva, ut Vidi gilio dicitur, a MinerVa, quae litteratiocii, Omniumque artium liberalium benignislsima inventrix atque patrona perhibetur electa di producta est, cum una Athenas, sacrarium illud erudit,onis , ac domicilium omnis elegantiae

42쪽

is ISAAC VALCKENAE Rfacerent doctissimi homines , Omnes cum artes praestantesque doctrina oleo ac lucubrationibus indigere tum magis etiam, perpoliendis ingeniis excolendisque artibus, quae ad Humanitatem pertinent, pacem neCessariam esse ac securitatem. Q tantopere enim MinerVa, licet hasta, clypeo galea armata pacem amet, eaque delectetur, significasse videntur ipsae Amazones nobiles illae bellatrices quae in Laconica Pallados

Αστρατεια templum posuerunt.

Ne temere , vel ad delectandos

puerorum tantum animos credamus ab

Homero, sapientissimo Veteris aevi homine , tam perose describi antrum iblud Nympharum in Ithaca, in ejusque introitu passsis ramis collocari Olivam Teste namque Porphyri , antrum illud mundi typus est felix illa Palaladis arbor pacem notat ac concordiam.

43쪽

O O. a sapientia divina profectam, qua contineri totam hanc Universitatem patet. Quemadmodum Lacedaemonii, victo Xerxe Euribadi coronam foribtudinis dederunt: at Themistocli Dpientiae praemium, oleaginam. tiare veritas apud Lucianum scriptorem lepidissimum ait eum, qui inventus fuerit legitimus philosophiae alumnus Olcare limitum iri. Nam Vetere eam quoque sacram fecerunt di Jovi, Herculi Musagetae,& Apollini.Fabulantur enim Latonam apud hanc arborem primum quievisse atque ita tactis duabus Limiis, olea de palma, JoVi postea gemellos enixam esse Dianam di Apollinem

documento ad colendas artes atque scibentias industria Opus esse, labore, pace Quanta vero vis sit in Pace ad mlendam augendamque Humanitatem,

d vicissim in hujus studiis ad concili-

44쪽

ISAAC VALCKENAE Randam firmandamque Pacem ac comcordiam , venusto Symbolo nobis ex primit caduceum Mercurii, quod multis argumentum uita insigne Pacis: Mercurius enim non eloquentiae tantum di mercaturis; sed B Paci praeest. Quemadmodum AEgyptiis , qui huic omnes

etiam bonas artes tribuunt , inter hi

roglyphica symbola erat Deus Anubis,

Mercurium referens; qui canis cervices duas attollens, laeVa caduceum, deXtra palmam gerebat irentem. Complexus namque anguium in caduceo notat coim cordiam, quae inter dissidentes , effer,ms animos, Virtute rationis atque Orati

nis, tanquam ligno interjecto coalescit. Qitae cuncta si perspicerent Reges ac Principes eorumque Virtu animi, ut Sallustius inquit, in Pace ita, ut in bello valeret aequabilius atque constantius

sese haberent res humanae neqUe mintari

45쪽

O a M. 3 stari ac misceri pestiferis bellis omnia cerneres. Sapientissimi certe Optimique, quibus equitas, sanctitas , religio csalus populi cordi erantu pacis, quam bellorum semper amantiore fuerunt: nec ad arma, nisi conserVandae vel re stituendae Pacis caussa , ac difficulter descenderunt. Talis fuit inter Rona, nos Reges prudentissunus ille, ac reli glosislsimus Numa Pompilius ramis msignis olivae qui conditis optimi l gibus, constitutisque caeremoniis, Pacis studio agrestem dc ferocem mitigatavit populum' atque ita non minora duraturi imperii fundamenta posuit, quam Romulus disciplina militari, Dusque fortiter gestis.

Mid reputemiis enim ' Duo sunt, quibus extulit ingens Aonet a caput, virtus belti sapientia Pacis.

Ut scienter admodum cecinit, non insi

46쪽

infimi spiritus vates Sulpicia Nam quid proderat dissipatos palantesque homines in civitatem congregasse, nisi congregatos Humanitas ipsos ex feritate ibi ad justitiam atque mansuetudinem traduceret, traductosque ad hanc vitam humanitate perpolitam, Pax ipsos inso cietate O naritate contineret Talis fuit generosissimus ac libertati aman. tissimus Thrasybulus, qui cum patriam suam Athenas a triginta oppressam Drannis,atrocissima servitute liberasset;ni hil prius nec antiquius habuit, quam ut, pace reconciliata , saluberrimam illam Aμ στὰζ seu ObliVionis legem ferret: ac ipse oleagina corona donatus plus amoris, quam metus a ci Vibus reciperet. Talis fuit di Caesar Octavianus Augustus , qui rerum potens omni contentione id egit, ut quorumvis bellorum flamam in imperio Romano restingu

47쪽

ret, qui id aram Paci primus erexisse traditur, quam M. Agrippa laborum ac consiliorum ejus socius postea auxit o naVitque Cujus prudentiae, pacifici que ingenii hunc quoque fructum tulit

Princeps πολι ωτατος, Ut Vere gloriari possse , Urbem lateritiam a se repertam, marmoream relinqui artesque ac scientias suis temporibus ad eum evectas esse perfectionis gradum , quo sublimior nullus fuit. Uti hanc rem scitissimo

emblemate exhibet nummus in honorem ipsius usu ; in quo conspicitur Pax sedens, dextra cornu copiae, O sinistra caduceum Mercurii continenS, hac inscriptione: PAX AUGUSTI. Atque hanc Pacis praestantiam Viderunt e multis nonulli alii quales fuerunt M. Antoninus Philosophus Martianus ac Leo inperatores.Vidit hoc ipse inter barbaros excellenti ingenio vir Theodo rictas

48쪽

, ISAAC VALCKENAE Rcus Gothorum Rex , cujus haec apud Cassiodorum notabilia sunt verba, scripta Anastasio inperatori oportet nos pacem quirere hic enim est bonarum artit mater: haec mortalium genus reparata successione multiplicat , facultates prυ. cndit, mores excolit. Et tantarum rerum ignarus agno citur, qui eam

minime quasi sesentitur. Vidit hoc nobi lislsimus fortissimusque Imperator Caroeliis Magnus qui cum triumphos triuia phis cumulare posset , quovis modo quaerebat Pacem , qua populis imperio suo subjectis augeret Humanitatem, pietatem S eruditionem. Et invenit serio expetitam sibi felicissimus Prin-CepS, cumque ea quicquid ubique prosperitatis erat , Orbi Europaeo reddidit. Vidit hoc ipsum praestantissimus ac

sapientissimus Arragoniae Rex Alphon sus quid illius non vidit solertia qui nulla de causa bellis defungi tanto-

49쪽

o a M. spere cupiebat, quam ut Musas in otio sanctius coleret, quam in castris. Vibderunt id hoc certe tempore si unquam, plerique omnes Europae Principes quorum consilia post tam grave, dissicile ac diuturnum bellum, tandem ad

opus Pacis , quod proximis diebus, adjutante Deo , feliciter ad finem perductum est, OnVersa sunt.

Pax tenim est ira vitalis quibdam spiritus , quo amota , quae bona

dicuntur inter homines, OViam quasi vigorem recipiunt, OVentur atque nutriuntur. Pax est aurea illa catena , quam Poeta fingunt e caeso in terras diu missam quae Omnium Virtutum copu lam habet tibi mutuo inhaerentium Pax est serenitas mentis, animi tranquillitas, amoris vinculum , consortium charitatis. Pace non modo ii, quibus natura sensum dedit, ut ait Ciceroci sed a etiam

50쪽

36 ISAAC VALCKENAE Retiam tecta atque agri laetari Videntur. In Pace praemia constant litteris, cho uae menti honores. Quod Symmachus

florentis Reipublicae specimen esse di xit, si disciplinarum profestaribus opulenta pendantur stipendiari fieri enim non potest , ut monet Tacitus , quin sublatis studiorum commodis , ipsa

etiam studia pereant. Huc ergo naud dubie respexerunt, teres illi , a quibus Pax ea effingeb tu forma, ut spicam teneret: iliva, interdum etiam rosa , vel lauro caput cincta esset. Quemadmodum di Pausanias refert in Atticis, quodam in loco apud Athenienses Plutonis fuisse ista tuam , qui puer a Pace nutrice portabatur. Nec minus hanc rem ad animum revocasse videntur illi , qui facem imter Numina retulerunt , ipsamque divinis honoribus atque caeremonii affe