장음표시 사용
261쪽
m to illo, de quo, si mortales animi lint, dubitare
non postumus, quin tantus interitus in morte sit, ut
neminima quidem suspicio sensus relinquatur. Hoc gitur probe stabilito&fixo,illud excutiendum cst, Ut id tu quid sit carere, ne relinquatur aliquid uel suspi nis,uci ci rori: in uerbo Carere igitur hoc signiri ς- egere eo quod habere uelis. Inesi enim uelle in ca Vndomiti cum sic tanquam in febri, dicitur alia qua-M in notione uerbi. Dicita etiam alio modo carere,
Ili tui non habeas 'non habere te sentias,etia
iuracile patiare Carere enim in malo non dicitur, non enim esset dolendum. Dicitur illud bono carere, quod est malum. Sed ne uitius quidem bono caret, si ς'non indiget. Sed tu uiuo intelligi tamen potest re
Dic autem nocuites alis subtiliter no po
rat pollet in Tarquinio, curegno esset expulsus Atm mortuo ne intelligi quidem potest Carere enim seniQuis est: nec sensus in mortuo, iacearere quidem φ i, R inmQrtuo est. Quanqua quid opus est in hoc phi QPliari, cum rem non magnopere egere philoso Pni uideamus Quoties non modo ductores nostri, Iuniuersi etiam exercitus ad non dubiam mor m cucurreret alae quidem si timeretur, non Lia intus,arcens eum reditu Tyrannum,quem ipse e ii m prinii concidi uet. Non cum Latinis decet 'pater Decius, cum Hetruscis filius, etiam cu Pyriζψn OS, se holmum telis obieciliant. Non uno beLPx patria cadentes Scipiones Hispania uidisset,
262쪽
A. At ipsum odiosum est, sine sensu esse M. Odio sum, si id esset carere. Cum uero perspicuum sit, nihil
posse in eo esse, qui ipse non sit quid potest esse in eo
Odiosum, qui nec careat, nec sentiat Quanquam hoc quidem nimis saepe, sed co quod in hoc inest omnis in nimi contractio ex metu mortis. Qui cnim satis uide rit, quod est luce clarius, animo & corpore consen to, totoc animante deleto, ct faeio interitu uniuerso,
illud animal quod fuerit, Dictum esse nihil is plane perspiciet, inter Hippocentaurum, qui nunquam fuerit, ®em Agamemnonem, nihil interesse: nec pluris nunc facere M. Camillum hoc ciuile bellum, quam illo uiuo ego fecerim Romam capta
Hunc ad locum cum esset peruentum, interpentis lectionem S TI A RI S, quod diceret sibi ualde longam vi ,Τe quos,inquit,iam lucor aliquid oportet. Primam igitur,mquam animaduerte, quam decentcrciccro reuertaturuicia unde esse digressus cuinii proposivisset,ucor'
Atticum eo adducere te quid in quemcuns euentum mali mortem haserepi taret: tamen tumeti uidimus rerum ni illam amoenitatem immortali istis animorum quasi expatiari Nunc igitur ad alteram tandem sententia venit,troliorcineum quid sta qua tamen ipsa post mortem nihil rinquum mali esse efficere uelit. Haec est extinctionis C interitus. Quaesic 'uera,ut obtineret post mortem nihil esse mali metuendum, ita mortis mcM non tiam crete reprimeret atq; strret. Sed de hocsupra dixisM QI-
autem nuncuit cicero,ab Epicuro Democritu accusari, itasi tribuisset cor pori sensium aliquem post mortem ex eo duci uidetur,quod Democritus prmordiasingularum partium in corpore cum animae principi s coniux Z atque pertexuisse perbrbeatur de illeusius uarius atque diuersu mm mr existeret. Si igitur exempli gratia, anima annexu peculiariter est ibnui,cumsidaetium recisa de cubito trepidet, cum digitis micare πη tvrsentire tu metia non is fortasse dicitur. Quamuis nihil est ncccsso tuisiensium attribuere sed bactenus ista. Quodsequitur,Cripse tutum est ori homines ne dolore Id enim ciredo,ut cicero ait,punc ' hoc est uita interit, et redeuolat, quo breuius aut minutius V
263쪽
COMMENTARIORVM LIB. u. 213 gitari pots,dolare βrte careat, .m non grauem certe habeat sensum do- rosed prius quid fit, quam illo perueniaturi quantis,in oram crucia mi progre ibus in Od icile apparet m ijs,qui difficulter C lante per lint. Sit in hoc non lautus dolor,quantum significat clamor, remitus stri' or,milt,iactatio corporis, membrorum distorsis: quid tamen st)ccie ipsam Hubit A η sideratos interduis dies tres aut quatuor animam agen 2 m comtialintacto comptorum' picit,credere, it omnis doloris expertia esse Aut si posit,quod cert μη 'equit,no borrescat ad cogitatione,totos animo contiremiscat, i biali ' ciu nodis linendum esse uereatur Quid dicam de ijs, qui in tormen' η'nimam exbalant quid, qui quondam in certaminibus curruub distra' Hi civi qui in mari naufragi perierunt qui interitus, ut mox ipsi cicero it,non est negrauisensu Sed relinquamus haec. Nunc enim deinceps hoc, Pod nos iam sepe dicimus,metuit nem in opinione ea,quod uitae haec rudMm e iucunditatem ereptura esse uideatur,hoc igitur cicero non oporte feri docet:qvia a malis potiusquama bonis abducat. Etsi, cum hoc non propositumst ed ne niortuis male esse credatur e negat hoc tempore agere Mile,promim actum alibι. Sunt autems Rideatur,ut quae attulimis supra intelligiputo. Sed nos istas,ut Gne 'ς mcant is, omittamus, et percurramus reliqua. Hegesias Cyrenai in desecta Aristippi,quae in partes quasdam diducta uit, nam illum dixerat Antipater nc Epitimides,hunc deinde Para butes,cuius discipu
Hegesiam uisse accepimus cum etiami nem doceret inter expeten-Gn crurioporter arcire e re appo atus uit. Cama Graecum hoc est:
Sole ualedicto Ambraciota Cleombrotxs,disse de muro undas misit in aequoreas. Nil tamen huic triste accideratoiunis Pistonis De natura animi legerat ille librum.
264쪽
xi IOACH. A MER IN VscvLAN. Lx ρύθανle. Quod Cicero quid lexponit. Nunivcrbu o . En cadestinatum intum 4be morti . in hoc proposito obdurationcm quat3 dum. De Mitellosccicero de imbrabb.s.Ergo,inquit, tibi CEMcic Mi qui tresflios cos. uidit, e quibus unum citum censorem C triumphantcnti' quartis auipraetorem,eosque saluo reliquit, irisAlias nuptas , cum is V consuccensor,etiam augur uilbet,triumphassct,ut aptens uerit,nonne bra' tior,quanivit item sapicns uerit,qui in potestate hostium uigil in du' necutus est Reguliu Hoc etiam excmplum Mercili, ut illud Hegesae quoq; Valarim de Cicerone transtulit , alteris in caput de Felicitato, alteram ς Eloquentiae ui caecilius autem ille Metellus fuit,qui deuicto Andrispo,qMsbi Philippi nomen indictrat,er inuasicra regnium Macedoniae, cognom. tum Macedonici obtinuit. Eius scin illa oratio ait de qua apud Gelium pasticula extat,de nec state matrimonij cum censor po. Ro.ad ducendus ux Vres cohortaretur. quam aliquando orationem Augustus Caesar in Senatur citasse quinitumscriptum riur. Desie autemsic loquitur,ut amissa digiti latricum iam omnia uictis fui partibus in unius pote1tute cssent post Pom peium enim occisum,Cr potito rerum C. Caesare, ad philosophicassescri pilones conuertit cicero. Priami lios Homerus ducit quinquaginta tuis se,cum quidem decenter noui nisi cepi et de una aluo. Sic enta vi Eννία, δε δίκα μεριοι iuri, uuael ορ-σαν. Ut hic locus emendandus esse uideatur,cuius numeri a librarijs uidelitat Grrupti iit. Ex hoc Euripidcs Priamum misή- , , uocat
Quinquaginta isti thalami pes tanta nepotum Eiusdem mortem idem etiam Poetu legate exposuit. Et furipides,ad si cium Iouem caesiam scribit.ld lasse simulacrum paternium Iouis,quodicri etiam oculum in mediastonte haberet, in corinthiacis scribit Pausanias: σde praeda obtigisse Sthenelo,ins Graeciam d*ortatum fuisse. Ucrsu rem quisequuntur de Andromacha, Eniiij ut opinor anapaestici dimetri cui tu lecti exponuntur integrius in Tusc. III ad huncinodum O pater, patria, Priami dolamus, Septum altilio rotardinetcmplum. Vidi ego te astante ope barbarica Tectis caelatis aqueatis, Auro ebore instructum Cisce: Hec omnia vidi in luminari,
265쪽
COMMENTARIORVM LIB. II. Priamo uiuitum euitari, Iouis aram unguine turpari. his uersibus,Templum uel fignificat locum in arce consecratum: ijs, uel A m regium conspicuam omnia parte quomodo Crit placoeli Lucre- dixit. Mox,Septa vi altisono cardine, idest portis munitiam, poeticem e l. Tectis caelatis laqueatis: adleciem magnificarum domuupert m,quae Trinis ornantur,cirtuti in sium tectorium: lacunantur V1 udinibus, iuxta hoc Horatij: Non ebur,neque aureiam Renidet in mea domo lacunar. Et curus laqueata circum
Barbarica ope: o Penditur maxima opulentia barbarorum, idest Uui
mrbarico postes adiro ijs que uperbi. tum euitari uetuste dixit, pro interimi Iouis autem aram Hercei gui' secat,id est in atrio praesidentis Cui urbi Hercei pro uit ara Iouis. m' sequitur,amsi uero ista uel quicquam tum potuerit timelius accide plς ψη intestigemus morte, aut legemus Post illa. Pompei faegrotationis
'periculo annuae,ad Atticum meminit. erborum etiam votorum: Muni-ς pu cro adeunt, iecit, lautiu cum de illo aegroto uota faciebant Eue'
ociuilis bel liti et . Pompeio quasi capita exponit, quae historia est qti mar equitur occupatiuncula dele. Sic enim certe ituit q emadmo ' Polynices ait apud Euripidenisses exulis ustentet,vis in hac homi 'η Abitent rebri aduersi fimis durare, quia confidant meliora futurat parasubjcientes hoc similia bi,
Grata superuenici,quam non ieraueris horum,
i, ' contra leni crigantur. Verum cicero imprudenter hoc fe 'itiose docet. Et quidem non minus Ut flagitio uni fecundum Stoicos, P gre quam timere. olim redit ad propositum,mortuos ut omnino doat eros non essem pro P parte acciderepo 'it. Atque philosiophatur de uerbo carere. Qua . ' ' Crine sic est, vi ut diceret carere culpasupplicio,dolore.Nihil mῖ inquit, quam eum qui culpa careat , supplicio non cacre Forc inreretquod Plautus ita curcidione, Go creuit
266쪽
Exempla eorum qu mortem contem Uent,cadem rme Cran Catone conmmemorantur,bis uerbis loquente Catone De quinoata longa dilutatiorie opus esse uidetur, cum recordc notabolam L. Brutum qui in liberandi tria est inter fictus non duos Decios mi aduolunturiam moricin cur lini equorum Incitaucrunt non M. Attilium, qui ad upplicium est prostrius , thdcmbsidatum conscruaret:non duos Scipiones,qui iter Poenis uel cor Hyporibus uis obstruere uolucrunn. non ullum tuam L. Paulum, qui mori statuit costere in Cunnyi ignominia cineritatem non M. Iarcellum, cuius interitum ne crudel . quidem hostis honoresstpulturae carere pussus est:=cdugionesqurdem nostras scripseris Originibus in cum locum saepe proficta ,α- lacri animo CDerecto de nunquambe roditum urbitraretur. Omniar autem historiae uulgo stre nota punt. Desuo Albino st mihi quidcm illum nus explorata,C diligentius perquirenda. peculiare etiam illud quodd Dccij mmus morte retulit num de patrifer iij constat. Reliqua sunt sic bii sententia plana omnia, nisi si te Hippocentauri appcllatio tibi non
usitata est. quo nomine ut anteuertam porcontationem tuam, dixereucte is
opponit enim illos hominum generi itaq; ' ῆραια quasi , di os micere putatur. bessalica natio 2 be traditur ab Ixione orta, ut buti strμt Iniurii, uiolenti in uicinos quorumstequenter cord ub cre consum sent,unde nomen deductum cum aut equis insidentes praedasicerctit lectes quae apparcret colonis,mersii agminis inpicturae argumentum e
hil requiris praeterea, pergat legere ordine puer Lege, inquit,ssset
Atque hoc ita Actu in s. Cur igitur &Camillus doleret, si harc post trece tos quinquaginta sere annos euentura putaret obt Odoleam, si ad decem milia annorum gentem ali quam urbem nostram potituram putem: Quia tant*charitas
267쪽
xliaritas patriae est ut eam non sciasti nostio, scd salute ipsius metiamur liaque non deterret ipletem mors, quae propter incertos casus quotidie imminet, Z pro Pierii uitatem uitae nunquam longe potin abesse, quo minus in omne tempus rei pubiuisc consulat, et Posteritatem ipsam, cuius sensum habiturus non sit, -d se putet pertinore. Quare licet etiam mortalem esse Rnimum iudicantem, artem a moliri non gloriae cupiditate, quam sensurus non sit sed uirtutis, quam ne ino gloria , etiam si tu id non agas, consequam r. turaucio etiam sic se habet, ut quomodo initium nobis rerum omnium ortus noster aste at, sic exitum: Qx :qua ut nihil pertinuit ad nos ante ortum, sic ni- pQst mortem pertinebit. In quo quid potest esse ma
lux mors nec ad uiuos pertineat, nec ad mortUOS:
Riter nulli sunt, alteros non attingit. Quam qui leuio xem faciunt, inni simillimam uolunt esse quasi uero quisquam ita nonaginta annos uelit uiuere ut cu seXaginta consecerit,reliquos dormiat. Ne sues quidem id ' uelint, non modo ipse Endymio uero, si fabulas audi PQlumus, nescio quado in Latmo obdormiuit, qui imon Cariae: nodum opinor inexperrec IS. Num pixur eum curare cesses, quum Luna labore aqua co Qpitu putatur, ut eum dormiente oscularetur Quid N autem,qui ne sentit quidem Habes semiau,imag/nem mortis eamq; quotidie induis 4 dubitas quin sensus in morte nullus sit 'cum in eius simulacro uideas esse nullum sensum. Pellantur ergo istae ineprigis pqne nites, ante tempus mori miserum csse. Quod Nndem tempus naturae ne At ea quidem dedit usu - ῆm Istae, tanc pecunie nulla praestituta die. Quid est 'gRur quod querare, si repetit cum uult ' ea enim cQn
268쪽
dition acceperas. idem si puer paruus occidit, e quo animo serendum putant: si uero in cuius nequerendum quide Atqui ab hoc acerbius exegit natura quod dederat. Nondum gustaverat, inquiunt, uita suauitatem:hic autem iam sperabat magnam, quibus frui coeperat. At id quidem ipsum in caeteris rebus melius putatur, aliquam partem nullam attingere cur in uita secus Quanquam non male ait Callimachus, multo saepius lacrymass. Priamum, quam Troilum. Eorum autem qui exacta aetate morititur,fortuna laudatur.Curae nam reor non illis, si ita longior daretur, posses esse iucundior. Nihil est enim prosecto homi nis prudentia dulcius quam ut caetera auserat, affert certe senestias. Quae uero aetas longa est aut quid omnino homini longum nonne modo pueros,modo a 'dolescentes in cursu a tergo insequens, nec opinantis assecuta est senectus Sed quia ultra nihil habemus, hoc longium dicimus. Omnia ista perinde ut culinda ta sunt pro rata parte a uita longa aut breuia dictine
tui Apud Hypanin fluuium,qui ab Europae parte in
Pontum influit Aristotcles ait bestiolas quasdam naesti, quae unum diem uiuant. Ex his igitur hora odia UR quae mortua est, prouecta aetate mortua est:quaru QOccidente sole,decrepita: eo magis, si etiam bistitia die. Conser nostram longissimam aetatem cum aeternitate:in eadem propemodum breuitate, qua illae besti' lae , reperiemur. Contemnamus igitur omnes hyseptias.quod enimleuius,huic leuitati nomen impone mus totami uim bene uiuendi in animi robore δέ magnitudine,iat in omnium rerum humanarum co0 qtemptione ac despicientia,&in omni uirtute pon
mus. Nam nunc quidem cogitationibus mollissimi=cffoeminamusi
269쪽
eneminamur , ut si ante mors aduentet, quam Chaldaeorum promissa consequuti sitimus , spoliati in gnis quibusdam bonis, illusi destitutic uideamur. Quod si expediando & desiderando pendemus an mis, cruciamur, angimur, pro di immortales quam Iptabiliter iter illud incundum cssedcbet, quo con tecto nulla reliqua cura, nulla solicitudo futura sit
Hic ego interloqiss. Hactentu inquum uolo enim callemne qucraris de ionis longitudine. cfici inquit illescis. nam prolixiorianisane uide Rr Quid igitur nuncuts Iam deinceps, quod ex afrmatroneantcrι- sic intc Ecbata aliquis diceret, entiri tamen dolorem in animis bo' ηψr m,praesagientibus mutam quod accidui sie iam humatis unde existima-r ponit,non prorsumn hil pertinore ad nos,qutdflat mortuis nobis figiturq Pam ad nos tum pertinebit enses aliquissus crsit necesse est: qu ad- si quidcm supertus est argumentatus.Hoc igitur nunc Occro mo t,inquam et ad uirtutis uiri, proprianis ration e sintcntium risu. r aurem duinentam omnis pietas,quae ergapatrium praecipua se Camilli uero aetate illo quidem exulante captam Romam fuisse am-ψ aulic illius recuperatam te uulgatissima est. Hunc aetate ele ' qui me notat Cicero, vaefuit iuxta Liuium Urb. cond. annus cccLXV. Whζrum ciuilegestumscire posimus An.ub V. c. DccXV. Quod glo' qm necessario uirtutem sicquid Lidem paulo p)st,cumissum spe huius umhram dicit. Atque hancsententiam multis in locis distat aut distingumsue
glorium affa. Ninc igitur cic bonos uirtutistu re, Crso lin mappetere,quamuis ad hoc non impelluntur quasi mercedis cuiust
mise. Nihil igitur ueta gloriam eos qu
ψιμ consilia actioneri restrant: non aliqua expectatio lepraemi , liri in ' 'pytuitam. Sed haec promit,ut imilia omnia, a tu stoicorum, i qm inis intelligentia non a P i praemi se in uitae in morte ad uirtutescimus: c sapient inasi atores hoc uiderunt, neque recte sectu honore suo carere pa'Atit. Qi r nunc rursum ad Eud redit,quod instituerat,Mortem nihil pcni D ad nos. Somni autem de hac similitudine e Socrates, ias. Nam
in glia quidam loca mutare posuit morientcs: aut pro undis somno,
270쪽
obd msccre,aut penitus interire ais extingui. Homericum etiam cst,fomnum )'ar ρ α ria hoc est fratrem germanum esse mortis. Et idcim χαλκεο: υπνου dixis candem, ripi iiii id. ForturemGraecus uersus, quili, tia quaedam nrortis somnium uocat: υπινος τι μικρα του θανάτο μυς ροια.
Ouidiam tutem hi omnibussere notisiunt: Stulic,quris somnus,gelidae nis mortis imago Longa qui cendi tempora situ dabunt. Atque Cicero docet, Somnum nihil pertinere adustum. quis enim uiuerebo modo uelit Ergos dormientes nihil attingit sensius uitae, probariscilicet M dctur,mortuos multo minus illo allici De Endγmione abuti e ipsi ης ignota,quam C Ouidius in Leandro sic notat: Hanc ego fust)iciens, iueas ὀ Candida dixi, Et subcunt animo Latmia fixa tuo. Hunc tradunt fuisse Iouis nepotem: c cum receptus hi deorum cxtum ti sciviendo erga Iunonem,Iouem bitratum essesentiret, petiybe apris impatientia,uta ternum bisomnum immitteret. quo impetrato,cum is Latino Cariae monte obdormisset, unquam postea fuisse experrecti m J V In tantaste xii e Thco ritus προορ huius somnum dixit. FZbulam ali aliter explici c. e. Sibus iam restrentibus aduenationis insinita cupiditaton, cui cstmηρ cte pol . indulgeret, interdiu instecu Latinio quiesceret emper domi mre croditus fit,cra Luna amari,quae eruenatrix esse ibulis I rtur ctem illustraresolat. Nonnulli maluerunt ad hunc restrae studium σέρ' , derationem rerum coelestiam, depraebc id spe hunc primum putant, i quem moliri Lunae,eminaequales cursus quod e Pliniti scribit tib M simi . de caussa, ut credo, Phaethontem Solis situ conscendissi ternos curru
dunt. 1 enm ulpicor buuceum, qui uestigaretfolis iter, illos rccisus accelpusq; luminis ad terras.Sed de hoc liceat nobis etiam decipi orare autem Linam dcficiente lumine,si terra media directe inter hanc replam intercedat accipiemus: iuxta hoc, Disciusfolis uarios, naes labores.
MD, infue mensis cum uidetur extingui,laborare quondam rectb
ut Plinius lib. r. cripsit. Ante tempus mori, Graeci L ορε, inop uoc t σω cimo etiam alibi, immaturam mortem. Et, Damnum illius immaturdi Bruto , mitu res Roma laeuitinaessi ero Vstum utendam datam ho