장음표시 사용
231쪽
co MMENTARIORVM LIB. II. caster , postea aurem confirmatur, ero se recolgitur, atq; ita utitur nutu
rasiua Dememoria reueras admirabilis consederatio quae uis illitos, ubisi es,quibus inccnsis condat ea que usseruat, quomodo tum celeriter C apte promat Similiter recogitationum ficulis mirima,cum perficitumrsonsione vi celerrima adorationcm e eloquentium: ut cum iubιl fari quisquam non ante conceptum animo posit, uelocitas tamen in hoc tanta sit,ut cogitatu meloquendo non entiantur. Exempla autem,quae hoc loco protantis memoriae adducuntur,notorum fiunt homini m.Cr alibi titine-inoratorum ctrodorauis carneadcin infecundo libro de Oratore , clim.o diuina prope essent memoria,arte tamen illius usios praeclarescribit. Hortensio in Acad. tribuit uerborum memoriam maiorem, rerum Lucullo Dec 'neae ligat irin bimemoria cum allustrantur, tum postridie eius dici quam Romam intrasset omnes Senatores nomine quens suo persalutaJe. Qi d autem de cerae uest ijs literarum nunc dicit, inicillcndum nihil quid tale re ipsa fieri siduptas esse militudines, in quibus memoriae cunaturalis uis,tum metium prestici posit. Sic igitur π Cicero de Oratore. Q*orum utens tanquam bicris in cera, cst uicbat imaginibus in V locis, qssos haberet,quem in be uesct perscribere. Pluto etiam in Theaeteto, taletarumsimilitudine memoria uitturratsi in κωρ animum putat Q ctum,hoc ro1pectu diceram. De nominum nipostionciduae diuersae fiententinueterum doctorum uere una sta esse ratione e certae Agni cauonii imposita rebus altera,hoc sectum temere,pro urbitrio imponentis.obisen isse aut consensi. uoluntate usiurpantium appcllationes.Prior in tamen π tenerea probare Plato uidetur m Cratγlo. Idcinde notatis generib s infuit e uocis, quibus illa sic distingi cretur,utfirma quadam embi
tii idem Plato in Philebo, Aegγptium quendam siue cunisu diuinum hominum,Thelitum, cuivi in Phaedro mentionem scit:hunc igitur est inuo'ci infinitate aeni, nuduertisse primum eo, qui uocales dicuntur deindem alias, non quidem uocales, testinen streperas: postremo tertium quoddam genus mutarum s basiimnem dcfinitas u suum quasq; genus ubiim' isse, atq; ita singilatim distinctus nominauisse litem, ea eicinenta. Cyc. Eloquentem autem hominem dilbersos in agris, criniectis stlucstribus queritos,ratione quadam compulisse homines cir congregasse in unum lacu, Ciceroscribit Inuciit L Hecab Epicureis irridentur,atq; Prtuito eve-vissc omnia traduntur,ut et cratis lib.V.
232쪽
ro Io Acit c AMER IN VICULAN. Proinde putaretaliquem tum nomina distribuisse Rebus ejinde homines diarcilycuocubata pr.ni Despere est.
Protagoras apud Platonem elegantimula congregationem πολιr xlii Io
minum refert Iolliacceptam, qui inibo Mercurio uniuersis atque fugidi distribui insperitatλω, A. In stellarum motu nobolam estisse,quo;lclla progreditur de una pane qualibet priore adsiequentem, qui dicitur Grae cis κατα i iri maerest directum cursus καταμηκοέ sed etiam ille,quo C cusgatur tellae in rari e G iumentes retorquet cur hocs--ο. 4οντω, ingredientes iam depoulcriore aliqua parte in priorem,hoc est αγατα προηγο . Hunc notast C explicuisse primum truditur Apolloniu4 Pergaeus, Ptolemaeus autem luculente demonstrauit in ta libro Cicero insccundo de Natura dcorum bruisicio uu regressus dixerit,bunc motu qui nunc retrogradationis s. uendum autem intextu, institiones, non institutiones cum omnrno non mouciitur cdud quoddam templis in 'stunt,ut Cic.ait, loco iam notato. Hac graecis est Cristim e cum in picγclo uel minima uel milia incrementi atq; deminutionis do est sua
δε ri κω τε i a prurit ικῶ παIοδωρ sprentia inuenitur Mox temperatam uarietatem Cr nuturam onor urantiscae conccnnitatem accipiemus, in illis primis generibus P βαρέωr, ἰσοτο 3. Pluto istu autem est,negari lici istis rrare,qui hoc nomine impietatis Grecos accusat,quo dccockstibus corporibus mendacia dicere non uercrentv .ldecuero de Natura de r. lib. 2. Sunt autem errantes, πιανῆ aia: απια,ia , velut Aristoteles vocat in i ,3 νρ
tium explicandae cui vis res,quod artificia distinguendo complictendi omnia intelligi uult, uelbolum philosophiam, uel bram maximam purici
233쪽
ut ille au.Fuctum ab immortaluuleutrunque nomen, posteriores tu murus docet Athencus lib. r.ut nectur cibum, ambroseam poti s cerent Laomedon autem pater sui Priami uias Piparru in habui, s- η eLmmum Trois.De quo miner. Stanalasgenuit deinceps rer magnanimus os,
Istr j,Assaracums,et dii in GMortulas fuit hic cunctos pulcherrimi inter, Qvenis suam ob formam diui rapuissestruntur,to Vt uperum in lanioceret pocula Regi. Repraebenditur hoc loco Cicero,quasi memoria lapsius, quiuideatur Laomedontis=lium icere dromedem,cum hic illius patrum iurit Verum quare humanum σβrmam etfensus ad deos retulerit Homerus,a multis quaestum est de quo in praeibiti dilutare nos non oportet cum tamen uellet suis heroibus deorum numina quasii Smiliam adiungere, alio do ficere non potuit,quami matione σfigurae σκα 'ociquod de hoc constituitur, Homines diuinitatis imaginem esse Atquod cicero optat,diuina ad nos transtulisse potius Homerum, certe Cr bociae icit cum σου inerua considerationem ad Acbrilem, fortitudinem σro intelligentiam ad Diomed transtulit sicen sit λ
id autem non prudentiae ad Vl pem codem numine transtulit Ituri silcgloriatur. Q. V
Sed nuncul a consideremus. Fiat,inquit ille. Tum puer amplius ita ligit.
Ergo animus, qui, ut ego dico, diurnus ut Euripiam des audet dicere, deus est. Et quidem si deus, aut ani ma, aut ignis est, idem est animus hominis nam utilla natura coelestis 5 terra uacat humore, si1c utriusin harum rei u humanus animus est expers,sin autem est quinta quaedam natura ab Aristotele inducta, primuhaec&deorum est,&animorum. Hanc nos senten Co iam
234쪽
zo IOAcΗ. AMER IN TUSCVLAN. I. tiam secuti his uerbis in con latione haec expressJ mus Animorum nullam terris origo mueniri potest. nihil enim est minimis mixtum atque concretum, aut quod terra natum atque fictum esse uideatur: nihil est aut humidum quidem, aut flabile, aut igneu, His enim naturis nihil inest, quod uim memoris, mentis, cogitationis habeat:quod Zopraeterita teneat,
re funira prouideat,a complecti possit prssentia, lussela diuina sunt: nec inuenietur unquam, unde ad hominem uenire possint, nisi a Deo. Singularis est igitur loquaedam natura atque uis animi, seiuneta ab his usitatis notisc naturis. Ita quicquid est illud quod sentit, quod sapit, quod uult, quod uiget, coeleste ec diuinum
cst: ob eam* rem aeternum sit necesse st. nec uero
Deus ipse, qui intelligitur a nobis, alio modo intelligi potest,nisi mens luta quaedam: libera,ec segrega
ta ab omni concretione mortali, omnia sentiens et moliens, ipsal praedita motu sempiterno. Hoc e genere, atque eadem e natura est humana mens . Vbi igitur, aut qualis est ista mens ubi tua, aut qualis est, potes ne dicere An si omnia ad intelligendum non habeo,qus habere uellem , ne is quidem quae habeo mihi per te uti 1cebit Non ualet tantum animus, ut sese ipse ui deat. Ac ut oculus, sic animus sese non sidens, alia cernit. Non uidet autem quod minimum est, formam suam fortasse: quanquam id quoq; sed relinquamus.
Vim certe, sagacitatem,memoriam,motum, celeritatem uidet lzec magna, haec diuina haec sempiterna sunt. Qua facie quidem sit, aut ubi habitet, ne quaerendum quidem est . ut cum videmus speciem primurn, 3 qcandoremi coeli deinde conuersionis celeritate tanaam,quantam cogitare non possumus tum uicissitu dines
235쪽
co MMENTARIORVM LIB. II. os ies dierum atque noctium, commutationeSci tem pQrum quadripertitas, ad maturitatem frugum, ad xerupta atIone corporum aptas, eorum omnium mo
laratorem c ducem solem,lunamq3 accretione ScusezVMitione luminis quasi fastorum notantem & signi- nton dies tum in eodem orbe indiu partes distri to, quinque stellas serri, eosdem cursus constantis laxuinte disparibus inter se motibus, nocturnam ςQrii formam undique sideribus ornatam tum glo hum terra: eminentem e mari,fixum in medio mundi uniuersi loco, duabus oris distantibus habitabilem ocςultum. Quarum altera, quam nos incolimus, sub a Posita ad stellas septem,unde horriser Aquilonis stridor gelidas molitur nives. Hltera australis, ignota nobis, quam uocant Graeci
rintlaxona. caeteras partes inculias, quod aut frigorexigeat, aut urantur calore. Hic autem ubi habitamus, non intermittit siro tempore
Solum nitescere, arbores fiondeseere, Vites artificie pampinis pubescere,
Ramus baccarum ubertate mcurvescere, Segetes largiri fiuges, florere omnia, Fontes scatere, herbis prata conuestirier. In 'multitudinem pecorum, partim ad uescendum,PRxtim ad cultus agrorum,partim ad uehendum,par
xim ad corpora uestienda hominemc ipsum quasi
ςQntemplatorem coeli ac deorum, ipserumi cultore: hominis utilitati agros omnes o maria parentia,
, ι ς 8itur Malia innumerabilia cum cernimus, poc st ἔβης dubitare, quin his prssit aliquis coditor uel nata sunt,ut Platoni uidetur:uel si sem Pς tuerint, ut Aristoteli placci, moderator tanti Op
236쪽
- Io Ac R. AVER IN VI cVLAN. L ris 5 muneris c sic mentem hominis quamuis eam nouideas, Ut deum non uides, tamen ut deum agnoscis ex operibiis eius:sic ex memoria rerum,& inuentione et celeritate motus, omni l pulchritudine uirtutis, uim
di unam mentis agnoscito. In quo igitur Ioco est Credo equidem in capite. 8 cur credam, asserre possum: Dd de hoc alias, nunc ubi sit animus. Certe quidem in te est, quae est Sc natura dei, propria puto Sc sua Sed fac igneam, fac spirabilem: nihil ad id de quo agi mus Illud modo uideto, ut Deu noris et si eius ignores 8 locum 5 faciem: sic animum tibi tuum notum esse oportere, etiam si eius ignoresec locum eo resa. In animi autem cognitione dubitare non possumus,
nisi plane in physicis plumbei sumus quondam nihil
sit animis admixtum, nihil concretum, nihil copula tum, nihil coagmentatum, nihil duplex. quod cum it/ sit,certe nec secerni,nec diuidi, nec disce pi, nec distrahi potest, nec interire igitur. Est enim interitus, qua fidiscesssius e secretio, ac direptus earum partium
quae ante interitum iun 'ione aliqua tenebantur. Post baecrecuata conclusitanquam,cicero,suum unimo sententiam diuinum istum esse:uel etiam deum, iuxta Euripidem Quod dictum Ium ter admittitus probat,pot .quidem, ut, quia natura animi dicendi; DKrint istum ignotainta eximium esse hortam perhileat. Consola id ncm autem fripsit ipse futicum mirificis doloribu iungeretur ob mortems hae suae, imitatus Crantorem Academicudin, qui consolatus esset Hippoclinquendum in luctu sit .de qua ine Lib. f. de Diuinatione ita Nam quid ego Dconsolatione dicam , quaeni hi quidem inisane aliquantu metitur, citeri item multum profuturum puto sequitur obiectio intellexit enim cicerς , magnifice quidcmox diriuerbis, Esse deum, mentem sic upiternam μυ tam,omma agitanteiri: cdrequiris tutim, Ubi igitur illa, dui cuiusmodi cMius constitutionis sit.Haeculia obicctione eludit in quies bella mili oculi, aculis alia omnia coe. c. tui Mndibunt parcu
237쪽
studo COMMENTARIORVM , LIB. II. ea ortasse idonea,cum corporeumsit oculus,rritam autem corpore a i inflammmeauis it --lta etiam ipsi,quemadmodum ni haeculo,n bolumfons Cria iis, scd ti m oculi repraesentantur,uis Sequens aurem arqg rotatio est firma, de ejectice operitu quae nunquamsne aliq amiente ui ex lunt,fedolor inccessario uum haben σχζnim rei caussar otu inquit poti Quam tra
in sim atq; lcgantisime coelitotumglobum explicatic de illius si it me quid in terris Lit comemorat De qua uidetur, paulo copiosias 2Dramus. Hoc mihi Put cimpit ille, futuruim mihi interdum incidere cogitationes his de rebus, prae tamen in bari mper rcta cognitione, uel prope dixerim ignoratione, non possunt me vemmenter penitus delecture. Ergo urtisicium quoddam doctrinaed me xpectas qltum Graccuratis illus psysicas dis utationes assiubtiles Tu ro M aliunde petas consto. Non ego,inquit,suodc Drosed quas deI Vptionis buius atque designationis ciceronia me colores a te adhibericu- iuresduntur omnia clariora,mus ratis tum rebus explicatis conabimur,inquam Scere quod uis. Pri '' Itur,quod ait uidere nos lectem candor smael plane dixit nonso mcleganter sed etiam caute Negant enim Aristotclici,quasi tincta e se coet palitatibus quibusdam res esse aetheras colorem ullumsitu, ndor tantum, quandam quali renidentiam lucis. Quam celeri- gutem conuertatur coelum hic autemnunc voca extremum π ultimum zφη, qui alios intortores omnes includit aculis certenon uidcim :qMorti' Gi Utcst genti in hoc caecutkt, qui iurasture uspicantitur. nud ζm praeclarium,quod celeritat istum cogitari posse nega quantasitvit Ristra quaeri etiamstucium, Crmagnitudo tantae molis uideri dilau.nd
' pars signiferi,id est trecente simul'exages ad ubere miles iniucrare I xingenta M. p .uel ut nunc enunciunt Arithmeticio or6ocooc,ccties si miliesseringenta milia. Quo minus intelligi it,comersionem ri atque persici, ut certum esse existimaturais praebcnsum, horis qmplius Namul Vicifutudines autem die mau noctium,no modo pie hassuccosiones lucis C tenebrarum,sed etiam uarictata ut di-
π cs. N ut tomo ut lamini solarim unaquaq; inclinatione rus,
238쪽
hoc est electu quodam ad coelum:ita alia dis alia est noctis ratio,itidcnis
dictes dulcin exeo fit, quod Sol alio cmpore infra horizontem pro
filudius mergitur,alio ad gum propius italii innatat. Quod intum deligi isti robliquitate usi tu iure necesse ζι Idcos situm huncticiamus rogionis
in terra,ut incolis illius directa in uertices immineat ursa, ubi polistellino tuta est,ctum in hoc incidat aequinoctialis circulus in horieontem conbcqui tur,ut quoties sol in arietis cribrae Agna ingreditur, neq; nox ne dici esse uideatur,radente scilicet horizontemsole, absis Cr ortu C occas u. I sumsi ursa in horizontem incidat,ut aequinoctalis sit supra uerticem. fecimtcmporibus arietis Crabrae. utlyniper,eadem erunt' actu diurnae noctur qnased nes inustam tamen reliquorum signorum lcmpora ab his di perciit Similis est consideratio commutationis quatuor partium anni cum profol stitio bruma,pro uere autumnus summittitur,cum aut sol uino accedit,agi recedit a nobis:hoc est,illas partes signistri ingreditur, quibus aut dirceli res aut obliquiores radiossiuos nobis immittit.Solstitiam autem, nunc qui demannotaribolet prad. IunJ:Bruma pr. Id Decembris: Ver ad VI in Mart Autumnus pr.Id. Septembris cum qua ratione exquistiones mulla malicoriam videntur convenire,de initi s duodecim partiti fgnistri dum qua Cy Hipparibus usius traditur. cum uulguressisti buborent illa tempora quatuorii signata ad octauu partes gnora,ut Ver incidinia VIII XANGiri Sol litiam in VIII. l. Iuni . Autunus in VIII. l. Sept. Brumuin Vs ci nuur . de quibus icile apparer, ueterem mensitum obstruutioncm c hodsterna nequaquam conuenire. Illud quidcm haud ob sturum dicit non solum ad maturitarem frugum, scd temperationem corpora que hanc uarietatem aptam csse. Nam cum eae qualitates sentiuntur in cor poribus animantium, quae temporum illorum conuenienssciliccis i ii quasq; contrari s misceri atq; lcmperari,ut in quadam modoratione durar pol int.Atq; horum omnium uides solem esse rectorem C efectorcni naucro C ipsa quassocia,C , ut Poeta aiunt oror Apollinis,sivum a gubernationem quandam,eas mensium. Solenim annum distinguit, Ut menses: quos hoc loco Cicero istor uni appostatione indicat, cum qui squasi in tabula notatos distinctosq; tes,Calendarium nunc nominant, intri ligi B.Similiter hoc uerbo us est,Brutoscribens: Drcreui ut in vis ge diem Bruti nomen ascriberetur Onae autem de Moesibus hoc loco est,referenda adistam rationem,qua ueteres initium mense duxere dcor μ
239쪽
eo MMENTARIORVM LIB. ll. ros Rctu decrescis ecprorsus uela interea,congressa cum ole. ,ο- die Lunaapparebit dimidiato orbem est' e. Idib. lcm comis ebitur,Crfiet ανσλ ι,. x nono cal decrescens dimidiabitur,atq; ita Laisidis intertinium in coitu tu olet uni renovabit. Quod autem di i in eodem orbe erriquinquestellas,eosdem cursus constant .seruantes: sic pinutisin Graeci-ant, accipientum. Fitam mime insitellus errantes appellarunt. quod Er me Cicero cum a viam
IVilint,ci quid ea qua sutumidicitur annis fere triginta, Iouis XII, non prosus duobus ercurifer Veneris,nosingula suo cursu li-l Ut peragrant. Odocero cras hunc locum uerbosem rosecundo demtura deo m. miserequidem terram e mari,consentit sim oculorum iudicio sita matbematicorim ratio docet,espererram infimi, 'Maquis circum undi.quodutrunq; tamentorauit insomnio cicero quo W- derrestresanenobis puer quaede cingulis narrantur. Nam terram mineio totuAm di,quasi punctum, test tale quiddamranis minutup et nuta comparationis ad caelam illius ratio iniripolit a Midetur,creduinus. Ita, inquit ille.Η autem ciceroni,σutopinor uem globosum a me olidam in medio inundi lacomam, in quam om-ῖ mn ranuanturdis tendunt Maudiamus somnia minciam Alsi mram monstration secutus cribaec nobis recitauit.
ibi it M t rim terra is σangustis locis, in ipsis quas maculis, interruptosita essGutnihil interis os abes s ad alios manareposit,
Υ ΠΡibi dum redimitam e circumda tam cingulis.E quibus ditos in .
uti Cerne quam uos tenui partecontingat. nis enim terra qua coli'
At VHGangustulauerticibus, ureribus tillariam qua dumis uti est, D circum usi
240쪽
xio IOACH. AMER IN TU sc PLAN. I. circum isa illo mari,quod laticum,quod magnum,quod Oceanum appe latis interris qui tamen tanto nomine,quum it par lius,uides. Hic ego:Tantam nos, tanquam, ductuisses itfucrit. Atque inunc de tonis: fiu cingulis , de quibus crebro in riptis ueterum mentio fit, aliquid dica mus. Ego quidcmunquit ille aepe his audiui nostros magistros copiose dissercntcs:b Ustcbor enim liquum intelligere hanc rem potui. inquam,confido te hodierno die intellecturian Ac notos uersus chis tibi est se scio,cum Maronis, tum Ouidi Sunt, inquit ille: sic illi meram ria cnta,nctim etiam a te recitari finaciam,ma in unu Num turpe esset impi nor mihi, non meminis tum insignium locorum apud ut torcs optimos Tum ego ubscriptos uersus pronunciaur,d Scorgias Maronis: Oi instenent coelum P0nue,qliarum una corus o
Semperf0le rubens, torridasemper ab igne est:
Quam circam extremae dextra uva trahi ntur, Caerulea glacie concretae, ais imbribus atris. Has inter mediamque duae mortalibus aegris
Munere Onc se diuum, o uia festa per ambas, Obliquus mst fanorii interteret ordo.
Et Ouid bos: Ute duae dextra codum idemque smiliis Partesecant tonae, quinta est ardentior illis:
Sic onus inclut in numer,dfinxit eodem Cura Dei totidiem que plagae tellure premlintur. Currum quae media est, non es hab:tabilis aestu: Nix tegit alta duas totidem inter utranque locavit,
Temperiem si dedit, mista cum stigore famina
Sede Graeci uc us Eratosthmis de his scrunturi quos etiam is ossi uoles hic perscribam cum magnopere e ille dixitFct utile, tum ubiectos uer