장음표시 사용
41쪽
co MMENTARIORVM LIB. ententiarum dubiarum,dictorum obscurorum interpretatione, nec usu compraehensione uerborum acutae disicria: in qua speti qxod utrorum cognitionem c exercere, uel etiam instrucre possct. Itaque icti Ocdipi,e Medeae,sapientiae laude celebrantur. Post increscoete cruduisene,s i illa praestaret,maxhnesapientes perbio tantur. Hoc nome una Ctate P 1 propriuiendicauere briu Graecia i , qui scprem sapit ulta dicti uniri lassio longis interuallo, non enim multo plici una aetate,quanqua vulgata chronica litor tradunt interces: othagoras ut optiror, aeqzavit do ctrina inodestia uicit Crito minore in opinione apientiae appellation rcpu orat, studius:b ,b pronionem illius cognomento V mpst. Hoc cicci οcopiose exposivit in Quinta Tubculana Lubctu dire, inquἰt, quibus lia bis Demonstrato igitur loco, uJbs luere puero patalister obticui.
A quibus d icti deinceps omnes, qui in rem cotem Platione studia ponebant,fipientes o habebantur re nominabantur. Idi corum nomen usq; ad Pythago raemanauit aetatem quem, ut scribit auditor Platonis Ponticus Heraclides, uir doctus in primis, Phliuntem serunt uenisse, cunal cum Leonte principe Phliasio rum docte occopiose disseruisse quaedam. Cuius ingenium Sc cloquentiam cum admiratus esset Leon, quaesiuisse ex eo, qua maxime arte confideret At illum, artem quidem se scire nullam , sed esse Philosophum. Admiratum Leontem nouitate nominis , quaesisse, quinam essent philosophi, quid inter cosa reli quos interesset Pythagoram autem respondisse: Similem sibi uideri uitam hominii, θ mercatum eum, qui haberetur maximo ludorum apparatu totius Graeciae celebritate. Nam ut illic alii corporibus exercitatis gloriam Sc nobilitatem coronae peterent, alii cinendi aut ' uendendi quaestue lucro ducerentur: csse aut quod dRm genus eorum, di uel maxime ingenitu, qui nec Plausiim nec lucrum quaererent sed uisendi caussa ue
nirent , studioseque perspicerent quid ageretur, re quo
42쪽
D IOACH. c AMER IN TUSCULAN. modo: Ita nos quasi in mercatus quadam celebritate, ex urbe aliqua, sic in hanc uitam ex alia uita natura pro se flos, alios gloriae servire, alios pecuniae raros esse quosdam qili caeteris omnibus pro nihilo habitis rerum naturam studiose intuerentur hos se appellare sapientis studiosos id est enim philosophos. Et ut illic liberalissimum esset, spectare nihil sibi acquirent :ssicin uita, longe omnibus studiis contemplationem
rerum cognitionem c praestare. o His perlectis,Hactenus inquam. reticente puero: Quid mercatus in quit S TIBI RIS, cibisse, qui habetur maximo ludormn apparatu totius Graecis celebritat, Olγmpia, inquam ego gnificari non inre iis Mer
catus aute nomen transtulit de Graeco παλγhii. . notaui enim Graeco ex
positum hunc locusm,sta breui ime C angustifime Ciceronis autem, quam flacio uic patens de quo quidcin toto genere alibi fortu*e cognoscentur rationcs nostrae nunc perficquamur reliqua. Igitur pol teaint it, ubi aliqua res incrementu Accre cepit, alidus fuἰt phl ophorum numerus, quicquid enim doctri lar cruditioncm complectcrctur,Philosophiae nomine appellatum est: donec ex Socraticis dist utationibus exiere quasi examina qu dicio philosophorum. Tum ipsi resin partes scissa, C fcctae primum nominari coeptae e diuersitas dogmatum, quae Cicero decrcta interpretatur,inucem: philosophi es ipsitu, in qua cJet omnis doctrinae cruditio, pc partes explicatio prolatus quarum lina naturae continerct tractationem ιν - ἰs diceretur: altera rerum expctendariam e fugiendarum, ἰ3k,: tertiasti monis, MFixa. His encribus omnes artes, doctrina, iterae, ratioci emula inclusa fuit: nihils cst omnino de quo dici cribliquodue doceriaut explicari possit, quin orti sub genus aliquod cadat. Hinc σqui huius quasi drifcij
p o Ubores cssent, Solidi dicti, ut ita fio . - . , qui tanquam opificium quoddamsapientiae icere uideronti r qui, Occro in Academicis ait, o i, stentationis aut quaestus caussa philosopharentur ut lictorum Gorgias, ota lagoin,Prodicilli posteriorum innumerabiles, quor Em multorum his id Philo stratus collrgit. Hic tamen uerbi recentior usilis videtur num ueteres
etiam ita dixere, quosvere sapientes esse credorent suis appellatio plane laudis: itas poetarum uit, homini sapienti inroram. Sed nunc reuertantia ad lectionem. Iusus igitur tum puer, ita perrexit Core.
43쪽
Non quia Plutosophia G cis octiteris et doctorib.
percipi non posset: sed meum s per iudicium fuit, Omnia nostros aut inuenisse per se sapientius quam G cos, aut accepta ab illis fecisse meliora , quae qui dem digna statuissent in quibus claborarent. Nam
mores: instituta uine, res domesticas ac familiares, nos proseisio ct melius tuemur A lautius Rem uero Pub. nostri maiores certe melioribus temperarunt
pinstitutis delegibus . . Quid loquar de re militari in
qua cum uirtute nostri multum ualuerunt, tum pilis etiam disciplina Iam illa quae natura, non literis asse cuti sunt, et cum G cia, nec ulla cum gente sunt conserenda . Qua enim tanta grauitas, quae tanta constantia, magnitudo animi, probitas, fides , quartam excellens in omni genereuirtus in ullis fuit , ut sit cum maioribus nostris comparanda
Ilocist cupiternum nostro admonitus tacuisset eximiuinqua,copiose ' et elegantis oratiois exempla.quo pcninc σseques illa distributis,qua docet particulatim ut melbe,quod dixerat, aut inuenisse, aut ficisse inuoetanaetiora Latinos. Et nunc quidem aliter dondit hanc caussam,quam in prooemio labr. de Fini e quidem, ut uidetur, stlendidius' quom collationcme exquisitionem uolo tuis studij relinquere. 'c' i qui ille,scis scd
expone nobis huius locialiquotvoces, ut Institutorti, morum rerum dome sticarum 4 Quomodo, inquam potero melius quiri Graecos infinis knquit sunt igitur instituta, quae quod sominum consensu tacito, longo β,C confiuetudine diuturna invalucre,ut legum uim obtinuerint, qui σώ- γραφοι uocantur, a Graecis P. Morum auicin quae bis quasi confrinano Kr, inde etiam λ dixere Leges rem uni plane in Oi, exquisia i damrcctae rationis procriptio, quasi λ -- μή, ut Platoniusum est Rcido' mel a, b -- Xenophon'
nauit: us, de tuenda resimiliari disciplina, Rccis I as aut uiritares, quamin nominas Uuit,admirabili quad)m cxcclientia luxit in pries uir rudibus illis artium Graecura Romanis histor si uulgatius, liam tirunc minorandi nisu Legdtigitur amplius puer. ν , Doctrina
44쪽
IOAcΗ. AMER IN TuscVLAN. Dochina Graecia nos, Somni literam generesuPerabat. in quo erat facile uincere,non repugnantes. Nacum apud Graecos antiquiss edoctis genus sit Poet rum, siquidem Homerus inti Hesiodus ante RO mam conditam, Archilochus regnante Romulo, scri4Is poeticam nos accepimus . Annis fere CCCC X post Romam conditam, Liuius fabula dedit, C. Claudio Caeci F. M. Tuditano Cos. anno ante natu EI nium, qui fuit maior natu b Plautuse Naevius. Sero igitur a nostris Poets uel cogniti, uel recepti . Quant oest in Originibus,solitos esse in epulis canere conuiuas
ad tibicinem, declarorum hominum uirtutibus. HO norem tamen huic generi non fuisse, declarat oratio
Catonis,in qua obiecit ut probra, M. Nobiliori,quod in prouinciam Poetas duxisset duxerat aute Consul ille in Aetoliam, ut scimus, Ennium . Quo minus igitur honoris erat Poetis, eo minora studia fuerunt. Nec tamen si qui magnis ingeniis in eo genere extiterut,no fatis Graecorum gloriae responderunt . Aniensemus,
si Fabio nobilissimo homini laudi datum esset quod δ'
Pingeret, non multos etiam apud nos futuros Polygnotos &Parrhasios fuisse Honos alit artes,omnes incenduntur ad studia gloria: iacenti ea semper,qiIS apud quosl improbantur. Summam eruditionem
Graeci sitam censebant in neruorum Ocumsscant
has Igitur Sc Epaminondas princeps meo iudici,
Graeciae, fidibus praeclare cecinisse dicitur: Themis mclest aliquot ante annos, cum in epulis recusasset yram, est habitus indoctior. Ergo in Graecia musici floruerunt, discebanti id omnes nec qui nesciebat, se 'tis excultus doctrina putabatur . In summo apud illos honore Geometria fuit. Itaq; nihil Mathematicis illu
strius. At nos induessi auocitodi utilitate inspecta,
45쪽
co ut NygRIORVM LIB. I. Utatu artis teri nauimus modum. At contri, Orare rem celeriter complexi sumus nec eum primo erudi tum aptum tamen ad dicendum,pὀst autem cruditu. Hς-num, Laelium, doctos fisisse ira citum in studiosum aute eum, qui i)s aetate anteibat, amnem post uero Lepidum Carbone, Gracchos'
ceinde ita magnos nostram ad aetatem, Ut non multu, aut nuti omnino Graecis cedere VHicegoaxncaboinquam, inbus secta quavid Gituri tradidisse Gammultis rate sota eculavit. M t, codem te real He dotus, riptordiligensi Chronicis numquodadhistoriam quid attine ego talin mendacioti. muliorum ueritati anteponere non dubitaue gentoriotidems Minosa Troianobella. Ita in senturm Mant, MCLX nes cute muris maconditisumi. Seduluerum e-
46쪽
antiquior eum Naeuiam, alia vidclicelsecutum tempte Varronis, qui ut auditum est, uitam Naeuij produceret longius Sequuntur nomina duorum pictorum quorum prim in statuari deprauatum legitur in uulgatis codicibus . id fictum arbitror a linitate appellationum. Cum autem sententium, HONORE ALIARTES ex Platonis libro de Republica VIII transtulit sis autem ille: -του An inci μα- λ io α ἀπι- Egregie, inquit sTIBARVS, hoc translatum, luculente. Non in uerbis haesit inquum, retulitq; lcgantiβ. quod ille dixerat, alio tamen quodaminodo. Sed nequis interpretatum cum Platonem hoc iolaco neget, indicabimus eandem paulo post rationcm, in quibus interpretati,ncgari neutiquam potest. Uoloclitibi ac ludio sis omnibus commendatises uesse, coGioncstales Graecorum C Latinorum quae frustulatim, bis colligenda unt, quia totae integra iussa extant Ilus in hoc incidit, copiosii s. fiunt Proramnasimulatra, quae quando tamen edes Propediem, inquam: Ad hoc agamus. IN EPULIS dixit, proin conuiuio. Mu icae autetantum tribuere ueterum instituta, σβpientum litera , ut huius corruptione everticiuitatumstuc statum arbitrarentur. Sed Epaminondas The: banus ait, quo ducesieruilis pene ciuitas, inuictus Lacedamroniorum ad illud tempum copias udit,lugauit, cec dit. Tuneum potuit unius uiri uirtus. Quo et ointerfecto, retro etiamfrtuna Thebanorum sit. Hic audiuit Ofidem Pγ-thagoricum,cum TNbuicnissct ijs temporibus,quibus in magna Graecia illa sectu ummu flagrabat inuidia. Cum domus optima disciplina instruct Albilippus Macedonum rex, qui Thebis obsies detineretur, magnum adiumentu habuisse ad res praecla gerendis creditur. Quae autem de ora si ibi et in epulis dicuntaer, restrenda mi admor veterum acciendorum irim num , qt rex dicerentur frue quod quis' non ordine γram alteri, fodcuiuoluisset, tradercthstu quia remotis mensiis, lectuli ad obliquum quendi
λύ-ει, νει Domi ιόρα/ιακα ιο , Ibi ψ Themistoclis nomen est noti cuius uirtute Cr consilijs Persiis navali praelio uictis, rex Xerxes Graecia ex
criis Geometris in os ignificata . . . mensio . inuenem hane
47쪽
COMMENTARIORVM LIB. I. t γ uc nin Aegγpto, Herodotus putat peruenisse ad Graecos. Sed terrae mensiurationcm,idoth actorum nomina prationem, γεωδουσίαν proprienomi' nant ut cometriae it, contemplatio ueritatis, quae dc monstretur de certisqMib dum positis,concestues principi s. Haec uero sola intelligentia animico tant: tas ab Epicureis, restirentibus omnia adfin M,infusunt Figuris autem tractat, idestschemata nam numerorum ars in Hu proprie dicitur, quatenus quidcm hiperse considerantur Nam componantur, constranturi siccum, Musicae ubi ciuntur. sicut cum figurae in tu cxplicantur, astronomiam eam artem nominamus. Hae autem omnes lino nomine . Oματα dicuntur, σμα ἡμ,ta , quo gliscatur disciplina. quia sola ab anti' quis haec tractabuntur, Cr doctrinae opinionem retinebant figurae inquam, incri, motus interualla, magnitudines, sederum curis socru te philosophiam, ut Cicero uit, deuocauit e coelo Cy in urbibus collocauit, e iudGnaesellum introduxit, scoegit deuita ex moribus,rcbusq; bonis C malis quaerere. Quare illus naturales C coel las dilutationes, in quas c Plaἱone introducitur, illius minime uideri debere uolunt: citantes idiem Xenopbontem, qui negat Socratem naturum uniuerstatis, quodalijsapicntiae pro Forcs licerent, nec nuredi originem, rerumue coele)tium caussas exquisiuiffermonibus uis quin etiam conuicisse s ulticiae eos, qui latibus Q curis implicarentur. dea uero quae de Oratoribus Latinis hic perstrin-gqntur,saidebitur, assumes copiosiorem tractitum Bruti Admonitum tumente uola, carbonem legendum inibiuideri, non Catonem: quod CriEROALDUM memini annotare. Cum autem his dictis, me tacente, nihil ne STIBARVS quid praeterea interrogaret sensit puer, lactionem sibi prosequendam nes expectans imperium, ita reliqua subtexuit.
Philosophia latitit usq; ad hanc aetatem, nec ullum habest tumen literarum Latinarum, quatillustrandare excitanda nobis est, ut si occupati profisimus alia quid ciuibus nostris, prosimus etiam, si postlimus oci Psi In quo eo magis nobis in laborandis, quod mul t iam esse Latini libri dicuntur, scripti incosiderate ab Dpumis illis quidem uiris, sed non satis eruditis . Fieri Rutem potest, ut recte quis sentiat, & id quod sentit pol te loqui non possit Sed mandare quenc literis suas ςQgizdtioncs, qui eas nec disponere nec illustrare poc
48쪽
I Ac H. AMER IN TUSCULAN. I. iit , nec delectatione aliqua allicere lectorem, hominis cir intemperanter abutentis&ocio&literis Italsu
os libros ipsi legunt cum suis: nec quisl attingit prata tereOS, qui eandem licentiam scribendi sibi permitti Volunt. Quare si aliquid oratoria laudi nostra attuli mus industria,multo studiosius philosophis fontes ae Periemus, e quibus etiam illa manabant . Sed ut Aristoteles uir summo ingenio, scientiae copia, cum O tus esset Isocratis rhetoris gloria, dicere etiam coepit, a dolescentes docere, prudenti am cum cloquentia tu ogere: sic nobis placet, nec pristinum dicendi studium deponere, in hac maiorei uberiore arte uersari. Hanc etiam posectam philosophiam semper iudica ui, quae de maximis quaestionibus copiose posset ornatecpdicere. In quam exercitationem ita nos studiose operam dedimus, ut iam etiam scholas Graecorymo re habere auderemus. Vt nuper tuum post discessiim in Tusculano, cum essent complures mecum familia res, tentaui, quid in eo genere possem Vt enim antea declamitabam caussas, quod nemo me diutius secit sic haec mihi nunc senilis est declamati, ponere iube ham,de quo ius audire uellet: ac id aut sedens, aut ambulans disputabam. Itac dierum quinq; scholas, ut Keci appellant, in totidem libros contuli Fiebat aut ita, ut cum is qui audire licitet, dixisset quid sibi uideretur tum ego contra dicerem. Haec est enim, ut scis, uetus 5 Socratica ratio, contra alterius opinionem disserendi. Nam ita facillime, quid ueri simillimum esset, inueniri posse Socrates arbitrabatur. Sed quo Commo dius disputationes nostrae explicentur, sic eaς pona, si, quasi narretur . Ergo ita nassectu exordiunx.
Hic ego: Ptim, ut opinor, in his fiunt omnia, inquo, ius quos uiros
49쪽
μMI LUMEN TERARUM dignificat fuisse philosiophiae eloquentiam p raucio usi hoc loco notantur, quos C aula dicit minimem--,btapa acutos e. lam Ar
50쪽
quam aeme qui bi tudium sue placere pernegarent, inuentissent: ucro
nae ira onte marte progres liquous ruminstructionihil de oria tanquam praemio laboris uis industriis det rat.sta nobis,recte enim unis,hacappellatione uetustatis Oceronem de si naristito. Huitu enjmbolimsecripta ex omnium ueterum numero easunt p ctionis praestantia, ut ad iussa altori te Mastata etiam ingulari conditione tui pectoquen rem lis. Quo quidem loco, quandoquidem huc appellimur quo uento
quodam uolantati Auriante omnia derm t diam est. Quae autem contra hanc dicibolent, uel omitte Debo inquit, es, ut reliquis,meo arbitratu culi iram,ate poccre. Nunc uero quod proposuisti, pro uere. Hic ego: Gudari, inquam, a me necessari imitandι ration Ap imiror. tu ita uelim, iuilla conse mus, quaevi necessitate egregie
maduenimus An tu enim udandum putes aedis ium,ad norm mi macperpendiculam exactus aut qui alucr Diat Non sertur in ipsum huiusii dim rebus approbatione datur,sed sugentia, estentio, scdulitas: quo u miae ciuntur. Ouid aut est uti lacorum a rando non imitari aliquos, non res icere antinoorulis exemplum quoppium nec Fc be uideatur Quin etiamsicberes habet, ut tinet enum effigula, cum muniars siue omnes artes sines res, denis dicta, conmunt. Quis olen pmi AuDArci, nulls, non duomodo perquistem dcfomnum Non, ut opinor stcunq; unigenerauum quae abrumquum Hiquodunimo uo intuetur. Nullam est tam humile. st mi bisequendum, qui ex crcmucut, non propo