Danielis Georgii Morhofii De auro oratio, ipsis Kalendis Septembribus in auditorio majori Kilonii habita. Anno 1690

발행: 1690년

분량: 107페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

41쪽

ORATIO DE AURO.

ipse di stus est,in iis, quas peragravit, regionibus multa oraculastidit, variaque, quae illis evenerunt, praediuit Haec vero sagitta, si Hierophantis quibusdam credere fas est, eo ipso tempore, quo petasatus ille talatus Mercurius arctissime Soli junctus fuit Sagittario ortum stringente, DPegaso culmen tenente, in Vulcania officina fabricata fuit Per me quidem cuivis ex ingenio sit narratis vel demere vel addere fidem licebit; neque enim cum quoquam ideo in arenam descendam' id tamen credatis velim, multos vel hodie esse Equites tales auratos, qui orbem terrarum omniaque regna aureis sagittis circumvolitant, quibus omniadyta perrumpunt, omnes scopos feriunt, orrues castella expugnant, cum nihil omnino siit, quod non sagittis aureis siticcumbati Quis ergo Cupidiis, Deorium potentis limo, aureas alas recte additas, ut in Thespiens illo simulacro, negaverit Z quem vel ipsum sagittis aureis mortalium expugnare pectora Poeta prodiderunt.

Nullum inexpugnabile munimentum fore judicabat philippus,

quo asinus auro onustus possit penetrare quae non Veneris castella explignent asini, toti, quanti quanti sunt, aurei Si pecora vobis tondenda sunt, illas Egonis oves, qiuae vix ossibus haerent, mittite, sed, ut aureas PhryX OVes tondeatis, Videte aut, si in ca

pras incideritis, in illas ut incidatis videte, quae aureo illo Amalatheae cornu insignes sunt, unde, tanquam meXhausto quodam penore, omne fiugum bonorumque genus aflatim atque ubertim suppullulet. Nam ut cornuum illud suspiciosum nomen vos viros constantes ac fortes minimeque superstitiosos terreat, nequidem suspicabor. Vitam vero jucundissimam ac omni volupta tum genere affluentem transigetis, ubi semel vos ille fortunae uareae rivus inauraverit, albae scilicet gallinae, quae ova aurea pariat, non filios, sed maritos. mature quoque reti aureo plusquam Neroniano piscari discetis, probe ad artem chrematisticam timstructi illam praecipue, quae inicenore aurum collocat, ut nummorum nummos, π qui nascuntur ab Agis, Recundo vobis puerperio edat. Numquam non desint, qui ipsos piscatores suos aureos in nassam auream trahant a quibus tanquam a contagiosis hominibus Obi cavendum erit. Ille

praeterea ditescendi artes sunt, qua cςu digitos unguesque nossς

42쪽

interest . Earum non paucas, praejectim in testamentis captandi , Tiresis umbra apud Horatilini Ulyssem docuit in libri secundi ad ra quinta digna prosedio, uuae tota auro scribatur, quamque auri amatores lagant relegantque saepius, totamque omnino perdiscant exhauriant. Illud certe celeusima multornm auribus insonat Sipossis, recte;s non, quocunque modo rem Dan auream sententiam incialibus is literis, non tabulis sed

mentibus inscriptam circumferunt haec noctes diesqtie illis obversatur. Congerite ergo, quantum potestis, aurum non inter-Cedo, si recte quin potius hortor impello, Omnem OVetelapidem, ut nummos aureos in vitae usum seponatis qui tota oratione mea nihil alitid ago, quam ut excitem dormientes, in- Citem currentes si qui sunt, qui hoc in negotio dormiunt,nec pintius, audito auri nomine talaria quaerentes, vel Daedaleo remigio, vel Iovis quadrigis, omni accipitre Pegasoque Velociores, ad auream hanc metam contendunt. Sed tinum est, a quo vos ommdehortari studio velim, quod

repetens iterumque iterumque monebo

ne in illam, qui huic aurii corradendi studio comitari solet, morbum incidatis, quem χρυσiασμόν Graeci auruginem Latini &morbum regium, in aurei, ut puto, coloris honorem appellant: qui cum in corpus incidit, ita illud inficit, ut tota laeses omni. que memb1 a auro illita esse videantur, sequenti auri intuitu quom ipso auri vis firmatur curari solet; sed in animum Bdmissius, in χρυι ομανίαν cum maximo salutis nostra periculo

cegenerat.

Dsi talem ferris averthe pestem Aurum comportat,qui illo morbo correptus est,per varias artes licitas, illicitas, ungue trahit, quodcunque pote atque addit acervo,

perpetua ejus fame vel potius βουλιμία laborans. Non, ut sbi

bene sit aut aliis: non, ut cuticulam curet non, ut in mas nis centiae liberalitatisque instrumenta convertat; sed ut solo auri

adspectu pascatur,&ad hoc metallum damnatus, trabalibus quasi

43쪽

ORATIO DE AURO.

27 Ideoque clavis assigus sedeat, atque adeo totus illi incumbat. animo inter perpetuam cupidinem metum suspenso,

congestis undique saccis

I dormit inhi inora tanquam parcere sacris Cogitur, aut Aictis tanquam gaudere tabesiis; animisque metu igiti no Iesque diesque, Formidatque malos fures, incendia, servos,

Ne se compilent fugientes. Libenter enim recito illa Horatiana, tum quod elegantis masnt, it a quod aliqua huic malo medicina e lepidissimis estis Satat is peti possit. Quam misere cum re sacra, quam misere cum repriblica agitur, si vel homines sacri ordinis, vel reipublicae admi nistros, tiror ille invaserit a quorum ingenio nullum unquam flagitium aberit, nemini fidorum , cum in se ipse sint injurii. Domi genium defraudabunt, seris populum atrum panem ex hesterno jure stomacho latranti objicient, Vel cum farrata fumosum sinciput Ea

Duri ilus, aut fausas abrorum prandi betas aut omnes illas artes Xercebunt, quas Venerabilis illa Societas

quae a stubula nomen habet, la famosi ima Compagniade a Le mirabili blertia extudit, ac veluti leges candidatis suis Qrdidati, debebam dicere, quia brdium disciplinam profitenti in praescri psit. Qua in disciplina ita profecerunt nonnulli, ut insigni ae cessione augere ista amplissimorum Patrum istius Societatis se natusconsulta τεχνήματα possint, Vel ipso Eucliones nova auri cumulandi artes docturi. Quanquam plerumque fieri balet, ut, quod hac ratione corraserint aurum, Tolosano illi auro simile fiat, ad alios, qui horum hominiam insania fruuntur possessores perveniat. Vidi aliquando talium hominum ingenium lepida imagine in vicinae Civitatis curia depichim. Inter alia vitia avaritia sub Euclionis tenacissimi senis habitu delineab

tur. Nummos ille aureos, qua fieri poterat, rapacitate, uncis a

nibus, constipare in loculos capacissimos videbatur: qui tamen omnes pertuso eorum fundo non advertenti excidebant. iiiii, sis Lib. 1sit. i. pes m

44쪽

ANIELIS GEORGII MO RHO FI

pHsturce adspectu ita animus meus delectabatur, ii in hos Versiculos, quos vobis recitare non gravabor, libito prorumperet Non abes his)c technis armatus croreproterVo,

Euclio, cui nulla es frons, neque sancius es.

In nummos hiat unca manus nam colligit aurum Turnore, perfidia, sibus, arte, risis.

Tu, quanquampopulus tesibilat, ut tibi pLiuia Cum male co/gesas . ras gent opes. Sed udum es, digito monstrari faecis o Hic mori, hic humanis institor atque acri.

Saepeque ringemem loculis quae mergitur sis

Posicofugi rupraeda fefessit herum. Non sibigrata legunt HybLae mella volucres, Non, Harnia sibi quod rapit, que rapit. Non dape furtiva gaudebit corum ab esca,

uam petis, ipse malum tu tibi, Turde, cacas. Non male pecuniam serpenti comparat ingeniosissimus Vales,'idae splendida imagine serpentis instar fallens, postquam crumenae aut manuum calore incaluit, virus in antimos hominum effundat. Cil-jus sententiam ut confirmem, aurum ipsum serpentem esse dico, eX argento scilicet vivo, omnium metallorum matre natum. Ille ipseMerchirius, ut serpentum insignibus delectatur, ita serpens ipse est, qui terrae pulverem vorat, quo in aurum commutatur. Ejus contactu sublimes hominum animi ita dejiciuntur, ut in serpentes degenerent, humique repere incipiant. Iam vero, ut in veteri

Graecorum proverbio est: οῖις α μη Φάγη φιν, μη γεννή loqδρακων Serpens nisi devoret scrpentem , ἰnquam erit draco. o ergo serpentes ex illo genere deglutiendos credatis, Ut quis dracosiat, qui thesauris suis inclibare possit, serpentis Epidauru instar eos perpetuo custodiat de observet Nam, quod cereae solent, illos e cavernis suis serpentes aureos, ubi ubi illi delitescant, dulci eorum assi liodore, emunctae scilicet naris homines, rapaci illo spiritu attractos devorabunt. Nemo tamen haec a nobis in auri contumeliam dicta existimet, sed in homines ineptos, bono auro male utentes. Nam vel ex ipso auri abusu summa illa dignitas potentia auri elucet, quae tanta est,ut solo fulgore minios hominum

45쪽

ORATIO DE AURO δ'

fascinet, sibique totos subjiciat, ct a desperatissimis morbis ad D, talem pristinam, ac ab ipso orci limine quasi in vitam reducat. bH ex illorum, quos modo nominavi, homini uniene re aliquem periculoso morbo pene enectum, quem flosculi illi ex Hesperidum hortis, quos rosas nobiles vocare solemus, cum ipsi ostenderentur, mirifice refocillabant, ut animam illam nuditiam, vagulam, blandulam, jam in procinctu stantem dc si igituram, in vitam revocarent. Non ignotam credo vobis esse historiolam, quam Venusinus ille vates ' nobis memoria prodidit. Huebat auro S a

gento Opimius, qui tamen demanum fest potare Aeliucampana solis trusia, an que profestae. uondam hic lethargo grandi es oppres , ut heres

Iam circum loculos 5 claves titi ovansque Curreret. Hunc medicus multum celer atque fidelis

Excitat hoc parito mensam poni jubet, atque Effundi accos nummortis, accedereplures Au numerandum hominem sic erigite addit Uisiud M tua custodis, avidus jam haec auferet heres. Agilositate jam mirabilem auri essicaciam, quae omnium herbarum, verborum, lapidum, virtutes supergrediatur. Quid sit Exilit bonus ille Opimius prolando illo barano, velut fulmine aut tonitru excitatus, vigilesque in omnes partes oculos circumferens:

Men inquit, vives corvos sic delusurus hiantes, heredes sculicet suos, qui jam spe bolum hunc devoraverant nisi stultus, pamticulae alicujus de auro amittendae metu remedia negligens, vitam volens projectistiet Cum enim medicus illum compellaret: Descient inopem venae te, m cibus atque Ingens accedat somacho fultura ruemio

uid resis 'agedum sume hoc pisanarium orizae sille statim trepidus quaerens: uanti emtae 'parpo Euanti ergo Z octo φιιι

hanc tandem in se decretoriam sententiam pronunciatGetis id refert, morbo, an furtis pereamne rassim patque ita cum aiuri suaVissimo nomine in emies auras spirinis ejus

46쪽

discessit, post fata draconis alicujus corpus ingressurus, quo perpetuam thesauro si custodiam praestet. Huic historiae adeo sim, lem, ut nec ovum ovo similius esse possit, Ianus Nicius Erythraeus consignavit, ubi Hispani alicujus vitam de mores sub Euclionis Dreconsulti nomine vivis coloribus depingit nisi quod in feliciorem catastio phen fabula exiverit. Injiuiani facere elegantissimi autoris manibus viderer, si istidissima j his verba meis, χρυσεα Ζαλκειων, CottamUtarem. Quare totam illam, ut calamo ejus expresia est: recitabo: Dilanus ille verri Euclionem Iuriscon vocas DU nu Romam e contulerat tibi negotiaretur; hoc erit, ut ex labores ldioque,quoda res aliorum conferret, rem suam renue augeret itaque ut mos es eor- hominum, tim clerici vestem e ornatum accepi orpisque nonnusiorum suae ionis commissas ibi negoria sudiose diligenterqde peragere verum, ex mercede, quam consessu ba&Ir, vix tantulum decerpebat, quod e et ad vitam parce ac duriter Mondam satis, sed quantum nece talibm naturae detrahebat, tam dem num--rum acervo, quem Immure insituerat, addebat acervus

cumjam satis ex sententia excreet , tuis, advenis tempm quo liberritis sumtu genioque esset indulgendum. Itaque fimur Dufumuiaque operas conduxit, largius mensis coepit instruere, ita immen, ut singulis dies non ampi quam quinis obolis carnes, e binis

olera ac poma, in coenas ac prandia coemenda mandaret. At cum sepe inpotentiorrum aedesse conferret, ut negoti sibi commissis operam daret, is, ct tanquam percimiculos, Vinis an um rere it --hitto, quod videret,i prae caeteris honorem haberi, quicaudam trahorent, quos ut Antistites vocat; flatuit,parsimonia, cui tanquam uxori, quo nullum se a m mcusim, rebat, mincti m remittere eamque usibi res habere ubere, ac novas cum ambitione a uates societatesque contrahere que dedit operam, ut ad eorum numerum adscriberetur, quos aula Referendarissa Hai, quique nis simul superioris alterius ordinis mimere gantur, nigra tantumis utum tur Atque ut eum, quem insenderat, honoris gnadum pro Gniatate tueretur, rhedam equosque coemit, scircumsedes quatuor,quis sectarentur,mercede conduxit, ac vanavese ornavit. Usque issium

ius ipsis Euclioni neutiquam graves onec, amicoram alutationἱ ut a tantium vi attonib- utus, umuit At post tam

47쪽

ORATIO DE AURO.

lavor ille, tanquam flatus, hominem deforii quo elatus in tu uerat, continuo, mi Ade caelo delapsu, decidit, tanquam mimum, in memorra ordium anti rum, in quibus olim totis epigus haereb it. Itaque in otio, q-sua eum ambitio perduxippi cum anis no reputans cogitansque jam sebi hordeum fenum, avenam , qua equos alerct, emendam, circiinpedibus quatuor mercedem , cibum, semque praebendam, curandum ut equi unguibusferrosubactum haberent lum, laxiores aedes conducendis,sumtuosius mensam instruendam, aliaque e modi, quae omnibus fere horis crumenaee animam interciperent , haec igitursedulo in animo versans, ea molesta a sentiuent, ut ex aegritudine in morbum inciderit. ocatur medicus e accurru. At ille, qui

naturam 3 consuetudinem hominis nosset, cui medicinam adhibere bebat, continuo, quo morbo Liboraret, intellexit atque, Praesul, inquit, reverendis eiaravis hic est morbus, ut rideo , qui te invasim, nec Amgius abes apericulo quamobrem magnopere tibi laborandum es, ex eo ut comahiscas. Ita est, ut loqueris, ait aegrotus esse igitur opem: equidem angor, crucior, dissero doloribus , partem mihi viscerum abripi sentio. Medicus, qui ex pulsu, carere et m febri, non ignor

bat, risum tenere vix poterat, atque Bono, inquit, animo es jam,

perisse me arbitror, quod bonam hist morbi partem a te dejiciate missos fac duos exiisfamulis, quos circa te habes e posmHe reveritar, ut videam, ecquid praesidi fuerit in hocpharmaco, quod tisipropino. Illa, cui nihil tam erat cordi quam anitas, non procrastinat,

sed patim, ex medici r ripto , duorum hominum sumtu , hoc est,

non mimhn is agrisu in Ebru parte levat ReTertitur medic irogat, ut aPat ut me amentum illud eum inverit, quod rit si,mere Bene, respondet Euclio , sinon amni se usiquequaque ex sententia valere. Vin tu, inquit medicis, huic Muto auscultare, neque medico amplius egere 'Loquere, ait ille , audio lubmis , nam

Bihil est, quod magis misere copiam. Igitur, subdit medicis bolia

quos duos famesos do=no, quantum potes, abige, o mutare colomam jube tum auc uefacta, equos, si dam, hedam quoqne ei, quilisitetur,addichor atque ad veterem vivendi rationem, multo hae

salubriorem, quasi postliminio revertere. Eucliori mediotim singularem Vexclamat, neque jam mm Hypocrate , Galeno eum

48쪽

n DANIELI GEORGII MO RHOFII

intima θω morbipenetrallia se ulit ut rationem, qua illi occurri possit, invenit Vix bidiis intercessi ab hoc sermone, em cum me dico habuit, cum rheda equisque divenditis, hedario ac circums dibus, qui tantum illi morbi creaverant, in malam rem vis abire, domum vacuam ferit, seque in repetuum omni molestia dissolvit; atque octo illos annos, quibus deinceps vixit, ita sano fuit corpore, ut sua causa nullus medicus, vel ramento saltem plambeo , De Ius sit

ditior. Videtis, Auditores, quanta auri potentia sit in ruinis sub-jugandis nam si viles D serviles illi sunt, despotice illis imperat,

ut vel in perpetuum carcerem serva illa pecora compingat si voluptatibus ducuntur, magis effeminatos reddit, illamque Circes in giam aemulatur, qua in asinos porcos, Maes, non si sta, sed vera ριεταμορφα σει transmutat ubi in regales animos incidit, regiae seminae participes reddit, seqtie ipsis atque arbitrio eorum toti a permittit. Ite nunc divitiarum contemtores, ite auri mastiges,

praefiicta ista fronte auri summam potentiam negate, quod ad sanitatem saepe reducit homines, quod,ipsis sui stultis possessoribus sapientius, stultitiam illorum saepe redarguit, cum vel modestiam S temperantiam animis ingenerat, vel poenis corrigit, vel se scinabulibus hominum subducit. Ite nunc, qui figuris imaginibusqtie nullam esse essicaciam contenditis nam plus illae Imperatorum, Regum, Principum imagines auro impressae in animis hominum omnibus in negotiis operantur, quam ipsi illi Principes vivi, armati, loricati, galeati cataphracti, omni sua vi omnibusque machinis effecturi sint. Haec sunt illa sigilla magica, quae amorem suadent,

terrorem incutiunt, amicos alliciunt, hostes avertunt, sua rebuspi

blicis Palladia praestant. Nolo per mares hominum ordines orationem circumducere, quod magna eloqlientiae ubertate fecit a joragius saltem pro nostri ordinis homilaibus patica loquar, quos ab auro facile stiperari posse ait Majoragius, proposito eatri in rem Alciati exemplo, qitie Vela det, quocunqlle auri flatus spiraverit. Itane vero, Majoragi, tua nunc ipse Vineta caedes Nam quod de

Alciato dicis, ad omnes non pertinet: tu quidem parcius ista viris objicienda memineris, quorum latera ille Astratae gladius defennec deerit illis, tuo caiisae si lar patrocinentilr. De caeteris ridiaculum profecto est, auro superandos, quibus nemo catapultas&

49쪽

arietes aureos admothirtis sit, dc qui in felicitatis parte reputare possint, quod nulla etiamsi maxime velint, altri per malas artes congerendi sibi occasio sit. Quare δ de me ipso omnia honesta polliceor, scpro omnibus, quos subsellia illa occii pare videtis, sponsorem me interpono, ili, quantiam e vultibus illorum auguror, Mile me indemnem praestabunt. Illud tamen hic dissis mulare neqhieo, si viveret nunc , Iajoragius, 1iostrum fato delatus in aevum, novos illim mangones Mauri auctipes etiam in Musartim regno deprehensurum. Est enim Sophistarum gentis, qui cum Graeculis esurientibus omnia se scire actant, in coelum ipsum, si attrum ostenderis, ituri. Hi omnes disciplinas S artes, flanthina illaruna est , quas vel nunquam vel male didiceriint, ubi a regia via prilis jiuvenes abduxerint, εκ ρι- δελτων se tradituros pollicentur, ut

brevissimo tempore, tanqtiam aurea Abaridos sagitta per amplissima scientiarum spatia circumducantur. In temporis enim compendio omne lucrosae artis praesidium est, ut breviore circuitu messes illae aureae in orbem redeant. Sed longe illis stultiores juvenes ad obvolutum esca hamum certatim accumini, ab his Pantomimis decipi auroque suo iniungi cupiunt, vel novo postea auro artem dediscendi redemturi, vel sera ac inutili poenitentia

praecipitem stultitiam luituri, aut, si istis scopulis adhaeserint, novo postea ignorantiae praesidio rempublicam beaturi. Verum hos cum magistris discipulos sibis apere, vel, ut rectius dicam, delirare& libenter miseros esse, jubeamus. Caeterum ab omni evo utim generum homines eruditi fuere, quorum aliqui omnem suam, si quam habent, sapientiam in quaestum convertunt, institoribiis in re nublica literaria non dissimiles, ii vel foro vel aliis hominum necessitatibus operas tuas addicunt. Plerique eorum intra illos Carceres, quos rei familiaris amplificandae ciliri congerendi indit stria illis praescribit, subsisti int, neque mundi intelligibilis curas ad se pertinere arbitrantur. Sunt alii, qui vel tenui vel mediocrisi pendio, cui tamen multi etiam invideant, conducti, bonae doctaeque

mentis ornamenta unace sectantur; ii tenero juvenum animos in

buunt vel aliquid, quod ad posteros duret, cum valetudinis reique

familiaris detrimento commentantur. Quantillum est, si cum

50쪽

3 DANIELIS GEORGII MO RHOFII

caeterorum talentis contuleris, quod illi lucrantur,quibus liberi saepe in spem esuritionis educandi siliat. Fuere illa secilla, cum oratori-bUS talenta in mercedem constituerentur cum statuae e solido auro ponerelatur Gorgiae Leontino cum viginti talentis orationem Unam Venderet Isocrates cum Sannarario pro se versiculis sexies mille aurei darentur. Nunc miseri poetae oratores, etsi toti aurei sint, attreaqtie carmina scribant, non nisi aurum Platonicum S poeticum pro praemio reportant quod nescio quomodo Vol ticum est, neque manibus palpatur, neque oculos, cum ne oculis quidem appareat, implere potest. Quanquam saepe plumbeos, vel potius luteos, versiculos nummis aureis a magnatibus honoratos

viderim, nibus Catullus illud sitim: O seclum insipiens inficetum

merito acclamaret. Adeo omnis illa Poetarum sortuna non at rea, sed vel Jtimbea, vel vitrea est, quae vel pedibus conculcetur, vel inais fragiliqite splendore refirigens aureos illos Phoebi radios, ne in aurum densius constipentur, vel transmittat, vel reflectat. Vivebat superiori seculo, cum literae primum e longo illo veterno excitarentur, ab orco quasi in vitam revocatae, Franciscus Philebs litis, vir doctus, non exiguam e literis elegantioribus famam coim secutus, ut T qilitis ali rati Poetae laureati titulos reportarit, non

Martius tantum, sed: Pegasitis Apollinis eques; quem equestribus titulis ornari, summum hodie scelus esset immanis injuria. Sed bono illi Equiti irata pede floris fortuna fuit, quae praeterea misere claridicaret. Adeo enim attratus ille omni auro caruit, ii post obitum, nisi omni illa tentii ssipellectile culinaria prius vendita, non esset, quo terra conderetilr. Quare ex isto celebratissimorum vatum numero suavissimus ille Ioannes Secundus in illa Pecuniae regia, quam aliquando in somniis vidit, graphiceque descripsit, Posta ipse praestantilliintis, unum tantum alterumque Vatem in isto comitatu vidit, sed sui, ut ait, longe priusabiscere Poetae valentem vafrifaciem, crinesque tiara Laurigeros Telpuniceo texere galero, Mentitaque Deum tacitisub imaginefallunt.

Nihil ergo reliquum est,quam ut cum ipso in justissimas has querelas

SEARCH

MENU NAVIGATION