Hermanni Conringii De pace civili inter imperii ordines religione dissidentes perpetuo conservanda libri duo. Quorum posteriore jura et pax imperii ab Innocentii 10. papae criminationibus vindicantur

241쪽

's . . ANI DVERSIO IN audiantur Aut ad uant', nec ullam contra hanc Traniactionem tu petitorio aut possessorio in alii processus vel commissiones , quam decem tur. Denique & Caesar de Galliae Rex dc praecipui Catholicorum Principum, primo Legatorum suo rum, deinde propria manus stibscriptione confimmaverant jam tum utrasque Pacis Tabulas. Qui potuit itaque sine nota summae imprudentiae relevitatis,a Caesare & Catholicis Imperii ordinibus, aut vero etiam a Galliae Christianissimo Rege, roscindi tot annorum spacio deliberata, agitata, dc postremo tam graviter, tam severe, tam studiose, tam circumspecte inita dc in Tabulas relata, at lyc' sancte confirmata paci io 3 Nemo sane nisi stolis

lus & improbus persuaserit sibi de Tantis Principi bus adeo stolida & improba. Ac proinde quia nec

Innocentius cum sua Curia Romana, sic satis ali

quin callida, potuerit tale quid sibi pers ademnon potuit qu8've merito saltim in praesens alibyid commodi aDeclaratione isthac sibi polliceri

DixEMs fortassis : potuisse Innocentium sperare repentinam Pacis rupturam, etsi non a Caesare principibus, tamen a vulgo sacrissius ad trem. Sed haud verosimile est, homini i cuiqvam remimGermanicarum nonnillil gnaro, quales utique Curiae Romanae non icssent, lioc potuisse in menteii Vinire. Nec enim ullam vulgo qui cim nostro πι-

242쪽

BULLAM INNOCENTII X- . . DRbur est movendis rebus,nisi Caesaris aut Principum consilio dc ductu. Adhoc ita longo bello populus omnis suerat stactus dc viribus e uiaustus, ut nihil aeque desideraret quam Pacem quamVis etiam ini- .qyis legibus compositam, utque adeo a rebuS tusebidis animo tunc esset longe alienissimo. iii IGiTUR quo quidem tempore prodiit Declar, Trio , non potuit, saltim merito non potuit, qVid- ovam in praesens utilitatas inde Curia Romana eX-ipectare. Omnis ergo fruetiis illius , si quis tu i ad FUTURUM TEM pCs pertinebit. Et vero quando

j'm dudum mortui fuerint illi qui prini t Pacem

publicam constituere vel confirmavete, dc creve rint sortassis denuo Catholicarum in Imperio par . tium Vires in tantum, ut concessa. protestantibus recuperandi spes assulgeas, haud immerito vide tur, Deciatationem illam posse re agno incitamento esse, ad repetenda dc consequenda illa quae CDilaoIicis partibus B omanae Curiae erepta creduli tur. Possit enim saltim tunc temporis existimari a Catholicis, non teneri sese pacis pacto, sblutis da Olio Vinculo omnibus ab ipsomet Dei in hisce terris unico Vicario. Nec levitatis notam impingi posse, ut qui pacta illa non consecerint. Nec periculi quidquana amplius imminere a motibus, Vires redintegratas. Et impune igitur , c nullo

243쪽

ANIMAVERI IO IN sceIere a pactis conventis majoriam ac Legibus Ini petii recedi jam posse.

Verumenim vero etsi negari nequeat, Decla rationem istam fortassis aliquando fore apud Catholicarum partium animos imperitos aut novarum rerum cupidos si quae spes sese ostendat, fl bellum motuum civilium oc novi cruenti belli atque huic uni fini videri aliquando nosse inservire, aliud perinde Innocentium ejusdemq; potissimum consiliarium Fabium Protestationibus sitis& hac Declaratione spectavisse: attamen ne ita quiadem aliquid certi commodi in futurum a suis illis Protestationibus dc Declaratione Curia Romana jure merito potest expectare. Primo enim id multo rerum usu jam est con pertum, infelici eventu omnes motus passam terrarum finiisse, qui contra sancta majorum pacta, dc perpetuas reipublicae leges, per solas Paparum dispensationes quas vocant aut Declarationes fuerunt incensi. Non sane ullum temere scita exemplum

attuleris.

Ex adveri certum est, acriter Deum vindicasse Papamin instinctu,& praetextu plane illo quo D

claratio Innocentiana pacem sancte pactam sub ruit, rupta etiam cum Turcis foedera. Memorabilis sane in omne aevum est Hungarica ad Varnam clades. De illa ita scripsit isthac tempestate Eneas Sylvius

244쪽

BU AM INNOCENTII X. MI' Atis , quem post Roma coluit Pii Secundi papae nomine, Epiuola LXxXI: Elati prioris vi toria succe ibus Hungari, suadenteque Juliano Cardinale. Legato Eugenii Pontificis, μι traugas nusi Mentifore dicebat, injussu oedis Apopolica cum stibin Chrisiani nominis facita , Vacem ruperunti Pecto grandi exercitu terras hostissmingrediuntur, vastantes ferro Si equacuni obviam fiunt. Paulo post: Diu certatum e 3 aequis viribus , dum Christiani suas acies virtute sissentant, Tum v ro numero supplent. Cumsper plures horas nunc illi nunc isti caderent,ad extremum inc, MChristimnorum acie victores evadunt Turci; iuramenta

nonsolum domesticis fidissedoehostibus serva a

demonstrantDe eodem praelio verba nonnulla Artintonii Bonfinii ex Decadis III lib. vl q vae huc transferantur cumprimis itidem digna sunt. Amur

.qυum suos a Gadistio Rege non sine magna fugari cons caretur , ad expianda viscita Ide piacula, adulciscendam Chrisianorumperfidiam, ad sindicandum jus ref se pacis incenditur. promptum esse coicem initi sanctissimi foed/ris explicat, intentis in coelum oculis: m unt --

ni tui mecum percussere: per numen tuum sancte juram datamssub nomine tuo fidem violarunt,

per ei te sirum Deum Abne runt.Nunc Chri

245쪽

aos A ADVERSIO IN scis Deus es ut 'unis nos has cinamur' i Au mea que hic in urias, te quaso , ulciscere, o his pia

auctum tuum nomen nondum aguovere ' At L

dei poenas seude. Vix hac dixerat qui ultimum inse impetum e sectabat, Mum praelium quo au-- . ceps ac dubium diu fuerat nclinare apit. In m

nibus dc Oculis etiamnium Versatur natum hinc

caesi ad Varnam Uladistat Regis epigrammacpit platum. Cujus haec pars est: umortales non temerare dem

Me nisi Ponti ces) si erat ri per furiam onferretScythicum Pannon ora iugum

Etsi vero hon isdem ritibus, quibus induciae inter Amurathem dc Gladislaum olim suere paetae a ter scilicet Alcorano, alterEvangelico codici digi- tis impositis inducias juraverat, Pax Germaniae sit inter partes composita, eadem tamen paetorum est sanctinionia: idem robur, eodem Deo vindice in vinia conventa sunt. Itaque perinde ut antehac temper in ruptam praetextu papalium dispensatio num aut Deciarationuni fidem Deus severe graviterque animadvertit, ita justissima Numinis vindicta in rupta Pacis etiam 'aostrae pacta animadve stim iri, par est existimare. Saltim haud temere selicem perfidiae successum licet polliceri. Nec vero est quod dicat quis: Papam declarasse, quod Pacis initae leges jure ipso sint nullae, ac proinde fas esse

246쪽

BULLAM INNOCENTII X. amquavis data occasione illam rumpere. Paulo enim post monstrabimus, Declarationem illam esse iniquam, & Pacis leges aequitati Consentaneas. Utque habeant aliquid iniqui, nefas tamen esse contra datam Sc juratam fidem illas non observare: Ac proindeomnem rupturam crimine perfidiae teneri. Secundo, Per est verisimile, mansuram in multam aetatem memoriam, semel iterumque in Germania nostra, alibi frequentius, infeliciter cumprotestantibus religionis praetextu gestorum bellorum, quamvis eorum initia tamen perquam blanda visa fuissent. Atque adeo non temere, Catholicarum

partium saltim prudentiores quique, in discr mense laque conjicient denuo,& quidem sola Papali

Declaratione isthac induisti. Taceo nunc,quod usu jam compertum habeant prudentiores, quam in promptu sint Protestantibus auxilia aliena, etiam Cum vires domesticae nonnihil deficiunt. Prudentioribus autem Pacem se stantibus, temerariorum impetus haud multum commodi, contra autem sine dubio multum turbarum & certum periculum, cum Romanae Curiae tum Catholicis vulgo dici is Germaniae partibus adserre valet. Ac proinde ne sic quidem Declaratio ista utilitatem aliquam eximiam polliceri est idonea. Ἐρrtio, non' potest negari ue quidquid improbet Declaratio Papalis,Leges tamen Pacis probatas etae

247쪽

eto ANIMADVERSI OSIN ab optimis & prudent mis, nec minus sacrarum

quam humanarum , cumprimis Uero Imperii re-

rum, peritissimis Theologis ac Politicis , imo a Caesare , Rege Galliae, Senatu Veneto, Archiepiscopis,

Episcopis, Principibus, Abbatibus, aliisque Imperii

ordinibus, licet omnes Romano Papae sint addi chi. Sine dubio etiam sententiae husu memoria haud obliterabitur ue praesertim superstitibus praeci, ris pro ea defendenda monumentis. Atque adconumquam deerunt magni Caesares Reges Princi- .pes Virique alii, quorum conscientiae erit persuasium, Pacis paectionem neutiquam suisse improham , nec contra fas & aequum initam;& per Comsequens nefas esse, praesertim postquam in publicas Imperii inque ipsas Caesareae Capitulationis juratas leges est recepta, vel violare illam vel turbare.Imo spes est, ea in sententia fore semper, saltim plaero que. Etsi igitur nonnulli sorte Declarationis obtentu, incitati ab Ernesti & Erbermanni similibus, sint aliquid moturi, reclamantibus tamen plaerisq erit etiam illorum conatus irritus , atque adco Iim nocenti ana haec Declaratio sperato fructu etiam imposterum privabitur.

.rto denique, non potest undam utile esse rebus Romanae Curiae & partium Catholicarum id quod adversis Evangelicorum parti nunquam non ut ita loquarin v cat aurem , dc a Romana

248쪽

BULLAM INNOCENTII X. -- Curia ejusque motis se statoribus jubet cavem Hoc facit autem Declaratio isthaec Papalis. Quem enim Evangelicorum paulo prudentiorem permitatat illa secure dormire, & non potius excitet tamqvam ad agendas excubias adversus insidiantem hostem, etiam in altissima pace Certe ne Protestantes inopinato patiantur sese opprimi, & pacis specie hostilia adversium sese agitari, si quid aliud haec ipsa Declaratio emcere apta est.Etsi enim melioribus quibusque Catholicis merito & lubenter fidam Protestantes ue non ignorant tamen, quam tum possit, saltim apud Theologos quam multos Pontificios . cumprimis plurimos Iesiaitarum, prae omnibus, quos vocant Religiois, Romanae Curiae quarto sito voto adstrictorum , dc siipeo stitiosa Papalium sententiarum veneratio, & nΟ-strae partis internecinum odium: longe minus L

norant, qVam multi Magnatum quasi auribus seseuci patiantur ab illo Theologorum dc inprimis

Iesultarum agmine. Nec vero est, cur non reVocent

ad animum illam Viti Erbermanni haud infimi nominis Jesilitae consessionem, quae homini effient imprudenter sortassis excidit Appendice altera f. s. sui, quod mihi oppositit, Examinis. universum Theominquit, etiam Casaret, Bavari oequo quot cu Caramuele S. RI. pacem probabant prom

vebantque, pariter censebant, debere Papam I Dd a Leg.

249쪽

ain ANIMADVERSIO IN Legatum protesari contra Pacem , qua haereticis Q donantur Ecclesiastica bona. Q invis enim sortasse quidam eorum haud noluerint Protestatione istliac Pacem omni experte irritam reddere sqv admoduni aliam quondam suisse sententiam Otatonis Cardinalis Augustani, qui itidem contra Pacem Augustae initam fuit protestatus, per fecit V risimile Caramuel Pac. Licita Distulatione secunda n. I uaeque ad num.'s verissimum tamen est

id quod scribit Anti Caramuel Num. 18. f. s: se, non videt hoc argumento Protestatione scilicet Papath subverti sinem totius Paciscationis , quis Pax oe constans tranquis sis Imperiost Concipient enim haeretici ex hoc capite perpetuam erga C tholicos di dentiam ς quoa sient, hos Apostolica Sedi. Catholica Religioni, adeoque sibi, jus in bona Ecclesia caperpetuo cessis,servatum voluisse. Si

haec autem est Theologorum, etiam Pacem prinbantium , sententia, quid speremus de aliisὸ Et vero etiam Caramuel isthoc ipso libro quem Paciae LAcita titulo inscripsit. ia. 18. 13i & i talibique docuit: orandus e Isummus mutifex, ne consentiat, impruendi dem Legati ut reotestentur. Imo Dperte est professus, ia. 6. nullam clla perpetuam P, siem, adeo que nec hanc in perpetuitatem esse con-

cedat, licere Pacem dare liuereticis, si

250쪽

BULLAM INNOCENTII X. fio moraliter sit certum, laaeresin perpetuo duraturam. Facit igitur Declaratio Papalis, ut protestantes rasi cogantur numquam esse securi, sed perpetuo, propriae vires labascant, aliena auxilia circumspicere. Quod profecto ipsimet Romanae Curiae non est commodum: utpote cujus in Germania salus unice haereat in salute & tranquillitate Catholicatrum partium.

Quid, quod fortassis & Protestantes Principes, si

vires crescant, possint induci, armisCatholicos imbecilliores opprimere Si nempe, Declaratione P pali irritum Pacis robur esse faetim existimantes, tibi quoque integrum censeant, praevertere malum aRomanensibus imminens, adeoque saltim certo metu futuri periculi sese in tempore, dum adhuc prae Ualent, exsblvere. Taceo nunc, iisdem modis

quibus Catholici queant impelli quondam ad amma, posse Evangelicos nonnullos imprudentioribus persuaderi etsi ego id arbitror impium) fas sibi etiam esse, qualibet data occasione Catholicos exscinescre ue ut quibus nullo Pacis sacramento ampli-Ds post Bullam istam Innocentianam sint adstrieti. Prohibeat quidem Deus impias ejusmodi sententias. Spem etiam prohibiturum Deum, ne unquam tale quid cuipiam Veniat in mentem. Tarno versis tamen fiaspicionibus,& novis turbulentis miniationibus, DecIaratione isthac Innocentiana