장음표시 사용
231쪽
gias immodicas facile hydrops sequitur. Colludie
magis sere haemoptysis, quam narium haemorrhagia, cum pathematibus haemorrhoidalibus, et ind. natis affectibus hypochondriacis. Hirudines itaque tunc, ano applicatae, prosunt, ubi per aloen, vel lippositoria conuenientia, et fotus prouocari nequeunt. Certe, quae cum sinistro hypochondrio consentit haemoptysis, stagnationem sanguinis in , liene et hepate manifesto indicat, et haec est eius
causa maxime familiaris. ν - g. Cin Feliciter sane, et maxime congrue fluxus haemoris
rhoidum illam sanat. Vbi autem hic fluxus non eontingit, discussionem huius stagnationis per coiacussionem vaserum viscerum, . mediante vomitorio
prudenter adhibito, propono 'et suadeo, dum absque febre adhuc sunt haemoptyici, et orthostadii, et quidem unice ex radice Ipecacoantiae. In iuuenibus plus una vice, quam selicissime, hoc remedio usus sum: quoad senes, fateor, me unica vice sexagon riae cuidam macrae, et de cetero bene valenti, hoc
vomitorium, bono cum effectu dedisse. Inductus fui talia tentare, ex obseruationibus, quod haemo-ptysis saepissime colludat cum infarctibus viscerum abdominis, stagnationes sanguinis in pulmonibus causantibus, et secutus sum aliorum experientiari fortuitam, et inde, de nato bono effectu, mihi se matam ideam. Sic in Ephem. N. C. D. II. A. V. in App. prostat casias selieissimus, ex vomitorio improvide catharisticis iuncto, et ibid. Cent. VI. Observ. T. nec non, Vol. II. p. 44: ' Haemoplysin, licet' recurrentem, non obstare temper progressui s
232쪽
32. . CAP. II. DE MORBIS sENi Lisus, il l. IV. Obs. Ir7. Ideo, si vomitoriam methodum, reiiciendi ratio adest, nutrientibus, subausteris, m ' icilaginosis, agendum esse, cum Obseruatore, statui- lmus. Quin, cibis glaciatis, in haemoptysi effera ;
cum circumspeetione autem, ne vel singuatus, vel
Iypothymici quid saperueniat, cardiaci, spasinus, velatonia. Ferre. quosdam senes, imo amare frigida, .
Circa po m et obsenia, supra vidimus. In sen scente quodam, pectoris torosi, stupendum scimus. effectum, in haemoptysi effera, ex absorbiis sopiosis glaciei particulis, ex aqua fluviatili, glaciata hau- stis, interposita simul venaesectione. Valet adhuc per triennium bene hic haemopiscus, nullam cer cisiam, sed vinum Pontac, parum lymphatum, bibens. Quantum auxilium tulerint cibi glaciati in omitu cruento, prima vice, lege in Commercio Lit. Nor. 733.
f. CVIII. In Phuritiae vomitoria usum habere legimus
apud multos Auctores, de qua re 'ariarum sententiarum collectionem habemus in Annalo med. phys. Vratisi. A. I7as. mense Mart. p. 294. et A. 17 26, mense Jul. p. 49. quo ultimo loco casum quendam instruistiuum quidem, at pro re ibi nata, non imitandum habemus. Vomitoriorum inim, si bonus effectus sequitur, ille non, nisi dis ussione stagnationis deducendus erit. Mihi, in pleuritide, ob sebris imflammatoriae discussionem iam parantis, praesem tiam, vomitoria adhibere nunquam arrisit. Interiin lege 3. seqv. . De cetero effectus vomitoriorum in his morbis adem est, qui stemutatoriorum et quis , crini, mediante omnium reseluentium medicamentorum sarraginet. tantum muci in pectore, et cir
233쪽
ΕoRvMQUE CURATIONE. 233 caput resolueret, quantum sternutatoriis extrudi obseruamus: nec sola promotio stagnantis sanguinis,
vel protrusio muci rem absoluit, sed simul illud, iquod tunc feliciter succedit, toni partis affectae pristinum robur. . Polypum quidam dicebat se sentire,
interdum, ex ventriculo cordis sinistro in auriculam promoueri, et palpitationem cordis tentare, quem,i 'per tussim concutiendo, in pristinum locum semper repellebat. Concussionem viscerum abdominis, in morbo assini, Phthis, sYDEN HAM, cum multis aliis Practicis, per equitationem commendat, nec male; respondere autem hanc raro grauitati insertuum, in abdomine, in hoc malo semper praesentium, quis non obseruati Interim, quibus usus vomitoriorum
in pleuritide non videtur imitandus, illis venaesectio est commendanda, atten endo ad longaevos, ve1 prope tales, g. XXVII. et quidem, pro mea sententia, in latere affecto, nam et hic dissentiunt Practuci) attendendo tamen simul ad monitum, quod reperitur in Annal. Vratisi. Ersori. . 3729. non esse secandam venam, quando primo die sputum crue tum plus minus liberum iam adest. An laxans primis viis conueniat per os sumendum, vel an clysterhabeat 'usum, pro re nata iudicandum erit. Oleum paregoricum camphoraturi loco dolenti competit illitum, vel cataplasma quoddam conueniens. Spem 'salutis dant: bona respiratio, sputum cruentum fi uescens; pulsus magnus, leuiter sebrilis, et urina cum debito sedimento. Interdum inflammationem s
quitur suppuratio; quae. si non magna est, et si pus
coctum per circulationem ad massam fmguineam
non mox amandatur, it per organa excretorta a,
dominis, aluum vel vesicam, eliminetur, malum et
234쪽
234 CAP. II. DE MORBIs SENILI Bus, empyema enim inde nascitur. Crisin talem purulentam, cum stranguria, aliquando obseruaui in s
Pleura - peripneumonia multi senes robum, quadrati, et plethbrici pereunt. . Sanguinis accumulatio ex victu, quem ventriculi bona conditiob appetit .et digerit, arteriarum senilium solidescentia, et v narum laxitas, imo varicositas, facile colligere foetynt, quomodo stagnationes sanguinis, uti in abd . minis visceribus, ita in pulmonibus et circa pleuis ram nasci pqssit. Est morbus senum saepissime ac tissimus, inprimis, quando exscreatio copiosa muci, ' florido sanguine tincti, cum febre vehementi comiuncta est. Nisi venaesectio tempestiua, et pro renata; iterata, vel feliciter adhibitum vomitorium ex Ipecac. vel secundum calam Ephem. Nat. Curioc Vol. II. p. 344. ex sulph. aurat. antim. tertiae pra cip. clysteresque, euidens suggerant auxilium, aegri quinto vel sexto die moriuntur. Sociatur enim in-
teidum catarrhus suffocativus, et 'tunc. vomitori
rum Vsus valet, quae in pleuritide simplici dare
haesi, ne sebriles naturri motus turbarentur, et quia in pleuritide tale symtoma Vrgens communia ter non adest. Quando autem etiam in hac immi-het suffocatio, uti in Ephem. Nat. Cur. Cent. X. Obs 4r. in puero adfuisse, et vomitorii usu, vomi- tum purulentum, cum insecuta sanitate aegri, exci- . fatum fuisse, refertur. tunc etiam in pleuritide sus eante, vomitorii usus non erit reiiciendus. Persarrhaeam purulentam pleuro-peripneumoniam temminatam esse Ephem. Nat. Cur. Cent. VIII. Observ.
235쪽
EORVMQVE CVRATIONE. 23 sg. CX. Transeo nunc ad imi ventris viscera per senium vitiosa et morbida reddita. Ventriculus senum /laborat interdum Anorexia, quae quando cum symtomate soporoso contiacta est, ex cerebro consensualis et symtomatica iudicanda erit et poriculosa : quando autem ex vitio idiopathico veniatriculi nata est, e. g.' liquoris gasti ici vappiditate, cruditatibus, et atonia ventriculi .etc. med lae tunc est amplior locus. Faciunt hic egregie varii muria conditi, et aromati sati mathis, sin pi, succus citri, berberes, acetosa, imo acetum squillitieum, spiritus salis guttulae quaedam, ex viis no Rhenano haustae, Elix. Vitrioli Mync et talia. 'In victu sint interdum tenerae carnes, Ramae bouianae fumatae, imo pisces pingues sumati. Aliquo' ties in anorexia, cum vomitu, in qua nulli a ventruculo ferebantur cibi, rhombos nostros sumatos proficuos vidi; et qui testem huius virtutis rhomborum
nostrorum eupit, legat ELsHoLZIvM in Diaetetico. Porro nodulus ex rad. enulae, pimpin. alb. armora cia, herba nasturtii, cochleariae etc. cui addaturinabarbarum scopo laxativo; qui nodulus in cer uisia, res etiam in vino peti ai uot dies digeratur,
et pro re nata de illo bibatur, mane, vel hora ante prandium. Nec 'reiiciendae sunt pilulae alocticae interpositae, vel aloes hepat. tartaro vitriolato iumcta. Qui senes haustum frigidae matutinum capiunt, et serunt, minus illi ab anorexia tentantur φ i ad longaeuitatem etiam conferre quidam volunt, roborando ventriculum et cruditates resoluendo. Non equidem, supra, circa sermam internam senum, indicatus est ventriculi et intcstinorum speci
236쪽
lis status; attamen, facile apparet, quod, quando haec, in gradaeuitatem Vsque, temperantia in victu obseruata, in statu. exquisite bono conseruantur, iis bene ministrantibus, sanguinis perdurans bona crasis longaeuitatem sperare faciat. Opus autem ust, ut sub bona liquoris gastrici conditione, quae saepe in grandaevis latrare facit ventriculum, hunc plus iusto latrare caueant, ne per latratum sopientes mill- tos cibos incipiens fibrarum atonia augeatur, Iiquor gastricus alteretur, et ciborum indigestions ansa pras 'beatur, unde anoreria et qui sequuntur morbi. Inmensa frugali salubritas senum. Anorexia diu perstans, marasmum inducere solet
bus, nouiter ingestis, vel ex potus quantitate, vel insalubris cuiusdam qualitate oritur, bonus est: ubi vero cum anorexia iungitur, eiusdem est periculi cum anorexia, ipsi consensuali, de qua iam diximus..
Conueniunt remedia in anorexia commendata, nec non rhabarbari tinctura aquosa, aqua menthae, prae 'multis aliis autem, virium Rhenanum, cinnamomo. . tinctum et saccharatum, cochleatim sumtum V mitus, si sunt biliosi, thabarbarum cum cremore tartari, fine euacuandi sumatur, ut bilem exaestuantem, et in duodeno haerentem, euacuet: in hoc Vomi
tus genere frigida pota prodest, parce hausta. Qui
ex nephritide, et calculo oritur vomitus, suis indicatur signis, et partim remediis antispasmodicis, pamitin facta excretione calculi sistitur: non est autem dilecte huiuρ Ioci.
237쪽
Rutulentia est incommodum senum sonticum. ex quo non solum vigiliae, asthma, uti suo loco notauimus, , sed et alii morbi, terrificaque insomnia oriuntur.' Nascitur in senibus ex flacciditate ventriculi et intestinorum, nec non humorum, in illis, ad bonam ciborum digestionem, et clini nutribilis, a seculento separationem do stinatorum, inertia; vitio scilicet liquoris gastrici, succi pancreatici, bilis.
et muci intestinatis, etc. Opus itaque est talibus remediis, quae fibris flaccidis tonum reddunt, quae inertiam humorum corrigant, et sufficientem illorum secretionem promoueant, ut in his omnibus naturalis officiorum gradus conseruetur, ne alia mala grauiora inde progerminent.
Non semper totus intestinorum tractus a flatulentia assicitur, sed saepissime unum vel alterum in- , testinum, siue tenue, siue crassum, et tunc intestini vicini fibrae magis constringuntur, motus peristatri- 'eus fit irregularis, hic illic intensus, et dolorificus, sub colicae et passionis iliacae titulo; quae Omnis, constrictio periculosior est, si intestinum rectum et 'eius sphin sterim corripit, ut flatibus nullus plane pateat exitus. Quibus autem senibus, ani sphim icter, uti communiter Elet, laxior est, et flatibus iores pulsantibus obediens, illis raro nascitur graue a fiatulentia incommodum. Notandum praeterea, quod, quemadmodum fibrae intestinorum ex flaccia ditate, a sanguine, et humoribus ex illo secretis inertibus nati, flatulentiam admittunt, ita e contrario, ex ipsius boni sanguinis in vasis intestinorum st prationi natulantia oriri possit, nam sanguis bonus,
238쪽
elasticus, stagnando abundans, vasa distendit, et Gurget, et urit fibras intestinorum, ut in perpetua i regulari actione et gyratione, ad spasmos dosorificos usque, sub colicae haemorrhoidalis nomine; cuius iam aliqualem mentionem sub vigiliis secimus, mox amplius de illa acturi
Quae in Prsori flatulentiae genere proficua esse scimus, sunt inprimis amaro austera, e. D poma aurantiorum adhuc immatura, cortex peruu. cascarilistae, rhabarbarum, variis sermulis, pro aegri idio . erasia adhibita, vel in substantia masticata : haec
enim non 'solum fibras roborant, sed et vitia humorum corrigunt. Prosunt praeterea salia neutra, salia herbarum alcatina, absinthii , Card. b. etc. nec non cremor tartari, inprimis chalybeatus, ex marte praeparata varia, imo ipsse limatura 'martis, parce sumta. Conducunt etiam spiritus quidam minera- les mitigati, e. g. ille de tribus, spiritus nitri dulcis, liquor min. anod. vita. qu; pro rei nata magni usus sunt. Valent etiam Tinctura tartari, antimonii acris, Ess. pimp. albae, et aliae sic dictae carmi- natiuae. Memori interim simul mente tenendum,
quod de sensibilitate subiectorum, quoad medicamenta spirituosa in articulo de Syncope monui: quando de illa vel suspicio, vel indicati9 adest, adhibeantur potius medicamenta cum menstruo aque salino parata, uti vita. Elior stomachate, ex extractis amaris, liquore terrae fol. tartari, et aquis destilla constans. .. g. CXV. De usu oleorum destillatorum carminatiuorun non multum laudauero, nisi parcum et prouidum ill
239쪽
illorum usum, exceptis, oleo citri, ex corticibus, sibnomine Cedro elicito, et oleo absinthii destillato, genuino, tincturis alcatinis maritalis, vel solis in sac- charo ,ὰ pulveribus. Laxantium usus his omnibus addςndus est, quando alui segnities adest, inprimis rhabarbari et aloes ; illud sub tincturae aquosae sorma, haec in puluere cum tartaro vitriol. Tach. et magnesia; mea methodo, si pitulae Beccteri Stalialiana' 'el tales, parca dosi sumtae, non sufficiunt. Clysteribus, si laxantium operationem promouere necesse est ; illi autem quantitatem unciarum staptem non superent, quia hae suffcient, vel stimulando intestinum rectum, vel relaxando sphincterem, cum largiores facile alte in intestinum colon absorbeantur, et quando hoc flaccidum est, molestias multas in illo creare valent, inprimis si constent ex ingredientibus sermentantibus: sussiciet solutio Extr. Panchm. Croll. vel aliud purgantis, moderata dosi, in aqua facta, sale gemmae acuata, addito
Diaetae in regulis mangna vis est in flatulentia. . Cereuitam, licet fortis, et bene cocta et lupulata sit, calore ventriculi et intestinorum, fermentatione noua inducta, flatus generare, a multis experitur ἔquin et vina dulcia, licet generosa, flatus, noua tali termentatione producunt, pinguis enim, quae illis inest dulcedo, ex qua lac senum nuncupari merentur, facile nouam subit flatulentam fermentationem. Conuenit itaque potius vinum acidulum, gener ium, lymphatum, imo ipsum rubrum Gallicum, Pontac dictum, 'el aliud subausterum. Interim, qui cereuisam bibere cupiunt, sat lupulatam bibant,
240쪽
et o CAP. II. DE MORBIS sENILI Bus, . more Curonico et Livonico coctam, ii. e. silicibus magnis candentibus, malio iniectis, digestam, utpo te leuioris crastus inde fientem, quam illa, quae percoctionem concentratur, et inspissatur, antequam fermentationi traditur. Faciunt huc et semina carminativa, anisi, .carui etc. saccharo obducta, ' cibis, reliquis supercomesta. Ante omnia autem modus tenendus in ciborum et potus ingestione, et reiicienda sunt, a quibus aeger flatulentiam Ael minimam expertus est. Cibi sufficiente aromate, salino, vel alio, e. g. ZinZibere, pipere, 'sinapi etc. parentur, non neglecto succo Citri, muria Limonum. Nec improbamus lactis modicum, simplicem usum pro cibo. . Qui haustum spiritus vini ante pastum serunt, illigatuum generationem etiam ex hoc impediunt: cum enim cibi statim superingeruntur, omnis examstuans elasticitas mox a cibis mitigabitur. Potus, aquosus ealidus flatulentis non consert; nec ius cula multa: conserunt magis cibi solidiores, saliti, eu-pepti. Dilucidationis ergo, en casum sonticum: Vir annorum 69, hahitus laxi, a flatibus multum vexatus, tussi et angustia respirationis laborabat, bene tamen comedebat, et cereuisiam potabat pinguem: cum eructatio flatuum aliquando cessaret, dyspnoea augebatur. Tamen 'adhibita tonica, cum interpositis laxantibus, incommodum hoc leuabant, et sub hoc levamine maior secretio urinae fiebat, valde s turatae. Suadebatur ipsi potus vini Rhenani, vel Pontaclymphati, loco cereuisae; ' ex hinc per aliquot' menses ipsi melius, ut non nisi sub scalarum asce su dissiciliorem respirationem sentiret. Interim rheumatisino leuiori humeri sinistri corripiebatur,