장음표시 사용
221쪽
iorum violento spasmo, cum diaphragmatis com siunetis conuulsiuis agitationibus, et hypochondri rum tumultu illos turbat; saepius sub laborioso i sultu, et paroxysino. Tusses hae plerumque Accae
sunt. et si non facile cedunt, periculosae evadunt, quia simul caput turbant, tam concussione, quam congestione sanguinis, titulum comu tuarum meremtes, vel ferinarum. Lugebatur, ante paucos an- 'nos, celeb. Prof Gottingensis, grandaevus, qui post quam ante noctem tussi serina correptus fuerat, m ne in lecto mortuus repertus est. Apoplexia sine dubio obiit, vel cordis ruptura ; valde enim quat tur debile, ad officia segnius redditum hoc primarium vitae organum: vel cerebrum, neruorum primcipium ossicio sito fungi amplius non valuit. videiussim ferin. f. L. Ex tusi tali nuper viro grand- aeuo bubonocele in sinistro inguine. Si etiam hae
tusses, interdum diu durantes, apoplexiam non inducunt, virium tamen prostiationem, anoreriam, et agrypniani causantur. Quibus sic tussientibus, mucus sanguinolentus exscreatur, illis, prae ceteris, V naesectii conuenit; conuenit autem sere omnibus, interpositis laxantibus. Bona etiam sunt olea e
pressa, amygd. lini etc. sperma Ceti, et pinguedines, gallinacea, imo decantata illa canina, pane tosto exceptae, adsperse sale, interdum superinstrata pul- pa pomorum, ad gratifaciendum stomacho: demuti cent et delinunt irritatas et sero acri turbatas fibras nerueas. Nec carnes pingues, recentes, et fumatae hic exulent, ventriculo gratae; similiter pisces pin- gues, quorum pinguedo se intimius sanguini miscet. omnia pro consuetudine aegri. Quantum enim sub diaetae schemate seni aegro subuenire licitum
222쪽
est, tantum medicinae fastidiosae derogatur. sunt lacticinia, crocata, anisata, salutata: iuscula ' carnium pinguia: insusum salutae, addita glycyra rhieta pro euehendis, particulis seri nocentibus per urinam. Nux moscata, et lacrymae olibani mastita catae temperant saepe subito serum sauces oce pans; omnia autem Sperat hoc intuitu granum camphorae masticatum. Quine, per massicationem praeterea, ad ventriculum et sanguinem abit media cina, menstruo saliuali praeparata, naturae est comvenientissima. . . ' -
oxymel squillit. nec non Ess. pimpin. alb. Succini, et alia G. ammon. Syr. de Erys. Lob. ete. Si autem aliquid fibrilis accedit, magis prosunt ex cori.
Cascar. parata remedia. Inter aromata valet 'croaeus et gingiber, ille infusis, vel cibis additus, hoc in puluere, cum sextuplo vel septuplo sacchari mixtum, et absque vehiculo deglutitum. 'Valet interdum spiritus vini multo saccharo dilicificatus, balsamus sulph. anisatus, ad massam pitularem, leni igne, inspis latus, et ad grana I v. vel v. pulueri glycyrrhi etae mixtus, itidem selaminis est: ructus, quos Creat, male sapidos, macis masticatio temperat. Terebincithina in vitello oui seluta, addita pauca aqua men-thae. Ipsa aqua menthae soli, saccharo paululum
edulcorata, mucum egregie resoluit, ventriculum, et reliqua viscera roborat.
Ad tussis saepius memoratae spasnodieae curationem pertinet etiam optatorum prouidus estis,e. g. pilutae de Styrace, vel de Cynoglossa parcius datae,
223쪽
ssitae, comitantibus insusis vel decoetis pectoralibus ex speciebus leniter incras antibus et diureticis, qdo per calide bibita simul transpiratio augeatur, et sic 'per poros et renes acre serum eliminetur. Transpirationi multum fauebit indusium ex pannb laneo, iam supra memorato, planesi dicto: quod tamen deponendum rursus, simul. tussis eminenter remisit, ne assuefiat natura huic sortiori transpirationi, et imposterum hic essectus eludatur, cum nouus dec bitus seri ad pulmones fuerit factus. Sane opii usus in omni fere tussi, quae aegris rara dat interualla, maxime conuenit, ut interuallis inde longioribus effectis, vigiliae edomentur, et corporis concussones, vires admodum frangentes, moderentur, somnus et quies e contrario vires restituant, quae mediante tussi moderata, post somnum, facilius ex pectore eliminabunt, quod secietum est. Praeterea eius coia 'pia tunc minor edt, quia sub somno multum muci ad alia organa secretoria amandatur. Inter anodina valet etiam quaevis fers'entata opii medicina, quae igsta dosi, spir. vini camphor. cum saccharo . sufficienter edulcorato, instillari potest, e. g. drachmis duabus vel tribu , quod ita optatum vehiculum, sensim, per drachmas, vel minus, absurberi potest. Pediluuiorum usus, ante ingressum lecti adhibitus, saepe ancidinorum vicarius esse poterit. Anodynum etiam est serum lactis cum vino canariens i sta proportione paratum. Pectori anteriori, et costis ad hypochonaria usque, saepe bono cum effectu, calide inunguntur pinguedines tenerae gallinaceae, . caninae, vel tales, post horulam rursus extergendae.
Plebeii nostrates in balneo calido, has partes s uent, scopis ex ramis botulae paratis, seruentibus.
224쪽
224 - CAP. II. DE MORBIS SENILIBVs,f. C. Phthisis inter primarios senum morbos in Ae is
Med. Berolin. numeratur, licet senes a plurimis Me- ὸ. dicis a Phthisi immunes censeantur. Pro mea semientia non adeo familiarem agnosco Phthisin senibus; quam enim auctores attribuunt senibus Phthiasin, illam apparentem tantum suisse, et in insigni
flacciditate, et marcore pulmonum extitisse, verosimile est, quem perpetua ex massa humorum muci ad pulmones secretio, cum inde coniuncto infarctu, effecit: hac autem continua depletione muci, vasa corporis sanguinea insigniter euacuantur, et corpus senile emaciatur: adsurgit tandem febris, et an Texta, quae omnia, comite tussi, Phthiseos formam, induunt, et senem, saluis de reliquo pulmonibus, interficiunt. Tales Phthises in senibus curatas legimus in Ephem. N. C. D. II. A. IV. Obs. I7. potu aquarum Freye-aldensium, et ibid. Vol. I. Obsia 3. senex Phthisicus acidulis Deinacensibus curatus est. Contra mucositatem pulmones aggravantem, et cum tussi, sensim dicta symtomata, apparinter phthisica, generantem, commendamus, quae in tussi humida commendauimus, acidula, amara resoluentia, oxymel squilliticum, etc. nec non rad. aron. trifol. aquai. et nasturtium; rad. enulae condit. ainZib. condit. etc.. Quod si vero placuerit usum a Parum soteriarum tentare, ut bibant mane, in I cto, primas portiones, suadeo, quo per calorem cor, poris, omnia colatoria imi ventris peruia teneantur, donec pota aqua diuerticula sua ad renes commode nacta sit: senes enim, dum motu corporis pertina ci, hunc scopum 'obtinere cupiunt, per virium pes.'sundationem, et corporis refrigerationem, illo frui strantur
225쪽
Brantur facile. Nec iuniores hoc temnant cons Ilum. Sanabuntur senes a tali Phthisi, nisi aliquid scirrhosi vel in ipsis pulmonibus, vel in glandulis meseraicis subsit, quod diarinaeas, et febres maras- modes pertinaces inducat, et aegrum iugulet.
num, thoracis et hypochondriorum vitia conti gens: Est vel humidum catharro suffocativo a cedens, vel siccum, hocque I. vel ex pulmonum et musculorum arteriae asperae, quin thoracis per ne nos intercostales constrictione conuulsiva, inde comtitilpiuum dictum, vel 2. Dpochondriacum ex flatulentia, vel ex thesenterii turbis conuulsuis. vel 3. iex polypo et hydrope pectoris enatum. Addi pos. 'set. 4. pingMedinosum, quale seniculae obesae fuit in Ephem. N. C. Vol. I. Obs. 9O. Asthma humidum familiarius est senibus, quam siccum, excepto illo flatulento, diaphragma extendente, ad respirationis impedimentum. Senibus hoc malum facile accidio cum iam absque causa moesbida, et ex solo, senio sint anheli, et fractae respirationis, cum mo- iuent corpus. Asthmatis species ex tussi coniuncta facile dignoscitur. ' Praecipitata sicca tussis conuelati bronchia, pulmones, thoracem imo diaphragma indicat: talis etiam a flatulentia vexatum hypochondrium comitatur. Paeoxyrant hae species interdum et remediis locum dant. Quod hydropem pectoris et polypum pro cauIa habet, tussim seros sanguineam, communiter coniunctam habet. -- serrimus est aegri status, strangulatio perpetua inte dum, facies liuida et frigida, nec non manus; visus 'bscuratio, carotidum arteriarum subsultus, et a P rae,
226쪽
rae, euecto collo, cum sibilo dissicilis respliatio.
Thorax robore musculorum propriurum priuatus, colli et humeri musculorum auxiliis eleuatur, ut a teria aspera aurae arripiat particulam: in hune fi nem' nares siccas perpetuo madefaciendo. Ex his omnibus cor ad enormem magnitudinem amplificatum reperitur. Orthopnoeam constituit hic inma tis summus gradus, reliqui sunt paulo mitiores.
Ammati humido eandem dicamus medelam, quam tussi humidae; addimus ta n adhuc vomutorium, vel ex sulphure antimon. aurato, tertiae praecipitationis, vel ex squilla. Asthmati flatuleti to damus remedia, quae sub flatulentiae pertracta tione proficua habebimus. Conuulsivo contraibunt eadem remedia, quae in tussi conuulsiva nominauiamus, adiiciendo inunctionem pectoris clam oleo p puteo camphorato, vel impositione emplastri cuiusdam roborantis antispastici, e. g. de Galbano, si malum a musculis thoracis et intercost. oriri putemus. G. Galbani usust internus valdς proficuus est, ut et aiae foet. nec non flores Benzoes. Praeterea, vesicatoria brachiis et cruribus .pponantur, pedesque
pediluuiis salinis, vel lixiviosis emolliantur. nisi ad sht oedemata. Quod ex polypo et hydrope pecto- ri, nascitur Asthma, iis cedet remediis, si possibile,' Quae sub eorum titulis commendabimus.
cum magna illarum atonia, subiectis habitus laxio ris inprimis contingens. Est affectus senibus peri culosissimus, uti ὶnfantibus repletis, quibus etiam, uti supra, Capite prinio monuimus, familiaris est, quando
227쪽
- EORvMQUE CURATIONr. quam o de conuenientia morborum, Vtrique aetati
communium, sermo fuit. Maxime habent, de quo sibi caueant, qui simul podagrae et erysipet ii, laxi habitus familiari us malis, sunt obnoxii, quia, quam
do extremi artus, humorum consuetas stagnationes et decubitus non sufficienter admittunt, eo veheme liores decubitus ad pectus reuertuntur. Invitentur itaque in tali casu inflammationes ad loca consue- .
ta, vel scarificationibus, vel venaesectionibus, in
dorse pedis quia hae saepius, hoc in loco, absque
dispositione ad tales inflammationes, inde inflammantur vel aliis modis. Si autem haec seliciter
et cito non succedunt, vel de eorum successu desperatur, remediis efficacissimis contra catharrum age dum erit, e. g. oxymelle, vel aceto squillitico, ad .dosin vomitiuam dato; vel etiam alio vomitorio efficaciae non drasticae, e. g. rad. Ipecaeoannae, vel, quod omnia plus 'una virtute superat, sulphur ariti-mon. tertiae praecipitationis, tam ad scopum vomitiuum, quam resoluentem, cuius virtutes diserte, et indice experientia, in casu exponuntur, in AnnaLmeae phu. gratisi. s. rya . Mense Iun. p. 10. Pra ter haec conueniunt clysteres stimulantes, vesicat ria ad brachia et suras; nec non frictiones totius corporis. Felici er autem mitigato, vel fugato pa-roxysmo, exhibeantur diureti e et resoluente hetabae pro infuso, crocus, pulmonum, secundum urEPELIVM, anima, sperma ceti, et pinguedines anim
lium; iniusculis, radicibus et herbis diureticis etr soluentibus conditis, interposito usu spiritu salis ammoniaci tonico.
228쪽
POI pus est lympha in corde, et proximis eordis vasis concreta, sanguinis liberum meatum impediens. Laborare illo quosdam senes, examen de forma se- num interna docuit. Credibile praeterea est, plu- . rimos senes hoc affectu Iaborare. Quando polypus mole grandis est, asthma inducit, imo hydro. pem pectoris, quin subitaneam mortem, uti in casti illo, de sene post iracundiam subito mortuo, supra vidimus. Periculosiorem iudicamus polypum, qui
in dextro cordis ventriculo nascitur, quia urgentem a tergo seriguinem plurimum venosum retardat, et
sic per eius moram viscera abdominis infarctibus et obstructionibus variis tradit. Pulsus in polypo magno est exilis et interruptus, transit enim parum semguinis per sinistrum cordis ventriculum, cuius mo- eum polypus simul interrumpit, et cor palpitare facit. . Quid consiliit certe parum. Vbi de hydro, pis absentia iustum est iudicium, venaesectio repetita, in brachio, leuamen praebet. Omnes praeterea senes fugiant animi motus excessivos maxime iram; nec sanguinem potu et cibo valde exaestuantibus exagitent: perspiratio corporis autem salua seruetur, et leniter promoueatur. Cons. Obsern. pathois log. therap. de Polypo, Ephem. N. C. Vol. IV. Append. In iisdem Ephem. D. III. h. III. Obs. 24. reis fertur casus seminae, a multis annis dyspnoea laborantis, quae asthmate, et tandem orthopnoea labo- auit, et obiit. Medicus illam polypo laboraro, praedixit, licet nunquam pulsum intermittentem ota seruauerit. Post mortem cor inuentum est ingens, cum vasis coronariis valdo tumidis, repletym non
229쪽
tantum, intra sinistrum thalamum, concreto sanguiane, sed et polypo Valde tenaci intra valvulas et columellas firmissime radicato, multos pollices longo. Quidquid remedii adhibitum, omne incassum datum. Sensus dolorificus cordis, cum eiusdem palpitationo et pulsu intermittente, . etiam quidem polypum ata esse credere faciunt, interim bene attendendum, a non illa cordis palpitatio, a diaphragmatis atonia,
vel palpitatione dependeat; indicatur posterius, si
cum oscitatione accedat palpitatio cordis et adsit extremorum, nasique refrigerationis sensus; hocque tanto certius est, si aromatica, et spirituosa, parco adhibita, medelam asserunt. Leuatur etiam haeci palpitatio a corporis variato situ, quae polypum pro causa non habet , Causalitatis ditiarentia etiam 'adest, quando sub somno et post semnum pulsus cordis non intermittit, sed solum post passum tam tum, id quod cor, a diaphragmate, per ventriculum
repletum presso, tangi indicat; tanto certius nunc pulsus intermittit, quJando arteria magna, et auriculae ossificatae, et ad motum ineptiores redditaosunt. Quando autem sub somno, vel post somnum non intermittit pulsus. aperte elucet, massam sam Suineam peripherica vasa et habitum periphericum abundantius repleuisse, admittente hoc toni sub s mio remissione, facilius, quam sub statu diurno via sili, sub quo musculorum systema ad motus voluntarios corporis paratius semper existere debet: hinc est, quod.senes a somno nocturno placido euigilantes, manus suas blande tumidas, et digitos ipsis complicationi renitentes saepe inueniant: in hoc statu somnisero, cor, ab abundantia sanguinis, ex
230쪽
23o CAP. II. DE MORBIS sENILIBus,mestieo, ossificatione arteriae vel auricularum. vel ipso polypo, modo non magno, non careat. f. CV. HVdrops pectoris sua signa habet ex as limate, . tussi vel sicca, vel seroso - sanguinea, tumore manuum, pulsu exili, et interrupto, quando folypus cordis simul adest, et ex volutatione seri ad latus, in quod corpus conuertitur. Oritur hydrops p istoris vel ex polypo, circulationem sanguinis in pubmonibus retardante, ut vasa lymphatica, quae C mitantur venosa, rumpantur, vel ex lymphae unia
uersali spissitudine, et in hoc casu, licet primordialiter, ex speciali constituti6ne, et dispositione, pulmones occupauerit, ad abdominis viscera postea transit, et interdum asciten format. Quando de polypo suspicio adest, minor spes auxilii erit, quam si solus est hydrops pectoris, contra quam remediis agendum, usu felici iam probatis, maxime gummi ammoniaco et squilla, nec non diureticis vegetabilibus, enula, pimpin. petroset apio etc. de quorum felici operatione, lege in variis casibus Ephem. Nat. Cur. et in Aetis Med. Berol.
HMmvlisis senum, eandem vaserum debilitatem.
ἐmo circa valvulas venarum ortam varicositatem,
in pulmonibus, pro causa habet primaria et proxima ; quam similiter in examine haemorrhagiae narium allegauimus. Hoc in senum haemorrhagiis singulare est, quod non fiant subito senestae, uti id in suntoribus saepius accidit; interim hoc periculo, plenarie, non carent, inprimis in grandaevitatis cinnis, vel si varicosum quid grande, vel aneurismatiis cum in culpa fuerit. Praeteres, senum hamorrha- gias