Josephi Mariani Parthenii Electricorum Libri 6

61쪽

ELECTRICORUM

Diversas flammae; neque enim cum Prodit, eandem . Semper amat speciem; neque eosdem sumere Uultus . . Ha Splendidior non nunquam , ct lucida lumine multom si Praestinguit fulgore sculos aciemque tuentum . Vix micat interdum , atque emergit pallida Lucut Incertam aspicimus rara inter nubila lunam tiorbe subobstum caeli periuauia serri ,ii. ': a

Cum pluvigra, ct tristes terris denuntiat euros nisa si Insuri ut multum variat lux ipse , eademque a ' Non illi in semper species ; ita semper eodem

Non educta modo praegnaate coercita Vitro l . vl : iErumpit superas collucens flammR sub aura . . . L hsponte sua interdum tibi provenit, ac prope nullam l

Vim , qua compell/s residem prodire, requiritis t R. Et vero, manibus vitreum si triveris Orbe ml, : Quanquam lapsa soro iaceat neglecta catena , MEt rota non ullos segnis det subdita morus ait bLucentes , intςrque mamia digitosque , favillasis Obscuras noctis cernes rutilare per umbras ali . J Flamma. Haec quoniam erumpit prope sponte , iaceote eatena .

sponta με nomen secere vocantes V urim

Inde olli . flammae species est altera , nomen: mammas Inde etiam proprium sibi nacta, quod arte cietur . Isibus haec nostris apta est ; haec sueta referre . . . Diversam variae lucis sub imagine formam. io .' Sed quocunque modo tibi sponte, aut prodeat arte s

62쪽

LIBER . II. Quam se se in partem dilabens flamma receptet, Ut multum intendas aciem , Observare tuendo Non datur. usque adeo rapido cita lumine fulget Et subito ex oculis tenues vanescit in auras. Sed cita non adeo vanescit flamma , micantis Cum variam coni, aut stellae formam induit; ut non Diversam inter se componens lucis & ignis Et formam de speciem, liquido distinguere possis. as facies adeo vatias praetendere nostris Illudens oculis ignis cum gaudeat; atque hae Nequaquam temere exsistant , nec sorte regantur ἔ, Sed modus de ratio intersita, cognoscere. Certa Praestiterit quanam elicias utramlibet arte , Seu mavis stellae, seu coni exsistere formam .i Cum tibi praerapidos urget globus incitus orbes iEt sua demittunt pendentem vincla catenam , Sedulus observa , qu/ parte ea desinit, utrum Plana sit , .an contra tenuatam cuspis obarmet. Extrema si parte in acumen desinat; atque huic Infra exporrectim , praescripto limite , palmam Si porro admoris , subitam ferri inter acumen, Subjectamque manum accendi mirabere flammam, inae rutili effigiem coni spectantibus offert. Lata basis plano passae sedet aequore palmae , Tum se se attollens , apicemque imitata coruscum splendentis galeae, tenuato vertice fulget a

Flammae

alii sima di

ssiparenta sidus es Erisum re

63쪽

6 ELECTRICORUM

Et ciet arguti tibi sibila flamina venti. - zz At Vero tensae si pars extrema catenae ..--δ' Sit plana , atque huic palmam jam non amplius, silla Scilicet oblata incatam conabere quidquam Essicere at ferri obtuleris tenuantis acumen , Accensam renti pariter cum murmure sammam Cernes; sed forma, nec non & luce , priori Dissimilem flammam 3 neque enim dat lucida conum Sed stellae in morem , quam paullo densior aer

obnubit caelo, subpallida lumine fulget. Ut lux languidior se prodit; sic quoque stridor

Tenuior auditur , multoque remissior aurae. N inare age , seu coni libeat, seu sideris ignes Arvas M. Elicere , proprium observans addiscito morem Rumpentis flammae ; & nunc hanc nunc protinus illam Sumere gaudentis speciem . Fac semper acuto Contendat planum , plano contendat acutum I Atque tibi.varias dabit haec contentio sormas . Diverse Praeterea non est tibi segnius, atque minori

do ma-- Machina cum nega studio observanda catena.

DNneu D Haec si alto suspensa tholo demittat acumen ,

Granda. . . . . .

Planum autem , quod tu Q1pensie Obieceris, Ima Innitatur humo; contrave , iacente catena ,

Machina fulta Elo si se subducat, & illi

Adiaceat planum , & terrae innitatur acumen ;Lucidus exoritud tenuato vertice conus.

64쪽

Sin disiuncta solo corpus sustentet acutum Machina , & obiectum non ulla cuspide planum Insistat terrae ; aut versa hoc vice machina sidens, Illud sustineat dependens rite c tena ;Languidulum apparet pallenti lumine sidus. Haec servans , & quae tibi plurima suggeret usu. , Usus & in subitis sollers industria rebus,

Τentando varias, varia ut te sorte cupida Incessat, poteris flammarum educere formas. Ac iam praecipua tibi nunc exponere cura Tempus , & egregii memoranda inventa Batavi a Pandere ; quoque modo violentior ardeat ignis; Eque vitro inderd.m reseretur famma trisulci Fulminis in morem ; toto quae plurima caelo Molitur pater omnipotens, cum vindice dextra Delicit aerias, alpina cacumina, rupes, Atque humili stero it mortalia corda pavore.

Res nova; quaque Oihil fortasse sagacius, & qua Exitiale magis , post aera tonantia bella , Ferratosque tubos lethali pulvere fartos, Nil reperit nobis hominum vis effera. id autem, Si cui farte animum subeat tam dira voluptas Alitis horrificos imitari fulminis ignes, Confieri quanam possit ratione , docebo.

Tum Phialae Batavieae, tum rum experimentorum intelligentiam Quadririaviciniani ad clariorem diois schema in calce operis exhibetur. Dissilietoo by Cooste

65쪽

ELECTRICORUM

,I . t. Sive scyphus, tumido seu mavis amphora ventre

vie o εος Sumitur, ad nostros aeque aptum utrumlibet usus t

ε His labro , aut collo tenus unda infunditur ; ipsa , Quod mirere , ignis violentior exit ab unda. Sed primum chalybe e tenui, lento ve orichalco Deductum , intentaeque aptum , neXumque catenae Mergitur in vas, S subjectam naiada , filum . Vitreus inde manu capitur scyphus; hic ubi dextram Tempore non longo implevit; si forte catenam , Qui cyathum phialamve tenet , contingere laetam' Audeat, appulsu digiti succenditur ignis Extemplo ; di veluti de nube excussa tonante Flamma ruit; sequitur crepitusque & plaga ruentem. sihises,. . Atque hic iam vitreos tibi non tentare vapores, A si 'o , Nec pmpe te certae suadebo opponere morti. v si ' Paene suo invento confidentissimus auctor Exstinctus periit; ceu fulminis ictus ab igni, Exanimisque tremensque , solo perculsus inhaesit; Atque aegre vix tandem auras animamque recepit. Usque adeo horribili plaga impete concutit artus ;Maioresque ipsa vires capit ignis ab unda . Quanquam queis animi vis, & praesentia maior, Et quos laudis agunt stimuli, se credere flammis Ignotis minime dubitant. quin nectere iidem Haud veriti implicitas secum per mutua dextras ἔPraesidio hoc usi tantummodo , quod sibi vitri Ele.. s

66쪽

67 LIBER II.

Elegere modum brevioris; caetera nudi Se se ausi exitio , ac flammae obiectare furenti. Te vero insuetam nova tentamenta per artem Non ita delectent; atque experientia tanti Nequa sit, ut demens gravius discrimen adire Contemnas; lethumque velis pro laude pacisci. Hanc illis sinito, damnat quos exitus ; & quos Transversum abductos recto de tramite secum Plerunque in praeceps rapit inconsulta cupido. Nec vero trifidas simplex extundere flammas Ell modus; ingeniosa hominum sollertia quando Nostram in perniciem semper fuit. accipe quadram Lucenti e vitro, quales aptare fenestris Sue mus , ventorum rabidas munimen ad iras , Atque exceptandae phoebeae lucis in usum. Huic super in tenues distentum inducito lamnas

Parte ab utraque aurum sic , ut non ambiat oras Extremas quadrae ἔ accedat pars una catenae ,

Altera subjectam terram despectet, & illi, Corpore substrato , nitatur , & altior exstet. Sic positam linque. haud longo post tempore , palmam Siqiiis subiiciat quadrae , faciemque supemam Contingat digito incumbens ; succensa repente Acrem dat sonitum , & rumpit cum vulnere flamma . Hic iterum subitae conterritus impete flammae Non ego non adeo fuerim male providus, igni

ritandum parietilum

num .

Modus ea piendi hoc

67쪽

68 ELECTRICORUM

Ut te ausim temere rapido committere; namque Et plaga inde venit gravior , propiusque periclo Accedit, quam rere , timor ; multo minus idem Auctor ero , ut teretem nectas de more coronam , Et socia insertis coniungas agmina de Etris . Quin te stare procul iubeo , & servare tuendo , Et faciles conferre oculos per singula longe .sumni Aspicis erumpens ut praeceps flamma supremam Perniciem lethumque viris minitetur φ ut acri , Percellens quatiat tentantum corpora motu pPectora torquentur ; iactantur brachia 3 totosque Altius insinuans idem tremor occupat artuS . Pro celsus quoque , nec non incrementa notabis, Si paullo intendas oculos, atque omnia lius res, Rumpentis flammae ; neque enim cum rumpit, easdem Expromit semper vires. intenditur ignis ἔProque modo vitri violentior influit artus, Et graviore quatit vibratos impete nervos.

Hinc rea multiplicis patrati funeris audit, ai Foedaque non uno damnatur crimine η flamma . Et primum letho parvas succensa volante

Vim famis

stant. ab Me est , mela fama laborat. Cicero lib. 3. de finibus eap. 17. Eshominis ingenui vella bene audire ab omnibυr. Et Horatius lib. I. ep. 16. recta vivis, se curas ossa , quid audis.

minus recta haee tonstructio videri poterit; sed Ovidii exemplo defenditur. Fast. lib.f. sub finem, Meleris erimine damnat avos. damno enim hoc loco pro culpo ge a uo usurpa. .

tura

68쪽

1lla dedit; vacuo ludentes aere muscas, Siquas sorte tulit praeter vis incita cursus ;Atque importunum culicum genus; inde volucres Pennigeras aggressa, ipsas quoque perdidit aut Maiore , & letho insontes affecit eodem. Vidi ego , qui flammae specimen captare potentis Cum vellet, vitreae male cautus Acanthida quadrae Obiecit, qua non formosior ulla ἔ decoras Picta croco pennas , minioque interlita rubro Distinctum tergus; neque doctior altera, surgens Cum roseus terras primo irroraret eoo Lucifer, arguto molles dare gutture cantus , Aeraque, & Zephyros cantu mulcere serenos . Adde , quod implumem nido detraxerat olim , Et docilem primis volucrem formaverat annis A Isuetam imperio. domini nutu illa vocantis , Norat praetrepidis seitiva accurrere pennis, Appetere & digitum , blandoque lacessere morsu . At pesti infelix fato devota suturae , Teter sulphureas ubi nidor detulit auras , Amavitque ignem p ceu tacta tricuspide telo

Attonita , exanimis , totos primum tremere artus 3Tum croceas sensim diducens tergore plumas, Aureolumque caput , tereti cervice reflexa,

Demittens, miserum I interiit, lucemque reliquit. Illam fleverunt Lephyri, quos saepe mo antes,

mora.

69쪽

ELECTRICORUM

IoiEt liquida insoliti captos dulcedine cantus Immotis tenuit caeli per inania pennis. Ipse illam, ante alios , heu i diri funeris auctor Flevit, & ore fovens , I pressis oscula labris

Ingeminans, vitam nequidquam arcessiere , quae iam Consumpta in ventos , tenuesque recesserat auras.. Quare exploratis haec cum sint cognita signis , Colligere hinc certo poteris, vehementior ignis 'Quanta vi ruat; utque ipsos irrumpat in artus Exitium importans. Et vero noxia flamma , Hoc pacto succensa , hominem subito quoque letho Sterneret exanimem ; modo si concessa potestas Id foret audendi. Tu porro cautus , & istis Doctus ab exemplis , alieno disce periclo

Fulmineae , rursus moneo , non fidere quadrae. ph,--.. Sed iam elapsus flammis , & discrimine tanto Defunctus , quae nunc eventa innoxia restant , Contemplare , omni posita formidine , mecum.

, Nullae hic insidiae ; nulli hic , absiste vereri, stili lethum intentent flammis ultricibus ignes .

Innocui lusus. pendenti admota catenae Corpora rapta vides; paleas , plumasque volantes , Bracteolas tenues argenti & ductilis auri; Multaque praeterea correpta accedere ferro Secta minutatim , atque exili corpora mole ἔ, MOX eadem , ut paulum suspensa haesere, repelli . O

70쪽

brum de genere hic possum tibi multa referre iNi refugis, variosque piget cognoscere lusus. Jnnectas tensae filum si tenve catenae , Experimn Mox digitum admoveas pendenti, appellere filum is Tingi. A. digitum cernes , subitoque accedere nisu . Sh autem tripode insistens sublimis ab alto Serica texta premas pedibus, seu linea mavis Bducta durata pice , acccipiatque catenam Dextera ; tum nullus pendenti in stamine motus . Otabit iners; digitum nequidquam ostenderis, ullam Non se se in partem , digito accedente, movebit.

Quod si desilias tripode , & bombycina texta , Idaeamve picem plantis subduxeris , idemque Accedens aliud si filum obtenderis illi, Quod tibi iam vinctum ferro innexumque pependit a

Alterum ad attactum alterius contendere , & arcte 4mplecti admirans se fila sequacia cernes . Haec pauca e multis virtutis signa trahelitis. Signa repellentis modo si nonnulla requiras , Hiudquaquam deerunt; quin acri plurima cura Machina cum nexa dabit inspicienda catena. Ari a contorto lini de stamine fila si du3 coniungas simul, innectasque catenae , Curvari sensim , inque vicem diducta videbis Tindere in oppositas , se se fugientia , partes . Inter te vero si iuraris atque catenam

istutis rea pellentis experimenta Maria a