장음표시 사용
251쪽
commemorat . Canis Rabiosi morsu agens, ex eo Hydrophobiam post anni intervallum ortam
se novisse tradit ; quidam , inquit, hunc post
septem annos interdum apparere aiunt, in quo Paulum respicere videtur , cujus ista sunt verisba , licet eum haud nominet. Novas quasdam nec inutiles observationes habet .de Colico Dolore, & Inflammatione ' Iecoris. Distinctio . ab eo facta de Causis Palpitationis videtur haud aliunde sumta , neque hanc alibi uspiam invenio , Oribasius , Aetius . atque Paulus ea quae de hac re habent f sunt autem pauca admodum ) e Galeno tantum hauriunt. Actuarius Ρalpitatio. nem plerumque a nimio calore vel abundantia Sanguinis oriri docet: non autem iis semper moiadis fieri, sed aliquando a Vaporibus sursum elatis produci. Differentia autem hac ratione percipi potest si ex priori causa ortum ducit, Pulsus inae. qua is est : .si ex posteriori, non item . Neque ulistus prosecto e Recentioribus eo Auctor est , qui causas vehementis hujus in Corde motus verburationi magia congruis exposuerit. Si Scriptores consulamus Arabas, qui vel ante ejus tempora vel in eadem aetate floruerint , morbum hunc ab iis FLigidae plerumque Causae tributum reis periemus ; eundem Tartari sui dissolutioni asseriabit Paracelsus. Nativi . Gas Aciditati Helmonistius : corrosivis praecipue e Pancreate Uaporibus Sylvius de te Me . Omnes hominum inept
rum Hypotheses, quae ad mali hujus originem pertinent , nimis longum esset recensere ; igia 4, 6. b
252쪽
tur unam tantum ceterarum instav e Germano quo-A v
dam Auctore, Dolaeo , proferam, qui Medicinae omnis, uti hanc dicit, Encyclopaediam compos uit, ut veram cujusque morbi naturam nobis exisplicaret . ,, Palpitatio , inquis , affectus est , in ,, quo Cardi melech , Rex noster , valde inquie-- latur , & bello intestino infestatur , & tamenis omnem lapidem movet ad hostem illum abi- gendum , motusque domesticos sedandos : ei se vero quasi suppetiae a Microcos metore Socioi, Cardi melechi mittuntur , Spiritus nempe Aniis γ males ad Cor impetuosius ruentes . , , Sed ut , omissis his vanitatibus , de rationali Pal- , pilationis Pathologia disseram , id quod de inaequali Pulsu in Plenitudine tradit Actuarius, frequenti Experientia verissimum esse comperimus . Haec etiam Pulsus inaequalitas aliquam in Corde obastructionem indicat: atque haud raro non Palpitationem tantum , sed Syncopen quoque ac mortem subitam , praenuntiat, uti praedixit in Antipatro Medico Galenus , qui paulo post hoc modo obiit Pulsus quidem in violentis hisce motibus, non modo temporum intervallo atque ictuum vi inae. qualis est , sed frequenter etiam intermittit. Nam in hoc casu resistentia fit a Sanguine velao Aorta vel in Arteria Pulmonari: ad quam exsuperandam Cor haud illico valens , contrainctionem suam quasi suspendit, donec suffciens ei ad Sanguinis per vasa more solito protrusionem Spirituum suppeditetur copia . Igitur observari 'potest , in Palpitationis vehementi Paroxysmo majora esse Pulsationum intervalla : &Tom. M. R quo.
253쪽
AHVA quo longiora haec sunt, eo violentiores esse istas . Ita res se habet in magna Sanguinis abundanistia: atque ob hanc ipsam causam eoS , quibus suppressa suerint vel Haemorrhoidum vel Men. sium profluvia , Palpitationibus maxime opportu
nos notat Galenus. Malum hoc non modo ex
Plenitudine oriri potest , sed etiam ab ingenti vel
Rarefactione vel Cohaesione ac Tenacitate in Sanguinis particulis: vel a magna Flatuum copia , quae vel Thoracem uel Abdomen premant distendantque. Ob aliquam ex his causis Cordis Palpitationem Uiris Hypochondriacis atque Faeminis Hystericis Symploma ustatum esse nouimuS, quod etiam notauit Actuarius : Hollerius autem casum huc spectantem tradit , in quo Pericardium Flatu solo ad immensam molem intumuisset , neque alia affectus hujus appareret causa . - De Palpitationis medela plura caeteris Grae, cis tradit Actuarius : praeter Alterantia , quae affectus causis 8c aegri temperamento aptanda sunt, Venae Sectione maxime & Purgatione nititur 'quorum posterius remedium ab hoc primum Auctore memoratum credo . Ac profecto, quando
is morbus peculiari alicui Spirituum ac Sanguinis conditioni ortum debet, uti non alius potest esse curandi scopus , quam vel ut in Nervos minuatur Spirituum fluxus, vel ut tollatur quae in Vasis Cordis a Sanguine resistentia , est , lenes utrique huic consilio Evacuationes' optime respondebunt , ac praesertim Venae Sectio & Purgatio , quoniam exinaniunt simul di revellunt . Neque ullam esse Palpitationem
254쪽
nem credo, quae quidem originaria atque Idio-Aerv pathica dici debeat, quaeque ex pravo Sangui-η nis statu oriatur , ubi ambo haec remedia non conveniant, quicquid contra doceat Sennertus:& frequenter subiit me mirari neutrum horum
a Willisio nostrate in curatione hujus morbi esse praeceptum . Piso , Practicus haud infelix , utrum 'que commendat, sicut ab aliis quoque multis factum est : verum ii ita exceptionibus atque eau elis abundant, ut difficulter intelligi possit, quando alterutrum ex istis auxiliis vel adhiberi, vel vitari debeat . Galenus certe detractionem, Sanguinis universe fieri jubet: atque insignem is de homine Hi storiam , narrat, qui verno tem opore quotannis vehementi Palpitatione tentatus per tres etiam deinceps annos Sanguinis missione in Ρaroxysmo ab affectu liber evaserit; quod
tum observasset aeger, quarto anno Venaesectioin ne maturius facta accessionem praevertit , quod idem Experimentum ei per multos postea ann
pari cum successu respondit . In Plenitudine, omnes de Missione Sanguinis conveniunt ς ε Salius autem recte videtur sentire, qui hanc se ri jubet, sive haec adsit, sive non . Nam sive, Palpitationem hanc a nimio Spirituum impetu oriri judicamus, sive a nimia Rarefactione aut Cohaesione Sanguinis, quae majorem efficiat in exitu Cordis resistentiam : levamentum certe in singulis casibus a Sanguinis quantitate imminuta-
255쪽
AcτVA' plomaticis, uti sunt eae quae Mensium aut Hae morrhoidum fluxus suppressioni superveniunt , quamprimum Natura ad consuetudinem redierit , Cordis hic affectus evanescit . Immo ex Haemorrhoidibus subita sanguinis eruptio, in quibus ista fieri non consueverit, malum hoc fere semper tollit. Prudenter sine dubio a Sennerto posita cautio est , ne , cum Aquae in Pericardio redundantia Palpitationem secerit , adhibeatur aut Purgatio aut Venae Sectio : quorum usus pro certo parum efficax comperietur, ideo quod morbi causa ab horum auxiliorum operatione attingi nequeat . Quomodo Uero Aqua haec a calido Electuario, aut Pane fervido, aut Sacco Aroiamatico , quae Remedia ab zo sulit proposita , discuti aut absumi possit, haud minus intellectis difficile est, quam ejusdem Aquae derivatio ope
sicantium Sterno applicatorum , quae a non
i nullis praecipiuntur, quorumque esseaus ab illo incomprehensibilis judicatur. Mali genus ab eo descriptum mihi videtur insanabile ; ideoque inutiliter quaeritur , utrum in hoc Venaesectio adhiberi debea: necne . Illud unicum addam , Originariae Palpitationis curationem esse a plerisque Medicis Scriptoribus omissam : siquidem hi regulas omnes Practicas adversus illud genus , quod per Sympathiam oritur ' , praecipue ordinaverunt: quanquam sine dubio Palpitationes existant , quae a nullo alio mombo antea subsistente pendeant , neque Vitium ullum habeant sive Cordis sive Peri
256쪽
cardii adimactum , tamen Artis auxilio deis Aerva. pelli possint , sicut hic ab Actuariose '
Primus inter Graecos Actuarius memoravit d scripsitque mitiora Purgantium genera , uti CaLsiam , Mannam , Sennam , Myrobalanos h rum posteriora duo medicamenta e peregrinis regionibus, Syria scilicet & aegypto , in patriam suam advecta esse tradito De Sennae, quasi Fr .ctu , loquitur , idem certe volens quod Se - , pion Vaginam , Mesues autem Folliculum serimen includentem nominat' neque enim horum alteruter neque Actuarius de Foliis ejusdem qui quam habet. Ac licet haec nunc praecipuo sint in usu, tamen interdum siliquae etiam adhibentur: quae quidem sola Sennae pars iis temporibus, quantum ex istis hominibus disci potest , pro Medicamento verisimiliter usurpata est . Hanc tam in Pituita , quam in Bile expurganda , valde testicacem esse prodit: de priori ista ejus virtute Arabes tacent . Ea quae dicit ille de appo latione ejus tam e Syria quam ex aegypto satis .cum his congruunt, quae de eadem Planta nunc dierum a fidissimis Auctoribus narrantur: nam ea quae ex Orientermittitur, etiamnum Optima habetur . Quae de singulis horum Pulgantiu generibus dicit , ex Arabibus , qui ab eo v cantur Barbari haurire se fatetur atque hi isne dubio ista primum in usus Medicos traxerunx. Similiter atque hi , is tres Myrobalanarum
species describit; Emblicasque & Belli ricas Arabico nomine aPpellat ; quas. quidem amba ,
257쪽
licet qualitate magnam cum Myrobalanis Cois gnationem habeant, tamen ab his ille, uti Ara bes quoque omnes faciunt, distinguit . Primus has cum Myrobalanis confudisse videtur Myreiapsus , quarum ideo quinque genera enumerat, eumque in hac re plerique e Recentioribus secuti sunt . Ea quae apud Actuarium habentur de
Compositione quae fit ex omnibus istis speciebus ,& Tryphaia , sive Tryphera parva , dicta est, s vox enim Triphylos, uti hanc legi vult Getaeia rus, nimis longet petita est in cum iis ad amussim quadrant quae in φ Serapione ac d Melae , Barbaris Sapientibus ab eo vocatis , inveniuntur, idque Medicamentum ad eosdem affectus ab istis praeseribitur . Caput integrum Syrupis ac Iulapiis impendit Actuarius . quas ambas Compositiones iaccharum plerumque ingreditur, hasque ille sine dubio ab Arabibus desumsit. Inde factum est, ut . quidam hunc eorum linguae peritum fuisse
. existimaverint . Ut ut autem Medicamentorum
ab . iis repertorum notitiam habuerit, tamen , id quod animadversione dignissimum est, de nullo quovis assectu quicquam tradit, qui nona caeteris itidem Graecis Scriptoribus memoretur ' neque verbum apud hunc de iis Morbis . quos i Arabes primum descripserunt , ne Variolarum quidem mentionem, reperias. Cum Sarracenis primum .morbus hic apparuit , & quascunque illi re- .giones armiS occupaverunt , ibidem pari frurore statim grassatus est : seseque per Afri.
258쪽
eam , Europam , maximamque Asae partem, A VA- praecipue illic ubi haec ad Orientem spectat, 'Iatissime diffudit. Unde jure miremur, nusquam hunc in Imperio Graeco per multa retro saecula fuisse visum ; quod quidem ita esse fatebimur, si illorum temporum atque ejus Gentis vel M dicos , vel etiam Historicos, consulamus e qui de vitio hoc nihil prorsus significant . licet iidem alioqui neque terrae motus . neque Pestis cujus. quam mentionem in Historiis suis omiserint
Est etiam altera res a Graeco nullo ante Actuaiarium scriptore memorata, Distillati scilicet Liuquores , uti Rhodostrema, & Inry flagma η ς quae a Traductore appellantur Stillatilius Liquor Hosarum , & Aqua quam Inlybus stillavit equaeque ab Auctore ipsis adhibentur in conficiendis Iulapiis . Liquores hos Chymico quovis
processu minime praeparatos contendit Gelaeia
rus, nihilque aliud esse quam Sympos ex istis Plantis ac Rhodostacti a Paulo descripti plane similes. Clericus vero , Opinionem Langit secutus , contra sentit: clarissimeque demonstravit, Stiti 'latilium Rosarum Liquorem ab Actuario memmoratum , admodum esse diversum a Pauli
Rhodostacto , quod e Succo Rotarum & Melle simul coctis unice coniicitur. Is in hac re neuti inquam falli videtur quod ut ulterius probem , quaedam libet asserere e Nicolao Myrepso, qui Graecorum ultimus est , & ipsa Actuarii ver-ha saepe mutuatur . . Is s Rhodos acton Pauli de-
259쪽
AM WA- seribit. hoc solo cum discrimine, ut in eo Saccharum vel Mel indifferenter usurpari posse dii cat. Postea Hydrorosatum describit eadem ratione qua ab Aetio Pauloque traditur: quod quidem Medicamentum priori simile est, nisi quod hic Rosiis Aqua adjiciatur. Deinceps hujus ipsius Julapii ab Actuario traditi compositionem narrat ; unde hoc saltem liquet, quod praepararionem ejus ab alteris duobus distinctam esse crediderit . Porro quicunque Compositionem ipsam consideraverit, perspicue videbit eandem absuῆ- dissime praeceptam esse; nisi Aqua Rosarum 2distillata significetur ; alioqui enim duplex erit omnino labor . & Medicamentum nulli bono ex iisdem rebus his conficietur. Clericus Actuarium in Arabum Schola suis
institutum , & aliquid ex iis hausisse Artis Chymicae existimat, haec autem mera videtur eonjectura , nulla aufioritate innixa. Quanquam enim , uti supra notavi Medicamenta nonnulla, ab iis in usum adducta, . sine dubio cognoverit Actuarius quod fortuito alicui tunc temporis inter Graecos atque. Arabas commercio deberi potuit j tamen haudquaquam constat suisse eundem in eorum Scriptis Medicis versatum. Facile enim fieri potest , ut Medicamentum quis ex Indiasve orientali sive occidentaIi vectum , ejusque usum probe noscat , neque ideo tamen quicquam amplius de Medicinae Theoria ac Pra.
xi in istis regionibus vigente intelligat. Quod ad Distillationem ipsam , sive introductionem Chymiae in Artem Medicam per-. zinst ,
260쪽
tinet , hujus rei Erecham Avicennae tempore ACTUA ponit Clericus; ipsumque Avicennam primum' u 'hanc Scientiam in usus Medicos derivasse existimat. Mihi non propositum estidisputationem hic ordiri de origine Chymiae Medicinalis: id
duntaxat animadvertam , si ea res Arabibus deis tur, quod utique haud improbabile est, honorem inventionis Rhazi potius ascribi oportere ;nam ut de Mercurio extincto & tablimato nihil dicam , quem is itidem memorat, Oleum ovorum , quod unicum e Chymia depromptum. apud Avicennam Medicamentum invenio , in eodem Auctore describitur . Primus etiam Rhaetes oleum benedictum , sive Philosophorum , tradidit: suseque explicat, quemadmodum in Re. torta Vitrea fieri debeat , quae ad vim ignis sit stinendam valens sit ac probe lutata luto Sapientiae inquit interpres ) ignemque sensim au. gendum esse praecipit, donec Rubrum ope Di-
stillationis eliciatur oleum . Primas hic credo Scriptor est qui ullam Chymicorum Medicamen torum mentionem secerit; quicquid enim in Veteribus Graecis, uti vocantur, Chymicis invenitur, id ad Metallorum Fusionem vel transmutationem unice pertinet. Claricus Avicennam in usus M
dicos Chymiam ideo primum adhibuisse statuit, quod in illo, uti narrat, prima occurrit Chymici remedii mentio : licet id uni eum si, Aqua scilicet Rosarum Distillata : duosque huc spectantqs' ex eo b locos adducit . At si diligentius velit, Avicennam retractare , nihil omnino illic de