장음표시 사용
191쪽
18 Pandectarum Liber Quartus Q ID DE HAEREDIBUS.
Restitutio datur non solum minoribus , sed etiam haeredibus eorum et si maiores sint l. Is.in fine; Item&inhaeredes e 6 rum,qui minores heserunt l. II. Quinimo in lubsidium datur etiam aduersus possestor em rei licet cone contractum non sit,i 4 9.interdum Io.&46
Olim anno utili, hodie ciuadriennio continuci, ab ingressu iustae aeta computando,restitutio durati. vli. C.de Temporib in integri restit quod tempus etiam ex pei na desumeri successoribus prodest, hoc modo, videlicet, ut si minor succedit minori, posta 3. annum habeat etiam quadriemnium Lao. At si succedit maiori, non totum quadriennium habet, sed id tantum quod supererat defuncto adi tendam in integrum restitutionem d. I. ao &haec de rest, tutione quaedat rationeis mons aetatis, nunc desea videmdum est,quae ex mutatione status contingit in Titulo.
auidsit rapuis dimistitio. quid detur. Pro qua capitis diminutisne d de haereditulineum
in integris restisutio detur Geduret.
Apitis diminutio nihil aliud est,msi prioris status mutatio cit quae triplex est, Maxima respectu libertatis,l.vit in a dia respectu ciuitatis Ly. 5 Minima respectu familiae LI. Pro qua capitis diminutione in integru restitutio detur. Pro maxima, vel media capitis diminurione in integrum re-
192쪽
ueniri possunta ιδεο ν. n.5 vlla licet aduersius eos ad
quos bona eorum peruenerunt,Vtilis actio de turd.l. 2. ω7. Sed solum pro minima capitis diminutione restitutio datur, ut est quando quis per adoptionem, vel emancipationem statum mutat. nam cum Olim qui emancipabatur mimaginariam quandam seruilem causam deduceretur, ut habetur m l. 3. vlt. consequenter nulla ciuili obligatione teneri,poterat. Item quia Rur arrogabatur con omnibus liberis, tonis in potestatem Adrogatoris transibat, innanis reddebatur actio aduersus eum cum nihil in bonis haberet. Proinde Praetor iniquum esse iudicans agendi facultate priuari eos, qui contalibus bona fide contraxissent,edictum proposuit, ut omnes qui con ipsis ante huiusmodi capitis diminutionem contraxerint, restituantur l. 2. s. hi qui. ac insuper etiam decreuit, obligationes illas non perire quae naturalam praestationem habent,qualis est obib gatio de dote l.8.&O item quae ex delictis descendunt l. a.
s. nem vi T. S. Iniuria pium. Sic ut neque magistia tu ambitio. rumve publicorum officiorum munera, neque tutelae e cepta legitima,neque legata,quae in annos, vel menses sin
Per hanc restitutionem non rescinditur tota capitis dimin tio, quemadmodum in superioribus restitutionum specio bus fieri videmus; sed in id tantum, ut actiones pristinae ium subtilitate extinctae restituantur l. a. in fine&7. . si I, hertate: ut sic qui capitis diminutionem passus est, perinde teneatur, ac si utata omnino emancipatio, nullaque adoptio sequuta esset,ut ibi DD. tradunt.
Quid de haeredibusvi quandiu duret. Hoc iudicium perpetuum est,& inhaeredes&haeredibus da turd. . s.sin. Et haec de restitutio quae fit ex mutatio
193쪽
ne status, nunco de ea videndum est, quae sit ratione a se ni te ex alijs iustis causis,quae tam maiores,quam minois res respiciunt,de quibus in Titulo.
Ex quibus causis maiores 23 annis, in integrum restituuntur. Titi VI.
sua set causa propter quas fretiam detur in lategrum maioribus in integrum renitutio stitutio datur. 3 strando ex generati claMina uot sint absentiarumgendi detur renuutio. - cui Maduersus quem de 3 Inqvibus casibus propterpro tuν. priam absentiam in tegra Giddebaeredibus. renitutis detur. 8 Adquid detur. Quandopropter alterius ab Quam competat.
Via interdum,in multis modis accidere solet, quod
etiam maiores 23. annis laedantur, ideo huic quoque casu Praetor restitutionis benessicium accomodam
voluit, edictumque proposuit de quo inl.t. Quae sint cauta propter quas maioribus in integrum restitutio datur. 'Duae sunt Una est absentia, aut casus, vel impedimentum. Altera est damnum ex ea re contingens, quae duocsiligenter obseruanda sunt, nam utrumque in petenda restitutione allegare oportet scilicet, absentem fu,sse , vel aliquid casu euenisse ei, tum quoque damnum ei contigisse id quod summatim edicto continetur d.ll.
nemittendum est secundum Glossin4.fin.h. t.quod quinque sunt
194쪽
sunt absentiarum genera P nisa est absentia necessaria, pro habilis, ut in eo qui abest causa militiae, vel Rei P.LI.
vel etiam propter intumitatem l . quaesitum,ff. de Re iudic. Secuda est probabilis sed non ita nccellaria, ut in eo quis diorum causa abest l. 28 .cuivi multa aIta priuilegia concessa sunt de quibus in auth habita, C. Ne lilius pro patre. r-tia est absentia necessaria, tantum,sed non probabilis, vel
forte improbabili ut est in Relegatis, Exulibus,&his, qui
recesserunt metu crvm inis. Quarta est voluntaria simpliciter, ut in Merca roribuS, qui vadunt ad nundinas, cinalis squi sui commodi causa volentes absunt. Quinta est voluntam a sed cnn contumacia, ut in his qui citati non comparentcundo praemittendum est,quod quis laedi potest,tam ex propria absentia, quam etiam ex ablentia alterius, rideo de utraq; videndum est. In quibus casibus propter propriam absentiam in integrum restitutio detur. Restitutio in integrum propter propriam absentia coceditur omnibu his,qui ex neces laria, & probabili causatio autem 3 voluntaria absuit veluti ex causa metus l. I. a.de 3 Rei P.
d. l. I. ω . studIorum l. 28.seruitutis l. I .captiuitatis l. I
vel quia in vinculis l.9.6 Io.aut sub fideiussorum satisdatione, s. l. a secus si ponte, & lucri sui causa l. 3 s. ω 2, veΦnecelsario sed culpa sua absint l. 26. Qui autem Romi opera m diat Rei Ρ.causa abesse non cesentur l. 3 quamuis milites qui Rome militant pro absentibus habeantur d.l. s.cl. 7. N genera liter qui Rei P.causa abesse intelligantur habemus md 28.32. con alijs sex legibus sequentibus ψ6 eu pen Animaduertcndum tamen est quod abiens Reil.caulassi cum potuerit reuerti, reuersus non fuerit,restitutione non habet l. . quia tamdiu pro absente habetur quandiu durat ossicium,& donec commode redire potest l. 38. s. l. nisi sorte infirnutate,tepesta te, vel alia iusta caula fuerit impeditus d. l. 3 8 pGfgunturq; absentibus certapora
195쪽
rora ad reuertendum,videlicet 2o.naiularia pro qualibet die l. Diff. de Veth sign.l. I. supra si quis caut . ac in lupersingulis leti manis unus dies quietis datur,si longa sit itinera tio Gl. ine cupietes de elei Lin 6. Iasticini.I. mei ratioq:
fieri debet pecillam viam perquam homines frequentius&ibi minus periculi subest iter facere solent,& Meo i duplex sit via,una per montes, quae sit breuior, alia per planiciem,quae it logior, debet fieri per planiciem, Speculat. in
Tit. leClin. I. I sequuntur Bald. Ang.&λ. ind.l. I. supra liquis caut.idem est, si una elset per mare altera per terramnam deberet fieri per Trram,licet longior Host. Ioan. And. in C. Olim de excepti Ant. Imol.&alij incinonnulli de
Rescripti& hoc quia eundi,5 redeundi tantum ratio habetur secus si etiam distantiae ratio habenda esset, nam luctari deberet per rectitudinem, si non posset fieri perter ra, fieri deberet per aerem,vel saltem per semitat,&agros,&loca,per quae facinorosus qui'; ire posset, ut est communis sententia Bar. Bald. Ang.Salic. Raph. Romanin aliora ind.l. I.prout fatetur Iasibilicet ipse,& Paul. deCastro contrarium teneant,&Bart. sequutus est etiam Peregrin.consio 3. l. I. re terens In bannito per is milliaria ultra confinia,ita fuisse hic Patauit iudicatum. Sed quid ii non totum tempus praeterierat, sed solum postquam fuerit reuersus, cωpletum tuerit,an restitutio detur,& si quidem modicunt te
pus supererat omnes coueniunt,quod restituti detur l. s. s.fin sed si longum,dictentio est non modica tam inrer, terra Glossatores,quam etiam interipsosmetDoctores Ioa.
enim, α Bulgariantiqui Glossatores concedunt restit tionem pro tempore absentiae, non autem nestigentiae cuissentia sua nemini damnosa esse debeat l. abientia,ffde Regul iur. e conuerso Martinus, e Placentinus negant aliquo pacto restitui debere,cum vigilantibus,& non dormietibus iura subueniant d.LI S. . vlt. I 6.Accurs Dyn. Bart. Bald.&alii communiter ind.l. 18. . vlt.Opinionem Ioann.&Bulgar sequutur Cynus autem Petr. de Beli .peri.&Pau. de Castro in l. quod tempore C.de Restit.mihi. Martin.&Placentin.opinionem tenet,&Oldrad refert quod domis
196쪽
rius suus Iacobus Balduinus, uno anno tenuit opinionem Ioann.&Bulgar. alter anno opinionem Martin AE' Placenti. uae etiam litterae d. l. 3. 46 magis amica vid tur: Utob id AZ in sua summa in Titi de Restit. milit. dixerit Ioann.&Bulgari opinionem niti maiori aequitate; Martini vero &Placent in maiori auctoritate . Item si is
qui absens est causa Rei P. affectauerit, vel sui commodi causa in legatione fuerit, similiter restitutionem non habeta 1 36.&ψα idem si peteret se restitui ad aliquod damnum quod etiam si Rei P.causa non ablactet, passus fuisseti φ, Quando propter alterius absentiam detur m integrum restitutio.
Non solum illi qui propter propriam absentiam damnum
sentiunt,in integrum restitutionem habent, sed etiam li qui propter alterius absentiam damnum incurrunt l. I. quaecumque illa sit, necessaria, probabilis, voluntaria, vel etiam improbabilis nihil restri,quia non datur restitutio ex eo quod aliquid iniuste absens fecerit,sed quod aduersarius conmagere non potuerit t. a I. I., ideo si absens procuratorem reliquerit vel aliquis fuerit, qui requisitus eum defendere voluerit remtutio cessat d. l. LI. aa. 43. quia ha
Item revitutio datur si quis secum agendi potestatem non secerita sue id frustrandi siue non frustrandi gratia feceriel. 23. .vit. 24. a 3. Neque obstat quod in possessionem bonorum eius qui latitat Praetor mittere soleat L 23. in sine, ut ob id restitutio, quae est remedium extraordinatium cessiare debeat l. in causae, 2. supra de Minorib. quia non semper quis in bona latitantis mitti potest ut didit tex. Mi declarat Gloss ind.l. 23 in verbo non possit, unde cum plenius prouideatur per restitutionem, non est mirum si extraordinarium remedium per ordinarium non cesset. Item datur quoque restitutio ei qui damnum passus sit ex eo quod non potuerit in ius vocare eum quem vocare non licebat, veluti
197쪽
igc Pandectarum Liber Quartus.
tem habenti. 26. I. I. Sic&si per negligentiam, vel dolum iudicis contingat, ut pereatius agendi restitutio datur, iscus si culpa Actoris,d La 6. .ait praetor. Propter ferias quoque repentinas i aliquis laedatur,datur restitutio,secuti prΩ-pter solennes d.l. 26. .isi feriae quae tamen restitutio dunt
xat iplorum dierum faciendo is,ds.si seria Quando ex generali clausula detur restitutioia Praetor generabem clausulam edicto suo inseruit, si qua alia iussa nulla causa videbitur quq ad utrumque caput edicti pertinet, nempe, ad primum quo alicui propter propriam absentiam succurritur,4 ad secundum quo succurritur his quorum uis laesum est ob absentiam aliorum .huiusque clausillae mentio est in l. a 6.A. vlt.&ll. q. in quibus docet I. variis exemplis quid contineatur dieiaci lula; passiimque Malia occurrunt in iure nostro exempla,quae dciant obser . uari, Ut ii l. i. .si quis infra de itiner actuque priuat.in l.Ρ thonius infra de Acquir. haeredit ini. Praeae, C. de Appellat.& per t.Tit. C. de uxori, milit alij crue quotidie casus occurrunt, qui non possunt sigillatim tradi, in quibus f quenda est Regula quae traditum iid.I.2 n fine, ut quoties, quites restitutionum suggerit ad hanc clausulam gener Iem sit destendendum, nisi lex prohibeaLl. 28.A. I,
Daturiam absenti contra praesentem l. I. α& . Quam pra senti contra absentem l a I.4 2 a Quinimo cla abrentico tra absentem l. vlt.
Datur&haeredibus& in haeredes l. 3 o. &quia in rem stridi tum est,cut etiam ad ruis alios inassessores IH o.
Datur ad hoc visi quis propterpropriam , velalterius abse
198쪽
etiam aliquid amiserit,uel lucratus non fuerit, restituatur et actio, ut omne id quod amisit, vel lucratus non fuit, constas qui possiti 17. nisi lucrari velit ex alteri us poena, cidam nol. II. auxilium enim restitutionis persecutionibus poena rum non est paratum l. auxilium supra de Minoridi nec so lum restituitur,actio, sed etiam exceptio si rem possideat La 8. F. pen habeturque in tali restistatione etiam ratio se cauum d.l.pen.s vlt sicut e contra Madiuncta oneris l. I.
Τemporale est remedium, cimoniam ultra quadriennium nNmini est speranda restitutio in integrum l.fin. Q de Temporib. in integ. restit quod tamen ita computari debet, pr ponatur restitutio intra tantum temporis ex concessis qua- driennio,quanti temporis est laesio, Viputa, rem tuam possedi uno minus die statuto in usucapionis tempore, deinde Reil. causa abesse coepi, restitutio unius diei aduersus me facienda est quia non plus etiam quam uno die grauaris,l. 26.9.quoties. Et haec de restitutionibus quae fiunt ossicioi dicis, erum quia non solum bene licio testitutionis, sed iure actionis nobis subuenitur contra eos qui iura nostra deteriora faciunt, ideo subsicitur hic Titulus.
Qua re irantur ad hoc dquHdetur. ωιcto iocusset. Qui, id de haredibus. In quibus casibus edicto lo quandiu duret.
DV omnibus modis id agitur ne cuius causa deterior
fiat, subuenitur etiam ex ediiDΡroconsulis aduersus est qua alienandorem, alium nobis aduersarium suo loco substituerit, idque data opera in fraudem nostram secerit
199쪽
I. i veluti si in alterjus prouinciae hominem cuius Brum nos res esse non possimus d. l. i. priuatum intelligo, quia sImmagistratum alienet aliumve publica potestate priuisitum; alienatio est ipso iure nulla l. I. . Tot Tit Q Ne liceat potent. vel in altum quinos vexaturus siti. Σ. aut quoquo modo deteriorem conditionem nostram facturus l. i. oc Quae requirantur ad hoc ut edicto Iocus sit. Tria requiruntur Primo ut iudici mutandi caula,quod sutu- Iumsit,alienetur l. .s. I.&9. ait praetor quia si iam cepta esset iudicium alia ratione alienari non posset, scilicet, quia res esset litigiosa Tot.Tit. .de litigio Secundo quod dolo malo, per fraudem d. l. 6 I. Tertio quod intersit Actoris l. . g. vlt. Animaduertendum tameneutiquod licet alienationis verbum translationem dominissignificet l. alienatu fide verb. significat Attamen hoc in loco latiorem significationem habet, vet4 solam etiam massessionem,&actionis cessionem comprehendati A. in fine .9. I a.
In quibus casibus edicto lacus non sit. Excusetur ab hoc edicto, qui ob valetudinem, aetatem , Vel alias occupationes litem in alium transserti. y ga Item qui aliena tinna fide, ut vexationes litium e uitet l. . I. qui se iudicium subire proponit, etiamsi alienaverit s. vlt. qui haeredem instituendo, vel legando alienata p. alienare; qui ven tori redhibet animal IO in fine: O auiobliga-i tus latuit quod alius petere volebat,LD
200쪽
Haeredi datur, in haeredem autem, vel smilem suecesi rem non datur, quia licet persecutionem rei contineat, Vb detur tamen ex delicto dari l. s.in fine 6.ω8.
Intra annum non post annum datur l. 7. annum utilem imtelligo, in omnibus restitutionibus, quamuis alij dissentiant, consequenter etiam hodie quadriennium conti nuum l.vit. .de Temporib restit sed quid est, quod Caius I. . in l. i. non Praetoris , sed Proconsulis edictum vocat Respondeo; Proconsules in Prouincijs perinde atque Praetores Romae proponebant edicta, quae prouincialia dicta fuerunt Ulpian. ωPaul edictum urbanum interpretantur l. . g.non tamen&l.9. ait prie r. Caius prouinciale l. I. h. t. Ira I de Dol Lx supra de Minorib. haec de praeparatorijs iudiciorum. Verum quia deficientibus in integrum restitutionibus sepe etiam Arbitri eligi solent ut vel hac ratione ad magistratus,vi iudiciorum strepitus non deueniatur, litiumq; sumis plus, & caetera incommoda evitentur ideo annectitur Tit.
De Receptis arbitris, 'ui arbitrium recipiunt, ut sententiam dicant.