장음표시 사용
21쪽
oleraque heus interciderunt: pauea,in φά- uis videtur obscviqitatem affectasse, corrupta atque adulterata ad nos pervenere. V. Itaque Mum ad verim Aristotelis mentem expiscandam necesse sit radum interpretem sequi, omo praeeunte quaelibet
Peripati adyta patenam non ominis
men, qui in Aristotele re, seripserunt, ut sunt Τhωρhrastus, Alaxander Aphrodisiense, ramissius,si latus Philominis,
Averroes, aliique multi, si id antiquiores, ebimiori digni fide; interpretationi stamdum esse mimum: sed unius duntaxat Samma uiae Aquiliaris auctoritati, wii iuriantimitoribus interpretibus non sit Meeri sendus eam nihilominus Aristotelicae Phlialosophiae facem praetulit, ut bene olini dixerit Iohannes Picus, s ne Thom mutum isturum fuisse Aristotelem. EX PROLEGOMENIS DIALECTIC . VI TYDC igitur duce, qui ita Aristote-
i. II lem est interpretatus ut impiam eius in multis Christianisque Patribus summe infensam doctrinam coegerit Chiistianet Fidei deservire, exemplum secuti Zenonis, inpollodori ipsiusq; Aristotelis, qui abstit. dum esse monet, simul scientiain quaerere
es modum sciendi cinitium a Logi ea tacimus, praevio ad allas quascunque disciplinas instrumento , quain virus Hispanus.
22쪽
Armn Arthim, scientiam Scientiarun inop immerito appellat, qua via ad omnium methodorum priricipia aperiatar quod non solum sit ipsa Ars Liberalis, veraque Scientiaci versim etiam ad persectam aliaruinscientiarum comparatione a simpliciter necessiaria. Unde etiam Sanctus Augustinus Disciplinam Disciplinarum vocat, quae docet discere, quae sola Scientes facere potest. VII. Hoc nihilominus est de artificiosa tantum Logica intelligendum , non deis turali, quae est ipsa ratio hominibus omnibus communis. Ita vero est Scientia, ut non quia humana mentem dirigit ad bene recteque ratiocinandum, sicuti ab Ethica dirigitur ad bene vivendum voluntas idcircocemsenda sit simpliciter practica, aut partim practica, partim speculativa , aut eminentia quadam speculativa simulis prae ica Eni inveth, si proprie loqui velimus, tota simpliciter est Theoretica , quia tota circa cspeculationem versatur quan vis hujusmodi quaestio apud plerosq; aue Ores, qui aeriter inter se digladiantur, utrum i inem de
Dialectica, aede Ethlea Phil osophi , iudi
eium ferri debeati sit mera de nomine conritroversia,
VIII. Etenim,certa Dialecticorii omnium sententia efficit Logica, essiciendumq'Moeri quidquid speculatur neque disserendi inluni regissas tradit; verum etiam redi eadularii. Nili m iugat ad isione
23쪽
t Docentem Uteretem QEdistinxeremon quod praeceptorum Logicorum usus.&ὰ Arina , duobus specie habitibus prcinuant; sed qudd duo sint ejusdem specifice habitus imi , ad quem docere simul pertinet, practeidisque uti, si in parte topic ,εe
Sol iusta, de qua per premabilia e capti se principia disputare istest; in de
monstrativa aliarum scientiarum: quatenus Logica aliis Scientiis, quibus ancillatur. amtisciosium subministrat diis erendi modulii dispositis in Syllogisticam formam earunt demonstrationibus. IX. At Docentis Dialecticae quatuor αμ
merantur partes, Isagogica, Categorica , Hermeneutica atq; Analytica quibus Omne munus suus absoluit. Eo enim unice colis limat Logica, ut mentem ad veritatis cognitionem dirigat. Qithim alitem,tribus, Iuti gratii biis, quamci inq; cognitionem hum in mens assequatur , apprehensione, iudicio, ratiocinatione; per illas partes abunde docet Logica' tuidquid facit ad clare ditat inela percipiendum, vere judetandii in Serecte ratiocinandum . Quapropter barbarEquidem sed tamen veres, Obiectum ei soria male atq; adaequatum adstruit Sanistris Tho
mas secundam illam , ut vocant, intenti O-
nem, quam ratio in rebus consideratis ad invenit , quaeque in rebus non invenitur, secl
24쪽
m; sed quatenus intellectum in ejus actibus dirigit, in benE dinatat, berindividat.
t uim utem Aristotelis Logica L mrediamur,praemitti debet ininhi Aristotelicas Categorias ad Chrysamium
stri sit Porphyritis, Isagoge Est enim ea
inprimis opportuna satis, atque ad exactam definitionum, divisionii in demonstration que cognitionem necessaria . Unde vel hoc ipso nomine Platonicus Philosophus inter primos recensendus est auctores qui
bene de Aristotele meruetrum. XI. Sed ne ea praetermittamus, quorum abstrusissima raetitione abstinendum sibi esse praefathi Prophyrius assertinus, praeter voces, conceptus, admittenda esse natu. ras universalas, hujusmodi vocibus .con, eeptibus repraesentatas: non quod sit,statae
uarier salitatis 1 parte rei extra singularia existant quae opinio sitsh tribuitur Plat ui quum ipse qui a Christianorum doctriam paruis abfuit, nihil aliud intellexerit. quam ideas divinae mentis Sed quod me valellectum ab om ni singularitate praecisae. hane induant universalitatem. IL Ante omnem igitur intellectus ope,
25쪽
lis positivi, uult aptitudo, aut indiffereri ita ad plura: sed hac omnia naturis rationestatus intelligibilis, quem in mente humana
habent , attribuuntur: ita ut universale Metosillysicum per abstractionem intellectust impositivam, quὶm negativam proinduratur ad universale verbamicum coni paratio requitatur, minitamen, & non
III. Est autem ea completa divisio. univoca, veluti generis in Species, Unive dicistis stilicet in Genus, Speciem, Differentiam , Proprium, Aecidens. Porro Genus illud intelligitur, cui subiicitur Species, seu quod pluribus, differentibus Specie attri-huitur in quaestione quid est adeoq;quan- vis cum Differentia Speciem constituat quando tamen de Specie praedicatur, non
ut pars praedicatur, sed ut totum potenti Ie. Unde eam ei constat specificam, deis
qua proprie loquimur , differentiam, qua Species excedit genus, sive quae pluribus de differentibus specie attribuitur in quaesti O- nequale quid est , sive quae naturalem vim habet ea dividendi, quae sub eodem genere continentur. Et quidem in rebus compositis desumitur,veluti a radice, genus a materiaine differentia 1 forma proximum vero
teneris de differentiae principium in quiuscunque creatis substantiis, etiam simplicibus , est pol ualitas 'ualitas
26쪽
XIV. Non la vero sumitur speetes pro pulchritudine, quae imperio digna visa est Euripidi se pro eo, qhiod generi subiter nitur. &definitur quod pluribus&d illa rentibus numero attribu iniri quaestion quid est . Sicuti autem differentia non constituitur sormaliter universalis, quia respicit speciem, sed per ordinem duntaxat ad inferiora speciei ita quoque species non habet sor maliter rationem universalis, quatenus generi subiicitur sedini tenus individuis superior est,in de illi; praedicabilis. XV. Sed rillud inter genus,& speciem
interrest distri mimis, quod nvis in iasibile sit, genus, quod de essentia sua totum est potentiale, in unieainrum specie cori sistere; fieri tamet pes ut cies in unico tota individuo reperianu . inu, si in aliqua specifica natura, ii in uno exhauri tu individuo, ita ut individuom multiplicatio ei intrinsec repugnet, qualem ex Do istoris Angeliei sentemitia naturam Angeli- eam supponimur haec profecto, quantum
alust,uuntur duo restant, Praedicabiulia. Nam Proprium, quod de specie,&χmnibus Dei et individuis, veluti quid adven litium, necessario dieitur; propri soli, de in ' sempitr convenit: Accidens vero,
27쪽
x inesse, adestque, abest ab Rite Subjecti
corruptione , contingenter praedicatur Attamen quae eunqtie illae sint naturae univeriale has certum est in actuali praedic tione mi o litare ii ille Metapti si
mminati in auum ea sint prae ittenda . maea inpotem faeiunt apprehensio mairigentare, sese nobis offerunt Cate
riae, ni prona Num Damium genera in varios ordines , .ctatas que . disposita DG
ominae munierantur, hem' stam, tia, Quantitas, Rei alio, cis, Actio, Passio, Ubi , Quand , Si tus, Habitias.
Itaque primum inter has sibi lociun viruli eat substantia, euius sirinale constitutivuin non negatio est, sed positiva ratio perseitatis . Etii vel bis mira creatae substantiae, completae quidem, nulla penitus vel Ang
28쪽
stantiae tollocentura Deus Lunenis i esse, neque dici Categorica substantia . potest. XVIII. At antitatis, quam Nonuimses,o Carthesiani a substantia indi iunctam Wrperam volunt, atro Emi aliter missi
inurva in distinctione ristributioneque Nini in consistit. Eixis vera disti,ncta α.
eies est numerus sed non locus, non tes iapus, non otias, noratio. Linea: taunen,
superficiei corpori nihil deest, quini ter proprias quantitatis specim recenseam XIX. Ibin mimiam arte rei veraeam, utiones , si x a Meritia ni sit aliud est. Mnmi Dauni hiodo quopiam esse in cium atque idcirco rei luera fundamento ramoto, piodest subiectum distinguuntur; proximo autem saltem Oualiter. Et
quia relationum alia mutua est , alia non . mutuae inui eundem formaliter terminum utraque habet. Nam relationis mutuae ter minus aliquid est sorinali et eoi relativum et non mutuae autem terminus fundamentalis ter tantum proxime relativus est&extrin, sece . Fundamentum simulis terminus dant unitatem specificam resationi , quae unitatem suam numericam desumit ab unititate numerica subieci . Unde ex multipli tione terminorum ejusdem rationis nomui ilii iiiiii Mamembui eodem subjecto
29쪽
XX c litas verb, Pa, juxta Aristot iis deseriptionem, aliqvi quales dicuntur, recth&complet in quatuor Species divinditura emphinabitum QAisdictionem a vim naturalem&Imbecillitatem Patib idini'alitatem & Passuntem Figuram de miram. yas inter species Habitus ex principiis sitis Misitialibus ab assee ionenti minatur. XXI. se reliqua tandem inserioris co ditionis praedicamenta non sint denominatio sextrinsecat neque in relatione consistunt sed intrinseci quidam rerum modi, uui a principio tamen dependent extri seco . tque ii quiae praedicamentales
modi s quid quid sit de aliis noti pridie mentalibus a re ipsa, erius sunt modi,
realiter discernuntur. Veriim ab UM C tegorico procul amandanda in Divinum, Angelicum Ἀωuamentale. XXII. Quemadmodum tutem Catego-xiis Aristoteles praemisit, quae Anteprςdi camenta vulgo dici solent; ita iubdidit, qtis Postprsdicamentae ideirc appellantur: ubi quatuor assignat oppositorum genera, Relata scilicet, Contraria , Pr antia,
Contradicentia I modosque, quibus unum aut est prius alio, aut simul cum illo: sex saei motus Species, nempes generationem, corruptionem, auctionem diminutionem alterationem. t κε mutis onem: vi dentisque, quot modis Mida fi liabeatur,explicat.
30쪽
XXlII. seeundam mentis operatio nem dirigenda pertinent,quae seqtiuntur de enunciatione per quam latens mentis nostrae iudieiuni signifieamus. Hinc occasione seimpta de signo agi solet quod in ratione formali Signi uni voce dividitur informale&instrumentale itemque instruis mentale univochi signum naturale a bitrarium Voces autem, quae sunt signa ex hominum institutione, ad resi conceptus unica significatione denotandos sunt aestinatae . Quod si ad placitum non significant, termini logie appellationem non merentura XXIV. Quid ditas vero formalis termini enunciativi est esse partem propositionis. aptitudine saltem, si non actu. At nomen in filii tum casus obliqui a ratione nominis excluduntur, quod recte definitur,voκsignificans ex instituto, sine tempore , cujus nulla pars significat separatim Sicuti tetiam
verbum , vox significans cum tempore, cuinius nulla pars seorsim significat, atque sem per eorum, quae de alio dicuntur, Signum: itemque oratio , vox significativa, cujus ritum aliqua separata significat ut dictio, non ut affrmatio vel negatio. I. XXV. Univocet quoque sunt generi sim in sperire , divisiones propositi is incidi goricam de hypotineam, a natiram