장음표시 사용
131쪽
quomodo se pater gerere debuerit, stans super cadauer filij sui, caedemque illam cuius & testis fuerat & caussat id de quo
nunc agitur, patet ,.iram suprimi poste. Non maledixit regi,nullum emisit ne caΘlam1tosi quidem verbum , cum aequὸ coxsuum, quam filii, transfixum videret. Potest dici, merito deuorasse verba. nam
si quid tanquam iratus dixisset , nihil tamquam pater facere potuisset. Potest, inquam, videri sapientius se in illo casu gessisse, quam cum de potandi modo
praeciperet:quem satius erat vinum quam sanguinem bibere, cuius manus poculis occupari pax erat. Accessit itaque ad numerum eorum , qui magnis cladibus ostenderunt, quanti constarent regum
amicis bona consilia. CAP. XV. Non dubito, quin Harpagus quoque tale aliquid resi suo Persarerumque 1uaserit,quo ossenius, liberos illi epulandos apposuit,& subinde 'uaesiit,an
placeret conditura Deinde ut satis illum plenum malis suis vidit, afferri capita ab Iorum iussit, & Quomodo csser acceptus;
interrogauit. Non defustiunt. miser ve ba , non os concurrit: Apud regem, in-quicio mitis coena iucunda est. Quid hac iadulatione profecit λ ne ad reliquias inni, taretur. Non veto patrem damnare regis lsui factum,uon veto quςrere dignam tam iuuci portento poenam: sed hoc interim uitulliso posse etiam ex . ingentibus m
132쪽
Iis nascentem iram abscondi, & ad verba contraria sibi cogi. Necessaria est lina doloris refraenatio, utique hoc sertitis vitae genus, & ad regiam adhibitis messem , Sic estur apud illos,sic bibitur, sic respondetur funeribus suis arridendum est. Auranti sit vita, videbimus : alia ista quaestio
est. Non consolabimur tam triste ergastulum , non adhortabimur serre imperia carnificum, ostendemus in omni seruit te apenam libertati viam. Si aeger animus, & suo vitio miser est ; huic miserias finire secum licet. Dicam & illi qui in regem incidit,sagittis pectora amicorum petentem, &illi cuius dominus liberorum vi sceribus patres saturat: Quid gemis demens, quid expectas, ut te aut hostis aliquis per exitium gentis tuae vindicet , aut Τex a longinquo potens aduolet Quocunque respexeris,ibi malorum finis
est. Vides illum praecipitem locum illac ad libertatem destenditur. Vides illud mare, vides illud flumen, illum puteum libertas illic in imo sedet. Vides illam
arborem ,breuem,retorridam, infelicem
pendet inde libertas . Vides iugululantuum, Suttur tuum, cor tuum 3 cffugia seruitutis sulit . Nimis Filii opero sexitus monstras, & mustum animi ac roboris exigentes. Quinis, quod sit ad libenatem Iter quailibet in corpore tuo
CAP. XVI. Quandiu quidem nihil
133쪽
tam intolerabile nobis videtur, ut nos expellat e vita, iram, in quocunctue erimus statu, remoueamus . Perniciosa est semulentibus. omnis enim indignatio in to metum suum proficit,& imperia graui in sentit , quo contumacius patitur. Sic laqueos sera dum iactatiastringituesie aues vlicum, dum trepidantes excutiunt, s mis omnibus illinunt. Nullum tam amctum est iugum, quod non minus laedat
ducentem, quam repugnantem. Vnum est leuamentum malorum ingentium,ptiin necessitatibus suis obsequi. Sed cum utilis sit semientibus,affectuum suorum,& huius praecipue rabidi atque effraenis
concinentia, utilior est regibus. Peri xunt omnia,ubi quantum inadet ira, sortuna permittit: nec diu potest, quae multorum malo exercetur, potentia stare.
Periclitantur enim, ubi eos qui separatim
gemunt, communis metus iunxit. Plarosque itaq; modo sin3uli mactauerunt, modo uniuersi , cum illos conferre in Mnum iras publicus dolor coegisset. Αγque plerique sic iram, quasi insigne regium,exercuerunt. sicut Darius, qui primus,post ablatum Mago imperium, Persas & magnam partem Orientis obtinuit. Nam cum bellum Scythis indixisset, orientem cingentibus, xogatus ab oeb eto nobili sene , vlex tribus liberis unum in solatium patri relinqueret, duorum opera uteretiinplus quam rogabatur pob
134쪽
licitus, anes se illi dixit remissurum: de occisos in conspectu parentis abiecit, crudelis futurusui omnes abduxisset. C A P. XVII. At quanto Xerxes
facilior qui Pythio, quinque filiorum patri, Fni us vacasionem petenti, quem voblet, eligere permisit: deiHde quem eleg aeat, is pasces duas diltractum .is viro ueviae latere posuit, & hac victima lustrauit Qxercrtum. Habuit itaque quem debuit
exitum. Mictus, dilatMonseque fusiis, ac stratam ubique ruinam suam ceInens, medius intra tuorum cadauera linacssit.
Haec barbaris regibus feritas in ira suit: quos nulla cruditio, nullus litterarum cultus imbuerate dabo tibi ex Aristotelis sinu aegem Alexandrum , qui Clitum carissimum sibi & una educatum,ilader umlas transssidit , & manu quidem sua, parum adulantem, pigrὶ ex Macedone ac libero in Persicam seruitutem transeuntem. Nam Lysimachum, aeque famili rem sibi, leoni obiecit. Nunquid ergo hic Lysimachus elicitate quadam dentibus leonis elapsus , ob hoc . cum ipse r gnaret, midior fuit Nam Telesphor a Rhodium amicum situm undique documlatum, ciam aures illi nasimque abstidisi sit,in cavea velut nouum asimal aliquod& inusitatum diu pavit; cum oris detruncati nistilarique deserinitas humanam
laciem perdidisset. Accedebat fames Scsqualor Ec illuvies corporis, in stercore suo
135쪽
suo destituti, callosis siper haec genibus
manibusque, quas in usiim pedum angustiae loci cogebant. lateribus vero attrim exulceratis, non minus foeda quam terribilis erat forma eius visentibus: factusque poena sua monsuum,misericordiam quoque amiserat. tamen cum dissimillimus
esset homini, qui illa patiebatur; dissimilior erat,qui faciebat. C A P. XVIII. Vtinam ista saeuitia intra peregrina mansisset exempla,nec in Romanos mores cum alijs aduenticijs vitiis, & 1 uppliciorum 1iai umque barbaria transisseti M. Mario, cui vicatim popultis statuas posuerat,cui thure & vino Romanus populus supplicabat, L. Sylla perfringi crura,erui oculos, amputari manus iussit; & quasi totiens occideret, Quotiens vulnerabat,paulatim & per singulos artus lacerauit. Quis erat huius imperi j minister quis, usi Catilina,iam in omne facinus manus exercens hic illum ante bustum Q atuli carpebat,grauissimus mitissimi viri cineribus supra quos vir mali
amatus,per stillicidia sanguinem dabat. Dignus erat Marius qui illa pateretur, Sylla qui iuberet, Catilina qui faceret: sed indigna Respublica, quae in corpus suum pariter & hostium &ciuium gladios reciperet. Quid antiqua perscrutor modo C. Cassar Sextum Papinium, cui pater erat consulatis, Belienum
exemtli,popularis tmerito duam nimis
136쪽
num Bassiim quaestorem sutim Procura toris sui filium, alios Senatores & equites Romanos, uno die flagellis cςcidit, torsit, iron quaestionis, sed animi caussa. Deinde adeo impatiens fuit differendae voluptatis, quam ingens crudelitas sine, dii tione poscebat , Ut in xysto male rn xum hortorum, qui porticum a ripa se parat , inambulans, quosdam ex illis cum matronis atque aliis senatoribus ad lucernam decollaret . Quid instabat a quod periculum , aut priuatum , aut publicum, una nox minabatur quant
lum sitit, lucem expectare denique ne senatores populi Romani soleatus occi
CAP. XIX. Quam superbae fit erit crudelitatis,ad rem pertinet scire, quanquam aberrare alio possumus videri, & in d Dium exire: sed hoc ipsum pars erit irae, super solita ciuientis. Caeciderat flagellis senatores: ipse effecit, ut dici posset,
Solet fieri . torserat per Omnia qGae in rerum natura tristissima sunt, fidiculis, i .hularibus,eculeo,igne,vultu suo . Et hoc loco respondebitur, magnam rem l si tres senatores, quasi nequam mancipia, inter
verbera & flammas diuisit, homo qui de
toto senatu trucidando cogitabat: qui optabat, ut populus Romanus unam ceruicem haberet, ut scelera sua tot locis ac
temporibus diducta , in unum ictum &vnum diem cogeret. Quid tam inaud,
137쪽
eum , quam nocturnum lupplicium cum latrocinium tenebris absconda soleat;aui. maduersiones, quo notiores sinu , plus ad exemplum emendationemque proficiunt.Et hoc loco respodetatur hi: Quod antopere admiraris, isti belluae quotidi num est 3 ad hoc vivit, ad hoc vigilat, ad hoc lucubrat. Nemo certe inuemetur Mavis, qui imperauerit his,in Mosianimaduerti rubebat, os inserta spongia includi , me vocis emittendae haberent facultatem. Cui unquam morituro non est relictum , qua gemeret3timuit, ne quam liberiorem vocem extremus desor mitteret di ne quid quod nollet, audiret. sciebat marem innumerabilia esse, quae obijcere illi nemo, nisi periturus, auderet. Cum spongia: non inuenirentur, scindi verimenta misserorum , & in os farciri pannos imper aut. Quae ista semitia est e liceat ustimum spiritum trahere: da exiturae anima: l cum liceat illam non per vulnus emittere.
CAP. XX. Adflcere his longum est ,-quot patres quoque occisorum eadem nocte, dimissis per domos centatrionibu , consecit: id est, nomo misericors luctu liberavit . Non enimCati Auitiam, sed irae malum propositum est scriberer quae non tantum viritim stitit, sed gentes totas lancinat,sed urbes, sed flumina, & tuta ab omni sensu doloris conuerberat. Sicut rex Petiarum , totius populi nares recidit
in Syria: inde Rhinocolura loci nomen
138쪽
3 DT IR A . LIB. III. I cssest. Pepercisse ilium iudicas, quod non
tota capita praecidit E nouo genere poena desectatus est . Tale aliquid passi forent AEthiopes , qui oblongiuimum vitae sp tium Macrobij appellantur. in hos enim, quia non supinis manibus exceperant sis uitatem,missisque legatis libera responsa dederant , i quae contumeliose reges vincant, Cambyses fremebat: & non prouisis
commeatibus , non exploratis itineribus , per initia, per arentia trahebat omnem bello utilem turbam : cui intra primum iter deerant necessaria, nec quicquam
subministrabat sterilis & inculta , huma. noque ignota vestigio regio. Sustinebant
famem primo tenerrima frondium, α cacumina amorumstum coria igne mollita,ec quicquid necessitas cibum stcerat: pomquam inter arenas radices quoque &herbae desererant , apparuitque inops e tiam animalium solitudo , decimum quemque sortiti k alimentum habuerunt ame saeuius. Agebat adhuc ira regem
praecipitem,cum partem exercitus amisiuist , pariem comedisset e donectimuit, nere ine vocaretur ad statem. tum demum signum receptui dedit. Seruabanmr mi rim illi generosae aues , & iustrumenta inpularium camelis vehebantur e cum sortirentur milites eius , quis male Periret, quis peius Gurael.
CAP. XXI. Hic iratus filii genti, &ignotae,& immeritae, sensurae tamen cy-
139쪽
rus, flumini. Nam cum Baulonem orpugnaturus festinaret ad talium, cuius maxima momenta in occasionibus sunt, Gynden lath susum amnem vado transire tentauit: quod vix tutum est etiam cum sensit aestatem, & ad minimum deductus est. Ibi unus ex his equis,qui trahere resium currum albi solebant, abreptus, v hementer commouit regem. iurauit it que amnem illum regiis equis meatum auferentem, eo se redacturum, ut transiri
calcarique etiam a seminis posset. Huc deinde omnem transtulit Delli apparatum , & tandiu assedit operi, donec C.&LXXX. euniculis diuitum alueum in CCC.& LX. riuos disperseret, & siccum relinqueret in diuersum fluentibus aquis. Periit itaque & tempus, magna in vanis rebus iactura, & militum ardor, quem inutilis labor fieoit,& occasio aggrediendi imparatos, dum ille bellum indictum hosti cum flumine gerit.
CAP. XXII. Hic suror s quid enim
aliud voces Romanos quoque contigita C. enim Caesar villari in Herculanensi pulcherrimam, quia mater sua aliquando in illa custodita erat, diruit, secitque eius
per hoc notabilem sertunam. 1tantem enim praenauigabamus: nunc caussa dirutae quaeritur. Et tam h cogitanda sunt exempla, quq vites; quam illa e contrario, quae sequaris,moderata,lenia: quibus nec
ad irascendum caussa defuit, nec ad vicit
140쪽
endum potestas. Quid enim facilius fuit Antigono, quam duos manipulares duci iubere, qui incumbentes regio ta- hernaculo faciebant,quod homines & p riculosi1sime & libentissime faciunt, de rege suo male existimant Z Audierat omnia Antigonus, utpote eum inter dicentes& audientem palla interesset: quam ille leuiter commouit, &, Longius, inquit,discedite, ne vos rex audiat. Idem quadam nocte,cum quosdam ex militibus suis e audisset, omnia mala imprecantes regi, qui ipsos in illud iter & inextricabile luritum deduxisset, accessit ad eos qui maxi-mὶ laborabant: & cum ignorantes a quo adiuuarentur, explicuisset: Nunc, inquit, maledicite Antigono, cuius vitio in has miserias incidistis:ei autem bene optate , qui vos ex hac voragine eduxit. Idem tam miti animo hostium suorum maledicta, quam ciuium tulit. Itaque cum ita paruulo quodam castella Graeci obside-xentur L & fiducia loci contemnentes hostein multa in deformitatem Antigoni iocarentur, & nunc staturam humilem nunc collisum nasum deriderent: Gaudeo,inquit, & aliquid boni spero: si in costiis meis Silenum habeo. Cum hos dicaces fame domuisset, captis sie usus est, ut eos qui militiae utiles erant, in cohortes describeret, ceteros praeconi subisiceret: id quoque se negauit facturum fuisse, nisi