장음표시 사용
121쪽
C . VII. Idem accidere in rebus ciuilibus ae domesticis, scias. negotiae expedita & habilia sequuntur actorem ringentia, & supra mensuram agentis, nec
dant se faeilh ; & si occupata sent, proe
amunt atque adducunt aciministrantem ,
tenerique iam visa, cum ipse cadunt. Ια-que fit , ut frequenter irrita sit eius volu eas, qui non quae facilia sunt, aggreditur, sed vult facilia esse, quae aggressus est. Quotiens aliquid conaberis, te simul Seea quae paras, quibusqlie pararis, ipse
metire. Faciet enim te asperum poenD tentia operis infecti. Hic interest, utrum
quis ferit idi sit ingeni j, an frigidi, atque
humilis. generoso repulsa iram exprimet, languido inerti te tristitiam. Ergo a ctiones nostrae nec prauae sint, nec auda ces, nec improbae. in vicinum spes exeat. nihil conemur, quod mox adepti quoque suecessisse miremur. 'C A VIII. Demis operam, ne aecipiamus iniuriam , quam ferre nescimus. Cum placidissimo α facillimo, &mmimyanxio morosoqile vivendum est. Sumuntiar a conuersantibus mores t & ut quaedam in contactos corporis vitia tramuliunn, ita animus mala ma proximis tra' dit. Ebriosus conuictores in amorem vini traxit: impuditorum coetus fortem quoque , & siliceum virum amolitici auaritia in proximos virus situm transtulit. Eadem ex diuerso ratio virtutum est, ut
122쪽
emnae quodi secum habenz,. mitigent. nec tam valetudini profuit utilisi regio dissilubrius coelum, qliam animis parum firmis , tarmina metimurn versari ia Quae s. quantum possit ,. mtelliges , si videris stras quoque conuictu nostro mansuesceiam:Znumqtie immani bestiae vim. sitam permanere,.si homuusconrubernium diiti passa est. Retunditur omnis asperitas, paulatimque intor placida dediscitet . . Accedit huc, quoiu non tantum exemplo melior fix, qui cumι quietis lxominibus viatori sed quod caussas irascendi non inue-- , nac vitium. suuns exercet. Fugere inqua debubit omnes ,. quos irritaturos
nac diam sciet. Qui sunt, inquis, isti
muit ex variis caussis idem facturi. OG det te thperbumconrempeu,lantes Gon eumelia se petulans uiiuria , . liuidusima segnitate , pugnax contentione , v inrcisus ae mendam vanitate . non seres a suspicioso timerais a pertinace vinci , a delicato
utidiri . Elige simplices ,. faciles, moderatos ; qui iram ruam nec ea cent , &serant. Magis adhuc proderunt submissi& humani , . dulces, non tamen usquCici adulationem . nam iracundos nimia astentatio offendit. Erat certὸ amicus noster, vir bonus, sed irae parathoris , eui non magis erat tutum blandiri, . quam maledicere . Cassium. oratorem stisse iracundissimum constat, cum quo , Ut
123쪽
Hiens. sed difficile erat illi in crapulam goniecto, Iixam eius cum quo edebat, es- sugere . Optimum iudicauit, quicquid dixisset, sequi ,& secundas agere . Nora tulit Caelius assentientem, secl cxclam uit: Dic aliquid contra, ut duo smus. Sed ille quoque, quod non uasceret iratus, cito sine aduersario desit. Elis mus ergo vel hos potius, si conscii nobis iracundiae sumus, qui vultum nostrum ac sermonem sequantur. facient quidem nos delicatos, & in malam consuetudifinem inducent, nihil contra voluntatem audiendi: sed prodetit,. vitio suo intinuallum & quietem dare. Difficilis quoque & indomita natum, blandientem feret : & nihil asperum tetrumque palpanti est. Quotiens disputatio longior & p
gnacior erit, in prima resistamus, ante. quam robur accipiat. Alit seipsam conotentio r demissos altius tenet. Facilius est se a certamine abstinere, quam abducere. C A P. IX. Studia quoque grauiora iracundis omittenda sitiat , aut certe citra lassitudinem exercenda: & animus non inter plura versandus, sed artibus amoenis tradendus. Lectio illum carminum Ubi eniat, & historia fabulis detineat :mollius delicatio ne tractetur. Pythagoras perturbationes animi lyra componebat. quis autem ignorat, lituos & tubas concitamenta esse s sicut quosdam cantus blandimenta, quibus mens resoluatur
124쪽
busdam coloribus infirma acies acquiem scit, quorundam splendore praestringitimsie mentes aegras studia heta permulcent. Forum, aduocationes, iudicia fugere
debemus , & omnia quae exulcerant vwtium; aeque cauere lassitudinem corporis
consumit enim, qui cquid in nobis mite placidumque est , & acria concitat Ideo quibus stomacus suspectus est , processuri ad res agendas maioris negotii, bilem cis
bo temperant . quam maxime mouet f ti3atio et siue quia calorem inedia com pellit,& nocet sanguini, cursumque eius, venis laborantibus, sistit et, siue quia co pus attenuatum & infirmum incumbit animo. certe ob eandem catlsiam iracundiores sent valetudine aut aetate fessi. Fames c uoque & suis, ex eisdem caussis , vitanda est: exasperat euim & incendit M
CAIV X. Vetus dictum est, A lasso
rixam quaeri. AEque aucem & ab esuriem te,& a utiente, & ab omni homine quem aliqua res urit. Nam ut ulcera ad leuem tactum , deinde etiam ad suspicionem toetus condolescunt: ita animus assectus , minimis offenditur. adeo ut quosdam fa- Ititatio, epistola, oratio,& interrogatio inilitem euocent . Nunquam sine querela aegra tanguntur. Optimum est itaque, aἀprimum mali lentum mederi sibi: tum
estis quoque suis nummum libertatis
125쪽
darein inhibere impetum. Facile est autem,affectus suos cum primum oriuntur, deprehendere . morbum signa. p cur Tund . Quemadmodum rempestat is ac plumae ante ipsas notae veniunt ,. ita irae amoris , omniumq ; istarum procellarum animos vexantium',ι sunt quaedam pr. nuntia . Qui comitiali vitio selene eorri iis, iam aduentare valetudinem it relli
gunt, si calor summadesernityssi inceriarum lumen,nemorumque trepidatio est tsi memoria sublabitur ,hoapum; versatri Solitis itaque remediis incipientem ea-ium occupant M& Odom gustisque qω quid est quod alienat animos, repellituς aut stmentis contra frigus rigoremqus pugnatur: aut si parum me icina prose ost , vitaverunt turbam, & sise isesia eee derunt.Proderit morbum Mumn evites eius antequam spatientur pprimes re. Videamus quid sit, quod nos maximὸ
concitet. . Alium verborum, alium rerum
contumeliae mouent . hic vult nobilitatu Pae,hie sermae suae parci'. ille elaga missi- mus haberacti pie,ille doctissimus: hie superbiae impatiens est,hic contum actae . iliale seruos non putae dignos quibM irasca-diir: hie intra domum faenus est doris mi tis.ille rogari,inuidiam iudicar rhic, non, imgarti contumeliam. Non omnes ab e dem parte felluntur.
CAP. XI. Scire itaque oportet, δ iure imbeeillum sit,ut H maxime protegis
126쪽
mon expedit omnia vilere , omnia audi M. multae nos iniuriae transeant: ex qui--is pler se non accipit, qui nescit. Non vis esse iracundus ne sis curiosus .
Qui inquirit quid in se dictu sit, qui ma-
Iignos sermones , etiamsi secreto habiti sint, eruit, se ipse inquietat. Quaedam interpretatio eo perducit, ut vigeantur in iuriar. Itaque alia differenda sunt, alia deridenda , alia donanda. Circumscri-henda multis modis ira est, pleraque in lusum iocumque vertantur: Socratem aiunt, colapho percussum nihil amplius dixisse,quam Molestum esse,quod nesci- sit iniuria refert, sed quemadmodum I ta . Nec video quare diffieilis sit mode rario , cum sciam tyrannorum quoque , tumida &fomina & licentia ingenia, familiarem sibi familiam repressisse . Pisi stratum ceriti Atheniensium tyrannum, memoriae proditur, cum multa in crudelitatem eiu ebrius conuiua dixisset, nec deessent qui vellent mantis ei commoda te, εἰ alius hinc, alius illinc faces sit 58erent; placido animo tulisse, & hoc irritantibus tespondisse , Non magis illi se luccensere , quam si quis obligatis oculix in te incurrisset. Magna pars querelas manu secit, aut salsa Dispicando, aut Ie-uia aggravando.
C A P. XII. Saepe ad nos ira venit,
127쪽
pius nos ad illam,quae nunquam accer senda est: etiam cum incjdit, reijciatur . Nemo dicit sibi: Hoc propter quod ira scor,aut feci,aut secisse potui. Nemo animum facientis , sed ipsum aestimat ει ctum. atqui ille intuendus est,an voluerit, an inciderit: coactus sit,an deceptus: odiusecutus sit,an praemium: sibi morem gessiserit , an manum alteri commodauerit. Aliquid peccantis aetas facit, aliquid se tuna: Π ferre ac pati, aut humauum, aut humile sit. Eo loco nos conitituamuS, quo ille est cultrascimur. nunc sacit irarcundos iniqua. nostri aestimatio& quae sacere vellemus,pati nolumus. Nemo se differt. atqui maximum remedium irae, dilatio est ut primus eius feruor relan. guescat , & caligo quae . prLmst mentem a aut residat,aut minus densa sit. Quaedam ex his quae xe praecipitem serebant, hora, non talitum dies,molliet: quaedam ex to to evanescent. Si in hoc erit petita aduC-catio, apparebit iam iuiuicium esse, non
ἰram. Quicquid voles quale sit stire,tempori tradς . nihil diligentexin fluctu cemnitur . Non potuit impetraro Plato a se tempus. cum seruo Ilio iiasceretur, sed ponere illum statim tunicam praebere scapulas verberibus iussit, sua manu ipse percussuriis. stquam intellexit irasci se, scut sustulerat manum. suspensam detinebat, Sc stabat percussitro similis . Inter-xusatus deinde ab amico, iisorte intar-
128쪽
DE IRA, Lib. III. .' aenerat,quid ageretὶExigo,inquit,poenas ab homine iracundo. velut stupes,gestum illum saeuituri deformem sapienti viro. seruabat , oblitus iam sexui: quia alium quem potius castigare linienerat. Itaque
abstulit sibi in suos potestatem, & ob pec
catum quoddam commotior;Tu, inquit, Speusippe seruulum istum verberibus obiur a: nam ego irascor . Ob hoc non cae-eidati propter quod alius caecidi fiet. Irascor,inquit:plus faciam quam oportet pilabentius faciam . non sit iste seruiis in eius
potestate, qui in sua non est. Aliquis vult irato committi ultionem , cum Plato sibi ipse imperium abrogauerit Nihil tibi liceat, dum irasceris. quare quia vis omnia licere. Pugna tecum ipse . si iram
vincere non potes, illa te incipit vinc re . Si absconditur, si illi exitus non datur,si3na eius obruamus: & illam, quantum neri potest, occultam secretamque
CΑΡ. XIII. Cum magna id nostra mo-Iestia fiet. Cupit enim exilire, & incendera oculosin mutare faciem: sed si imminere illa extra nos licuit, supra nos est. In imo pectoris secessu recondatur, sera
tumiIe, non ferat: imo in contrarium omnia eius indicia sectamus. Vultus remittatur, Vox lenior sit , gradus lentiori paulatim cum exterioribus interiora sor- . mentur. In Socrate irae signum erat, VQ- m. submittere,ioqui parcius. apparebat
129쪽
runc illum sibi obstare. Deprehendeba-- itaque a familiaribus & coarguebaiatur: nec erat illi exprobratio latitantis irae Bagrada. Quidni gauderet , quisis iram stam multa intelligerent, nemo sentiret λfinsidiat autem,. nili, ius amicis obiurgadi se dedisset sicut ipse sibi in amicos sumpserat . Quinto magis hoc nobis faciendum est y rogemus amicis vim, quemque, ut suuo maximὸ aduersiis no ibes rate utatur, cum minimc illam pari poterimus r nec assentiatur irae nostram. Cont potens malum, & apud non gratissim vidum conspicimus,Mm-nostri sumus, avi
α ebrietatis suae temeridate in ac perula clam metuunt, mae da Pube eoinis uio austrantur. Buempera ariam in mo
ho suam expem y pare, sibi in adueri,
Metudine vetand. Optimum est,nori. v alijs impedimenta prospicere,&, mire omnia ita componere animum, - grauis sinus rebus subitisqua coneussus iram' a ad anon sentiat, aut magnae ine Mopinatat iniuriae exortam in altum rorrat, , neu
dolorem sutim profiteatur. Id fieri poster apparebit, si pauca ex ingeri turbismem .pla protulero: ex quibus rerunaque diste-4re lite quantum mali habeat ira, ubi hominum praeporentum potestate tota uti turiquantum sibi imperare possit,ubi metu maiore comeresia est. Cambysen re
130쪽
DE IRA, Lib. III. stgem nimis deditum vino, Praexaspes unus ex carissimis monebat,ut parcius biberet torpem e sie dicens ebrietatem in rege squem oculi omnium auresque sequeremtur . Ad hoc ille e Vt scias.inquit,quem-αdmodum nunquam excidam mihi, approbabo iam, & oculos post vinum in os ficio esse,& manus. Bibit deinde liber lius quam alias , capacioribus scyphis: &iam Sinuis, & temulentus, obiurgatoris sui filium procedere vltra limen iubet,alleuataque super caput sinistra manu st m. Tunc intendit arcum, & ipsum eor γdolescentis sid enim se petere dixeratὶ figit,reelinque pectore liment in Um to
de spiculum ostendinao respieiens patre, An satis certam haberet manum interr gauit. At ille negauit Apollinem potuisse certius dimiore. Dii illum male perdant , animo magis quam conditione mancipium. Eius rei laudator filii, cuius nimis erat spectatorem suisse. Occasi nem blanditiarum putauit, pectus filij in duas panes diductum, & cor sub vulnere palpitans. Controuersiam illi Beere de
gloria debuit reuocare iactum, ut regi liberet in ipso patre certiorem manum ostendere. O Regem cruentum i is dignum in quem omnium suorum arcus verterentur l Cum execrati fierimus illum , conuiuia supplici jς iuneribusq; soluentem, tamen Iceleratius telum illud